Phép biện chứng về mối liên hệ phố biến và vận dụng phân tích mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ với hội nhập kinh tế quốc tế

Untitled TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIÊN LỰC BỘ MÔN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN ĐỀ SỐ 11 Phép biện chứng về mối liên hệ phố biến và vận dụng phân tích mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIÊN LỰC

BỘ MÔN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN ĐỀ SỐ 11:

Phép biện chứng về mối liên hệ phố biến và

vận dụng phân tích mối liên hệ giữa xây

dựng nền kinh tế độc lập tự chủ với hội

Mục lục:

A.Mở đầu

B.Nội dung

I.Cơ sở lý luận

1.Sự ra đời của phép biện chứng duy vật

2.Phép biện chứng về mối liên hệ phổ biến

II Vận dụng

1.Tính tất yếu phải hội nhập quốc tế

2.Xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ

2.1 Thế nào là nền kinh tế độc lập tự chủ

2.2.Thực trạng nền kinh tế Việt Nam hiện nay

3 Mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập tựchủ với hội nhập kinh tế quốc tế

4 Những Giải pháp và kiến nghị

III.KẾT LUẬN

C.TÀI LIỆU THAM KHẢO

A.Mở đầuHiện nay hội nhập kinh tế quốc tế là vấn đềbức xúc của thời đại, mọi quốc gia dù lớn hay nhỏ, dùgiàu hay nghèo, dù muốn hay không cũng đều bị cuốnhút hoặc chủ động tham gia vào quá trình hội nhậpkinh tế quốc tế Nhận biết được xu thế đó của thời đạiĐảng và Nhà nước ta đã đề ra phương hướng chủ độngtham gia hội nhập vào kinh tế quốc tế và đang chuẩn bịgia nhập vào tổ chức thương mại WTO Tuy nhiên bêncạnh đó Đảng và Nhà nước ta cũng nhận rõ được mặttích cực và mặt tiêu cực của quá trình hội nhập kinh tếquốc tế và đưa ra biện pháp khắc phục mặt tiêu cực đó

là phải kết hợp giữa hội nhập kinh tế quốc tế và xâydựng nền kinh tế độc lập tự chủ Trước vấn đề cập nhậtcủa thời đại và nhận biết được phương hướng xây

dựng đổi mới của đất nước ta em quyết định chọn đềtài: "Phép biện chứng về mối liên hệ phố biến và vậndụng phân tích mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tếđộc lập tự chủ với hội nhập kinh tế quốc tế" để tìmhiểu sự vận dụng sáng tạo của Đảng và Nhà nướctrong sự nghiệp xây dựng đổi mới đất nước là hoàntoàn đúng đắn.

B.Nội dung

I.Cơ sở lý luận

1.sự ra đời của phép biện chứng duyvật

Triết học ra đời từ thời cổ đại đánh dấu sự ra đời củaphép biện chứng Trải qua hàng ngàn năm tồn tại vàphát triển có phồn vinh có suy vong Khởi đầu là phépbiện chứng tự phát cổ đại, thể hiện rõ nét trong thuyết

“âm - dương” của Trung Quốc, đăc biệt là trong nhiềuhọc thuyết của Hi Lạp cổ đại Đến khoảng thế kỷ 17nửa đầu thế kỷ 18, phương pháp siêu hình thống trịtrong tư duy triết học mà đại diện là Đêcactơ – ôngđược coi là linh hồn của phương pháp siêu hình Trongkhoảng nửa sau thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19 đây là thời kỳtổng kết các lịch sử triết học nhân loại và hình thành hệthống lớn đó là phương pháp biện chứng duy tâm màđại diện là Hêgen ông được coi là tiền đề của phươngpháp biện chứng duy vật sau này Ngày nay phép biệnchứng đã đạt đến trình độ cao nhất đó là phép biệnchứng duy vât Phép biện chứng duy vật được tạothành từ một loạt những phạm trù, những nguyên lý,

những quy luật được khái quát từ hiện thực phù hợpvới hiện thực Cho nên nó phản ánh đúng sự liên hệ, sựvận động và sự phát triển của tự nhiên, xã hội và tưduy Nhờ vậy nó đã khắc phục được những hạn chếvốn có của phép biện chứng tự phát cổ đại cho rằng thếgiới là một chỉnh thể thống nhất, giữa các bộ phận của

nó có mối liên hệ qua lại, thâm nhập vào nhau, tácđộng và chịu ảnh hưởng lẫn nhau, thế giới và các bộphận cấu thành thế giới ấy không ngừng vận động vàphát triển Tuy nhiên sự hạn chế của phương pháp biệnchứng này là tuy nó cho chúng ta thấy một bức tranh

về sự tác động qua lại, sự vận động và phát triểnnhưng chưa làm rõ được cái gì đang liên hệ cũng nhưnhững quy luật nội tại của sự vận động và phát triển

Định nghĩa phép biện chứng duy vậ là môn khoa học

về những quy luật phổ biến của sự vận động và sự pháttriển của tự nhiên, của xã hội loài người và của tưduy.Có thể hiểu phép biện chứng duy vật là học thuyết

về các quy luật chung nhất của mối liên hệ hình thành,phát triển của tồn tại (tính thứ nhất) với tư duy của conngười (tính thứ hai) Lý luận về phương pháp tư duyđược xây dựng trên học thuyết đó

2.Phép biện chứng về mối liên hệ phổ biến

Phép biện chứng duy vật có vai trò làm sáng tỏ nhữngquy luật của sự liên hệ và phát triển của tự nhiên, xãhội loài người và của tư duy Vì vậy ở bất kỳ cấp độphát triển nào của phép biện chứng duy vật, nguyên lý

về mối liên hệ phổ biến vẫn được xem là một trongnhững nguyên lí có ý nghĩa khái quát nhất Nguyên lí

về mối liên hệ phổ biến cho rằng các sự vật hiện tượng

và các quá trình cấu thành thế giới đó vừa tách biệtnhau, vừa có sự liên hệ qua lại, thâm nhập và chuyểnhoá lẫn nhau.Trong đó liên hệ là sự tác động qua lạilẫn nhau, là điều kiện tiền đề tồn tại cho nhau, là sựquy định lẫn nhau, là sự nương tựa lẫn nhau, sựchuyển hoá lẫn nhau của các mặt, các yéu tố, các thuộctính cấu thành sự vật, hiện tượng trong thế giới kháchquan Ngoài ra những người theo quan điểm duy vậtbiện chứng còn khẳng định cơ sở của sự liên hệ qua lạigiữa các sự vật và hiện tượng chính là tính thống nhấtvật chất của thế giới Theo quan điểm này, các sự vật,các hiện tượng trên thế giới dù có đa dạng, có khácnhau như thế nào đi chăng nữa thì chúng cũng chỉ lànhững dạng tồn tại khác nhau của một thế giới duynhất là thế giới vật chất Các mối liên hệ diễn ra trongmỗi sự vật, giữa các sự vật với nhau, trong toàn bộ vũtrụ, trong mọi không gian và thời gian Quan điểm duyvật biện chứng không chỉ khẳng định tính khách quan,tính phổ biến của sự liên hệ giữa các sự vật, các hiệntượng, các quá trình mà nó còc nêu rõ tính đa dạng của

sự liên hệ qua lại đó Tính đa dạng của sự liên hệ dotính đa dạng trong sự tồn tại, sự vận động và phát triểncủa chính các sự vật và hiện tượng quy định Có mốiliên hệ bên trong là mối liên hệ qua lại, là sự tác độnglẫn nhau giữa các bộ phận, giữa các yếu tố, các thuộctính, các mặt khác nhau của một sự vật, nó giữ vai trò

quyết định đối với sự tồn tại, vận động và phát triểncủa sự vật Có mối liên hệ bên ngoài là mối liên hệgiữa các sự vật, các hiện tượng khác nhau, nói chung

nó không có nghĩa quyết định, hơn nữa nó thường phảithông qua các mối liên hệ bên trong mà phát huy Tuynhiên mối liên hệ bên ngoài cũng hết sức quan trọng,đôi khi còn giữ vai trò quyết định Ngoài ra còn có mốiliên hệ chủ yếu, có mối liên hệ thứ yếu, có mối liên hệchung bao quát toàn bộ thế giới, có mối liên hệ baoquát một số lĩnh vực hoặc một số lĩnh vực riêng biệtcủa thế giới Có mối liên hệ trực tiếp, có mối liên hệgián tiếp mà trong đó sự tác động qua lại được thựchiện thông qua một hay một số khâu trung gian Cómối liên hệ bản chất và mối liên hệ không bản chất, cómối liên hệ tất yếu và mối liên hệ ngẫu nhiên Có mốiliên hệ giữa các sự sự vật khác nhau, có mối liên hệkhác nhau của cùng một sự vật Sự vật, hiện tượng nàocũng vận động và phát triển qua nhiều giai đoạn khácnhau, giữa các giai đoạn đó cũng có mối liên hệ vớinhau tạo thành lịch sử phát triển hiện thực của các sựvật và các quá trình tương ứng Quan điểm duy vậtbiện chứng về sự liên hệ đòi hỏi phải thừa nhận tínhtương đối trong sự phân loại đó Các loại liên hệ khácnhau có thể chuyển hoá cho nhau Sự chuyển hoá đó

có thể diễn ra hoặc do thay đổi phạm vi bao quát khixem xét hoặc do kết quả vận động khách quan củachính sự vật hiện tượng ấy

II Vận dụng

1.Tính tất yếu phải hội nhập quốc tế

Trong những năm gần đây khi khoa học kỹ thuật nhânloại ngày càng phát triển đã thúc đẩy nền kinh tế củamột số nước phát triển như vũ bão Nhưng để đạt được

sự phát triển đồng đều và kinh tế giữa các nước trênthế giới thì không còn con đường nào khác là conđường hội nhập kinh tế quốc tế Hội nhập kinh tế quốc

tế là một xu thế không thể tránh khỏi trên thế giới Nó

là nền tảng cho các nước tăng cường hiểu biết lẫn nhau

và hợp tác thông qua đối thoại đồng thời cải thiện quan

hệ chính trị giữa các quốc gia, thúc đẩy các nước trênthế giới cùng nhau phát triển và mục đích cao hơn nữa

đó là đem lại cuộc sống đầy đủ, đoàn kết hoà bình chotất cả nhân loại Chính vì những lợi ích to lớn đó màhội nhập kinh tế quốc tế đang trở thành vấn đề cấpbách đối với mỗi quốc gia trên thế giới Với sự mởmàn của liên minh Châu Âu (EU) thông qua một thịtrường chung một đồng tiền chung và việc kết nạpthêm các nước thành viên mới Ở Đông Nam Á, tiếntrình này cũng đang diễn ra rất sôi động và đã thu hútđược những kết quả khả quan Mà đỉnh cao của quátrình hội nhạp kinh tế được thể hiện ở sự ra đời của tổchức thương mại thế giới WTO, đây là tổ chức thươngmại lớn nhất thế giới được thành lập ngày 1.1.1985,ban đầu có 130 nước thành viên, đến nay tổng số thànhviên WTO đã lên 148 trong đó có 2/3 là các nước đang

và kém phát triển.Ngoài các thành viên chính thức,hiện nay còn 25 nước đang trong quá trình hội nhập

trong đó có Việt Nam Thông qua tổ chức WTO cácnước có thể tự do trao đổi mua bán trên cơ sở cả haibên cùng có lợi đồng thời giúp đỡ lẫn nhau cùng pháttriển, tiếp thu được những thành tựu khoa học kỹ thuậtcủa thế giới Tuy nhiên vấn đề bức xúc đặt ra hiện nayđối với mỗi quốc gia trong quá trình hội nhập kinh tếquốc tế đó là xây dựng nền kinh tế được lập tự chủ.Bởi vì hội nhập kinh tế quốc tế vừa có mặt tích cựcvừa có mặt tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh,vừa tạo ra những cơ hội cho sự phát triển nhưng cũngvừa có những thách thức đối với các quốc gia nhất làđối với quốc gia đang ở giai đoạn phát triển như nước

ta Do xu thế hội nhập kinh tế quốc tế dẫn đến sự tuỳthuộc lẫn nhau về kinh tế ngày càng gia tăng nên cácnước trên thế giới đều rất coi trọng đến khả năng độclập tự chủ về kinh tế nhằm đảm bảo lợi ích chính đángcủa quốc gia, dân tộc mình trong cuộc cạnh tranh kinh

tế gay gắt và để xác lập một vị thế chính trị nhất địnhtrên trường quốc tế Đối với đất nước ta là đất nướcxây dựng nền kinh tế nhiều thành phần theo địnhhướng XHCN và đang trong quá trình hội nhập vàonền kinh tế quốc tế nên Đảng và Nhà nước ta đã xácđịnh rõ mối quan hệ giữa xây dựng nền kinh tế độc lập

tự chủ với hội nhập kinh tế quốc tế để Việt Nam có thểvững bước hoà nhập vào nền kinh tế của thế giới mànhư Đại hội IX khẳng định:"Nước ta chủ động hộinhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần pháthuy tối đa mọi lực nâng cao hợp tác quốc tế, bảo đảmđộc lập tự chủ và xây dựng định hướng XHCN, bảo vệ

lợi ích dân tộc giữ vững an ninh quốc gia, giữ gìn bảnsắc văn hoá dân tộc, bảo vệ môi trường" (Văn kiện Đạihội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, NXB Chính trịQuốc gia Hà Nội, sản xuất 2001, tr: 119 - 200) Nhưvậy xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ với hội nhậpkinh tế quốc tế có mối quan hệ biện chứng với nhau.Dựa vào nguyên lý về mối liên hệ phổ biến chúng ta sẽphân tích mối liên hệ giữa xây dựng nền kinh tế độclập tự chủ với hội nhập kinh tế quốc tế

2.Xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ

2.1 Thế nào là nền kinh tế độc lập tự chủ

Một nền kinh tế độc lập tự chủ theo cách hiểu thôngthường và truyền thống là một nền kinh tế phát triểntoàn diện, có khả năng tự thỏa mãn những nhu cầu mọimặt của đời sống xã hội, của an ninh, quốc phòng vàquá trình tái sản xuất ; không bị lệ thuộc vào bên ngoài

cả từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, để có thểvận hành một cách bình thường và bảo đảm được nềntảng cho việc duy trì an ninh quốc gia Một nền kinh tếnhư vậy nhìn chung chỉ tồn tại trong điều kiện cácquốc gia có đầy đủ mọi nguồn tài nguyên thiên nhiên,điều kiện địa lý, khí hậu lý tưởng,

quy mô thị trường quốc gia đủ lớn, trình độ phát triểncao về khoa học – công nghệ

và không cần phải có quan hệ kinh tế với nhau mà vẫn

có thể tự tồn tại, phát triển được.Độc lập, tự chủ vềkinh tế trước hết và quan trọng nhất là về đường lối,chính sách,luật pháp kinh tế được xây dựng thành hệthống hoàn chỉnh đặt trên căn bản lợi ích dân tộc

hướng vào mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh”; trên cơ sở đó xâydựng nền kinh tế ngày càng hiện đại thích ứng với xuthế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, có năng lực cạnhtranh cao, đạt được hiệu quả

kinh tế - xã hội ngày càng lớn.Độc lập, tự chủ về chínhtrị là điều kiện tiền đề xây dựng nền kinh tế độc lập, tựchủ Ngược lại, độc lập, tự chủ về kinh tế là điều kiệnbảo đảm độc lập, tự chủ về chính trị, bởi một quốc giađói nghèo, thường xuyên phải dựa vào viện trợ quốc

tế, thì khó có thể giữ vững được độc lập, tự chủ vềchính trị

2.2Thực trạng nền kinh tế Việt Nam hiện nay

Nói về tổng quan nền kinh tế Việt Nam hiện nay thìsau rất nhiều thăng trầm trong lịch sử, đến nay có thểkhẳng định rằng nền kinh tế Việt Nam là một nền kinh

tế định hướng xã hội chủ nghĩa đang phát triển Tuynhiên còn phụ thuộc lớn vào nông nghiệp, du lịch, xuấtkhẩu thô và các nguồn đầu tư vốn của nước ngoài.Hệthống kinh tế Việt Nam là một hệ thống kinh tế hỗnhợp Khi mà nền kinh tế thị trường đang ngày càngphát triển và thị trường hóa thì ta vẫn thấy sự can thiệpcủa Nhà nước vào nền kinh tế còn khá cao Hiện nay,Nhà nước vẫn thực hiện việc điều chỉnh giá cả kiểuhành chính với một số mặt hàng thiết yếu như yêu cầucác công ty, doanh nghiệp điều chỉnh mức đầu tư, giá

cả xăng dầu, kiểm soát nguyên vật liệu xây dựng nhưsắt, thép, xi măng, Chính phủ Việt Nam tự xã định vànhận định rằng Việt Nam là một kinh tế vận hành theo

cơ chế thị trường Điều này đã được một số nền kinh tếthị trường tiên tiến công nhận, nhưng cho đến nay Hoa

Kỳ, EU, Nhật Bản vẫn chưa thừa nhận và xác địnhViệt Nam là một nước có nền kinh tế thị trường

Việt Nam là một nước có nhiều thành phần kinh tếnhư: kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân, kinh tế có vốnđầu tư nước ngoài, kinh tế tập thể, kinh tế tư bản Nhànước, Và những khu vực này có tốc độ tăng trưởngkhông giống nhau khi mà nền kinh tế Nhà nước và nềnkinh tế tập thể tăng trưởng chậm thì nền kinh tế tưnhân và có vốn đầu tư nước ngoài tăng khá nhanh.Kinh tế Việt Nam được chia thành 3 khu vực ( 3 ngànhkinh tế lớn) chính như sau:

+ Ngành: Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

+ Ngành: Công nghiệp :bao gồm cả công nghiệp khaithác mỏ, khoáng sản, công nghiệp chế biến, xây dựng

và sản xuất vật liệu xây dựng, điện nước, sản xuất vàphân phối khí

+ Dịch vụ, thương mại, tài chính, du lịch, văn hóa, y

tế, giáo dục

Trong hội nghị trực tuyến vừa qua, Thủ tướng ChínhPhủ Nguyễn Xuân Phúc đã nhận định rằng: Sau 35năm đổi mới kinh tế, đất nước ta đã đạt được nhiềuthành tựu nhất định có ý nghĩa lịch sử to lớn, thế và lực

đã mạnh hơn nhiều, quy mô và tiềm lực kinh tế ngàycàng tăng lên và được mở rộng nhanh mạnh và chắc

chắn, Hiện nay, quy mô nền kinh tế Việt Nam đangnằm trong top 40 nền kinh tế lớn mạnh nhất thế giới vàđứng ở vị trí thứ 4 trong ASEAN Với năm vừa qua

2020, GDP đầu người đạt mức 3.500USD/năm đã đưaViệt Nam vươn lên top 10 quốc gia tăng trường caonhất thế giới, là 1 trong 16 nền kinh tế mới nổi thànhcông nhất thế giới hiện nay.Tuy nhiên 1 nền kinh tếđang phát triển bao giờ cũng tồn tại những thuận lợi vàkhó khăn Hiện nay tốc độ tăng trưởng kinh tế ViệtNam đang có đà tăng trưởng khá ấn tượng và vữngchắc Theo đó, ta có thể thấy mức độ tăng trưởng GDPbình quân đầu người từ giai đoạn 2011- 2015 đã thayđổi rõ nét và cho đến nay mức tăng ấy vẫn luôn giữđược đúng mục tiêu đề ra Theo U.S News & WorldReport, Việt Nam hiện nay đang có một môi trường ổnđịnh và tích cực về cả kinh tế và chính trị, duy trì mứctăng trưởng GDP ổn định, kiểm soát tốt lạm phát vàcác chính sách cải thiện nợ xấu, thâm hụt ngân sáchcũng được đề ra một cách hợp lý.Việt Nam cũng làmột trong những nước luôn có thành tích tốt trong việcxuất siêu Nhiều mặt hàng của Việt nam với số lượnglớn liên tục thâm nhập vào các thị trường lớn trên thếgiới và được đón nhận một cách một cách khá tốt.Không chỉ vật thu nhập bình quân đầu người cũng tănglên rõ rệt, tỉ lệ hộ nghèo giảm còn 1,45% Việt nam đãtạo nên một huyền thoại trong công tác giảm nghèo khichỉ số HDI năm 2019 là 0,63, một trong những nước

có tốc độ tăng trưởng chỉ số HDI cao nhất thế