Bài giảng Quản lý y tế: Bài 4 - BS. Bùi Trung Hậu

Bài giảng Quản lý y tế: Bài 4 được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp sinh viên nêu được khái niệm thông tin, chỉ số, chỉ tiêu y tế; Nắm được vai trò, ứng dụng các dạng thức của thông tin y tế; Nêu được các đặc của thông tin y tế tính chỉ số y tế cơ bả.

CÁC CHỈ SỐ SỨC KHỎE VÀ QUẢN

LÝ THÔNG TIN Y TẾ

BS Bùi Trung Hậu

Y tế

KHÁI NIỆM

Thông tin trong

mới, được thu nhận,

giá là có ích cho việc

một nhiệm vụ nào đó

quản lý là những kiến thức được cảm thụ và được đánh

ra quyết định hoặc giải quyết trong quản lý.

Chỉ số là số đo giúp đo lường và so sánh những sự thay đổi Sự thay đổi có thể được thể

hiện theo chiều hướng (tăng hay giảm), mức độ (ít hay nhiều) và phạm vi (rộng hay hẹp)

KHÁI NIỆM

Chỉ

mô, tốc

của các

tiêu Y tế là biểu hiện bằng số về quy

độ phát triển, cơ cấu, quan hệ tỷ lệhiện tượng thuộc lĩnh vực Y tế trongđiều kiện địa điểm và thời gian cụ thể Nó là

công cụ cho việc phân tích nhu cầu, điều hànhhoạt động, đánh giá việc triển khai và tác độngcủa chương trình

Ý NGHĨA, VAI TRÒ CỦA TTYT

Thông tin Y tế đóng vai trò rất quan trọng

trong chu trình quản lý (từ lập kế hoạch, thực hiện KH, kiểm tra, đánh giá)

Tất cả đều

tin cậy, kịp thời

cần thông tin đầy đủ, cụ thể,

VAI TRÒ TTYT TRONG CHU TRÌNH QUẢN LÝ

Phâ n tích vấn đề

Lượng giá

& theo dõi

Thôn g tin

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

1 Tỷ số (ratio)

Là một phân số trong đó tử số có thểkhông thuộc mẫu số Đơn vị tính của tử

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

1 Tỷ số (ratio)

Cho ví dụ?

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

2 Tỷ lệ (proportion):

Là một phân số trong đó tử số là một phầncủa mẫu số và có cùng đơn vị đo như nhau

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

2 Tỷ lệ (proportion):

Cho ví dụ?

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

3 Tỷ lệ phần trăm (percentage)

Cho ví dụ?

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

HBG (Hemoglobin – Lượng huyết sắc tố trong một thể tích

máu):

- Huyết sắc tố là một loại phân tử protein của hồng cầu

vai trò vận chuyển oxy từ phổi đến các cơ quan trao đổi

nhận CO2 từ các cơ quan vận chuyển đến phổi trao đổi

có và để thải CO2 ra ngoài và nhận oxy Huyết sắc tố đồng thời là

chất tạo màu đỏ cho hồng cầu.

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

MCHC (Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration –

Nồng độ huyết sắc tố trung bình trong một thể tích máu):

- Giá trị này được tính bằng cách đo giá trị của hemoglobin

- Trong thiếu máu đang

giảm do giảm folate hoặc

nặng, sự có mặt của các yếu tố tái tạo, có thể bình thường hoặc vitamin B12,…

CÁC DẠNG THỨC CỦA CHỈ SỐ Y TẾ

4 Xác suất

Xác suất có công thức tính toán và

tính

ứngxácdụng như tỷ suất những mẫu số để

suất là số lượng cá thể có thể sinh ra các sựkiện đó vào thời điểm

lượng

bắtcá

đầuthể

quantrung

sát chứkhông phải là số bình củathời kỳ quan sát

PHÂN LOẠI THÔNG TIN, CHỈ SỐ, CHỈ TIÊU Y TẾ

- Nhóm thông tin định lượng: giá trị được biểu thị bằng số.

Vd: Cân nặng: 40 kg, 50 kg, 60 kg,….

PHÂN LOẠI

Bài tập: Hãy phân

tính dưới đây

loại biến số định lượng, định

7 Nhóm tuổi: < 18 tuổi, 18 – 60 tuổi > 60 tuổi

8 Thu nhập hàng tháng: 1 triệu, 2 triệu, 3triệu,…

9 Chỉ số BMI: 28, 29, 29,5,…

10 Đánh giá chỉ số BMI: Suy

thường, thừa cân, béo phì,…

dinh dưỡng, bình

PHÂN LOẠI

2 Phân loại theo nhóm thông tin

trực tiếp đến vấn đề sức khỏe

liên quan

- Kinh tế - Văn hóa – Xã hội (GDP, HDI,…)

- Dân số (Tỷ xuất chết chu sinh, ….)

- Sức khỏe bệnh tật (tỷ suất hiện mắc,…)

- Dịch vụ y tế (Số lượng CSYT, số giường bệnh/

1000 dân,…)

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA THÔNG TIN Y TẾ

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA THÔNG TIN Y TẾ

1 Tính sử dụng thích hợp: các chỉ số phải

dụng

thích hợp, cần thiết

tronggiám

vàviệc

đượcxây

sửthường

hoạch,

cácquản lý, sát và lượng giá

hoạt động

Tính thực thi và đơn giản:

chỉ số cần đơn giản, dễ thu thập Ưu tiên từ

hệ thống hiện có, tránh phát sinh biểu mẫumới

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA THÔNG TIN Y TẾ

3 Tính chính xác: đây là một trong những yếu tố

then chốt, quyết định độ đúng đắn của dữ liệu Dữ liệu phải đúng với thực tế Tính chính xác của dữ liệu từ tuyến đầu là rất quan trọng (vd: địa chỉ BN)

4 Tính nhạy: chỉ số phải nhạy cảm với sự thay đổi

của đối tượng cần đo lường Khi hiện tượng cần đo lường xảy ra thì chỉ số dùng để đo lường cũng phải biến đổi theo.

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA THÔNG TIN Y TẾ

- Thay đổi đối với từng loại sự kiện

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA THÔNG TIN Y TẾ

6 Đặc hiệu: Sự thay đổi của chỉ số

sự thay đổi của đối tượng mà chỉ số

phản ánh

đo lường,

yếu tốchứ không phải do ảnh hưởng của các

khác

7 Khách quan: Số liệu dùng để tính chỉ số

phải khách quan, không có sai số và khôngđiều chỉnh số liệu Những người khác nhau khidùng chỉ số đều có nhận định tương tự nhau

CẢM ƠN QUÝ ANH, CHỊ

ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE !!!