Giáo án môn Hình học lớp 9: Chương 2 - Đường tròn

Giáo án Giáo án Hình học lớp 9: Chương 2 - Đường tròn được TaiLieu.VN sưu tầm và đăng tải, giúp quý thầy cô giáo sẽ có thêm tài liệu để dạy học, các em học sinh có thể ôn tập hoặc mở rộng kiến thức của mình. Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo nội dung chi tiết giáo án tại đây!

Trang 1

V TRÍ TỊ ƯƠNG Đ I C A ĐỐ Ủ ƯỜNG TH NG VÀ ĐẲ ƯỜNG TRÒN

I. M C TIÊUỤ :

1. Ki n th c:ế ứ Hi u để ược v trí tị ương đ i c a đố ủ ường th ng và đẳ ường tròn và đi u ki n đ m iề ệ ể ỗ

v trí tị ương ng có th x y ra; Hi u các khái ni m ti p tuy n c a đứ ể ả ể ệ ế ế ủ ường tròn, ti p đi m.ế ể

N m đắ ược đ nh lí v tính ch t ti p tuy n.ị ề ấ ế ế

2. Kĩ năng: HS bi t cách v đế ẽ ường th ng và đẳ ường tròn khi s đi m chung c a chúng là 0; 1;ố ể ủ

2. Bi t v n d ng các ki n th c trong bài đ gi i bài t p và m t s bài toán th c t ế ậ ụ ế ứ ể ả ậ ộ ố ự ế

3. Thái độ: Nh n bi t m t s hình nh v v trí tậ ế ộ ố ả ề ị ương đ i c a đố ủ ường th ng và đẳ ường tròn

trong th c t , kh năng quan sát, nh n bi t và suy lu n trong.ự ế ả ậ ế ậ

4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự :

Năng l c chung: Năng l c s d ng ngôn ng , năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l cự ự ử ụ ữ ự ự ọ ự ợ ự

sáng t o, năng l c tính toán, năng l c t qu n lí, năng l c gi i quy t v n đ , suy lu n.ạ ự ự ự ả ự ả ế ấ ề ậ

Năng l c chuyên bi t: ự ệ : NL s d ng kí hi u, NL s d ng các công c : công c v ử ụ ệ ử ụ ụ ụ ẽ

II. CHU Ẩ N B Ị :

1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán…ẩ ị ủ ạ

2. Chu n b c a h c sinh: Xem trẩ ị ủ ọ ước bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, SBT Toan̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́

3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh giáả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể

th ng và ĐTẳ Bi t ba VTTĐ c a ế ủ

đường th ng và ĐTẳ Xác đ nh h th c liên h gi a d vàị ệ ứ ệ ữ

R trong các trường h p tợ ương ngứ V n d ng ki n th c ậ ụ ế ứ

trên vào gi i bài t p cả ậ ụ thể

III. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ

Chúng ta đã bi t VTTĐ c a hai đế ủ ường th ng. V y n u có m t đẳ ậ ế ộ ường th ng và ẳ

đường tròn, s có m y VTTĐ? M i trẽ ấ ỗ ường h p có m y đi m chung?ợ ấ ể Hs nêu d đoánự

B. HÌNH THÀNH KI N TH C: Ế Ứ

HO T Đ NG 2.Ạ Ộ Ba v trí tị ương đ i c a đố ủ ường th ng và đẳ ường tròn

M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược ba v trí tị ương đ i c a đố ủ ường th ng và đẳ ường tròn

Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế

Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhóm.ứ ổ ứ ạ ọ

Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ

S n ph m: Hs xác đ nh đả ẩ ị ượ ốc s giao đi m trong t ng trể ừ ường h pợ

GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ 1. Ba v trí t ị ương đ i c a đố ủ ường th ng vàẳ

Trang 2

Gv cho Hs suy nghĩ tr l i ?1. T đó giáo viên gi i thi uả ờ ừ ớ ệ

v ba v trí tề ị ương đ i c a đố ủ ường th ng và đẳ ường tròn

GV gi i thi u :ớ ệ

+ V trí c t nhau c a đị ắ ủ ường th ng và đẳ ường tròn

+ Cát tuy nế

H: N u đế ường th ng a đi qua tâm O thì OH =?ẳ

H: N u đế ường th ng a không đi qua tâm O thì OH th nàoẳ ế

v i ớ R? Nêu cách tính AH, HB theo OH và R?

Gv Hướng d n Hs ch ng minh kh ng đ nh trên qua ?2ẫ ứ ẳ ị

GV: G i ý :ợ Xét hai tr ng h p:ườ ợ

+ Khi AB đi qua tâm

+ Khi AB không đi qua tâm

L u ý: Khi ư A B thì OH =?

H: Khi đó đường th ng và đẳ ường tròn có m y đi mấ ể

chung?

GV gi i thi u các thu t ng : ớ ệ ậ ữ

+ Ti p tuy n + Ti p đi mế ế ế ể

H: Có nh n xét gì v ậ ề OC v i đớ ường th ng ẳ a và đ dàiộ

kho ng cách ả OH?

GV: Hướng d n HS ch ng minh b ng phẫ ứ ằ ương pháp ph nả

ch ng nh SGKứ ư

H: Phát bi u k t qu trên thành Đ nh lý?ể ế ả ị

H: So sánh kho ng cách OH t O đ n đả ừ ế ường th ng a vàẳ

bán kính c a đủ ường tròn?

Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ

Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ

GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ

đường tròn

?1 Vì n u đế ường th ng và đẳ ường tròn có ba

đi m chung thì lúc đó để ường tròn đi qua ba

đi m th ng hàng là vô lýể ẳ (theo s xác đ nhự ị

c a đủ ường tròn)a) Đường th ng và đẳ ường tròn c t nhauắ(sgk.tr107)

OH < R và HA = HB = R2 −OH2

?2 + Khi AB đi qua tâm, ta có : OH = 0 < R+ Khi AB không đi qua tâm :K OH ẻ ⊥ABXét tam giác OHB vuông t i H, ta có: ạ

OH < OB nên OH < R (đpcm)b) Đường th ng và đẳ ường tròn ti p xúc nhau:ế (Sgk.tr108)

Đ nh lý:ị (sgk.tr108)

c) Đường th ng và đẳ ường tròn không giao nhau:

S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược h th c, v n d ng tính đ dài đo n th ngệ ứ ậ ụ ộ ạ ẳ

GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ

Gv cho Hs tìm hi u n i dung trong sgk. Gv treo b ngể ộ ả

ph và gi i thi u b ng tóm t t nh sgk.tr109. Gv Tụ ớ ệ ả ắ ư ổ

ch c cho Hs ho t đ ng nhóm làm?3 trong 35p r iứ ạ ộ ồ

g i Hs đ i di n nhóm trình bày.ọ ạ ệ

2. H th c gi a kho ng cách t tâm đệ ứ ữ ả ừ ường tròn

đ n đế ường th ng và bán kính c a đẳ ủ ường tròn

* B ng tóm t t: (ả ắ Sgk.tr109)

?3a) Đường th ng a và đẳ ường tròn

c t nhau t i 2 đi m vì d < Rắ ạ ể

O

H a

O

R A

O

a b) a)

b) a)

Trang 3

Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m ẫ ỡ ự ệ ệ

M c tiêu: Hs áp d ng đụ ụ ược các ki n th c v a h c đ gi i m t s bài t p c th ế ứ ừ ọ ể ả ộ ố ậ ụ ể

S n ph m: Hs xác đ nh đả ẩ ị ược các VTTĐ c a đủ ường th ng và ĐT trong trẳ ường h p c th ợ ụ ể

GV gi i thi u bài t p 17 trang 109 SGK.ớ ệ ậ

Hãy đi n vào ch tr ng (…) trong b ng sauề ỗ ố ả

6cm 6cm Đ.thg và ĐT ti p xúc nhauế4cm 7cm Đ.thg và ĐT không giao nhau

D. TÌM TÒI, M R NGỞ Ộ

E. HƯỚNG D N H C NHÀẪ Ọ Ở

+ H c bài cũ.ọ

+ BTVN: 18; 19; 20/sgk.tr110

+ Chu n b bài : “D u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đẩ ị ấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn”

CÂU H I/ BÀI T P KI M TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG L C HS: Ỏ Ậ Ể Ự

Câu 1: Hãy nêu các v trí tị ương đ i c a đố ủ ường th ng v i đẳ ớ ường tròn (M1)

Câu 2: Xác đ nh tên g i c a đị ọ ủ ường th ng trong m i trẳ ỗ ường h p? (M2) ợ

Câu 3: Bài t p 17 sgk(M3)ậ

Trang 4

Tu n: ầ Ngày so n: ạ

§5. D U HI U NH N BI T TI P TUY N C A ĐẤ Ệ Ậ Ế Ế Ế Ủ ƯỜNG TRÒN

I. M C TIÊUỤ :

1. Ki n th c:ế ứ HS n m đắ ược các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn

2. Kĩ năng: HS bi t v ti p tuy n t i m t đi m c a đế ẽ ế ế ạ ộ ể ủ ường tròn, v ti p tuy n đi qua m tẽ ế ế ộ

đi m n m bên ngoài để ằ ường tròn. Bi t v n d ng các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đế ậ ụ ấ ệ ậ ế ế ế ủ ườ ngtròn vào các bài t p tính toán và ch ng minh.ậ ứ

3. Thái độ: Th y đấ ược m t s hình nh trong th c t v ti p tuy n c a độ ố ả ự ế ề ế ế ủ ường tròn

4. Xác đ nh n i dung tr ng tâm c a bàiị ộ ọ ủ : Các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn

5. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự :

Năng l c chung: Năng l c s d ng ngôn ng , năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l cự ự ử ụ ữ ự ự ọ ự ợ ự sáng t o, năng l c tính toán, năng l c t qu n lí, năng l c gi i quy t v n đ , suy lu n.ạ ự ự ự ả ự ả ế ấ ề ậ

IV. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ

* Ki m tra bài cũể

* Phát bi u các VTTĐ c a để ủ ường

th ng và đẳ ường tròn?

* Phát bi u đ nh lý v để ị ề ường th ng ẳ

và đường tròn ti p xúc nhau? ế

th ng xy n m trên đ.th ng song song v i đẳ ằ ẳ ớ ường th ngẳ

Phương ti n và thi t b d y h c: SGKệ ế ị ạ ọ

S n ph m: D đoán c a h c sinh.ả ẩ ự ủ ọ

Trang 5

O

a

C H

B

A

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a Hsạ ộ ủ

H: Trong ti t h c hôm trế ọ ước, chúng ta đã bi t v khái ni m ti p ế ề ệ ế

tuy n c a đế ủ ường tròn. Làm th nào đ nh n bi t m t đế ể ậ ế ộ ường th ng làẳ

ti p tuy n c a đế ế ủ ường tròn?

Hs nêu d đoánự

HO T Đ NG 2.Ạ Ộ D u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn

M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn

Gv cho Hs nh c l i d u hi u nh n bi t TT c a đắ ạ ấ ệ ậ ế ủ ườ ng

tròn bài trở ước. Gi i thi u thêm m t d u hi u khác vàớ ệ ộ ấ ệ

hướng d n Hs ch ng minh d u hi u đó.ẫ ứ ấ ệ

H: Qua bài h c hôm trọ ước, chúng ta đã có cách nào để

nh n bi t ti p tuy n c a đậ ế ế ế ủ ường tròn?

GV: Treo b ng ph ghi 2 d u hi u nh n bi t ti p tuy nả ụ ấ ệ ậ ế ế ế

c a đủ ường tròn

GV v hình: Cho đẽ ường tròn (O), l y m t đi m C thu cấ ộ ể ộ

(O). Qua C v đẽ ường th ng a vuông góc v i bán kính OC.ẳ ớ

H: Đường th ng a có là ti p tuy n c a (O) hay không? Vìẳ ế ế ủ

sao?

GV nh n m nh: V y n u m t đấ ạ ậ ế ộ ường th ng đi qua m tẳ ộ

đi m c a để ủ ường tròn và vuông góc v i bán kính đi quaớ

đi m đó thì để ường th ng đó là ti p tuy n c a đẳ ế ế ủ ường tròn

Ta có OC ⊥ a, v y OC là kho ng cách t tâmậ ả ừ

O đ n đế ường th ng a, do đó OC = d. Có O ẳ (O;R) OC = R. V y d = R. Suy ra đậ ườ ng

th ng a là ti p tuy n c a đẳ ế ế ủ ường tròn (O)

?1

Vì BC ⊥AH t i H, AHạ

là bán kính c a đủ ườ ngtròn nên BC là ti p tuy nế ế

c a đủ ường tròn

HO T Đ NG Ạ Ộ 3. Áp d ng.ụ

M c tiêu: Hs v n d ng các ki n th c trên vào gi i bài toán c thụ ậ ụ ế ứ ả ụ ể

Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhómứ ổ ứ ạ ọ

S n ph m: Hs d ng đả ẩ ự ược ti p tuy n c a m t đế ế ủ ộ ường tròn đi qua m t đi m cho trộ ể ước

Gv gi i thi u bài toán sgk, hớ ệ ướng d n Hs ch ng minh quaẫ ứ

các g i ý sauợ

H: Gi s qua A ta đã d ng đả ử ự ược ti p tuy n AB c aế ế ủ

đường tròn (O), (v i B là ti p đi m). Em có nh n xét gìớ ế ể ậ

v tam giác ABO?ề

H: Tam giác ABO có AO là c nh huy n, v y làm th nàoạ ề ậ ế

2. Áp d ngụ Bài toán: (sgk.tr111)Cách d ng :ự D ng M là trung đi m c a AOự ể ủ

D ng ( M; MO ) c t (O) t i B và Cự ắ ạ

Trang 6

đ xác đ nh đi m B?ể ị ể

H: V y đi m B n m trên đậ ể ằ ường nào? T đó hãy nêu cáchừ

d ng ti p tuy n AB.ự ế ế

GV: Thao tác các bước d ng trên b ng (nh hìnhự ả ư

75/sgk.tr111)

Gv cho 1 Hs lên b ng ch ng minh ?2 ả ứ

K AB ; AC ta đẻ ượ ccác ti p tuy n c nế ế ầ

d ng ự

Ch ng minh:ứ

∆AOB có trung tuy n BM ế

Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ

S n ph m: Hs ch ng minh m t đả ẩ ứ ộ ường th ng là ti p tuy n c a đẳ ế ế ủ ường tròn

G i Hs đ ng t i ch tr l iọ ứ ạ ỗ ả ờ

Câu 1: Nêu các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn? (M1)

Câu 2: Đ ch ng minh m t để ứ ộ ường th ng là ti p tuy n c a đẳ ế ế ủ ường tròn thì ta c n làm gì? (M2) ầ

Câu 3: Bài t p 21.22 sgk (M3)ậ

C

B

0 M

A

Trang 7

Tu n: ầ Ngày so n: ạ

LUY N T PỆ Ậ

I. M C TIÊUỤ :

1. Ki n th c ế ứ : C ng c cho HS các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a ĐT.ủ ố ấ ệ ậ ế ế ế ủ

2. Kĩ năng: Rèn HS kĩ năng v ti p tuy n c a đẽ ế ế ủ ường tròn, kĩ năng gi i toán ch ng minh ti pả ứ ế tuy n c a đế ủ ường tròn và m t s bài toán có liên quan.ộ ố

3. Thái đ : ộ Phát huy trí l c c a HS, rèn HS kh năng t duy, sáng t o, tính c n th n trong côngự ủ ả ư ạ ẩ ậ

vi c.ệ

4. Đ nh h ị ướ ng phát tri n năng l c: ể ự

tuy n c a ế ủ

ĐT

DHNB ti p ếtuy n c a ĐTế ủ Các tính ch t đã ấ

h c đ gi i thíchọ ể ả Ch ng minh 1 ứ

đ.th ng là TT c a ẳ ủĐT

Toán suy lu n ậnâng cao

III. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ

A. KH I Đ NGỞ Ộ

M c tiêu: Hs đụ ượ ủc c ng c l i các ki n th c đã đố ạ ế ứ ược h cọ

Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhânứ ổ ứ ạ ọ

S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a ĐT và v n d ng nó đ d ng ấ ệ ậ ế ế ế ủ ậ ụ ể ựhình

1. Nêu các d u hi u ấ ệ

nh n bi t ti p tuy n ậ ế ế ế

D ng đự ường th ng a vuông góc v i d t i Aẳ ớ ạ

D ng đự ường trung tr c c a AB c t ự ủ ắ

đường th ng a t i Oẳ ạ

D ng đự ường tròn tâm O bán kính OA

3đ7đ

C. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ

S n ph m: Hs gi i đả ẩ ả ược các bài toán liên quan đ n ti p tuy n c a đế ế ế ủ ường tròn

BO

Trang 8

H: Nh n xét đi m ậ ể H t đó suy ra ừ AH =?

H: Theo hình v và đ bài thì đ tính ẽ ề ể OH ta áp

d ng ki n th c nào?ụ ế ứ

H: Xét tam giác vuông OAC t i ạ A, đường cao

AH, có th tính ể OC theo h th c nào?ệ ứ

GV: G i đ i di n 1 nhóm lên b ng gi i. Cácọ ạ ệ ả ả

Do đó: CB là ti p tuy n c a đế ế ủ ường tròn (O)b) Ta có: AH = AB 12( )

2 = cm

Áp d ng đ nh lý Pitago cho ụ ị tam giác vuông OAH ta có:

OH2 + AH2 = OA2 OH2 = OA2 AH2 = 152 122 = 81

GV: Đánh giá, hoàn ch nh và cho thêm m t câuỉ ộ

h i ỏ m r ngở ộ : “ch ng minh EC là ti p tuy n c aứ ế ế ủ

+ Liên h gi a đệ ữ ường kính và dây

+ D u hi u nh n bi t các t giác đã h cấ ệ ậ ế ứ ọ

+ T s lỉ ố ượng giác c a góc nh n ủ ọ

Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n ẫ ỡ ự ệ

T giác OCAB có :ứ

MO = MA ; MB = MC nên là hình bình hành

L i có : OA ạ ⊥ BC nên OCAB là hình thoib) Trong tam giác OBA có : OM v a là đừ ường cao, v a ừ

là trung tuy nế nên cân t i B => OB = ABạ

ﾷAOB = 600Xét hai tam giác BOE và COE có: OB = OC

AOC AOC= = 600

c nh OE chung ạnên : ∆BOE = ∆COE(c.g.c)

OBE OCE= mà ﾷOBE = 900

nên ﾷOCE = 900 CE OC ⊥

V y CE ậ là ti p tuy n c a đế ế ủ ường tròn (O)

B

A

M

O

Trang 9

E. HƯỚNG D N H C NHÀẪ Ọ Ở

+ Xem l i các BT đã gi iạ ả

+ Đ c ph n: “Có th em ch a bi t”ọ ầ ể ư ế

+ Chu n b bài: “ẩ ị Tính ch t c a hai ti p tuy n c t nhau”ấ ủ ế ế ắ

Câu 1: Nêu các d u hi u nh n bi t ti p tuy n c a đấ ệ ậ ế ế ế ủ ường tròn? (M1)

Câu 2: Đ ch ng minh m t để ứ ộ ường th ng là ti p tuy n c a đẳ ế ế ủ ường tròn thì ta c n làm gì? (M2) ầCâu 3: Bài t p 21.22 sgk (M3)ậ

Trang 10

B 0

A C

§6. TÍNH CH T HAI TI P TUY N C T NHAUẤ Ế Ế Ắ

I. M C TIÊUỤ :

1. Ki n th c ế ứ : HS n m đắ ược các tính ch t c a hai ti p tuy n c t nhau; n m đấ ủ ế ế ắ ắ ược th nào là ế

đường tròn; hi u để ược đường tròn bàng ti p tam giác.ế

2. Kĩ năng: Bi t v n d ng các t.c hai ti p tuy n c t nhau vào gi i các bài t p và m t s bài ế ậ ụ ế ế ắ ả ậ ộ ố

toán th c t ự ế

3. Thái độ: Rèn cho hs tính c n th n, suy lu n logíc.ẩ ậ ậ

4. Đ nh h ị ướ ng phát tri n năng l c: ể ự

ti p tuy n c t ế ế ắ

nhau

N m đắ ược t.c hai ti p tuy n ế ế

A. KH I Đ NGỞ Ộ

HO T Đ NG 1. Ạ Ộ Tình hu ng xu t phát (m đ u)ố ấ ở ầ

M c tiêu: Bụ ước đ u Hs nêu d đoán v m t s tính ch t c a hai ti p tuy n c t nhauầ ự ề ộ ố ấ ủ ế ế ắ

S n ph m: D đoán c a h c sinh.ả ẩ ự ủ ọ

Ho t đ ng c a GV ạ ộ ủ Ho t đ ng c a Hsạ ộ ủ

H: Trên hình v ta có AB, AC là hai ti p tuy n c t nhau c a đẽ ế ế ắ ủ ường tròn

(O), chúng có nh ng tính ch t gì? ữ ấ Hs nêu d đoánự

HO T Đ NG 2.Ạ Ộ Tính ch t hai ti p tuy n c t nhau.ấ ế ế ắ

M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược đ nh lí v hai ti p tuy n c t nhauị ề ế ế ắ

Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, c p đôiứ ổ ứ ạ ọ ặ

S n ph m: Nêu và ch ng minh đả ẩ ứ ược đ nh lí v hai ti p tuy n c t nhauị ề ế ế ắ

* GV: Yêu c u HS làm?1 ầ

GV: Gi i thi u góc t o b i 2 ti p tuy n, góc t o b iớ ệ ạ ở ế ế ạ ở

1. Đ nh lí v hai ti p tuy n c t nhau.ị ề ế ế ắ

? 1

Trang 11

B 0

A C

E

D

F

C B

A

I

E F

K

C D B A

2 bán kính

H: Nêu các tính ch t c a 2 ti p tuy n c a đấ ủ ế ế ủ ường tròn

c t nhau t i m t đi m?ắ ạ ộ ể

GV: Gi i thi u m t ng d ng c a đ nh lí này là tìmớ ệ ộ ứ ụ ủ ị

tâm c a các v t hình tròn b ng “thủ ậ ằ ước phân giác “ và

gi i thi u “thớ ệ ước phân giác “

OAB OAC AOB AOC= =

Đ nh lí:ị (Sgk.tr114 )

Ch ng minhứ : (Sgk.tr114 )

?2 Đ t mi ng g hình tròn ti p xúc v i hai c nhặ ế ỗ ế ớ ạ

c a thủ ước. K theo tia phân giác c a thẻ ủ ước, ta vẽ

được m t độ ường kính c a đủ ường tròn Xoay

mi ng g r i ti p t c làm nh trên ta v đế ỗ ồ ế ụ ư ẽ ượ c

đường kính th hai. Giao đi m c a hai đứ ể ủ ường v aừ

v là tâm c a mi ng g trònẽ ủ ế ỗ

HO T Đ NG Ạ Ộ 3. Đường tròn n i ti p tam giácộ ế

M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược đ nh nghĩa đị ường tròn n i ti p tam giácộ ế

S n ph m: Nêu đả ẩ ược đ nh nghĩa đị ường tròn n i ti p tam giácộ ế

GV: Yêu c u HS nh c l i th nào là đầ ắ ạ ế ường tròn ngo i ti p tamạ ế

giác, tâm c a đủ ường tròn ngo i ti p tam giác n m v trí nào?ạ ế ằ ở ị

GV: Yêu c u HS đ c đ và làm ?3 Sgk theo 3 nhóm trong th iầ ọ ề ờ

gian 3 phút. GV v s n hình v trên b ng phẽ ẵ ẽ ả ụ

GV: Gi i thi u đớ ệ ường tròn (I,ID) là đường tròn n i ti pộ ế ∆ABC và

∆ABC ngo i ti p (I)ạ ế

H: V y th nào là đậ ế ường tròn n i ti p tam giác, tâm độ ế ường tròn

n i ti p tam giác n m đâu? Tâm này có quan h nh th nàoộ ế ằ ở ệ ư ế

v i 3 c nh c a tam giác?ớ ạ ủ

2. Đường tròn

n i ti p tamộ ế giác.

?3

Vì I thu c phânộ giác c a góc Aủ nên

HO T Đ NG Ạ Ộ 4. Đường tròn bàng ti p tam giácế

M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược đ nh nghĩa đị ường tròn bàng ti p tam giácế

S n ph m: Nêu đả ẩ ược đ nh nghĩa đị ường tròn bàng ti p tam giácế

GV: Treo đ và hình v 81 trên b ng ph Yêu c u làm ?4ề ẽ ả ụ ầ

GV: Gi i thi u đớ ệ ường tròn (K,KD) ti p xúc v i m t c nhế ớ ộ ạ

c a tam giác và ti p xúc v i các ph n kéo dài c a 2 c nhủ ế ớ ầ ủ ạ

3. Đường tròn bàng ti p tam giácế

?4 Vì K thu c tia phânộ giác c a góc ủ ﾷxBC nên

Trang 12

kia g i là đọ ường tròn bàng ti p ế ∆ABC

H: V y th nào là đậ ế ường tròn bàng ti p tam giác? Tâm c aế ủ

đường tròn bàng ti p tam giác n m v trí nào?ế ằ ở ị V y m tậ ộ

tam giác có m y đấ ường tròn bàng ti p?ế

V y D, E, F n m trên m xậ ằ ộ

t đường y tròn (K, KD)

C. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ

S n ph m: Hs gi i đả ẩ ả ược các bài toán v ti p tuy n c a đề ế ế ủ ường tròn

Bài t pậ : : “Cho đ ng tròn (O), các ti p tuy n t i B vàườ ế ế ạ

t i C c t nhau A. G i H là giao đi m c a OA và BC.ạ ắ ở ọ ể ủ Hãy tìm m t s đo n th ng b ng nhau, góc b ng nhau,ộ ố ạ ẳ ằ ằ

đường th ng vuông góc có tr ng hình vẳ ọ ẽ”

Bài gi i:ả

Áp d ng đ nh lý v hai ti p tuy n c t nhau cho hai ti p tuy n AB và AC, ụ ị ề ế ế ắ ế ế

ta có: AB = AC, ﾷBAO = CAO BOAﾷ ; ﾷ = COAﾷ

M t khác : Vì OB = OC (ặ bán kính) nên OAB∆ cân Oở

OH là phân giác cũng là đường trung tr c c a ự ủ ∆OAB

hay OA ⊥ BC t i H; HB = HC (ạ đ nh lý v liên h gi a dây và đị ề ệ ữ ường kính);

Câu 1: Phát bi u đ nh lí tính ch t hai ti p tuy n c t nhau? (M1)ể ị ấ ế ế ắ

Câu 2: Th nào là đế ường tròn n i ti p, bàng ti p tam giác? (M1) ộ ế ế

Câu 3: Nêu cách xác đ nh đị ường tròn n i ti p, bàng ti p tam giác? (M2)ộ ế ế

Câu 4: Bài t p 26 sgk (M3)ậ

C

O H B

A

Trang 13

2. K năng ỹ : Rèn luy n k năng ch ng minh hình h c, k năng v đệ ỹ ứ ọ ỹ ẽ ờng tròn n i ti p tam giác,ộ ế

đ ng tròn ngo i ti p tam giác. H c sinh bi t v n d ng tính ch t c a hai ti p tuy n c t nhauờ ạ ế ọ ế ậ ụ ấ ủ ế ế ắ

đ gi i toán. ể ả

3. Thái độ: Có thái đ h c t p nghiêm túc, t giác, c n th n chính xác khi v hình và trình bàyộ ọ ậ ự ẩ ậ ẽ

ch ng minh.ứ

4. Đ nh h ị ướ ng phát tri n năng l c ể ự :

Năng l c chung: T h c, gi i quy t v n đ , t duy, t qu n lý, giao ti p, h p tác.ự ự ọ ả ế ấ ề ư ự ả ế ợ

Năng l c chuyên bi t: t duy, gi i quy t v n đ ự ệ ư ả ế ấ ề

II. PHƯƠNG PHÁP, KĨ THU T, HÌNH TH C T CH C D Y H C:Ậ Ứ Ổ Ứ Ạ Ọ

III. CHU N B Ẩ Ị :

T PẬ

Các tính ch t c aấ ủ hai ti p tuy n c tế ế ắ nhau

S n ph m: K t qu ho t đ ng c a h c sinhả ẩ ế ả ạ ộ ủ ọ

Phát bi u tính ch t v hai ti p tuy n c t nhau.ể ấ ề ế ế ắ

V ti p tuy n c a ĐT (O) đi qua đi m M n m ngoài ĐT.ẽ ế ế ủ ể ằ Nêu đúng đ nh lí: (6đ)ị

V hình đúng.ẽ (4đ)

. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ

S n ph m: Hs gi i đả ẩ ả ược các bài toán v ti p tuy n c a đề ế ế ủ ường tròn

a) Ta có: AB = AC

Trang 14

BT 2 6/11 5 D

CO = OD = R

OH là đường trung bình c aủ tam giác

OH // BC hay OA // BDc) Trong ∆ABO ( ﾷB = 900):

AB = OA2−OB2 = 42−22 =2 3 Sin BAO = 2 1

4 2

OB

OA = = ﾷBAO = 300 ﾷBAC =600

∆ABC có AB = AC, ﾷBAC = 600 ∆ABC là tam giác đ u. V y AB = AC = BC = ề ậ 2 3

ﾷAOM quan h ntn v i ệ ớ ﾷBOM ?

GV: yêu c u hs ch ng minh câu bầ ứ

CM + MD = CA + BD hay CD = AC + BD c) AC.BD = CM.MD

Trong tam giác vuông COD có OM ⊥ CD (t/c tt) CM.MD = OM2 (h th c lệ ứ ượng)

Gv yêu c u đ i di n 1 nhóm lên trình bàyầ ạ ệ

Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n ẫ ỡ ự ệ

nhi m v ệ ụ

Bài 31: sgk a) Có : AD = AF; BD = BE; CF = CE (t/c 2tt)

AC + AB – BC = AD + DB + AF + FC – BE – EC

= AD + DB + AD – BD FC = 2ADb) các h th c tệ ứ ương t nh câu a là : ự ư2BE = BA + BC AC

+ Chu n b bài: ẩ ị V trí tị ương đ i c a hai đố ủ ường tròn

H

Trang 15

Câu 1: Phát bi u đ nh lí tính ch t hai ti p tuy n c t nhau? (M1)ể ị ấ ế ế ắ

Câu 2: Th nào là đế ường tròn n i ti p, bàng ti p tam giác? (M1) ộ ế ếCâu 3: Nêu cách xác đ nh đị ường tròn n i ti p, bàng ti p tam giác? (M2)ộ ế ếCâu 4: Bài t p 26 sgk (M3)ậ

Trang 16

Ngày : t ngày 7/12/2020 ừ

Ti t 28,29,30 ế

Ch đ 1: V trí t ủ ề ị ươ ng đ i c a hai đ ố ủ ườ ng tròn .(3

ti t ) ế

Phân ph i th i gian ố ờ Ti n trình d y h c ế ạ ọ

Ti t 28:7/12/2020 ế V trí t ị ươ ng đ i c a hai đ ố ủ ườ ng tròn .

Ti t 29:8/12/2020 ế V trí t ị ươ ng đ i c a hai đ ố ủ ườ ng tròn .

Ti t 30:14/12/2020 ế Luy n t p ệ ậ

I. M C TIÊU Ụ :

1. Ki n th c ế ứ : Hi u đ ể ượ c ba v trí t ị ươ ng đ i c a đ ố ủ ườ ng tròn, tính ch t c a hai ấ ủ

đ ườ ng tròn ti p xúc nhau (ti p đi m n m trên đ ế ế ể ằ ườ ng n i tâm), tính ch t c a hai ố ấ ủ

đ ườ ng tròn c t nhau (hai giao đi m đ i x ng nhau qua đ ắ ể ố ứ ườ ng n i tâm) ố

2. K năng ỹ : Bi t v n d ng tính ch t c a hai đ ế ậ ụ ấ ủ ườ ng tròn c t nhau, ti p xúc nhau ắ ế vào các bài t p tính toán và ch ng minh. Rèn luy n tính chính xác trong phát ậ ứ ệ

bi u, v hình và tính toán ể ẽ

3. Thái đ : ộ Có thái đ h c t p nghiêm túc, t giác, c n th n chính xác khi v ộ ọ ậ ự ẩ ậ ẽ hình.

Năng l c chung: T h c, gi i quy t v n đ , t duy, t qu n lý, giao ti p, h p ự ự ọ ả ế ấ ề ư ự ả ế ợ tác.

Năng l c chuyên bi t: Bi t v các v trí t ự ệ ế ẽ ị ươ ng đ i c a hai đ ố ủ ườ ng tròn.

II. CHU Ẩ N B Ị :

1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán… ẩ ị ủ ạ

2. Chu n b c a h c sinh: Xem tr ẩ ị ủ ọ ướ c bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, ̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ SBT Toań

3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh ả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể giá

đ ườ ng th ng ẳ

và đ ườ ng

tròn

Đ nh lý v ị ề tính ch t ấ

đ ườ ng n i ố tâm

Các v trí t ị ươ ng

đ i c a đ ố ủ ườ ng

th ng và đ ẳ ườ ng tròn.

Làm bài toán

ch ng minh ứ ở

c p đ th p ấ ộ ấ

Làm bài toán ch ng ứ minh c p ở ấ

đ cao ộ

Trang 17

A O' O

1. Ki n th c ế ứ : Hi u để ược ba v trí tị ương đ i c a đố ủ ường tròn, tính ch t c a hai đấ ủ ường tròn ti p ế

xúc nhau (ti p đi m n m trên đế ể ằ ường n i tâm), tính ch t c a hai đố ấ ủ ường tròn c t nhau (hai giao ắ

đi m đ i x ng nhau qua để ố ứ ường n i tâm).ố

2. K năng ỹ : Bi t v n d ng tính ch t c a hai đế ậ ụ ấ ủ ường tròn c t nhau, ti p xúc nhau vào các bài ắ ế

t p tính toán và ch ng minh. Rèn luy n tính chính xác trong phát bi u, v hình và tính toán.ậ ứ ệ ể ẽ

3. Thái đ : ộ Có thái đ h c t p nghiêm túc, t giác, c n th n chính xác khi v hình.ộ ọ ậ ự ẩ ậ ẽ

Năng l c chung: T h c, gi i quy t v n đ , t duy, t qu n lý, giao ti p, h p tác.ự ự ọ ả ế ấ ề ư ự ả ế ợ

Năng l c chuyên bi t: Bi t v các v trí tự ệ ế ẽ ị ương đ i c a hai đố ủ ường tròn

S n ph m: Hình v d đoán v s đi m chung c a Hsả ẩ ẽ ự ề ố ể ủ

HO T Đ NG 2.Ạ Ộ Ba v trí tị ương đ i c a hai đố ủ ường tròn

M c tiêu: ụ Hs n m đắ ược các v trí tị ương đ i c a hai đố ủ ường tròn

S n ph m: ả ẩ Xác đ nh s đi m chung c a hai đị ố ể ủ ường tròn

1. Ba v trí tị ương đ i c a hai đố ủ ường tròn

a) Hai đường tròn c t nhau:ắ

Hai đường tròn (O)

Trang 18

A O' O

B

A

O' O

GV: V m t đẽ ộ ường tròn (O) c đ nh, d ch chuy n đố ị ị ể ườ ng

tròn (O’) đ gi i thi u các v trí tể ớ ệ ị ương đ i c a hai đố ủ ườ ng

GV: Gi i thi u đi m chung g i là ti p đi m.ớ ệ ể ọ ế ể

GV: V hình và gi i thi u tr ng h p hai đ ng trònẽ ớ ệ ườ ợ ườ

không giao nhau

(O) và (O’) ti p xúc nhau t i A.ế ạ

A g i là ti p đi m.ọ ế ểc) Hai đường tròn không giao nhau

Có trường h p đ ng nhau vàợ ự

Trường h p ngoài nhauợ

HO T Đ NG Ạ Ộ 3. Tính ch t đấ ường n i tâmố

M c tiêu: ụ Hs n m đắ ược tính ch t đấ ường n i tâmố

S n ph m: ả ẩ H th c liên h đệ ứ ệ ường n i tâmố

GV: V đ ng tròn (O) và đ ng tròn (O’) (có O ẽ ườ ườ O’)

và gi i thi u đớ ệ ường th ng OO’ g i là đẳ ọ ường n i tâm,ố

đo n n i tâm.ạ ố

GV: T i sao đạ ường n i tâm OO’ l i là tr c đ i x ng c aố ạ ụ ố ứ ủ

hình g m c hai đồ ả ường tròn đó?

HS: Đường n i tâm ch a đố ứ ường kính c a (O) nên là tr củ ụ

đ i x ng c a (O). Tố ứ ủ ương t đự ường n i tâm ch a đố ứ ườ ng

kính c a (O’) nên là tr c đ i x ng c a (O’). Do đó đủ ụ ố ứ ủ ườ ng

n i tâm OO’ là tr c đ i x ng c a hình g m c hai đố ụ ố ứ ủ ồ ả ườ ng

GV: Gi i thi u đ nh lí và cách ghi tóm t tớ ệ ị ắ

2. Tính ch t đ ấ ường n i tâmố .

Cho hai đường tròn (O) và (O’)( v i Oớ O’)–Đường th ng OO’ g i là đẳ ọ ường n i tâmố–Đo n th ng OO’ g i là đo n n i tâm ạ ẳ ọ ạ ố– OO’ là tr c đ i x ng c a (O) và (O’)ụ ố ứ ủ

* Đ nh lí:ị

a) (O) và (O’) c t nhau t i A và B ắ ạ OO’ là trung tr c c a ABự ủb) ( O) và (O’) ti p xúc nhau t i A ế ạ

O, A, O’ th ng hàng.ẳ

?2 a)Vì OA = OB = R và O’A = O’B = r

O' O

A

O' O

Tiêu đề	Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn
Tác giả	Nhóm tác giả
Người hướng dẫn	PGS. TS. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường Đại học Sài Gòn
Chuyên ngành	Hình học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Tp. Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	782,23 KB