bg mang may tinh va truyen thong chuong 1 4507

MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC• Cung cấp những khái niệm cơ bản nhất, những thông tin cập nhật về mạng máy tính trên thế giới để từ đó SV có cơ sở tìm hiểu về mạng máy tính • Ứng dụng của mạng máy

Trang 1

Khoa HTTT Kinh tế và TMĐT

Bộ môn Công nghệ thông tin

Bài giảng học phần Mạng máy tính và truyền thông

Trường ĐH Thương Mại - Năm 2022

Trang 2

• Phân phối tiết học

Trang 3

MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC

• Cung cấp những khái niệm cơ bản nhất, những thông tin cập nhật về mạng máy tính trên thế giới

để từ đó SV có cơ sở tìm hiểu về mạng máy tính

• Ứng dụng của mạng máy tính trong các lĩnh vực

• Các vấn đề liên quan tới an toàn bảo mật dữ liệu trên môi trường mạng

• Cung cấp kiến thức cơ bản liên quan tới quản trị mạng

Trang 4

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Giáo trình Mạng và truyền thông – ĐH Thương Mại

2. Mạng máy tính – Ngạc Văn An, NXB Giáo dục, 2006

3. Mạng máy tính và các hệ thống mở - Nguyễn Thúc Hải,

NXB Giáo dục, 1999

4. Giáo trình hệ thống mạng máy tính CCNA Sememster 1

-Nguyễn Hồng Sơn, NXB Lao động – Xã hội, 2004

5. Computer Network, 4th Edition, A.S.Tanenbaum, Prentice

Hall, 2003

6. v.v

Trang 5

NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ MẠNG MÁY TÍNH

Chương 2 MÔ HÌNH OSI

Chương 3 MÔ HÌNH TCP/IP VÀ ỨNG DỤNG

Chương 4 MẠNG INTERNET VÀ TRUYỀN THÔNG TMĐT Chương 5 MẠNG LAN VÀ TRUYỀN THÔNG NỘI BỘ

Chương 6 AN TOÀN MẠNG MÁY TÍNH

Chương 7 QUẢN TRỊ MẠNG MÁY TÍNH

Trang 6

C hương 1 Tổng quan về mạng máy tính

1.1 Giới thiệu chung về mạng máy tính

1.2 Những khái niệm cơ bản

Trang 7

• Những năm 50, thế hệ máy tính đầu tiên được đưa vào hoạt động

• Nhập dữ liệu vào các máy tính thông qua bìa đục lỗ

• Mỗi tấm bìa tương đương với một dòng lệnh

• Các tấm bìa được đưa vào thiết bị đọc bìa, sau khi tính toán kết quả

sẽ được đưa ra máy in

• Những năm, 60 một số nhà chế tạo máy tính đã nghiên cứu thành

công những thiết bị truy cập từ xa tới máy tính của họ

1.1.1 Lịch sử phát triển của mạng máy tính

1.1 Giới thiệu chung về mạng máy tính

Trang 8

Thiết bị đầu cuối

Máy tính trung tâm

Hình 1.1 Mô hình truyền dữ liệu từ xa đầu tiên

Đường dây điện thoại

1.1 Giới thiệu chung về mạng máy tính

Trang 9

Máy tính

trung tâm

Thiết bị kiểm soát truyền thông

Thiết bị kiểm soát nhiều đầu cuối

Modem Modem

Thiết bị kiểm soát nhiều đầu cuối

Thiết bị đầu cuối

Hình 1.2 Mô hình trao đổi mạng của hệ thống 3270

Trang 10

• Những năm 70, các thiết bị đầu cuối sử dụng những phương pháp liên

kết qua đường cáp nằm trong một khu vực ra đời

• Những năm 80 các hệ thống đường truyền tốc độ cao được thiết lập ở

Bắc Mỹ, Châu Âu

• Xuất hiện các nhà cung cấp các dịnh vụ truyền thông với những đường

truyền có tốc độ cao

• Ngày nay, … mạng trở thành nhu cầu không thể thiếu

Trang 11

Lợi ích:

•Tăng cường tính hiệu quả và giảm chi phí

•Thực hiện việc quản trị và hỗ trợ tập trung

•Sử dụng và chia sẻ chung tài nguyên

•Tăng độ tin cậy của hệ thống

•Nâng cao chất lượng và hiệu quả khai thác thông tin

1.1.2 Ứng dụng và lợi ích của mạng máy tính

Trang 12

Trang 13

Một số dịch vụ của mạng máy tính:

•World Wide Web: dịch vụ chia sẻ thông tin dựa trên các tài liệusiêu văn bản (HyperText)

•FTP (File Transfer Protocol): dịch vụ truyền file

•Tìm kiếm thông tin

•Email: Thư điện tử

•Telnet: dịch vụ đăng nhập từ một máy vào một máy khác trong mạng

•

Trang 14

1.2 Những khái niệm cơ bản

1.2.1 Mạng máy tính

Mạng máy tính là một tập hợp các máy tính

và các thiết bị liên quan được kết nối bằng các thiết bị truyền thông để thực hiện việc chia sẻ dữ liệu, và các thiết bị ngoại vi như ổ cứng hay máy in,…

Ví dụ: LAN, WAN, MAN, Internet…

Trang 15

15

Trang 16

1.2.3 Đường truyền và topo mạng

Đường truyền vật lý là đường dùng để truyền

dữ liệu giữa các máy tính Dữ liệu có thể được truyền qua mạng thông qua đường truyền không dây hoặc sử dụng cáp mạng

a) Đường truyền không dây

b) Đường truyền sử dụng cáp

Có hai loại

Trang 17

• Đường truyền sử dụng tia hồng ngoại

• Đường truyền sử dụng tia Laser

• Đường truyền sử dụng sóng radio

• Đường truyền sử dụng sóng điện thoại di động

• Đường truyền sử dụng vệ tinh

a) Đường truyền không dây

Trang 18

• Cáp đồng trục (Coxial Cable)

• Cáp xoắn đôi (Twisted-Pair Cable)

• Cáp quang (Fible Optic Cable)

b) Đường truyền sử dụng cáp

Trang 19

Thường dùng để truyền dữ liệu xa với độ bảo mật vừa phải

Trang 20

Cáp xoắn đôi (Twisted-Pair Cable): Gồm một hay nhiều

cặp đường dây đồng được xoắn vào nhau nhằm làm giảm nhiễu điện từ gây ra bởi môi trường xung quanh và giữa chúng với nhau.

Có hai loại:

• Sheilding Twisted Pair - STP

• Unsheilding Twisted Pair - UTP

Trang 21

• UTP có 5 loại, có thể truyền dữ liệu 100m, với

băng thông từ 4 Mbps tới 100 Mbps

• STP có lớp chống nhiễu giúp truyền dữ liệu đi xa

• Thường sử dụng cáp xoắn đôi khi ngân sách

dành cho việc thiết lập mạng là có giới hạn, và người sử dụng muốn thiết lập được mạng một cách đơn giản

+ Cáp xoắn đôi (Twisted-Pair Cable)

Trang 22

Đầu nối, ổ cắm RJ45

Trang 23

+ Cáp quang (Fible Optic Cable)

dây dẫn trung tâm (một

hoặc một

bó sợi thủy tinh

có thể truyền dẫn tín hiệu quang)

lớp vỏ bọc có tác dụng phản

xạ các tín hiệu trở lại để giảm sự mất mát tín hiệu

lớp vỏ plastic

bảo vệ cáp

Trang 24

+ Cáp quang (Fible Optic Cable)

• Cáp quang có đường kính từ 8.3-100 micron

• Việc đấu nối cáp cần công nghệ đặc biệt với kỹ thuật cao đòi

hỏi chi phí cao

• Dải thông tới hàng Gbps, cho phép khoảng cách đi xa do độ

suy hao tín hiệu trên cáp rất thấp

• Không dùng tín hiệu điện từ để truyền không thể bị phát hiện và

thu trộm bởi các thiết bị điện tử

• Thường sử dụng cáp quang khi truyền dữ liệu tốc độ cao với

khoảng cách lớn trên với độ bảo mật cao.

Trang 25

Topology (Topo mạng)

Topology hay cấu trúc liên kết mạng là cách bố trí các thành phần khác nhau của mạng máy tính

a) Topology vật lý: Cách bố trí các thiết bị và dây nối trong mạng

b) Topology logic: Cách truyền dữ liệu trong mạng

Có hai loại

Trang 26

1.2.4 Giao thức (Protocol)

Giao thức là một tập hợp các luật và chuẩn được đặt ra để giúp cho máy tính có thể kết nối với nhau và trao đổi thông tin sao cho có ít lỗi nhất có thể.

Ví dụ:

•TCP/IP: truyền thông tin giữa các máy tính trên mạng Internet

•HTTP: truyền các tài liệu siêu văn bản giữa máy chủ và máy trạm

•SMTP giúp truyền tin các thư điện tử trên mạng v.v

Trang 27

1.2.5 Phân loại mạng máy tính

• Mạng cục bộ LAN (Local Area Network)

• Mạng đô thị MAN (Metropolitan Area Network)

• Mạng diện rộng WAN (Wide Area Network)

• Mạng toàn cầu GAN (Global Area Network)

Theo kỹ thuật chuyển mạch: mạng chuyển mạch kênh, mạng chuyểnmạch thông báo, mạng chuyển mạch gói

Theo khoảng cách địa lý:

Trang 29

1.2.6 Quản trị mạng và HĐH mạng

a) Quản trị mạng: là các tác vụ quản trị cho máy

trạm và máy chủ đảm bảo hệ thống mạng hoạt động ổn định, gồm:

1 Quản trị tài khoản người dùng và tài khoản nhóm

2 Quản trị an ninh

3 Quản trị máy in

4 Giám sát tài nguyên và sự kiện trên mạng

5 Lưu dự phòng và phục hồi dữ liệu

Trang 30

b) Hệ điều hành mạng: là hệ thống phần mềm

có chức năng quản lý tài nguyên, tính toán và xử

lý truy nhập một cách thống nhất trên mạng như tệp, đĩa, thiết bị ngoại vi

1 Hệ điều hành peer – to – peer

2 Hệ điều hành mạng khách/chủ (client/server)

Trang 31

Hệ điều hành Client/Server

LANtastic của Artisoft, NetWare lite của Novell, Win (for Workgroup,

95, NT Client) của Microsoft,…

Hệ điều hành peer – to – peer

Novell Netware, LAN Manager của Microsoft, Win NT Server của Microsoft, LAN Server của IBM, Vines của Banyan System với server dùng hệ điều hành Unix,…

Trang 32

1.2.7 Kiến trúc mạng và chuẩn hóa mạng

Kiến trúc mạng thể hiện cách nối các máy tính với nhau ra sao và tập các quy tắc, quy ước mà tất cả các thực thể tham gia truyền thông trên mạng phải tuân theo để đảm bảo truyền thông tin một cách tin cậy

Trang 33

1.2.7 Kiến trúc mạng và chuẩn hóa mạng

Kiến trúc Ethernet

• Được ĐH Hawai xây dựng vào năm 1960

• Sử dụng phương thức truy nhập đường

truyền CSMA/CD

• Thường sử dụng cho cả mạng nhỏ (LAN) lẫn

mạng diện rộng

Trang 34

Đặc tính Mô tả

Kiểu topo truyền thống Linear bus

Kiểu truy nhập mạng CSMA/CD

Trang 35

Kiến trúc Token Ring

• Được IBM xây dựng năm 1984

• Được IEEE/ANSI chuẩn hóa vào năm 1985

• Sử dụng phương pháp truy nhập đường truyền mà

truyền dữ liệu sử dụng thể bài lưu chuyển trong mạng, một máy tính chỉ có thể truyền dữ liệu khi giữ thẻ bài đó sau khi truyền xong thì thẻ bài sẽ bị huỷ và một thẻ khác được sinh ra (token-passing)

Trang 36

Kiểu topo truyền thống Star-wired ring

Kiểu truy nhập mạng token-passing

Tốc độ truyền dữ liệu 4 Mbps hoặc 16 Mbps

Kiến trúc Token Ring

Trang 37

Kiến trúc AppleTalk

• AppleTalk được Apple giới thiệu vào năm

1983 dành cho các máy Macintosh

• Các máy tính Macintosh được tích hợp sẵn

các tính năng mạng do việc triển khai AppleTalk là rất đơn giản so với các kiến trúc mạng khác

Trang 38

Chuẩn hóa mạng và các tổ chức chuẩn hóa

• Việc định ra các chuẩn để có thể dùng các thiết bị mạng được sản xuất

bởi bất kỳ nhà sản xuất nào

• Các tổ chức nổi bật, có uy tín đó là:

 ISO (International Standard Organization)

 IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers)

 ITU (International Telecommunication Union)

 ANSI (American National Standards Institute)

 v.v

Tiêu đề	Mạng Máy Tính Và Truyền Thông
Trường học	Trường Đại Học Thương Mại
Chuyên ngành	Mạng máy tính và truyền thông
Thể loại	Bài giảng học phần
Năm xuất bản	2022
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	38
Dung lượng	1,48 MB