bg co so van hoa viet nam 2022 chuong 3 3685

CHƯƠNG 3 TIẾN TRÌNH LỊCH SỬ CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM Nội dung Giai đoạn thời Tiền sử và Sơ sử Giai đoạn thời kỳ Bắc thuộc (179T CN 938) Giai đoạn văn hóa Đại Việt (939 1801) Giai đoạn văn hóa Đại Nam (180[.]

CHƯƠNG 3.

TIẾN TRÌNH LỊCH SỬ CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM

Nội dung

Giai

đoạn

thời

Tiền

sử và

Sơ sử

Giai đoạn thời kỳ Bắc thuộc (179T CN-938)

Giai đoạn văn hóa Đại Việt (939-1801)

Giai đoạn văn hóa Đại Nam (1802-1945)

Giai đoạn văn hóa hiện đại (1945-nay)

3.1 Giai đoạn Tiền sử và Sơ sử

Giai đoạn Tiền sử

• Thời đại đồ đá cũ

• Thời đại đồ đá giữa

• Thời đại đồ đá mới

Giai đoạn Sơ sử

• Văn hóa Đông Sơn (700-100TCN)

• Văn hóa Sa Huỳnh (1000-200TCN)

• Văn hóa Đồng Nai (1000TCN-0)

3.2 Giai đoạn văn hóa thời kỳ Bắc thuộc

Bối cảnh lịch sử, văn hóa

• An Dương Vương đến Trưng

Vương (179TCN-43)

• Sau Trưng Vương đến Khởi

nghĩa Lý Bí, thành lập Vạn Xuân

(43-542)

• Từ Vạn Xuân đến khi Ngô

Quyền đánh bại quân Nam Hán

(545 -938)

Đặc điểm văn hóa

• Ý thức đối kháng bất khuất và thường trực trước nguy cơ xâm lăng của phong kiến Phương Bắc

• Suy tàn của nền văn minh Văn Lang – Âu Lạc

• Mở đầu cho quá trình giao lưu, tiếp nhận văn hóa Trung Quốc và khu vực (Hội nhập văn hóa)

3.3 Giai đoạn văn hóa Đại Việt

Nhà Ngô

– Đinh –

Lê Sơ đến khởi nghĩa Tây Sơn

3.3.1 Văn hóa giai đoạn Ngô - Đinh - Tiền Lê

• Bối cảnh lịch sử:

- Mùa xuân 939, Ngô Quyền xưng Vương và chọn Cổ Loa làm kinh đô

- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân lấy tên Đại Cồ Việt, kinh đô Hoa Lư

- Năm 980, Lê Hoàn được Thái hậu Dương Vân Nga tôn làm vua Triều này có 3 đời vua

• Các nét văn hóa:

- Chống thù trong giặc ngoài, không chú trọng phát triển văn hóa

- Văn hóa phát triển trên nét cổ truyền vốn có như đua thuyền, ca hát, vè, dân ca,…

3.3.2 Văn hoá thời kỳ nhà Lý

• Bối cảnh lịch sử

• Tình hình kinh tế

Đặc điểm văn hóa

 Tôn giáo, tín ngưỡng: thời kỳ “Tam giáo đồng nguyên”

 Nghệ thuật kiến trúc: Thành Thăng Long và

hệ thống chùa tháp

 Giáo dục: bắt đầu chăm lo, mở rộng thi cử để đào tạo nhân tài và tuyển lựa quan lại có năng lực cho bộ máy hành chính

 Văn học: thơ ca của các nhà sư, bàn về đạo Phật

 Văn hoá nghệ thuật: Nghệ thuật dân gian, Xuất hiện nghệ thuật Tuồng, Chèo và Múa rối

3.3.3 Văn hoá thời kỳ nhà Trần

• Bối cảnh lịch sử

• Tình hình kinh tế

Đặc điểm văn hóa

 Tôn giáo, tín ngưỡng: Nho giáo phát triển mạnh, lấn át

Phật Giáo, Phật sau đi vào phát triển bề sâu

 Văn học, nghệ thuật: Văn học thành văn phát triển, chữ

Nôm được vận dụng trong văn học với cả hai thể loại văn và thơ Tuồng, Chèo đặc biệt phát triển, có thêm nghệ thuật tạo hình.

 Khoa học kỹ thuật: Nhiều ngành khoa học phát triển như quân sự, thiên văn, y học,…

 Giáo dục: Khoa cử được đẩy mạnh và tổ chức có quy

củ, xuất hiện nhiều nhân tài

 Kiến trúc: Kế tục thời Lý nhưng phóng khoáng, khoẻ và hiện thực hơn

3.3.4 Văn hoá thời kỳ nhà Hồ

• Bối cảnh lịch sử

• Tình hình kinh tế

Đặc điểm văn hóa

 Điều chỉnh lại việc thi cử theo hướng chính quy

 Mở mang việc học ở cấp lộ (Đặt đốc học), cấp Châu (Giáo thụ) Mở thêm kỳ thi toán pháp.

 Hồ Quý Ly coi trọng chữ Nôm, dịch Hán sang Nôm

 Nhà Hồ có kiến trúc đặc sắc là Thành nhà Hồ xây bằng đá Xanh

3.3.5 Văn hóa thời kỳ Lê Sơ đến Khởi nghĩa

Tây Sơn (Thế kỷ XV đến XVIII)

Giai đoạn

đầu

Thời Lê

Giai đoạn triều đình suy thoái

Khởi nghĩa Tây Sơn

Đặc điểm văn hóa

• Giai đoạn đầu Thời Lê

• Giai đoạn triều đình suy thoái

• Khởi nghĩa Tây Sơn Bối cảnh lịch sử

3.4 Văn hóa giai đoạn văn hóa Đại Nam

(1802-1945)

Triều nhà Nguyễn

Thời kỳ Pháp thuộc

3.4.1 Văn hoá thời kỳ nhà Nguyễn

• Bối cảnh lịch sử

• Tình hình kinh tế

Đặc điểm văn hóa

 Tư tưởng: Chấn hưng Nho giáo, hạn chế Phật giáo, cấm đoán Thiên Chúa giáo

 Văn hóa nghệ thuật: Văn học dân gian phát triển Văn thơ quan tâm số phận người phụ nữ và giá trị con người

 Kiến trúc: nổi trội là kinh thành Huế

 Nghệ thuật: tranh Đông Hồ mới phát triển

 Khoa học kỹ thuật: ảnh hưởng của khoa học phương Tây ít nhiều

3.4.2 Văn hoá thời kỳ Pháp thuộc

• Bối cảnh lịch sử

• Chính sách văn hóa

Đặc điểm văn hóa

• Hai đặc trưng cơ bản:

+ Tiếp xúc cưỡng bức, giao lưu văn hóa Việt Pháp

+ Giao thoa tự nhiên với thế giới

• Sự thay đổi của văn hóa Việt:

+ Chữ quốc ngữ + Xuất hiện báo chí và nhà xuất bản nhằm tuyên truyền cho chính quyền thực dân

+ Văn học bẵng chữ quốc ngữ phát triển cả về nội dung và hình thức.

3.5 Văn hóa giai đoạn hiện đại

• Bối cảnh lịch sử

Phát triển nghệ thuật chuyên nghiệp

Kế thừa và nâng cao các giá trị văn

hóa truyền thống

Mở rộng giao lưu văn hóa

• Đặc điểm văn hóa