Nhận xét công tác tư vấn của nhân viên y tế về biện pháp tránh thai cho phụ nữ đến khám tại trung tâm y tế TX quảng yên, tỉnh quảng ninh năm 2022

 Các biện pháp tránh thai truyền thống Là những BPTT không sử dụng các phương tiện, thuốc men mà hoàn toàn phụ thuộc vào sự nỗ lực và hiểu biết của các cá nhân [4].. Đồng thời, Chiến lư

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

PHẠM THỊ THU HƯƠNG

NHẬN XÉT CÔNG TÁC TƯ VẤN CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ VỀ BIỆN PHÁP TRÁNH THAI CHO PHỤ NỮ ĐẾN KHÁM TẠI TRUNG TÂM Y TẾ THỊ XÃ QUẢNG YÊN, TỈNH QUẢNG NINH

NĂM 2022

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP

NAM ĐỊNH - 2022

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

PHẠM THỊ THU HƯƠNG

NHẬN XÉT CÔNG TÁC TƯ VẤN CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ VỀ BIỆN PHÁP TRÁNH THAI CHO PHỤ NỮ ĐẾN KHÁM TẠI TRUNG TÂM Y TẾ THỊ XÃ QUẢNG YÊN, TỈNH QUẢNG NINH

NĂM 2022

Chuyên ngành: Điều dưỡng Sản phụ khoa

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:

ThS.BS ĐÀO THỊ HỒNG NHUNG

NAM ĐỊNH - 2022

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu, Phòng đào tạo Sau đại học, bộ môn Điều dưỡng Phụ Sản, các thầy cô giảng dạy của Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trong thời gian học tập tại trường

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới cô giáo hướng dẫn: ThS.BS.Đào Thị Hồng Nhung, người đã tận tình hướng dẫn, động viên, quan tâm

và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học, thực hiện và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh cho tôi cơ hội được đi học chuyên sâu về lĩnh vực điều dưỡng, tạo điều kiện, giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập, công tác và nghiên cứu Trong suốt thời gian học tập và hoàn thành khóa luận, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô, các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp, những người thân trong gia đình và các cơ quan có liên quan

Tôi xin bày tỏ sự biết ơn đến những người thân yêu trong gia đình, các bạn

bè đồng nghiệp gần xa, đặc biệt là các anh chị em cùng khóa đã động viên, giúp đỡ tôi về tinh thần và vật chất để tôi hoàn thành chuyên đề này

Quảng Ninh, ngày tháng 8 năm 2022

Học viên

Phạm Thị Thu Hương

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là báo cáo chuyên đề của riêng tôi Nội dung trong bài báo cáo này hoàn toàn trung thực, khách quan và chưa được áp dụng Báo cáo này

do bản thân tôi thực hiện dưới sự giúp đỡ của Giáo viên hướng dẫn Nếu có điều gì sai trái tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Học viên

Phạm Thị Thu Hương

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 3

1.1 Cơ sở lý luận 3

1.1.1 Kế hoạch hoá gia đình 3

1.1.2 Biện pháp tránh thai 6

1.1.2.1 Định nghĩa: 6

1.1.2.2 Các biện pháp tránh thai hiện nay 6

1.2 Cơ sở thực tiễn 10

1.2.1 Các nghiên cứu trên Thế giới về thực trạng công tác tư vấn các BPTT 10

1.2.2 Các nghiên cứu tại Việt Nam về thực trạng công tác tư vấn các BPTT 12

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TƯ VẤN 13

2.1 Giới thiệu địa điểm nghiên cứu[19] 14

2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Khoa Phụ Sản- CSSKSS TTYT TX Quảng Yên 14

2.1.2 Hoạt động của Khoa Phụ Sản- CSSKSS TTYT TX Quảng Yên 15

2.2 Nghiên cứu thực trạng công tác tư vấn tại tại Khoa Phụ Sản- CSSKSS TTYT TX Quảng Yên 15

Chương 3 BÀN LUẬN 25

3.1 Những tồn tại của công tác tư vấn sử dụng các BPTT 25

3.2 Giải pháp để khắc phục những tồn tại trong công tác tư vấn sử dụng các BPTT 28

Chương 4:KẾT LUẬN 30

4.1 Kết quả 28 4.2 Giải pháp Error! Bookmark not defined

1 Đối với Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên 30

2 Đối với nhân viên tư vấn 31

3 Đối với khách hàng 31 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Đặc điểm nhóm tuổi của nhân viên tư vấn 16

Bảng 2.2 Trình độ chuyên môn của nhân viên tư vấn 17

Bảng 2.3 Đặc điểm nhóm tuổi của nhân viên tư vấn 17

Bảng 2.4 Tỷ lệ thực hiện của nhân viên đối với khách hàng 19

Bảng 2.5 Đánh giá của khách hàngvề buổi tư vấn 21

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Trình độ chuyên môn của nhân viên tư vấn 17

Biểu đồ 2.2 Trình độ học vấn của khách hàng 18

Biểu đồ 2.3 Khách hàng tư vấn BPTT trước đó 18

Biểu đồ 2.4 Đánh giá về cơ sở vật chất 24

ĐẶT VẤN ĐỀ Việc không hiểu biết về tác dụng, chỉ định, chống chỉ định, thời gian, đối tượng sử dụng của các biện pháp tránh thai, gây ra có thai ngoài ý muốn

Theo báo cáo mới công bố của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam là nước đứng thứ 3 có số ca phá thai cao nhất toàn cầu với 1,52 triệu ca[12] Đồng thời Việt Nam được xếp vào danh sách một trong năm nước có tỷ lệ phá thai cao nhất thế giới và là nước có tỷ lệ phá thai cao nhất châu Á[12] Năm 2018, Tổng tỷ suất phá thai ở Việt Nam là 0,42, có nghĩa là cứ 5 phụ nữ thì có 2 người từng phá thai ít nhất một lần trong toàn bộ giai đoạn sinh sản[7]

Ở Việt Nam, theo thống kê của Tổng cục DS-KHHGĐ, trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 250-300 ngàn ca nạo phá thai được báo cáo chính thức Mặc dù tỷ

lệ phá thai ở Việt Nam trong 10 năm trở lại đây có xu hướng giảm, nhưng tỷ lệ quan

hệ tình dục trước hôn nhân và tỉ lệ nạo phá thai ở trẻ vị thành niên, thanh niên lại có dấu hiệu gia tăng Nạo phá thai ngoài ý muốn đã để lại nhiều hậu quả đáng tiếc cho giới trẻ, ảnh hưởng đến cuộc sống, tương lai sau này Có đến 50% vị thành niên từng quan hệ tình dục không áp dụng biện pháp bảo vệ trong lần quan hệ đầu tiên, việc quan hệ tình dục sớm, tình dục không an toàn dẫn đến tình trạng mang thai và nạo phá thai ở tuổi vị thành niên ngày càng tăng [2]

Việc không sử dụng các biện pháp tránh thai (BPTT), sử dụng các biện pháp kém hiệu quả và sử dụng không đúng cách, không phù hợp là nguyên nhân dẫn đến

tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn ngày càng tăng cao [23], [29] Hiện nay phá thai và các vấn đề sinh sản đang được quan tâm trên toàn thế giới Chính vì vậy việc lạm dụng phá thai sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ và tâm lý, dễ gây ra các biến chứng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này của thai phụ như tắc vòi trứng, chửa ngoài tử cung, dính buồng tử cung [2]

Áp dụng các BPTT hiệu quả sẽ giúp đảm bảo được khoảng cách sinh con an toàn và phù hợp với điều kiện sinh lý của cơ thể, làm giảm tỷ lệ nạo hút thai cũng như điều kiện kinh tế, công việc hàng ngày và nuôi dạy con cái[2] Ở Việt Nam, trong những năm qua, tỷ lệ sử dụng các BPTT ngày càng tăng lên góp phần quan trọng làm giảm mức sinh Số liệu của các cuộc Điều tra biến động dân số (BĐDS) hàng năm cho thấy tỷ lệ sử dụng BPTT bất kỳ của Việt Nam hiện đang ở mức cao

Kết quả điều tra BĐDS năm 2016 cho thấy, tỷ lệ sử dụng các BPTT bất kỳ đạt 77,6%, tăng 1,9 điểm % so với kết quả Điều tra BĐDS 2015 và tỷ lệ sử dụng các BPTT hiện đại tại thời điểm 1/4/2016 đạt mức 66,5%[14]

Các yếu tố ảnh hưởng đến áp dụng BPTT kém bao gồm chi phí phòng tránh thai, các khó khăn liên quan đến phương pháp và các chẩn mực văn hóa[26] Vì vậy, tư vấn các BPTT có tiềm năng to lớn như một cách lựa chọn cho người phụ nữ không muốn mang thai lựa chọn phương pháp ngừa thai mà họ có thể sử dụng mang hiệu quả cao, do đó giảm nguy cơ mang thai ngoài ý muốn của bản thân họ[32]

Nhân viên đã được đào tạo cung cấp dịch vụ tránh thai lâu dài và vĩnh viễn cho khách hàng là 1 phần quan trọng của việc cung cấp các dịch vụ KHHGĐ toàn diện của các cơ sở tuyến huyện và tuyến cao (nghị định 43 của Bộ Y Tế năm 2013) [8] Việc giao tiếp giữa NVTV và bệnh nhân về các BPTT cũng được xác định là một yếu tố quan trọng có khả năng thúc đẩy việc sử dụng BPTT[27]

vấn các biện pháp tránh thai tại Khoa Phụ Sản-CSSKSS của Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên, Quảng Ninh Tôi tiến hành thực hiện chuyên đề “Nhận xét công tác tư vấn của nhân viên y tế về biện pháp tránh thai cho phụ nữ đến khám tại Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh năm 2022 " với 2 mục tiêu:

1 Mô tả thực trạng công tác tư vấn của nhân viên y tế về biện pháp tránh thai cho phụ nữ đến khám tại Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh năm

2022

2 Đề xuất các giải pháp nâng cao công tác tư vấn của nhân viên y tế về biện pháp tránh thai cho phụ nữ đến khám tại Trung tâm y tế TX Quảng Yên Tỉnh Quảng Ninh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Kế hoạch hoá gia đình

Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) là chủ động có con theo ý muốn của các cặp

vợ chồng nhằm điều chỉnh số con và khoảng cách sinh con, không để phải dẫn đến phá thai, hoặc đẻ quá nhiều con, để quá dày, đẻ khi còn quá trẻ hoặc đẻ khi đã nhiều tuổi KHHGĐ không chỉ bao hàm việc lựa chọn sử dụng các BPTT để tránh thai mà còn là những cố gắng của các cặp vợ chống để có thai và sinh con trong trường hợp khuyến khích sinh[3]

Kế hoạch hóa gia đình cũng là nỗ lực của Nhà nước, xã hội để mỗi cá nhân, cặp vợ chồng chủ động quyết định số con, thời gian sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh nhằm bảo vệ sức khỏe, nuôi dạy con có trách nhiệm, phù hợp với chuẩn mực xã hội và điều kiện gia đình[13]

* Vai trò của tư vấn kế hoạch hóa gia đình[18]:

- Giúp khách hàng chọn đúng một BPTT và sử dụng đúng biện pháp đã chọn

- Giúp tăng tỉ lệ tiếp tục sử dụng và hạn chế bỏ cuộc

- Giúp tăng tỉ lệ sử dụng BPTT

- Góp phần tăng cường sức khỏe và giảm chi phí chương trình KHHGĐ

- Hiểu rõ và thực hành tình dục an toàn sẽ góp phần giảm nguy cơ có thai ngoài ý muốn và nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục

* Mười quyền cơ bản của khách hàng [13,18]

- Quyền được thông tin

- Quyền được tiếp cận dịch vụ và thông tin

- Quyền tự do lựa chọn BPTT và từ chối hoặc chấm dứt BPTT

- Quyền được nhận dịch vụ an toàn

- Quyền được đảm bảo bí mật

- Quyền được đảm bảo kín đáo

- Quyền được thoải mái khi tiếp nhận dịch vụ

- Quyền được tôn trọng

- Quyền được tiếp tục nhận dịch vụ

- Quyền được bày tỏ ý kiến

* Các bước tư vấn KHHGĐ (6 bước)[18]

Bước 2 Gợi hỏi

- Hỏi tên, tuổi, địa chỉ của khách và lý do cần tư vấn

- Khi vấn đề cần TV của khách hàng có tính bí mật đặc biệt, NVTV hỏi khách hàng để biết khách hàng có bằng lòng để người cùng đi ngồi nghe hay không và phải tôn trọng ý kiến của khách hàng

- Hỏi về hoàn cảnh sinh sống, tiền sử bệnh tật toàn thân và bệnh phụ khoa

- Hỏi về tình trạng hôn nhân, tiền sử thai nghén và sẩy, đẻ

- Hỏi về tình trạng hoạt động tình dục

- Hỏi về các BPTT mà khách hàng đã nghe, đã biết

- Sử dụng hầu hết các câu hỏi mở

- Thái độ thân mật, gần gũi, lắng nghe, vui vẻ, quan tâm và đồng cảm

Bước 3 Giới thiệu

- Trình bày cho khách hàng các BPTT dựa trên nhu cầu sinh sản thực tế của họ (biết được qua gợi hỏi)

- Cung cấp đủ thông tin về cả hai mặt thuận lợi và không thuận lợi của từng biện pháp, các tác dụng phụ ngoài ý muốn, thậm chí cả tai biến (nếu có)

- Trình bày kỹ các điều khách hàng muốn biết, khéo léo sửa lại những hiểu biết chưa đúng của họ

Bước 4 Giúp đỡ

- Giúp khách hàng hiểu biết đầy đủ về các BPTT hiện đang có (bằng lời và bằng hiện vật, tranh ảnh, mô hình) để họ tự chọn

- Không áp đặt, lựa chọn BPTT thay cho khách hàng

- Nếu khách chọn phải BPTT không phù hợp (chống chỉ định) thì nhẹ nhàng giải thích để khách chọn một BPTT khác

Bước 5 Giải thích

- Nói cho khách hàng biết cách thức tiến hành (cả về thủ tục hành chính lẫn chuyên môn) và sẵn sàng giúp họ hoàn tất các thủ tục cần thiết sau khi đã giải thích (để họ tự nguyện ký vào hồ sơ) (nếu có)

- Giải thích đầy đủ cách sử dụng BPTT khách hàng đã chọn

- Giải thích những nguyên nhân có thể làm BPTT thất bại

- Nói rõ các tác dụng phụ của BPTT và cách xử trí tại nhà

- Nói rõ các dấu hiệu cảnh báo về tai biến và cách xử trí

- Nêu rõ khả năng phục hồi của BPTT khi thôi sử dụng

- Nói rõ tại sao phải khám kiểm tra định kỳ và khuyên khách hàng thực hiện sau này

- Khéo léo giải thích cho khách hàng những nhận thức chưa đúng do lời đồn hay thông tin sai lạc (không thẳng thừng bác bỏ, không phê phán)

- Đề nghị khách hàng nhắc lại một số điểm để có thông tin phản hồi

Bước 6 Gặp lại

- Hẹn khách hàng thời gian khám lại gần nhất

- Căn dặn những trường hợp cần trở lại ngay cơ sở y tế

- Khuyến khích khách hàng gặp lại bất cứ khi nào cần tìm hiểu về SKSS của bản thân hay gia đình

- Hứa hẹn sẵn sàng đón tiếp và làm vui lòng khách hàng về các dịch vụ tư vấn

Có nhiều BPTT để con người lựa chọn và cũng có nhiều cách để phân loại như phân loại theo BPTT hiện đại và tự nhiên, BPTT lâm sàng và phi lâm sàng, BPTT

áp dụng theo giới tính [4]

1.1.2.2 Các biện pháp tránh thai hiện nay

 Các biện pháp tránh thai hiện đại

* Các biện pháp tránh thai hiện đại dành cho nữ

(1) Dụng cụ tử cung: rẻ, sử dụng tiện lợi, thời gian sử dụng lâu dài, hiệu quả tránh thai cao, nhanh chóng có thai sau khi tháo bỏ dụng cụ Tuy nhiên không có tác dụng ngăn ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục; cần có sự can thiệp y tế khi đặt vòng; tăng lượng máu kinh, nguy cơ viêm nhiễm đường sinh dục[4]

(2) Thuốc tiêm tránh thai: hiệu quả tránh thai cao, tác dụng kéo dài, giảm nguy

cơ u xơ tử cung, ngăn ngừa ung thư niêm mạc tử cung, Nhược điểm là rối loạn kinh nguyệt, vô kinh; có thai trở lại chậm, không tránh được các bệnh lây truyền qua đường tình dục [4]

(3) Thuốc cấy tránh thai (que cấy) là phương pháp tránh thai dùng một hay các que nhỏ như que diêm chứa hormone progesterene cấy vào dưới da.Khả năng tránh

thai rất cao, sau khi rút que cấy sự thụ thai phục hồi nhanh chóng và hoàn toàn Tuy nhiên thường hay gây ra phản ứng phụ như rong kinh, vô kinh [4]

(4) Thuốc uống tránh thai (viên kết hợp): hiệu quả tránh thai cao, nhanh chóng

có thai lại sau khi ngừng thuốc, giảm lượng máu kinh, đau bụng kinh, giảm nguy cơ chửa ngoài tử cung Đòi hỏi phải uống vào một giờ nhất định để đảm bảo hàm lượng thuốc trong máu; không tránh được các bệnh lây truyền qua đưởng tình dục [4]

(5) Biện pháp tránh thai khẩn cấp: có thể giảm tỷ lệ có thai ngoài ý muốn, và bao gồm mọi BPTT sử dụng trong vòng năm ngày sau lần giao hợp không được bảo vệ[4]

(6) Triệt sản (cả nam và nữ) hiệu qua tránh thai cao, chi thực hiện một lần có tác dụng tránh thai vĩnh viễn; không có tác dung không mong muốn, không ảnh hưởng đến sứrc khỏe và đời sống tinh dục Phải được thực iện tại cơ sở y tế có đầy

đủ phương tiện; khó hồi phục sau khi can thiệp; có thể cónhững tai biến xảy ra trong

và sau khi thực hiện phẫu thuật[5], [15]

(7) Màng ngăn âm đạo:màng được đặt vàotrong âm đạo và che phủ cổ tử cung, chắn cổ tử cung lại cũng như tạo một khoang chứa các thuốc diệt tinh trùng.Màng được làm bằng cao su thiên nhiên, latex hoặc silicone và nên lưu màng lại tối thiểu

6 giờ sau giao hợp và tối đa 30 giờ sau khi đặt vào âm đạo [5], [13]

(8) Mũ cổ tử cung: Mũ cổ tử cung là một dụng cụ cơ học, tránh thai bằng rào cản ở âm đạo Mũ cổ tử cung được làm bằng latex hoặc silicone và có thể tái sử dụng hoặc chỉ dùng một lần Mũ cần được lưu lại tối thiểu 6-8 giờ sau giao hợp và tối đa 72 giờ kể từ khi gắn vào [35]

(9) Miếng xốp âm đạo tránh thai:xuất hiện như là một biến thể của màng ngăn

âm đạo, được làm bằng polyurethane, được tấm nonoxynol-9 và phóng thích 125

mg chất diệt tinh trùng trong vòng 24 giờ [34]

(10) Nhẫn tránh thai: Nhẫn tránh thai âm đạo được đưa vào âm đạo, phóng thích hormon giúp tránh thai Khách hàng có thể tự đưa nhẫn vào trong âm đạo và

để đó trong 3 tuần rồi lấy ra [34]

(11) Miếng dán tránh thai: Được dán ở bắp tay, mông, bụng hay ngực (không dán lên vú) Miếng dán có tác dụng phóng thích các hormone để có tác dụng tránh

thai giống như tác dụng của các viên thuốc uống tránh thai [34] Mỗi miếng dán có tác dụng trong một tuần sau đó khách hàng thay miếng dán mới Dán liên tục trong vòng 3 tuần và không dán trong tuần thứ 4 để bắt đầu kinh nguyệt Tác dụng phụ của miếng dán giống như tác dụng phụ của viên thuốc uống tránh thai Khách hàng

có thể đổi chỗ dán để tránh bị kích thích da[34], [36]

* Các biện pháp tránh thai hiện đại dành cho nam giới

(1) Bao cao su: tránh được các bệnh lây truyền qua đường tnh dục; tiện lợi, dễ

sử dụng, rẻ tiền Nhược điểm là nếu không biết sử dụng đúng cách có thể dẫn tới tránh thai thất bại; có thể bị thủng hoặc rách khi sử dụng [4]

(2) Thuốc diệt tinh trùng là chất nonoscinol đặt vào âm đạo có tác dụng hủy diệt hay làm cho tinh trùng bất động Các triệu chứng dị ứng ít khi xảy ra và nếu có thì chỉ cần ngừng thuốc là hết, thuốc không gây ảnh hưởng đến thai nhi nếu lỡ mang thai, không làm tổn hại đến chức năng hoạt động của các cơ quan sinh dục Tuy nhiên hiệu quả tránh thai chưa thật cao, tỷ lệ thất bại chủ yếu (60%) do sử dụng sai, giá thuốc không rẻ và không tiện mua [6], [13]

 Các biện pháp tránh thai truyền thống

Là những BPTT không sử dụng các phương tiện, thuốc men mà hoàn toàn phụ thuộc vào sự nỗ lực và hiểu biết của các cá nhân [4]

* Các biện pháp tránh thai truyền thống cho nữ

(1) Phương pháp tính vòng kinh: Là biện pháp dựa vào ngày có kinh, chọn giao hợp vào những ngày xa giai đoạn rụng trứng để không có thai Trong vòng 5 ngày trước và 4 ngày sau khi rụng trứng là những ngày “không an toàn", cân kiêng giao hợp hoặc nếu giao hợp thì cần dùng BPTT hỗ trợ [5], [13]

(2) Phương pháp ghi chất nhầy cổ tử cung: Phương pháp này dựa vào việc người phu nữ có thể nhận biết những ngày đỉnh điểm thụ thai khi chất tiết cổ tử cung trơn, ướt và có thể kéo sợi Tỷ lệ có thai ngoài ý muốn của biện pháp này là rất cao[5], [13]

(3) Phương pháp ghi thân nhiệt: Phương pháp này dựa trên nhiệt cơ bản tăng 0,2 đến 0,5°C quanh thờiđiểm phóng noãn Người phụ nữ lấy thân nhiệt và ghi lại vào mỗi buổi sáng vào một thời điểm Phương pháp này có những điểm không chính xác, do đó tỷ lệ có thai ngoài ý muốn của biện pháp này rất cao[5],[13]

Ưu điểm của BPTT truyền thống: Các BPTT truyền thống có ưu điểm chung

là không cần phương tiện, thiết bị can thiệp do đó tránh được những tai biến cũng như tác dụng phụ Không phải chuẩn bị trước khi quan hệ tình dục

Nhược điểm của BPTT truyền thống: hiệu quả tránh thai thấp, yêu cầu sự chủ động khi áp dụng các biện pháp, một số biện pháp khá phúc tạp và dễ thất bại khi sử dụng

* Các biện pháp tránh thai truyền thống cho nam

(1) Xuất tinh ngoài âm đạo (giao hợp ngắt quãng): Cơ chế tránh thai là tinh trùng không vào được đường sinh dục nữ nên không gặp dược noãn, ngăn cản hiện tượng thụ tinh, Phương pháp này đòi hỏi sự chủ động của nam giới khi quan hệ, nên hiệu quả tránh thai thấp [5], [13]

(2) Kiêng giao hợp (cả nam và nữ): Là BPTT mà hoạt động tình dục diễn ra xong không giao hợp trong âm đạo

* Một số quy định ở Việt Nam

 Nghị định 104/2003/NĐ-CP ngày 16/9/2003 của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Dân số [9]

- Điều 8: Các loại dịch vụ dân số “Cung cấp phương tiện tránh thai; dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình…”

- Điều 14: Mục tiêu chăm sóc sức khoẻ, kế hoạch hoá gia đình

- Điều 15: Biện pháp chăm sóc sức khoẻ sinh sản kế hoạch hoá gia đình

- Điều 18: Hình thức, tổ chức thực hiện việc tuyên truyền, vận động, giáo dục,

tư vấn về dân số, sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình

- Điều 19: Trách nhiệm của cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình

- Điều 20: Các hình thức cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình

 Chiến lược Dân số Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010: Phần thứ ba - Mục IV - điểm 3: Chăm sóc SKSS/KHHGĐ đã nêu rõ “Nâng cao chất lượng chăm sóc SKSS/KHHGĐ với các nội dung chủ yếu và phù hợp trong khuôn khổ chăm sóc sức khoẻ sinh sản ban đầu, tiến tới thoả mãn nhu cầu của khách hàng về

SKSS/KHHGĐ, hạn chế đến mức thấp nhất có thai ngoài ý muốn, giảm nhanh nạo phá thai, góp phần nâng cao chất lượng dân số”[10]

 Nghị quyết số 47-NQ/TW ngày 22/3/2005 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình đã chỉ rõ nhiệm vụ và một số giải pháp chủ yếu, trong đó xác định nhiệm vụ "Hoàn thiện hệ thống dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ, đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người sử dụng về các BPTT Chú trọng đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị và nâng cao trình độ CBYT, tham gia cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ, khuyến khích các tổ chức xã hội và tư nhân tham gia cung cấp các dịch vụ này Đẩy mạnh TTXH và bán rộng rãi các PTTT" (khoản 5, mục c, phần II) [1]

Đồng thời, Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản và các văn bản hướng dẫn thi hành đã xác định việc tiếp tục thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ cung cấp PTTT và dịch vụ SKSS/KHHGĐ nhằm đáp ứng nhu cầu về số lượng, đa dạng hóa về chủng loại và chất lượng PTTT ngày càng cao của các nhóm đối tượng sử dụng "Nhà nước nắm giữ vai trò chủ đạo trong việc điều phối hàng hóa để đáp ứng nhu cầu về PTTT, ưu tiên miễn phí và trợ cấp PTTT cho người nghèo, các khu vực có điều kiện kinh tế và xã hội khó khăn, đồng thời tăng cường TTXH và kinh doanh các PTTT trên thị trường tự do"

 Quyết định số 2013/QĐ-TTg ngày 14/11/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược dân số và sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020 đã nhấn mạnh “Nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua việc hoàn thiện các quy định, quy trình kỹ thuật; tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện các quy định chuyên môn và quy trình kỹ thuật đối với các cơ sở cung cấp dịch vụ; nâng cấp

cơ sở hạ tầng, bổ sung trang thiết bị và tập huấn cập nhật kiến thức cho những người cung cấp dịch vụ dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản”[11]

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Các nghiên cứu trên Thế giới về thực trạng công tác tư vấn cácBPTT Một nghiên cứu ở Ai Cập, sử dụng băng ghi âm các buổi khám tư vấn tránh thai, phát hiện ra rằng việc nhận tư vấn “lấy khách hàng làm trung tâm” hơn là “lấy bác sĩ làm trung tâm” có liên quan đến việc tiếp tục phương pháp đã chọn[22] Trong nghiên cứu này, các hành vi lấy khách hàng làm trung tâm là những hành vi

được thiết kế để tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào buổi khám tư vấn, chẳng hạn như tuyên bố về quan hệ đối tác, trong khi các hành vi lấy bác sĩ làm trung tâm

là những hành vi hạn chế sự tham gia này, chẳng hạn như chỉ đạo công khai

Ngoài ra, một số nghiên cứu ở các nước đang phát triển đã sử dụng các biện pháp tư vấn tổng hợp, bao gồm các biện pháp của cả khía cạnh quan hệ và định hướng nhiệm vụ của truyền thông, và đã phát hiện ra rằng những phụ nữ cho biết trải qua dịch vụ chăm sóc chất lượng cao hơn có tỷ lệ tiếp tục tránh thai cao hơn[28], [30] và sử dụng BPTT[28], [31] Các nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng việc cung cấp thông tin cụ thể về các tác dụng phụ của biện pháp có liên quan đến việc cải thiện kết quả[24], [25]

Một nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, về các nhà cung cấp phục vụ thanh thiếu niên người Mỹ gốc Phi tại các trung tâm y tế cộng đồng ở Chicago cho thấy rằng các nhà cung cấp nhấn mạnh việc xây dựng mối quan hệ trong quá trình

tư vấn của họ[33]

Trong chăm sóc sức khỏe nói chung, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe giao tiếp với bệnh nhân khác nhau dựa trên chủng tộc/dân tộc của họ So với bệnh nhân da trắng, bệnh nhân da đen ít tập trung vào bệnh nhân hơn, nhận được ít thông tin hơn, trải qua thời gian thăm khám tại phòng khám ngắn hơn và ít có khả năng thông báo hiểu mọi điều bác sĩ của họ nói[37] Những khác biệt như vậy được cho là góp phần vào sự chênh lệch về kết quả sức khỏe Trong bối cảnh kế hoạch hóa gia đình, có bằng chứng cho thấy phụ

nữ thiểu số cảm nhận được các tương tác kém chất lượng hơn Phụ nữ da đen và gốc Tây Ban Nha đánh giá ít tích cực hơn về việc thăm khám kế hoạch hóa gia đình so với phụ nữ da trắng và cũng có nhiều khả năng bị áp lực phải sử dụng BPTT và hạn chế quy mô gia đình của họ[21] Ngoài ra, trong một cuộc khảo sát đối với phụ nữ

da đen, 67% cho biết họ từng bị phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc khi nhận các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và 52% cho biết trải nghiệm phản ánh định kiến của phụ nữ da đen (ví dụ, nhà cung cấp cho rằng họ có quan hệ tình dục nhiều đối tác)[20]

1.2.2 Các nghiên cứu tại Việt Nam về thực trạng công tác tư vấn cácBPTT Chất lượng của các dịch vụ cũng là một trong các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn sử dụng BPTT của người phụ nữ Đặc biệt là khi điều kiện sống ngày càng được nâng cao thì chất lượng của dịch vụ là yếu tố cần được ưu tiên hàng đầu Khi cung cấp dịch vụ KHHGĐ theo quan điểm trước đây, chúng ta vẫn coi là một dịch vụ xã hội mang tính chất "xin - cho" nhưng thực tế hiện nay, để lôi kéo được người tiêu dùng đến sử dụng dịch vụ thì yếu tố đầu tiên phải được đảm bảo là tính chất lượng của dịch vụ, kể cả khi dịch vụ dó được cung cấp miến phí Một trong các yếu tố tạo nên chất lượng cho dịch vụ KHHGĐ là yếu tố con người

Theo báo cáo kết quả nghiên cứu đánh giá chất lượng KHHGĐ Việt Nam năm

2018, các khách hành đánh giá 93% hài lòng với chất lượng dịch vụ được cũng cấp Tuy nhiên, chỉ có 40% khách cho biết họ sẽ giới thiệu cơ sở cung cấp dịch vụ đó cho hàng xóm và người thân[7]

Qua kết quả nghiên cứu của UNFPA tại Hà Giang năm 2003 về chất lượng dịch vụ ở trung tâm y tế xã và Bệnh viện huyện cho thấy trên 60% đối tượng tham gia nghiên cứu nhận định; CBYT luôn có mặt tại cơ sở y tế, CBYT luôn ân cần cởi

mở, người dân không phải chờ lâu, cơ sở y tế sạch sẽ gọn gàng, có tranh ảnh tuyên truyền về các BPTT và có các loại thuốc thông thường tại cơ sở y tế 40% đối tượng phòng vấn xác nhận là đúng, đó là: CBYT có tay nghề vững, CBYT dành thời gian

để nói chuyện với khách hàng về các vấn đe sức khỏe, mọi thông tin của người đến khám/chữa bệnh tại cơ sở y tế được giữ kín và trang thiết bị y tế đây đủ và sạch sč Qua đó có thể thấy mối quan hệ giữa phía cung cấp dịch vụ (gồm cơ sở vật chất, trang thiểt bị, thuốc men và người cung cấp dịch vụ) với người dân là tương đối tốt [16]

Nghiên cứu về thực trạng và giải pháp để tăng cường tỷ lệ sử dụng các BPTT lâm sàng cho các vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ tại một số tỉnh/ thành phố của Viện Khoa học Dân số, Gia đình và Trẻ em năm 2007 cho thấy những lý do từ phía nhà cung cấp liên quan đến việc sử dụng BPTT như: Dịch vụ cung cấp thuận lợi, không phải trả tiền, nhiều người sử dụng, được bồi dưỡng thêm Trong các yếu tố tác động thì CBYT cũng là người được khách hàng tin tưởng và đã có vai trò đáng kể được công nhận để giúp khách hàng chấp nhận sử dụng các BPTT lâm sàng [17]

Nghiên cứu cưa Trần Thị Quý năm 2020: 100% NVTV cho rằng mình đã chào hỏi khách hàng niềm nở, gây thiện cảm và an tâm từ sớm Tuy nhiên phòng vấn trên khách hàng con số này là 98% Giải thích cho sự chênh lệch này có thể do kỹ năng giao tiếp của NVTV chưa tốt hoặc biểu cảm họ thể hiện ra chưa được như nội tâm muốn thể hiện nên chưa đạt được hiệu quả.

[19]

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TƯ VẤN

2.1 Giới thiệu địa điểm nghiên cứu

Khoa Phụ Sản- CSSKSS Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên gồm 3 đơn nguyên

Là Sản đẻ- Sản phụ và KHHGĐ, đơn nguyên kế hoạch hóa gia đình trực thuộc khoa Phụ Sản-CSSKSS, được sự đồng ý của Sở y tế và Ban Giám đốc Trung Tâm Y Tế, đơn nguyên kế hoạch hóa gia đình của Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh được thành lập và hoạt động thường xuyên bắt đầu từ tháng 4/2007 2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của đơn nguyên KHHGĐ của Khoa Phụ Sản- CSSKSS

- Tư vấn về SKSS và KHHGĐ cho phụ nữ trong lứa tuổi sinh sản, có nơi dành riêng cho lứa tuổi vị thành niên Tư vấn về cách phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục

- Hút thai chân không từ 6 đến hết 12 tuần

- Thực hiện các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình (đặt, tháo dụng cụ tử cung; cấy

và tháo thuốc tránh thai)

- Thực hiện phá thai bằng thuốc cho tuổi thai đến hết 7 tuần theo hướng dẫn chuẩn Quốc gia về các dịch vụ sức khỏe sinh sản

- Thực hiện các nghiên cứu khoa học và các đề tài dưới sự hỗ trợ của CDC tỉnh Quảng Ninh

- Thực hiện việc giám sát hoạt động sức khỏe sinh sản nói chung, phá thai an toàn nói riêng cho 19 xã phường trong thị xã dưới sự giám sát của CDC tỉnh Quảng Ninh

- Tổ chức quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn lực của Khoa nhằm mang lại lợi ích về kinh tế cho Trung Tâm Y Tế TX Quảng Yên

2.1.2 Hoạt động của đơn nguyên KHHGĐ Khoa Phụ Sản- CSSKSS

Hàng năm Trung tâm thực hiện tiến hành tư vấn cho nhiều lượt khách hàng về lĩnh vực sức khoẻ sinh sản Trong đó có trên 400 lượt khách hàng được tư vấn

Từ năm 2001 đến nay tại Trung tâm phương pháp nong và nạo thai đã được thay thế hoàn toàn bằng phương pháp hút thai chân không cho tuổi thai từ 6 đến hết

12 tuần: thủ thuật hút chân không được tiến hành nhanh hơn và an toàn hơn

Có các nghiên cứu về phương pháp phá thai bằng thuốc đã được thực hiện để đưa ra phác đồ phá thai nội khoa an toàn, hiệu quả, giảm tai biến do phá thai ngoại khoa, tư vấn cho nhiều lượt khách hàng về các BPTT, áp dụng các BPTT hiện đại

và hiệu quả cao: Que cấy tránh thai, , tăng sự lựa chọn các phương pháp phá thai

và mang lại sự hài lòng cho khách hàng

Năm 2019, Trung tâm đã được mở rộng và đến tháng 6/2019 đã triển khai gói Dịch vụ Kế hoạch hóa gia đình bằng phương pháp hút thai chân không dưới màn hình siêu âm (từ 6 đến 12 tuần) mang lại sự hài lòng cho nhiều khách hàng

2.2 Nghiên cứu thực trạng công tác tư vấn tại đơn nguyên KHHGĐ của khoa Phụ Sản- CSSKSS

2.2.1 Phương pháp nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu:

- Tất cả nhân viên tham gia công tác tư vấn các biện pháp tránh thai của khoa Phụ sản- CSSKSS

- Tất cả khách hàng được nhân viên tư vấn về các biện pháp tránh thai tại đơn nguyên KHHGĐ của khoa Phụ Sản- CSSKSS

- Cả nhân viên và khách hàng đều đồng ý tham gia nghên cứu

 Địa điểm và thời gian nghiên cứu:

Nghiên cứu được thực hiện tại đơn nguyên KHHGĐ của khoa Phụ Sản- CSSKSS TT y tế huyện Quảng Yên tỉnh Quảng Ninh từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2022

 Cơ mẫu nghiên cứu:

Mỗi tháng trung bình khoảng 20 khách hàng tư vấn các biện pháp tránh thai nên chúng tôi lấy mẫu thuận tiện gồm tất cả khách hàng được tư vấn Cỡ mẫu chúng tôi thu thập được 36 khách hàng và toàn bộ nhân viên đơn nguyên KHHGĐ Khoa Phụ Sản-CSSKSS bao gồm 12 người

 Công cụ nghiên cứu:

Sử dụng bộ công cụ là: Các bước tư vấn KHHGĐ gồm 6 bước theo hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản

2.2.2 Kết quả nghiên cứu

 Đặc điểm chung của đối tượng

 Đặc điểm chung của nhân viên tư vấn

- Đơn Nguyên KHHGĐ Khoa Phụ Sản-CSSKSS bao gồm 12 người: 4 bác sỹ làm công tác chuyên môn, 08 Hộ sinh làm công tác tư vấn, phụ bác sỹ, tiếp đón bệnh nhân

- Số nhân viên làm công tác tư vấn chiếm 70% tổng số nhân viên trong Trung tâm

- 100% nhân viên tư vấn tham gia các lớp tập huấn về sử dụng BPTT

Bảng 2.1 Đặc điểm nhóm tuổi của nhân viên tư vấn

Biểu đồ 2.1 Trình độ chuyên môn của nhân viên tư vấn

Bảng 2.2 Trình độ chuyên môn của nhân viên tư vấn

 Đặc điểm chung của khách hàng

Bảng 2.3 Đặc điểm nhóm tuổi khách hàng được nhân viên tư vấn

Kết quả Bảng 2.3 cho thấy: nhóm tuổi từ 35-39 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất là 30,5% sau đó là nhóm tuổi 30-34 tuổi chiếm tỷ lệ 27.8% và nhóm tuổi dưới20 tuổi chiếm tỷ lệ thấp nhất 8.3%

0 10 20 30 40 50

đã tư vấn chưa tư vấn

44.4 55.6

Biểu đồ 2.3 Khách hàng tư vấn BPTT trước đó Biểu đồ 2.3 cho thấy: kết quả có 44.4% số người hiện đang sử dụng các BPTT

mà chưa được nhân viên cung cấp dịch vụ tư vấn trước khi sử dụng