Tìm hiểu quy tình tháo, kiểm tra, lắp ráp và sửa chữa hệ thống truyền lực và hệ thống điều khiển trên xe tải 5 tấn hyundai HD120 (tt)

HCM và sự đồng ý của thầy hướng dẫn đồ án Nguyễn Ngọc Bích chúng em quyết định thực hiện đồ án với đề tài: “Tìm hiểu quy tình tháo, kiểm tra, lắp ráp và sửa chữa Hệ thống truyền lực và

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

BẢN TÓM TẮT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô Tên đề tài:

TÌM HIỂU QUY TRÌNH THÁO, KIỂM TRA, LẮP RÁP

VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC

VÀ HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN TRÊN XE TẢI 5 TẤN HYUNDAI HD120

SVTH: HOÀNG XUÂN DIỆU MSSV: 15145207

SVTH: ĐINH ĐỨC ĐẠT MSSV: 15145211

GVHD: GVC.ThS NGUYỄN NGỌC BÍCH

Tp Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

BẢN TÓM TẮT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô Tên đề tài:

TÌM HIỂU QUY TRÌNH THÁO, KIỂM TRA, LẮP RÁP

VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC

VÀ HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN TRÊN XE TẢI 5 TẤN HYUNDAI HD120

SVTH: HOÀNG XUÂN DIỆU MSSV: 15145207

SVTH: ĐINH ĐỨC ĐẠT MSSV: 15145211

GVHD: GVC.ThS NGUYỄN NGỌC BÍCH

Tp Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2019

LỜI CÁM ƠN

Đồ án “Tìm hiểu quy tình tháo, kiểm tra, lắp ráp và sửa chữa Hệ thống truyền

lực và Hệ thống điều khiển trên xe tải 5 tấn Hyundai HD120” đã được hoàn thành sau 3

tháng thực hiện Tuy không phải là một đề tài đồ án có độ khó cao nhưng đối với 2 sinh viên chúng em đây thực sự là một sự khó khăn, thử thách Được sự hỗ trợ và giúp đỡ tận tình từ nhiều nguồn chúng em cuối cùng cũng đã hoàn thành được Chúng em cảm thấy như mình

đã vượt qua một ngưỡng cửa quan trọng Nó giúp chúng em cảm thấy tự tin hơn với những kiến thức mình đã học, tự tin về khả năng của bản thân và tự tin để bước đến với những công việc trong tương lai

Chúng em xin gửi lời cám ơn đến Khoa Cơ khí Động lực (CKĐ) Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp HCM đã trao cho chúng em cơ hội thực hiện bài kiểm tra cuối cùng tuy khó khăn nhưng vô cùng bổ ích này Với sự tin tưởng vào năng lực của chúng em và muốn chúng em phát triển hơn, Khoa CKĐ luôn khuyến khích và tạo mọi điều kiện tốt nhất để chúng em thực hiện đồ án Để chúng em hiểu và tự tin hơn về khả năng của bản thân

Chúng em xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến thầy Nguyễn Ngọc Bích, thầy hướng dẫn của chúng em Dưới sự hướng dẫn của thầy chúng em đã thực hiện và hoàn tất tốt đẹp đồ án tốt nghiệp Thầy luôn tận tình chỉ dạy, truyền đạt tất cả những kiến thức liên quan đến chúng em Thầy giúp chúng em chỉnh chu mọi thứ dù là nhỏ nhất để đồ án của chúng

em được hoàn hảo nhất Chúng em xin cám ơn thầy Ngoài ra, chúng em xin cám ơn sự chỉ dạy của các thầy cô trong Khoa trong thời gian vừa qua Những lúc chúng em cần sự trợ giúp các thầy cô luôn sẵn sàng và tận tình

Chúng em xin cám ơn các anh trong Garage Ô tô Chuyên nghiệp Vui đã cung cấp cho chúng em thông tin về những kinh nghiệm thực tế trong quá trình sửa chữa để chúng em ứng dụng trong đồ án, tăng thêm tính thực tế của đồ án chúng em

Cuối cùng, vì kiến thức còn hạn chế, hiểu biết còn chưa đủ nên báo cáo đồ án của chúng em còn nhiều thiếu sót Mong mọi người xem xét và cho chúng em ý kiến Chúng em

xin cám ơn!

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Lý do chọn đề tài

Trong cuộc sống không ngừng đi lên hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghiệp đòi hỏi việc vận chuyển hàng hoá vô cùng lớn Lúc này, các phương tiện vận chuyển

là điều cần thiết được quan tâm nhất, đặc biệt là phương tiện vận chuyển ô tô tải Ở Việt Nam chúng ta, ô tô tải được sử dụng nhiều hơn cả trong việc vận chuyển hàng hoá vì tính tiện lợi và phù hợp với môi trường sử dụng Và trong các dòng xe ô tô tải được sử dụng tại nước ta, dòng xe hãng Hyundai khá phổ biến và được nhiều người tin dùng Chất lượng cũng như hiệu quả sử dụng của các dòng xe ô tô tải Hyundai là không thể phủ nhận Nhưng khi hoạt động, hư hỏng là điều không thể tránh khỏi Với ô tô tải, do điều kiện hoạt động luôn phải chở hàng hoá nặng và di chuyển đường dài nên sự cố hư hỏng các bộ phận thuộc phần gầm xe là nhiều hơn hết Vậy nên việc sửa chữa là điều cần thiết Khi sửa chữa, nếu chúng ta hiểu về các bộ phận hư hỏng và có một quy trình hướng dẫn thực hiện sửa chữa thì công việc sẽ đơn giản đi rất nhiều Được sự chấp nhận của Khoa Cơ khí Động lực Trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật Tp HCM và sự đồng ý của thầy hướng dẫn đồ án Nguyễn Ngọc Bích

chúng em quyết định thực hiện đồ án với đề tài: “Tìm hiểu quy tình tháo, kiểm tra, lắp

ráp và sửa chữa Hệ thống truyền lực và Hệ thống điều khiển trên xe tải 5 tấn Hyundai HD120” để đưa ra một quy trình sửa chữa chung cho các bộ phận khung gầm khi gặp hư

hỏng trên một dòng xe khá phổ biến của hãng Hyundai tại Việt Nam

1.2 Thông tin tổng quan về xe Hyundai HD120 và nội dung thực hiện đồ án

1.2.1 Thông tin tổng quan về xe Hyundai HD120

Xe Hyundai HD120 (2011) là dòng xe tải nhập khẩu nguyên chiếc từ Hàn Quốc với các thông số kỹ thuật:

Bảng 1.1: Thông số kỹ thuật tổng quan xe Hyundai HD120 [1]

bằng nước, phun trực tiếp, tăng áp

1.2.2 Nội dung đồ án

Nội dung đồ án của chúng em gồm các nội dung về các quy trình tháo, kiểm tra và lắp ráp sau khi kiểm tra các bộ phận, chi tiết của các hệ thống thuộc phần khung gầm xe Hyundai HD120 Chúng em còn tìm hiểu về các hư hỏng thường gặp, nguyên nhân có thể dẫn đến hư hỏng đó cũng như cách khắc phục khi gặp phải Ngoài ra, là các chỉ dẫn sơ lược nguyên lý hoạt động của các hệ thống và những dụng cụ chuyên dùng cần thiết khi sửa chữa

o Hệ thống treo cầu trước

o Hệ thống treo cầu sau

1.3 Tính triển vọng của đề tài

Dòng xe tải Hyundai HD120 là dòng xe sử dụng khá phổ biến tại nước ta hiện nay Đồng thời, các dòng xe tải Hyundai ngang tầm cũng có các hệ thống và quy trình sửa chữa tương tự Nên đồ án về quy trình sửa chữa, tháo, kiểm tra, lắp ráp xe tải Hyundai HD120 được thực hiện với mong muốn rằng sẽ được sử dụng trong việc sửa chữa dòng xe tải Hyundai HD120 nói riêng và các dòng xe tải tương tự nói chung Nơi sử dụng có thể là garage hoặc tốt hơn sẽ là trong các đại lý xe tải Hyundai Dĩ nhiên, báo cáo của chúng em còn nhiều thiếu sót nhưng với sự xem xét và sửa chữa lại nội dung của các chuyên gia trong hãng Hyundai thì việc bộ báo cáo được đem vào sử dụng trong các đại lý là điều có thể Chúng em mong rằng nếu có chuyện đó xảy ra, báo cáo của chúng em sẽ là một tài liệu hữu ích, đem ra một quy trình rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi hơn với các kỹ thuật viên sửa chữa trong các đại lý và các thợ sửa chữa ngoài các garage

Ngoài ra, dòng xe tải và đặc biệt là xe Hyundai rất ít được giảng dạy trong trường chúng ta nên tài liệu về chúng là không nhiều Với bộ tài liệu này, chúng em mong rằng những bạn sinh viên có nhu cầu tìm kiếm thông tin hoặc những thầy cô có mong muốn giảng

dạy qua dòng xe tải Hyundai này sẽ có một bộ tài liệu tham khảo Để gửi đến sinh viên những kiến thức mà các bạn chưa được biết nhiều với các hệ thống mới lạ hơn, các hệ thống dành cho xe tải

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu chúng em sử dụng là phương pháp tìm kiếm tài liệu, dịch thuật, nghiên cứu tìm hiểu và cuối cùng là tổng hợp bố cục lại Tài liệu chúng em tìm kiếm rất đa dạng: Các tài liệu sửa chữa lý thuyết, các thông tin trên internet, các bài báo, các tờ quảng cáo và đặc biệt là chúng em có liên hệ với các anh thợ làm nghề sửa chữa xe tải để hỏi thêm về các kinh nghiệm thực tế khi làm việc Từ đó, chúng em có một nguồn nội dung dồi dào và thực tế hơn để tổng hợp đưa đến bộ tài liệu đồ án thực tế nhất

CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC 2.1 Ly hợp

2.1.1 Giới thiệu chung

Hệ thống ly hợp trên xe Hyundai HD120 bao gồm bộ ly hợp, bộ phận điều khiển và

bộ trợ lực chân không Hệ thống ly hợp có nhiệm vụ đóng hoặc mở dòng truyền năng lượng

từ động cơ đến các bộ phận hệ thống truyền lực và thực hiện các chức năng theo sự điều khiển của bàn đạp ly hợp:

 Truyền công suất của động cơ đến hộp số một cách trơn tru khi xe chuyển động liên tục

 Ngắt kết nối động cơ với hộp số khi hộp số tiến hành sang số trong quá trình xe hoạt động

Bảng 2.1: Thông số kỹ thuật của hệ thống ly hợp xe Hyundai HD120 [1]

Mẫu xeMục

Hyundai HD120

Hệ thống tách ly hợp Sử dụng bạc tách và cần nhả tách ly

hợp

hoạt động dựa trên một lực bẩy mà chốt đòn bẩy phụ làm điểm tựa, nén lò xo nén lại Do đó, mâm ép được kéo qua phải, tách đĩa ly hợp và vỏ ly hợp ra, cắt công suất từ động cơ ra hộp

số Khi nhả bàn đạp ly hợp, cần nhả và bạc tách ly hợp trở về vị trí ban đầu, đưa mâm ép qua lực ép lò xo ép đĩa ly hợp trở lại với vỏ ly hợp, do đó xuất hiện trở lại dòng truyền công suất truyền từ động cơ đến hộp số.[2]

Hình 2.1: Bộ ly hợp trên xe Hyundai HD120

2.1.1.2 Bộ phận điều khiển

Cơ cấu điều khiển ly hợp là cơ cấu dẫn động thuỷ lực điều khiển bằng bàn đạp ly hợp Khi bàn đạp được đạp xuống, thanh đẩy bị ép xuống xi lanh chính, làm cho dầu trong xy lanh chính được điều áp tác động xuống xi lanh công suất Xy lanh công suất nhận áp suất thủy lực và đẩy chốt tách ly hợp di chuyển, từ đó điều khiển bạc tách ly hợp và cần nhả ly hợp khiến đĩa ép bị kéo ra và ly hợp ngắt Trường hợp nhả bàn đạp sẽ ngược lại, không có áp suất thuỷ lực tác động đến xy lanh công suất và cần nhả ly hợp không kéo đĩa ép ra, ly hợp

lúc này đóng Tuỳ theo vị trí của bàn đạp mà qua cơ cấu điều khiển bộ ly hợp được vận hành một cách chính xác

2.1.2 Dụng cụ chuyên dùng

2.1.3 Tháo, kiểm tra và lắp các cụm chi tiết chính

2.1.3.1 Tháo và kiểm tra

2.1.3.2 Lắp

2.1.4 Hư hỏng và cách khắc phục

2.2 Hộp số

2.2.1 Giới thiệu chung

Hộp số thực hiện chức năng thay đổi mô-men xoắn được tạo ra bởi động cơ thành mô-men xoắn mà xe yêu cầu Mô-men xoắn, hoặc lực dẫn động xe được tăng hoặc giảm bằng cách dịch chuyển một số nhóm bánh răng ăn khớp nhau trong hộp số Và vì động cơ luôn quay theo một chiều, nên hộp số cũng thực hiện chức năng thay đổi chiều quay của mô-men đầu ra động cơ để xe có thể đi lùi khi gài số lùi.[2]

Hình 2.3: Cơ cấu bánh răng và các trục trong hộp số

Các cơ cấu truyền động trong hộp số được giữ ăn khớp với ổ bánh răng bởi bánh răng

ăn khớp không đổi, trục sơ cấp, trục thứ cấp và các bánh răng trên trục trung gian

Chuyển động quay bắt đầu từ ổ bánh răng trục sơ cấp đến bánh răng ăn khớp không đổi trên trục trung gian, sau đó được truyền cho tất cả các bánh răng quay tự do trên trục thứ cấp Khi cần số điều khiển thay đổi số, chức năng của cụm bộ đồng tốc (BĐT) được thực hiện qua tác động của cần chuyển số, làm cho ống trượt của bộ đồng tốc trượt khiến bộ đồng tốc ăn khớp với bánh răng quay trơn trên trục thứ cấp và dẫn dòng truyền công suất qua trục thứ cấp ra ngoài hộp số Tốc độ và mô-men đầu ra trục thứ cấp được quyết định bởi cần số chuyển về số nào làm bộ đồng tốc ăn khớp với bánh răng số nào.[2]

2.2.4.2 Cơ cấu sang số

2.2.4.3 Trục sơ cấp, thứ cấp và các cơ cấu bánh răng

2.2.5 Hư hỏng và cách khắc phục

2.3 Trục các đăng

2.3.1 Giới thiệu chung

Trục các đăng được lắp đặt giữa hộp số và cầu sau xe, làm nhiệm vụ truyền công suất động cơ đã được chuyển đổi từ hộp số đến cầu sau của xe để xe hoạt động Trục các đăng trên xe Hyundai HD120 là loại trục các đăng 3 khớp gồm 2 phần: Trục các đăng phía trước còn gọi là trục trung gian và trục các đăng phía sau còn gọi là trục các đăng chính Ở giữa có vòng bi đỡ trục các đăng gắn đỡ trục trung gian với thân xe.[3]

[3]Mối quan hệ về vị trí giữa hộp số và cầu sau luôn thay đổi trong quá trình xe hoạt động do tình trạng mặt đường, độ rung khi xe hoạt động và mức tải trọng trên xe [3]Vì thế, trên trục các đăng có các khớp các đăng và khớp trượt để hấp thụ những thay đổi này giúp việc truyền công suất được êm ái nhất Trên xe Hyundai HD120 các khớp các đăng chữ thập

và khớp trượt được sử dụng để thực hiện điều này

2.4 Cầu trước

2.4.1 Giới thiệu chung

Cầu trước xe hỗ trợ và truyền trọng lượng của phần trước xe tới lốp xe trước Đồng thời, cầu trước cũng liên quan mật thiết tới hệ thống lái và hệ thống phanh phía trước của xe Ngoài ra, cầu trước của xe còn có một nhiệm vụ quan trọng đó là nơi điều chỉnh chính các góc đặt bánh xe để có thể tạo sự ổn định tốt nhất khi xe chuyển động.[1]

Hình 2.8: Góc đặt bánh xe ở cầu trước Bảng 2.9: Thông số kỹ thuật cầu trước của xe Hyundai HD120 [1]

Mẫu xe

 Góc Camber

 Góc Caster

 Góc Kingpin

1°30' 30' 7°

2.4.2 Kiểm tra và điều chỉnh góc đặt bánh xe

2.4.2.1 Đo và điều chỉnh Độ chụm

2.4.2.2 Đo góc Camber

2.4.2.3 Đo góc Caster và góc Kingpin

2.5 Cầu sau

2.5.1 Giới thiệu chung

Cầu sau là bộ phận giảm tốc cuối cùng của hệ

thống truyền lực bao gồm các bánh răng giảm tốc của

bộ truyền lực chính và các bánh răng của bộ vi sai

Cầu sau giúp cho tỉ số truyền của hệ thống truyền lực

tăng lên Cầu sau còn giúp truyền dòng công suất dọc

từ động cơ đến các bánh xe theo phương vuông góc

Ngoài ra, cầu sau có chức năng phân phối

mô-men tới các bánh xe do cầu sau chứa bộ vi sai, cho

phép chúng quay với tốc độ khác nhau giúp cho xe

quay vòng hay đi trên đường không bằng phẳng được

dễ dàng hơn và không bị trượt.[3]

Bảng 2.10: Thông số kỹ thuật cầu sau xe Hyundai HD120 [1]

Mẫu xe

2.6 Bánh xe

2.6.1 Giới thiệu chung

Bánh xe gồm vành bánh xe và lốp xe, là 2 bộ phận quay tích hợp với nhau và vô cùng quan trọng trên xe Bánh xe chịu toàn bộ tải trọng của xe và là cụm chi tiết tiếp xúc trực tiếp với mặt đường giúp cho xe có thể chuyển động và điều khiển được Sẽ là vô nghĩa nếu bánh

xe không đạt tiêu chuẩn, chuyển động của xe cũng sẽ không hoàn toàn ổn định dù các hệ thống treo lái phanh có tốt như thế nào Ngoài ra, lốp xe trong cụm chi tiết bánh xe còn được coi như một hệ thống treo khác của xe với độ cứng là Ktr và hệ số giảm chấn là Ctr, cùng với

hệ thống treo chính của xe tạo ra sự êm ái và ổn định hơn khi xe chuyển động.[4]

Lốp trên xe tải Hyundai HD120 sử dụng là loại lốp có săm với bề rộng lốp và chiều cao lốp là 8.25inch, đường kính vành bánh xe sử dụng cho lốp là 16inch và là loại lốp đan

bố chéo Còn với vành bánh xe (Mâm xe) trên xe Hyundai HD120 là vành có bề rộng 6inch, đường kính 16inch, khoảng cách từ đường chính giữa mâm đến bề mặt tiếp xúc của mâm với trục bánh xe (Offset) là 127mm

Bảng 2.13: Thông số kỹ thuật vành bánh xe và lốp xe trên xe Hyundai HD120 [1]

CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN 3.1 Hệ thống treo

A Hệ thống treo cầu trước

1 Giới thiệu chung

[1]Hệ thống treo cầu trước trên xe Hyundai

HD120 là loại hệ thống treo phụ thuộc gồm nhiều lá

nhíp lò xo dạng bán elip chồng lên nhau kết hợp với

các giảm chấn thuỷ lực tác dụng 2 chiều Hệ thống

treo hỗ trợ nâng đỡ trọng lượng của thân xe, hấp thụ

những rung động, sốc từ mặt đường và ngăn chúng

truyền trực tiếp lên thân xe Hệ thống treo cũng hạn

chế những rung động bất thường của bánh xe tránh

ảnh hưởng đến thân xe, đảm bảo cho thân xe ổn định

nhất khi xe hoạt động

Tuỳ thuộc và điều kiện mặt đường và tải, khi xe hoạt động các lá lò xo nhíp sẽ bị uốn

và tạo ra một chức năng đệm bởi nội ma sát giữa các lá nhíp và nhanh chóng dập tắt các dao động của nhíp từ đó giúp thân xe ổn định.[5]

Còn giảm chấn có nhiệm vụ làm tắt nhanh các rung động của cầu xe theo nguyên lý

sự cản của dòng chất lỏng trong giảm chấn khi đi qua các lỗ nhỏ lúc giảm chấn dao động

Ngoài ra, có thanh cân bằng làm giảm chuyển động lắc ngang của thân xe khi quay vòng.[5]

2 Dụng cụ chuyên dùng

3 Tháo, lắp ráp các cụm chi tiết chính

3.1 Tháo hệ thống treo

3.2 Tháo, lắp các chi tiết

3.3 Lắp cụm chi tiết nhíp lên xe