Chương 3 Kế toán hàng tồn kho MỤC TIÊU Sau khi học xong chương này sinh viên có khả năng Nhận biết và phân loại được hàng tồn kho Nắm vững nguyên tắc và các quy định kế toán hàng tồn kho trong DN Nắm[.]
Trang 1Chương 3- Kế toán hàng tồn kho
Trang 2MỤC TIÊU
Sau khi học xong chương này sinh viên có khả năng:
- Nhận biết và phân loại được hàng tồn kho
- Nắm vững nguyên tắc và các quy định kế toán hàng tồn kho trong DN
- Nắm được phương pháp kế toán và vận dụng kế toán các tình huống liên quan đến hàng tồn kho trong DN
Trang 3Chương 3- Kế toán hàng tồn kho
3.1 Qui định kế toán hàng tồn kho và nhiệm vụ kế
toán
3.1.1 Yêu cầu quản lý hàng tồn kho và nhiệm vụ kế toán3.1.2 Qui định kế toán hàng tồn kho
3.2 Phương pháp kế toán hàng tồn kho
3.2.1 Kế toán chi tiết hàng tồn kho
3.2.2 Kế toán tổng hợp hàng tồn kho
3.2.3 Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
Trang 4 3.1.1 Yêu cầu quản lý hàng tồn kho và nhiệm vụ kế toán
Đọc giáo trình
Trang 7 Hàng tồn kho bao gồm:
- Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng muađang đi trên đường, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đigia công chế biến;
- Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán;
- Sản phẩm dở dang: Sản phẩm chưa hoàn thành và sảnphẩm hoàn thành chưa làm thủ tục nhập kho thành
Trang 8Nguyên tắc: Ghi nhận theo giá gốc
Trang 9* Tính giá trị hàng tồn kho
Phương pháp tính theo giá đích danh
Phương pháp bình quân gia quyền
Phương pháp nhập trước, xuất trước
Trong kế toán chi tiết vật liệu, công cụ dụng cụ có thể
sử dụng phương pháp hệ số giá
Kỹ thuật tính giá theo phương pháp giá bán lẻ
Trang 10* Các phương pháp tổ chức kế toán hàng tồn kho
- Tổ chức kế toán hàng tồn kho theo phương phápKKTX
- Tổ chức kế toán hàng tồn kho theo phương phápKKĐK
Trang 11Tổ chức kế toán hàng tồn kho theo phương pháp KKTX
Ph¬ng ph¸p KKTX theo dâi vµ ph¶n ¸nh thưêng xuyªn liªn tôc
cã hÖ thèng t×nh h×nh NhËp - XuÊt - Tån kho hµng tån kho trªn
sæ kÕ to¸n.
Sử dụng TK HTK để phản ánh biến động HTK trong kỳ trên cơ
sở hoá đơn, chứng từ
Trang 12Tổ chức kế toỏn hàng tồn kho theo phương
phỏp KKTX
Có thể xác định trị giỏ HTK tại bất cứ thời điểm nào trong kỳ
kế toán.
Cuối kỳ kế toán, căn cứ vào số liệu kiểm kê thực tế vật t ư,
hàng hoá tồn kho, so sánh với số liệu vật tư, hàng hoá tồn kho trên sổ kế toán Về nguyên tắc số liệu tồn kho thực tế luôn
luôn phù hợp vói số liệu trên sổ kế toán Nếu có chênh lệch
phải xác định nguyên nhân và xử lý theo quyết định của cấp có thẩm quyền
Trang 13Tổ chức kế toỏn hàng tồn kho theo phương phỏp KKĐK
Phương pháp KKĐK là phơng pháp hạch toán căn cứ vào kết quả kiểm kê thực tế để phản ánh giá trị hàng hoá vật t tồn kho cuối kỳ trên sổ kế toán, từ đó xác định giá trị vật t ư hàng hoá xuất kho trong kỳ theo công thức:
X = Tđ+N–Tc
TK nhúm HTK chỉ được sử dụng để phản ỏnh trị giỏ hàng tồn kho cuối kỡ và đầu kỡ
Trang 14Tổ chức kế toán hàng tồn kho theo phương
pháp KKĐK
Trong kỳ sử dụng TK loại quá trình để ghi nhận biến động HTK:
Cơ sở ghi nhận biến động tăng HTK là hoá đơn chứng từ
Cơ sở ghi nhận biến động giảm HTK được ghi nhận dựa trên cơ
sở kết quả kiểm kê thực tế cuối kỳ
Trang 15Phân loại và sử dụng HTK
Phân loại HTK: theo công dụng, theo địa điểm bảo quản sử dụng, theo quyền sở hữu…
Sử dụng HTK: sử dụng VL, sử dụng HH, sử dụng CCDC
Trang 16Đặc điểm và phân loại công cụ dụng cụ
Đặc điểm công cụ, dụng cụ: Khi tham gia hoạt động SXKD
- Giá trị được chuyển vào chi phí kinh doanh trong kỳ
Giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu
Ph©n lo¹i c«ng cô dông cô
* Theo néi dung kinh tÕ
C«ng cô, dông cô Bao b× lu©n chuyÓn
§å dïng cho thuª Thiết bị phụ tùng thay thế
Trang 17Đặc điểm và phõn loại cụng cụ dụng cụ
Phân loại công cụ dụng cụ
*Theo giá trị và
thời gian sử dụng
Phân bổ 1 lần: Là những CCDC có GT nhỏ, thời gian sử dụng ngắn, xuất dùng với mục đích thay thế, bổ sung.
Phân bổ nhiều lần: Là những CCDC có GT tơng đối lớn, xuất dùng với số lợng lớn để thay thế, trang bị hàng loạt, thời gian
SD tơng đối dài.
Trang 183.2 Phương pháp kế toán hàng tồn kho 3.2.1 Kế toán chi tiết hàng tồn kho
Trang 20Chứng từ kế toán
- Hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng
- PhiÕu nhËp kho
- PhiÕu xuÊt kho
- Biªn b¶n kiÓm nghiÖm vËt tư, c«ng cô, s¶n phÈm, hµng ho¸
- PhiÕu b¸o vËt tư cßn l¹i cuèi kú
- B¶ng kª mua hµng Biªn b¶n kiÓm nhận vËt t, c«ng
cô, s¶n phÈm hµng ho¸
- B¶ng ph©n bæ nguyªn liÖu, vËt liÖu, c«ng cô dôngcô
Trang 21Vận dụng tài khoản
• TK 151 - Hµng mua ®ang ®i ®ưêng
• TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu
• TK 153 - Cộng cụ dụng cụ
• TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
• TK 155 - Thành phẩm
• TK 156 - Hàng hóa
Trang 22TK 152: Nguyên liệu, vật liệu
Tính giá NVL xuất kho ( sử dụng bổ sung phương pháp hệ
số giá)
Tài khoản 156 - Hàng hóa
Một số đơn vị có đặc thù (ví dụ như các đơn vị kinh doanh siêu thị hoặc tương tự ) có thể áp dụng kỹ thuật xác định giá trị hàng tồn kho cuối kỳ theo phương pháp Giá bán lẻ
TK 153: Công cụ, dụng cụ
- Tài khoản 1531 - Công cụ, dụng cụ
- Tài khoản 1532 - Bao bì luân chuyển
- Tài khoản 1533 - Đồ dùng cho thuê
- Tài khoản 1534 - Thiết bị, phụ tùng thay thế 95
Trang 24 Tài khoản 155 - Thành phẩm,
- Tài khoản 1551 - Thành phẩm nhập kho: Phản ánh trị giá
hiện có và tình hình biến động của các loại thành phẩm đã nhập kho (ngoại trừ thành phẩm là bất động sản);
- Tài khoản 1557 - Thành phẩm bất động sản : Phản ánh
giá trị hiện có và tình hình biến động của thành phẩm bất động sản của doanh nghiệp Thành phẩm bất động sản
gồm: Quyền sử dụng đất; nhà; hoặc nhà và quyền sử
dụng đất; cơ sở hạ tầng do doanh nghiệp đầu tư xây dựng
để bán trong kỳ hoạt động kinh doanh bình thường.
97
Trang 25a/ Kế toán vật liệu, hàng hóa
Kế toán các trường hợp tăng Vật liệu,
hàng hóa:
Nghiệp vụ phát sinh Xử lý kế toán
+ Mua ngoài
+ Nhập kho hàng mua đang đi đường
+ Nhập kho từ bộ phận gia công chế biến
+ Nhận vốn cấp, vốn góp
+ Nhận lại vốn đầu tư
+ Nhập lại kho do sử dụng không hết
+ Phát hiện thừa khi kiểm kê
+ …
Trang 26a/ Kế toán vật liệu, hàng hóa
Kế toán các trường hợp giảm Vật liệu,
+ Xuất để trả vốn góp đầu tư
+ Xuất thuê gia công
+ Xuất bán
+ Phát hiện thiếu khi kiểm kê
+ …
Trang 27b/Kế toán công cụ dụng cụ
Kế toán các trường hợp tăng
Nghiệp vụ phát sinh Xử lý kế toán
+ Mua ngoài
+ Chuyển loại từ TSCĐ mới chưa sử dụng
+ Nhận vốn cấp, vốn góp
+ Nhập lại kho do sử dụng không hết
+ Phát hiện thừa khi kiểm kê
+ …
Trang 28- Đối với CCDC thuộc loại phân bổ 1 lần
- Đối với CCDC thuộc loại phân bổ nhiềulần
CCDC bị báo hỏng khi chưa phân bổ hết+ Xuất để góp vốn đầu tư liên doanh, liên kết…
+ Xuất để trả vốn góp đầu tư
+ Xuất bán
+ …
Trang 293.2.2.2 Kế toán HTK theo phơng pháp kiểm kê định kỳ
TK 151, 152, 153, 156
a Tài khoản kế toán sử dụng: TK 151- Hàng mua đang đi đờng, TK 152- NLVL,
TK 153- CCDC, TK 156-HH, TK 611- Mua hàng.
* TK 151, 152, 153, 156: Dùng để P.a trị giá gốc của hàng mua đang đi đờng, NVL, CCDC,
HH tồn kho lúc đầu kỳ và cuối kỳ
Trị giá gốc của hàng mua
đang đi đờng, NLVL, CCDC, HH tồn kho cuối kỳ.
Trị giá gốc của hàng mua
đang đi đờng, NLVL, CCDC, HH tồn kho đầu kỳ.
SDN: Trị giá gốc của hàng mua đang đi đờng, NLVL, CCDC, HH tồn kho cuối kỳ.
* TK 611: Dùng để P.a tình hình mua NVL, CCDC, HH trờng hợp DN hạch toán hàng tồn kho theo PP KKĐK
TK 611 – Mua hàng
Giá gốc của VT, HH hiện có đầu kỳ.
Giá gốc của VT, HH mua trong kỳ
Các khoản CKTM, giảm giá, trả lại cho ngời bán.
Trị giá gốc của VT, HH hiện có cuối kỳ.
Trị giá gốc của VT, HH xuất dùng trong kỳ
TK 6111- Mua NVL, CCDC
TK 6112- Mua hàng hoá
Trang 30Nghiệp vụ phát sinh Xử lý kế toán
Trang 31 3.2.3 Kế toán dự phòng giảm giá HTK
3.2.3.1 Qui định dự phòng giảm giá HTK 3.2.3.2 Phương pháp kế toán
Trang 32Qui định dự phòng giảm giá vật liệu, công cụ
Trang 33Qui định dự phòng giảm giá vật liệu, công cụ
dụng cụ
Thêi ®iÓm trÝch lËp dù phßng: Cuối niên độ kế toán
§èi tîng trÝch lËp dù phßng:
- §èi tîng trÝch lËp dù phßng lµ nh÷ng nguyªn liÖu, vËt liÖu; c«ng
cô, dông cô cã gi¸ trÞ thuÇn nhá h¬n gi¸ gèc
- Đång thêi, thµnh phÈm do chÝnh lo¹i nguyªn liÖu, vËt liÖu; c«ng cô, dông cô nµy t¹o nªn cã gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ® ưîc nhá h¬n gi¸ gèc.
Trang 34Qui định dự phũng giảm giỏ vật liệu, cụng cụ dụng cụ
Xác định mức dự phòng tồn kho cần trích lập
Cong thuc tinh MDF.doc
Xử lý dự phòng
Trang 35 - Xö lý dù phßng:
+ NÕu sè dù phßng gi¶m gi¸ ph¶i trÝch lËp b»ng sè dưkho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho, th× doanh nghiÖpkh«ng ph¶i trÝch lËp kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tånkho;
+ NÕu sè dù phßng gi¶m gi¸ ph¶i trÝch lËp cao h¬n sè dưkho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho, th× doanh nghiÖptrÝch thªm vµo chi phÝ hµng tån kho cña doanh nghiÖp
phÇn chªnh lÖch
+ NÕu sè dù phßng ph¶i trÝch lËp thÊp h¬n sè dư kho¶n
dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho, th× doanh nghiÖp ph¶ihoµn nhËp phÇn chªnh lÖch b»ng c¸ch ghi gi¶m chi phÝhµng tån kho trong kú
Trang 36Phương pháp kế toán dự phòng giảm giá vật liệu, CCDC
Trang 37Phương pháp kế toán dự phòng giảm giá vật liệu, CCDC
- Tài khoản sử dụng: 2294
Nghiệp vụ phát sinh Xử lý kế toán
+ Khi lập DF giảm giá HTK
+ Khi hoàn nhập DF giảm giá HTK
+ Trường hợp hủy bỏ VT,HH do hết hạn sử
dụng, mất phẩm chất, không còn giá trị sử
dụng…
Trang 38Sæ kÕ to¸n tæng hîp ¸p dông cho kÕ to¸n HTK
+ Sổ kế toán tổng hợp:
- Hình thức Nhật ký chung
- Hình thức Nhật ký Chứng từ+ Sổ kế toán chi tiết: SCT vật liệu, hàng hóa, công cụ dụng cụ; SCT phải trả người bán…