BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP DỆT MAY HÀ NỘI KHOA THỜI TRANG TIỂU LUẬN HỌC PHẦN CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM ĐỀ TÀI PHẬT GIÁO – VĂN HÓA VIỆT NAM NÉT ĐẸP CƠ BẢN KHI ĐI CHÙA Giản[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP DỆT MAY HÀ NỘI
KHOA: THỜI TRANG
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM
ĐỀ TÀI: PHẬT GIÁO – VĂN HÓA VIỆT NAM NÉT ĐẸP CƠ BẢN
KHI ĐI CHÙA
Giảng viên hướng dẫn: Bùi Thị Phượng
Sinh viên thực hiện: Vũ Thị Ngát(36)
Lớp học phần:CSVH2_LT
Lớp ổn định: DHTT2_K5
Trang 2MỤC LỤC
I.Lý do chọn đề tài 3
II.Tổng quát chung 3
1.Phật giáo 3
a.Nguồn gốc của Phật giáo 3
b.Đặc điểm của Phật giáo 4
c Ý nghĩa của Phật giáo đối với đời sống con người 6
2.Văn hóa Việt Nam nét đẹp cơ bản khi đi lễ chùa 6
III.Ứng dụng vào thời trang khi đi lễ chùa 7
1.Thời trang Việt Nam hiện đại, Phật giáo được thể hiện trong nét đẹp khi đi lễ chùa 7
2 Sáng tác trang phục trong văn hóa Việt Nam về nét đẹp cơ bản khi đi chùa 11
Trang 3I.Lý do chọn dề tài
Trong truyền thống văn hóa người Việt, tôn giáo là một nhu cầu của bộ phận văn hóa tinh thần của từng con người ,của từng cộng đồng xã hội.Trong
đó Phật giáo là một trào lưu triết học tôn giáo với cái đích là cứu con người thoát khỏi nổi khổ.Nó xuất hiện cuối thế kỉ 6 trước công nguyên ở Ấn Độ Nội dung cơ bản của triết học Phật giáo là đề cập đến việc lý giải căn nguyên của nổi khổ và tìm con đường giải thoát con người khỏi nổi khổ triền miên
đó Phật giáo khởi thủy ở Ấn Độ truyền đi khắp các xứ lân cận.Trước hết sang các nước Trung Á rồi sang Tây Tạng,Trung Hoa, Nhật Bản và các nước miền Nam Châu Á Việt Nam cũng thuộc trong phạm vi ảnh hưởng ấy.Mỗi khi Phật giáo vào nước nào tùy theo phong tục mỗi nước mà có sự khác nhau Phật giáo ở mổi nước có một tinh thần và tính cách khác nhau như lịch sử nước ấy
Phật giáo đến với người Việt Nam từ rất lâu đời, vào khoảng nửa cuối thế
kỉ thứ I Do bản chất từ bi hỉ xã, đạo Phật đã nhanh chóng tìm được chỗ đứng
và bám rể vững chắc trên đất nước ta Từ khi vào Việt Nam, Phật giáo ảnh hưởng sâu sắc đến dời sống tinh thần của người Việt Nam Vì các triết lý Phật giáo xuất phát từ tâm tư và nguyện vọng của người lao động nên số người theo Phật tăng nhanh Những ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo ăn sâu vào đời sống của đại đa số người dân Việt Nam không chỉ từ trong giai đoạn đầu của lịch sử dân tộc mà còn ngay cả cuộc sống ngày nay Vì vậy việc tìm hiểu
về Phật giáo và những ảnh hưởng của nó đối với đời sống tinh thần của người Việt Nam là hết sức cần thiết
II.Tổng quát chung
1.Phật giáo là gì?
a.Nguồn gốc của Phật giáo
Phật giáo là một tôn giáo rất cổ, có từ lâu đời, kể từ lúc nhân loại hình thành nếp sống quần tụ thành xã hội
Cách đây khoảng 2600 năm, Đức Thích Ca giáng sinh nơi nước Ấn
Độ, tu hành chuyên nhất trong hơn 6 năm, đắc đạo thành Phật, chứng ngộ được giáo lý Tứ Diệu Đế, giúp con người giải khổ, và giải thoát khỏi vòng Luân hồi sinh tử, mở ra một con đường mới thích hợp với trình độ tiến hóa của nhân sinh thời đó, vì Đạo Bà-La-Môn lúc bấy giờ rất suy tàn, giáo lý bị sửa cải nhiều làm cho xã hội Ấn Độ có những bất bình đẳng trầm trọng, khiến con người xa vòng Thiên lương, trầm luân trong bể khổ
Trang 4 Đức Phật Thích Ca đem giáo lý mà Ngài chứng ngộ được giảng giải cho chúng sinh trong suốt 45 năm, tạo thành một nền Phật giáo rất cao siêu, do Đức Phật Thích Ca làm Giáo Chủ Phật giáo lưu truyền từ đó đến ngày nay
Nhưng đến năm Giáp Tý (1924 theo Tây lịch, 2468 theo Phật lịch), mở đầu một kỷ nguyên mới, với số nhân loại rất đông đúc có trình độ tiến hóa rất cao, mỗi ngày mỗi nhảy vọt, nên Phật giáo đã trải qua 2468 năm không còn thích hợp với đà tiến hóa của nhân sinh, không còn hiệu quả trong công việc kềm chế tâm lý của nhân sinh; hơn nữa, sau đời Lục Tổ Huệ Năng, ngôi vị Tổ Sư Phật giáo không còn được truyền
kế với Y Bát nữa, nên Phật pháp bị người đời sửa cải thêm bớt nhiều hơn, làm cho giáo lý Phật giáo càng xa dần Chính pháp và cuối cùng thì hoàn toàn bị thất chân truyền
b.Đặc điểm của Phật giáo
Phật giáo lấy trí tuệ làm nền tảng làm
nền để giải thoái con người: Phật giáo
(đạo Phật) được sáng lập trên căn
bản trí tuệ, lấy trí tuệ làm nền tảng để
giải thoát con người Cũng vì vậy Phật
giáo được xem là đáp số thích hợp và
gần gũi với khoa học về những quy luật
tự nhiên của cuộc sống Phật giáo chủ
trương công bằng, con người có quy
luật nhân quả (Dhamma niyama) tức là
con người là chủ nhân của chính mình
Phật giáo cũng lại chủ trương xóa bỏ
những nỗi lo sợ vu vơ về sự chết
thường ám ảnh con người
Phật giáo không phải là một tín ngưỡng có hệ thống
Đạo Phật lấy đức tin và tôn sùng lễ bái làm cứu cánh Phật giáo không trung thành với một thần linh hay siêu nhiên nào? Phật giáo khuyên con người tự phát triển khả năng và trí tuệ của chính mình Phật giáo không tin tưởng ở một quyền lực cao siêu nào có thể quyết định được vận mệnh của con người
Phật học không những thích hợp với khoa học mà còn bổ sung những khiếm khuyết của khoa học” Phật giáo mang tính chất thiết thực gần như khoa học Phật giáo là bánh xe, chiếc xe hay cái bè, cái thuyền để chuyển tải con người thoát khỏi bể khổ luân hồi Phật giáo và khoa học hỗ tương cho nhau Vì vậy, Phật
Trang 5giáo không đòi hỏi nơi người Phật tử có một đức tin mù quáng Phật giáo khuyến khích và chủ trương tự do bình đẳng, phù hợp với lý trí và thời đại Phật giáo độ sinh chứ không độ tử
Phật giáo không đòi hỏi lòng tin mù quáng vào những gióa điều hay tín điều
Phật giáo khuyến khích con người chứng nghiệm giáo lý qua trí tuệ suy xét và qua kinh nghiệm của chính bản thân mình Nói một cách khác đó là “chánh kiến” (Sammaditthi) Đức Phật dạy: “Không nên tin những lời đồn đại” Vì Phật giáo là một giáo lý thực tiễn, một phương tiện giải thoát mà theo danh từ Pali gọi là:
“Dhamma”:”
Đức Phật còn dạy rằng: việc hoài nghi là quyền của con người Người phật tử không làm nô lệ cho một cá nhân nào hay một quyển sách nào; không nên nhắm mắt tin càn về những điều mình còn hoài nghi Phật giáo không phải là siêu hình Phât giáo không phải là một chủ nghĩa độc đoán, độc thần hay hoài nghi Phật giáo tin rằng con người có kiếp luân hồi
Phật giáo là một nền giáo dục trí huệ, nhân bản vô lượng
vô biên, căn cứ vào nguyên lý và hiện tượng của vũ trụ Nền giáo dục mà đức Phật dẫn dắt và chỉ dạy cho chúng sinh hài hòa âm dương, sống khiêm tốn và suy nghĩ linh hoạt Khuyên con người làm những điều phúc đức, tốt lành trong xã hội và trong đời sống cá nhân hàng ngày
từ những việc nhỏ nhất cho đến việc lớn nhất, vĩ đại nhất, dựa trên phương diện thời gian, không gian và bao hàm cả quá khứ – hiện tại- và tương lai Nền giáo dục đó dạy chúng ta dùng trí tuệ để nhận xét sự việc làm chuẩn
Phật giáo là nền giáo dục của Phật Đà
Đạo Phật là nền giáo dục chí thiện viên mãn đối với chúng sanh Nội dung của nền giáo dục này bao gồm sự kiện và trí tuệ vô tận vô biên, so với nội dung quá trình Ðại Học hiện đại còn nhiều hơn Về mặt thời gian nó nói đến quá khứ, hiện tại và tương lai Về mặt không gian, nó nói đến cuộc sống trước mắt của chúng ta, suy diễn đến cái thế giới vô tận Cho nên, nó là giáo học, là giáo dục chẳng phải là tôn giáo Nó là nền giáo dục giác ngộ vũ trụ nhân sinh Học Phật là sự thụ hưởng tối cao của đời người Trong kinh Pháp Cú, Đức Phật dạy rằng:
“Chỉ có ta làm điều tội lỗi, chỉ có ta làm cho ta ô nhiễm Chỉ có ta làm ta tránh được điều tội lỗi, chì có ta gội rửa cho ta.
Trang 6Trong sạch hay ô nhiễm là tự nơi ta Không ai có thể làm cho người khác trở nên trong sạch”.
Đức Phật đã chỉ cho chúng ta con đường đi tìm sự thực là chân lý xuyên qua tu tập của người Phật tử chân chính dùng Trí Tuệ — Giới Hạnh – Chế Ngự nhất là phải dùng tâm trí và cương quyết để thắng dục vọng Từ vô minh dần dà làm nghiệp lực hao mòn dẫn đến tham dục Muốn thắng vô minh – dục vọng,chúng ta cần phải luyện tập một cách công phu và thực hành đúng Phương pháp đó không ngoài Phật pháp, bằng cách có một tư duy chân chính theo gương đức Thế Tôn, trải qua chặng đường giác ngộ với tinh thần tự lực và quyết tâm sống đạo đức, luôn luôn dùng trí tuệ để cân nhắc và giải quyết mọi sự việc Ngoài ra, người Phật tử phải có từ tâm (metta) và bao dung (karuna) Chính từ tâm và lòng bao dung của đạo Phật là nền tảng của một xã hội tiến bộ, trong đó con người được đối xử bình đẳng với nhau, giải tỏa được nỗi khổ đau khắc khoải của đời người như những lời dạy của đức Phật trong “Tam Tạng Kinh” (Tipitaka) gồm cả tri thức- đạo đức và tinh thần Chúng ta, những người xuất gia hay tại gia luôn luôn nhớ lời đức Phật dạy là ánh sáng, là đuốc soi đường để chúng ta hành trì Có như thế mới là người con Phật giác ngộ
Chúng ta còn có bổn phận làm theo lời đức Phật dạy là luôn làm công viêc bố thí, pháp thí, vô úy thí Vì không có công đức nào lớn nhất và cũng không có công đức nào sánh bằng Giảng kinh, thuyết pháp, viết bài, viết sách nói về Phật hay in kinh sách đem phân phát cho mọi người Bố thí tiền bạc, vật dụng cho những người nghèo khó, túng quẫn, sa cơ lở bước … là một hạnh phúc tuyệt vời Việc làm này có giá trị và có lợi ích vô biên không có gì sánh bằng vì đó là hoài bão và tâm nguyện của chúng ta
Những lời chỉ dạy của đức Phật tuy không đi sâu vào khoa học, triết học nhưng những luận lý cao siêu về vũ trụ, xã hội, nhân sinh và con người Ngài đã đi trước các học giả và các nhà khoa học hiện đại
c Ý nghĩa của Phật giáo đối với đời sống con người
Đạo Phật là đạo đức của con người, do con người và vì con người
Đạo Phật là đạo giác ngộ, là đạo của con người, là đạo của tình thương,
vì con người mà đạo Phật đem lại niềm an vui, hạnh phúc cho những ai
có đầy đủ nhân duyên Muốn có được niềm an vui, hạnh phúc thật sự người Phật tử cần có chí hướng thượng, cầu tiến bộ trong sự quyết tâm cao độ
2.Văn hóa Việt Nam nét đẹp cơ bản khi đi lễ chùa
Phong tục đi chùa đầu năm - một hoạt động gắn liền với đạo Phật đã trở thành nét đẹp văn hóa được
Trang 7duy trì ở nhiều gia đình Việt Nam Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu hết được ý nghĩa và cách thức đi chùa đầu năm đúng đắn.
Đi chùa đầu năm là một nét văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Tuy nhiên bên cạnh những người đến chùa với đúng nghĩa lễ Phật, học Chánh pháp, hành thiện tích đức thì cũng không ít người đến chốn cửa thiền làm những điều trái giáo lý nhà Phật, ngược với thuần phong mỹ tục
Sự thiếu hiểu biết về đạo Phật làm méo mó, biến dạng các lễ hội gắn với chùa chiền Do vậy để hoạt động tín ngưỡng diễn ra đúng với bản chất, góp phần tiết kiệm thời gian, tiền bạc, bài trừ mê tín dị đoan thì cần có cái nhìn đúng đắn về chùa chiền và giáo lý đạo Phật
Ý nghĩa của việc đi lễ chùa đầu năm
Phần lớn người dân Việt Nam đi lễ chùa theo truyền thống gia đình Từ đời này qua đời khác, với những nhà theo đạo Phật từ lâu thì việc đi lễ chùa
đã trở thành một hoạt động thường ngày
Bất cứ ai khi đến chùa đều mong tìm sự bình an cho gia đình, nghiệm ra những Nhân quả thông qua giáo lý nhà Phật Từ đó có thể dạy lại cho con cháu sống tốt hơn, hướng thiện hơn Về nơi cửa Phật, giữa không gian thanh tịnh, mùi khói nhang, sắc màu của đèn hoa, mỗi chúng ta sẽ cảm thấy lòng
mình trở nên nhẹ nhàng, thanh thản hơn
III.Ứng dụng vào thời trang khi đi lễ chùa
1.Thời trang Việt Nam hiện đại, Phật giáo được thể hiện trong nét đẹp khi đi lễ chùa
Với lịch sử hơn 4000 năm, văn hóa Việt Nam sở hữu một kho tàng các phong tục truyền thống mang đậm dấu ấn Trong đó, các trang phục truyền thống luôn được giữ gìn và nâng niu theo từng thời kỳ phát triển của xã hội
Trang 8Ngày nay, cho dù có sự hội nhập, giao lưu văn hóa, việc xâm nhập của các xu hướng thời trang trên thế giới nhưng trang phục truyền thống của người Việt nói chung và phụ nữ Việt nói riêng vẫn được lưu giữ, được mặc trong những ngày lễ tết và thậm chí còn được cách điệu để phái đẹp chưng diện trong cuộc sống hàng ngày
Bằng sự sáng tạo của các nhà mốt và bằng sự ứng dụng linh hoạt của các tín đồ thời trang, mà trong đó nổi bật nhất là các người đẹp giải trí, trang phục truyền thống của dân tộc Việt đang được 'khoác" một diện mạo mới, một hơi thở hiện đại nhưng vẫn giữ được nét đẹp văn hóa
Trong số các trang phục truyền thống thì áo dài, áo yếm và áo tứ thân là 3 trang phục được yêu thích nhiều nhất
a Áo yếm
Yếm là một thứ trang phục nội
y không thể thiếu của người
phụ nữ Việt xưa Nó là một tấm
vải hình thoi hoặc hình vuông
có sợi dây để quàng vào cổ và
buộc vào sau lưng, được dùng
để che ngực
Nó được mặc bởi phụ nữ Việt ở
mọi tầng lớp giai cấp xã hội, từ
các tôn nữ công chúa nơi cung
cấm, các phu nhân tiểu thư của
những gia đình quý tộc, đến
những người phụ nữ bình dân
Chính vẻ quyến rũ và nữ tính
của áo yếm đã khiến nó trở nên gần gũi hơn với cuộc sống hiện đại Không còn là chiếc áo lót mặc bên trong, áo yếm ngày nay đã được các
người đẹp mặc đi dạo phố và cả
dự tiệc
Áo yếm cách điệu là trang phục dạo phố yêu thích của các người đẹp
Trang 9Áo yếm làm từ chất liệu gấm của người mẫu Trần Hiền được ca ngợi vì giữ được
vẻ đẹp tinh túy của loại trang phục này
Các hoa văn bắt mắt được sử dụng để tăng thêm tính thời trang, áo yếm rất được yêu thích vào mùa hè, giúp các người đẹp khoe tấm lưng trần
b Áo tứ thân
Áo tứ thân là một trang phục của phụ nữ Miền Bắc Việt Nam Áo được
sử dụng như trang phục hàng ngày đến đầu thế kỷ 20 Ngày nay, áo tứ thân chỉ được mặc trong các dịp lễ hội truyền thống
Áo tứ thân xuất hiện vào những năm 1920-1930 thế kỷ 20. Áo dài từ
cổ buông xuống dưới đầu gối chừng 20 cm Áo có hai vạt trước và sau Vạt trước có hai tà tách riêng nhau theo chiều dài Vạt phía sau cũng chia làm hai nhưng khâu vào với nhau hình thành một đường dài gọi là sống áo
Chi tiết vạt áo dài, buộc thắt là chi tiết được các nhà mốt sử dụng như nguồn cảm hứng để tạo kiểu áo dạo phố thắt vạt cách điệu rất thời trang từng được Hồ Ngọc Hà hay Hoàng Thùy lựa chọn
Bên cạnh đó, màu sắc rực rỡ, ấn tượng với nhiều lớp áo bồng bềnh của
áo tứ thân cũng chắp nối ý tưởng để các nhà mốt tạo nên các mẫu váy
dự tiệc ấn tượng
Trang 10Hồ Ngọc Hà với mẫu áo thắt vạt dài rất
bắt mắt
Hoàng Thùy từng tạo ấn tượng với chiếc áo lấy cảm hứng từ áo tứ thân, tự tin dạo phố
Mẫu áo rực rỡ của Xuân Lan cũng được lấy cảm hứng từ áo tứ thân truyền thống
Những mẫu váy bồng bềnh, cầu kỳ mang dáng dấp của áo tứ thân tại các bữa tiệc và cả sân khấu nhạc Việt
Trang 11c Áo dài
Áo dài là loại trang phục truyền thống của Việt Nam, che thân người từ cổ đến hoặc quá đầu gối, dành cho cả nam lẫn nữ Áo dài thường được mặc vào các dịp lễ hội trang trọng, hoặc nữ sinh mặc khi đi học
Bên cạnh việc cách điệu áo dài một cách xấu xí, phản cảm thì vẫn có rất nhiều biến tấu tinh tế, đẹp mắt Áo dài đã và đang được nâng lên một tầm cao mới nhờ sự sáng tạo, cách tân đầy ấn tượng
Hoa hậu Thu Thảo diện áo dài ren với phần vạt ngắn như chiếc áo kết hợp cùng quần lửng màu trắng Thiết kế lệch vai tăng thêm vẻ sexy cho thiết kế này
Lý Nhã Kỳ lộng lẫy trong tà áo dài được cách tân như một bộ đầm dự tiệc Nó được
sử dụng chất liệu ren tinh tế cùng phần vải xuyên thấu sang trọng
Thiết kế áo dài cách tân rất cuốn hút trên sàn diễn thời trang