Giáo án Đại số lớp 9: Chương 2 - Hàm số bậc nhất sẽ bao gồm các bài học Đại số trong chương 2 dành cho học sinh lớp 9. Mỗi bài học sẽ có phần mục tiêu, chuẩn bị bài, các hoạt động trên lớp và lưu ý giúp quý thầy cô dễ dàng sử dụng và lên kế hoạch giảng dạy chi tiết. Mời quý thầy cô cùng tham khảo giáo án.
Trang 11 Ki n th c:ế ứ Hi u để ược các khái ni m v “hàm s “, “bi n s ”; hàm s có th cho b ngệ ề ố ế ố ố ể ằ
b ng, b ng công th c. Khi y là hàm s c a x, thì có th vi t y = f(x); y = g(x), … Giá tr c aả ằ ứ ố ủ ể ế ị ủ hàm s y = f(x) t i xố ạ 0, x1, … được kí hi u là f(xệ 0), f(x1), … Đ th c a hàm s y = f(x) là t pồ ị ủ ố ậ
h p t t c các đi m bi u di n các c p đi m tợ ấ ả ể ể ễ ặ ể ương ng (x; f(x)) trên m t ph ng to đ ứ ặ ẳ ạ ộ
2. Kĩ năng: + Bước đ u n m đầ ắ ược khái ni m hàm s đ ng bi n trên R, ngh ch bi n trên R. HSệ ố ồ ế ị ế tính thành th o các giá tr c a hàm s khi cho trạ ị ủ ố ước bi n s ; bi t bi u di n các c p s (x; y)ế ố ế ể ễ ặ ố trên m t ph ng to đ ; bi t v thành th o đ th hàm s y = ax.ặ ẳ ạ ộ ế ẽ ạ ồ ị ố
3. Thái độ: Rèn luy n tính c n th n, chính xác c a HSệ ẩ ậ ủ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l c:ể ự
Năng l c chung: NL s d ng ngôn ng toán h c NL t duy: NL s d ng các công c :ự ử ụ ữ ọ ư ử ụ ụ công c vụ ẽ
Năng l c chuyên bi t: NL cho ví d v hàm s , đ th c a hàm s , kí hi u hàm s , xác đ nh ự ệ ụ ề ố ồ ị ủ ố ệ ố ị
được hàm s đ ng bi n, ngh ch bi n.ố ồ ế ị ế
II. CHU N B Ẩ Ị :
1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán…ẩ ị ủ ạ
2. Chu n b c a h c sinh: Xem trẩ ị ủ ọ ước bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, SBT Toan 6̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́
3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh giáả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể
Phương ti n và thi t b d y h c: sgkệ ế ị ạ ọ
S n ph m: Thái đ h c t p c a h c sinh.ả ẩ ộ ọ ậ ủ ọ
GV gi i thi u: L p 7 chúng ta đã đớ ệ ớ ược làm quen v i khái ni m hàm s , m t s khái ni m hàm ớ ệ ố ộ ố ệ
s , khái ni m m t ph ng to đ ; đ th hàm s y = ax. l p 9, ngoài ôn t p l i các ki n th c ố ệ ặ ẳ ạ ộ ồ ị ố Ở ớ ậ ạ ế ứtrên ta còn b sung thêm m t s khái ni m: hàm s đ ng bi n, hàm s ngh ch bi n; đổ ộ ố ệ ố ồ ế ố ị ế ường
th ng song song và xét kĩ m t hàm s c th y= ax + b (ẳ ộ ố ụ ể a 0 ). Ti t h c này ta s nh c l i và ế ọ ẽ ắ ạ
Trang 2 Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: sgkệ ế ị ạ ọ
S n ph m: Nêu đả ẩx 3 4ược khái niêm hàm s Tính đ3 5 8 ố ược giá tr c a hàm s ị ủ ố
GV: Qua ví d trên ta th y hàm s có th đụ ấ ố ể ược cho b ng b ngằ ả
nh ng ngư ượ ạc l i không ph i b ng nào ghi các giá tr tả ả ị ương ngứ
c a x và y cũng cho ta m t hàm s y c a x.ủ ộ ố ủ
N u hàm s đế ố ược cho b ng công th c y = f(x), ta hi u r ng bi nằ ứ ể ằ ế
s x ch l y nh ng giá tr mà t i đó f(x) xác đ nhố ỉ ấ ữ ị ạ ị
Ví d 1b, bi u th c 2x xác đ nh v i m i giá tr c a x, nên hàm sụ ể ứ ị ớ ọ ị ủ ố
y = 2x, bi n s x có th l y các giá tr tu ý. ế ố ể ấ ị ỳ
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược khái ni m đ th hàm s ệ ồ ị ố
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, c p đôiứ ổ ứ ạ ọ ặ
Phương ti n và thi t b d y h c: sgkệ ế ị ạ ọ
S n ph m: Hs v đả ẩ ẽ ược đ th hàm s , bi u di n các đi m thu c đ th trên MP t a đồ ị ố ể ễ ể ộ ồ ị ọ ộ
Trang 3GV: Yêu c u HS dầ ướ ới l p làm bài ?2 vào vở
GV và HS cùng ki m tra bài c a b n trên b ng.ể ủ ạ ả
Gv ch t l i v n đ ố ạ ấ ề
GV: Th nào là đ th c a hàm s y = f(x)?ế ồ ị ủ ố
GV: Đánh giá, ch t l iố ạ
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
2. Đ th c a hàm s ồ ị ủ ố
? 2 a)
b) V i x = 1 thì y = 2 ta có A(1;2)ớ
*T p h p t t c các đi m bi u di n cácậ ợ ấ ả ể ể ễ
c p giá tr tặ ị ương ng (x ; f(x)) trên m tứ ặ
ph ng to đ đẳ ạ ộ ược g i là đ th c a hàmọ ồ ị ủ
s y = f(x)ố
HO T Đ NG Ạ Ộ 4. Hàm s đ ng bi n, ngh ch bi nố ồ ế ị ế
M c tiêu: Hs hi u đụ ể ược th nào là hàm s đ ng bi n, ngh ch bi nế ố ồ ế ị ế
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: sgkệ ế ị ạ ọ
S n ph m: Xác đ nh đả ẩ ị ược m t hàm s đ ng bi n ho c ngh ch bi n.ộ ố ồ ế ặ ị ế
2
5y
3 4 6
1 1
Trang 4s t đó xây d ng khái ni m v tính đ ng bi n, ngh ch bi n c aố ừ ự ệ ề ồ ế ị ế ủ
hàm s ố
GV Cho HS làm ?3 theo 3 nhóm trong th i gian 3 phútờ
GV: Bi u th c 2x + 1 xác đ nh v i nh ng giá tr nào c a x?ể ứ ị ớ ữ ị ủ
GV: Hãy nh n xét: khi x tăng d n các giá tr tậ ầ ị ương ng c a y = 2xứ ủ
+ 1 th nào?ế
GV: Xét hàm s y = 2x + 1 tố ương tự
GV: Đ a khái ni m (sgk.tr44) lên b ngư ệ ả
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
Môt cách t ng quát: ổ
Cho hàm s y = f(x) xác đ nh v i ố ị ớ
m i x thu c R. V i m i x ọ ộ ớ ọ 1 , x 2 b t kì ấ thu c R ộ
*N u x ế 1 < x 2 mà f(x 1 ) < f(x 2 ) thì hàm s y = f(x) đ ng bi n trên R ố ồ ế
*N u x ế 1 < x 2 mà f(x 1 ) > f(x 2 ) thì hàm s y = f(x) ngh ch bi n trên R ố ị ế
C. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
M c tiêu: Hs áp d ng đụ ụ ược các ki n th c v a h c đ gi i m t s bài t p c th ế ứ ừ ọ ể ả ộ ố ậ ụ ể
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: sgkệ ế ị ạ ọ
S n ph m: K t qu ho t đ ng c a h c sinhả ẩ ế ả ạ ộ ủ ọ
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv t ch c cho Hs làm bài t p 1a sgkổ ứ ậ
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
Trang 53. Thái độ: T duy, quan sát d đoán rút ra quy lu tư ự ậ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự :
Năng l c chung: NL t duy, t h c, gi i quy t v n đ , sáng t o, tính toán, h p tác. NL sự ư ự ọ ả ế ấ ề ạ ợ ử
d ng ngôn ng toán h c, kh năng suy di n, l p lu n toán h c, làm vi c nhóm.ụ ữ ọ ả ễ ậ ậ ọ ệ
Năng l c chuyên bi t: : NL s d ng kí hi u, NL s d ng các công c : công c v ự ệ ử ụ ệ ử ụ ụ ụ ẽ
II. CHU N B Ẩ Ị :
1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán…ẩ ị ủ ạ
2. Chu n b c a h c sinh: Xem trẩ ị ủ ọ ước bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, SBT Toan̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́
3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh giáả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể
th hàm s ,ị ố
Hi u để ược tính bi n thiên ế
c a m t hàm ủ ộsố
Gi i thích đả ược
nh ng ví d c ữ ụ ụ
th v hàm sể ề ố
Xác đ nh đị ược nh ng ữhàm s c th đ ng bi n ố ụ ể ồ ếhay ngh ch bi nị ế
III. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ
A. KH I Đ NGỞ Ộ
M c tiêu: Hs đụ ược tái hi n các ki n th c c b n ti t trệ ế ứ ơ ả ở ế ước
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược khái ni m hàm s b c nh t, tính ch t c a hàm s b c nh tệ ố ậ ấ ấ ủ ố ậ ấ
Giao nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ Th c hi n nhi m v h c t pự ệ ệ ụ ọ ậ
3
2) = 3
10
* Hàm s đ ng bi n, ngh ch bi n (sgk)ố ồ ế ị ế Hàm s y = 2x là hàm s đ ng bi n vì v iố ố ồ ế ớ
m i xọ 1; x2 R; x1 < x2 ta có 2x1 < 2x2
B. HÌNH THÀNH KI N TH C: Ế Ứ
C. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
M c tiêu: Hs áp d ng đụ ụ ược các ki n th c v a h c đ gi i m t s bài t p c th ế ứ ừ ọ ể ả ộ ố ậ ụ ể
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhóm.ứ ổ ứ ạ ọ
Trang 6 Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: Hs gi i đả ẩ ả ược các bài toán liên quan đ n đ th hàm s y = ax + bế ồ ị ố
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv cho Hs ho t đ ng nhóm trong 3p đi n vào b ng phạ ộ ề ả ụ
câu a. T k t qu đó đ a ra nh n xét cho câu b.ừ ế ả ư ậ
H: Khi x tăng lên thì y th nào? K t lu n gì v hàm sế ế ậ ề ố
này?
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
Bài t p 2/sgk.tr45:ậ
a) B ng phả ụb) Khi x l n lầ ượt nh n các giá tr tăng lênậ ị giá tr tị ương ng c a hàm s l i gi m đi.ứ ủ ố ạ ả
V y hàm s đã cho ngh ch bi n trên Rậ ố ị ế
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv hướng d n và nh c l i cho Hs cách v đ th hàm sẫ ắ ạ ẽ ồ ị ố
y = ax (đã h c l p 7) đ làm bài t p.ọ ở ớ ể ậ
H: Khi giá tr c a bi n s x tăng lên thì giá tr tị ủ ế ố ị ương ngứ
c a hàm s y = 2x th nào? T đó k t lu n gì v hàm sủ ố ế ừ ế ậ ề ố
y = 2x
H i: Nh n xét hàm s y = 2x?ỏ ậ ố
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
Bài t p 3/sgk.tr45:ậ
a) * y = 2x
V i x = 1 ớthì y = 2 ta có A(1; 2)
* y = 2x
V i x = 1 thì ớ
y = 2 ta có B(1; 2)
b) Khi giá trị
c a bi n x tăngủ ế lên thì giá trị
tương ng c aứ ủ hàm s y = 2x cũng tăng lên, nên hàm s yố ố
= 2x là đ ng bi n trên Rồ ế
Khi giá tr c a bi n x tăng lên thì giá trị ủ ế ị
tương ng c a hàm s y = 2 x l i gi m đi,ứ ủ ố ạ ả
do đó hàm s y = 2x ngh ch bi n trên Rố ị ế
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv cho Hs ho t đ ng nhóm làm câu a trên phi u h c t p,ạ ộ ế ọ ậ
t đó hừ ướng d n Hs rút ra nh n xét câu bẫ ậ
H : Có th rút ra để ược cách tính giá tr c a hàm s y= 0,5xị ủ ố
+ 2 d a vào k t qu giá tr y c a hàm s y = 2x v i cùngự ế ả ị ủ ố ớ
giá tr bi n s xị ế ố
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
Bài t p 6/sgk.tr45:ậ
a) B ng phả ụb) Khi bi n x l y cùng m t giá tr thì giá trế ấ ộ ị ị
tương ng c a hàm s y = 0,5x + 2 luôn l nứ ủ ố ớ
h n giá tr tơ ị ương ng c a hàm s y=0,5 xứ ủ ố
là 2 đ n vơ ị
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv cho 1 Hs khá, gi i đ ng d y t i ch tr l i bài t pỏ ứ ậ ạ ỗ ả ờ ậ
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
Bài t p 7/sgk.tr46:ậ
V i xớ 1, x2 b t k thu c R và xấ ỳ ộ 1 < x2, ta có:f(x1) – f(x2) = 3x1 – 3x2=3(x1 – x2) < 0hay f(x1) < f(x2)
Suy ra, hàm s y = 3x đ ng bi n trên Rố ồ ế
Trang 81. Ki n th c:ế ứ Hi u các khái ni m và các tính ch t c a hàm s b c nh tể ệ ấ ủ ố ậ ấ
2. Kĩ năng: Tìm được giá tr c a a (ho c b) khi vi t 2 giá tr tị ủ ặ ế ị ương ng x và y, và h s c a aứ ệ ố ủ
(ho c b). Ch ra đặ ỉ ược tính đ ng bi n hay ngh ch bi n c a hàm s b c nh t y = ax+b d a vàoồ ế ị ế ủ ố ậ ấ ự
h s aệ ố
3. Thái độ: HS th y đấ ược m i liên h gi a toán h c và th c t , giúp h c sinh yêu thích mônố ệ ữ ọ ự ế ọ
toán
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự :
Năng l c chung: NL t duy, t h c, gi i quy t v n đ , sáng t o, tính toán, h p tác. NL sự ư ự ọ ả ế ấ ề ạ ợ ử
d ng ngôn ng toán h c, kh năng suy di n, l p lu n toán h c, làm vi c nhóm.ụ ữ ọ ả ễ ậ ậ ọ ệ
Năng l c chuyên bi t: : NL s d ng kí hi u, NL s d ng các công c : công c v ự ệ ử ụ ệ ử ụ ụ ụ ẽ
II. CHU N B Ẩ Ị :
1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán…ẩ ị ủ ạ
2. Chu n b c a h c sinh: Xem trẩ ị ủ ọ ước bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, SBT Toan̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́
3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh giáả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể
bi n hay ngh ch ế ị
bi n.ếIII. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ
A. KH I Đ NGỞ Ộ
HO T Đ NG 1. Ạ Ộ Tình hu ng xu t phát (m đ u)ố ấ ở ầ
M c tiêu: Xây d ng khái ni m hàm s b c nh t thông qua bài toán m đ u?ụ ự ệ ố ậ ấ ở ầ
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, c p đôiứ ổ ứ ạ ọ ặ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược d ng c a hàm s b c nh t.ạ ủ ố ậ ấ
H: Em hãy gi i thích t i sao đ i lả ạ ạ ượng s là hàm s c a t?ố ủ
HS: Đ i lạ ượng s ph thu c vào t, ng v i m i giá tr c a t,ụ ộ ứ ớ ỗ ị ủ
ch có m t giá tr tỉ ộ ị ương ng c a s. Do đó s là hàm s c a t.ứ ủ ố ủ
GV: L u ý HS trong công th c s = 50t + 8. N u thay s b iư ứ ế ở
ch y, t b i ch x ta có công th c hàm s quen thu c: y =ữ ở ữ ứ ố ộ
50x + 8. N u thay 50 b i ch a và 8 b i ch b thì ta có y =ế ở ữ ở ữ
Sau m t gi ô tô đi độ ờ ược: 50km
Sau t gi ô tô đi đờ ược: 50t (km)
Sau t gi , ô tô cách trung tâm Hà N i là: s =ờ ộ 50t + 8 (km)
?2
Trang 9ax + b ( a 0) là hàm s b c nh tố ậ ấ
H: V y hàm s b c nh t là gì?ậ ố ậ ấ
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
Hs nêu d đoánự
B. HÌNH THÀNH KI N TH C: Ế Ứ
HO T Đ NG 2.Ạ Ộ Khái ni m hàm s b c nh t.ệ ố ậ ấ
M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược th nào là hàm s b c nh t.ế ố ậ ấ
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng phả ụ
S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược đ nh nghĩa hàm s b c nh t, xác đ nh đị ố ậ ấ ị ược các h sệ ố
GV: Cho bài t p: Các hàm s sau có ph i là hàm s b c nh t không?ậ ố ả ố ậ ấ
vì sao? N u là hàm s b c nh t, hãy ch ra h s a, b? ế ố ậ ấ ỉ ệ ố (B ng ph )ả ụ
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
(1) M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược tính ch t c a hàm s b c nh tấ ủ ố ậ ấ
(2) S n ph m: Hs xác đ nh đả ẩ ị ược hàm s b c nh t đ ng bi n hay ngh ch bi n trong t trố ậ ấ ồ ế ị ế ừ ường
đ nh v i nh ng giá tr nào c a x? Vì sao?ị ớ ữ ị ủ
H: Hãy ch ng minh hàm s y = 3x + 1 ngh ch bi n trên R?ứ ố ị ế
GV: Yêu c u HS làm ầ ?3
GV: Theo ch ng minh trên hàm s y = 3x + 1 ngh ch bi n trên R.ứ ố ị ế
Hàm s y = 3x + 1 đ ng bi n trên R. Hãy nh n xét v h s a? ố ồ ế ậ ề ệ ố
f(x2) = 3x2 + 1 ta có
R.
Trang 10GV: Cho HS làm ?4
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
M c tiêu: Hs áp d ng đụ ụ ược các ki n th c v a h c đ gi i m t s bài t p c th ế ứ ừ ọ ể ả ộ ố ậ ụ ể
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: K t qu ho t đ ng c a h c sinhả ẩ ế ả ạ ộ ủ ọ
* y = 1 – 5x có a = 5; b = 1. Hàm s ngh ch bi n trên ố ị ế R
* y = 0,5x có a = 0,5; b = 0. Hàm s ngh ch bi n trên ố ị ế R
* y = 2 ( x – 1 ) + 3 có a = 2 ; b = 3 2 Hàm s đ ng bi n trên ố ồ ế R
D. TÌM TÒI, M R NGỞ Ộ
M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược d ng toán có ch a tham sạ ứ ố
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhânứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: Hs xác đ nh đả ẩ ị ược đi u ki n c a tham s đ hàm s đ ng bi n, ngh ch bi n.ề ệ ủ ố ể ố ồ ế ị ế
D theo yêu c u bài toán ta s làm nh th nào?ự ầ ẽ ư ế
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
+ Chu n b ti t sau luy n t pẩ ị ế ệ ậ
CÂU H I/ BÀI T P KI M TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG L C HS: Ỏ Ậ Ể Ự
Câu 1: V y hàm s b c nh t là gì?ậ ố ậ ấ
Câu 2: V y t ng quát, hàm s b c nh t y = ax + b đ ng bi n khi nào? ngh ch bi n khi nào?ậ ổ ố ậ ấ ồ ế ị ế
Trang 11Câu 3: Bài t p 8 sgk (M3)ậ
Trang 12Tu n: ầ Ngày so n:ạ
LUY N T PỆ Ậ
I. M C TIÊUỤ :
1. Ki n th c:ế ứ C ng c đ nh nghĩa hàm s b c nh t và tính ch t c a hàm s b c nh t.ủ ố ị ố ậ ấ ấ ủ ố ậ ấ
2. Kĩ năng: Ti p t c rèn kĩ năng nh n d ng hàm s b c nh t, kĩ năng áp d ng tính ch t c aế ụ ậ ạ ố ậ ấ ụ ấ ủ hàm s b c nh t v xét hàm s đ ng bi n hay ngh ch bi n trên Rố ậ ấ ề ố ồ ế ị ế
3. Thái độ: Rèn cho HS tính c n th nẩ ậ
4. Đ nh h ị ướ ng phát tri n năng l c ể ự :
Năng l c chung: NL t duy, t h c, gi i quy t v n đ , sáng t o, tính toán, h p tác. NL sự ư ự ọ ả ế ấ ề ạ ợ ử
d ng ngôn ng toán h c, kh năng suy di n, l p lu n toán h c, làm vi c nhóm.ụ ữ ọ ả ễ ậ ậ ọ ệ
Năng l c chuyên bi t: : NL s d ng kí hi u, NL s d ng các công c : công c v ự ệ ử ụ ệ ử ụ ụ ụ ẽ
II. CHU N B Ẩ Ị :
1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán…ẩ ị ủ ạ
2. Chu n b c a h c sinh: Xem trẩ ị ủ ọ ước bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, SBT Toan̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́
3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh giáả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể
b c nh t ậ ấIII. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: SGKệ ế ị ạ ọ
S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược khái ni m hàm s b c nh t và tính ch t c a hàm s b c nh t.ệ ố ậ ấ ấ ủ ố ậ ấ
+ Bài t p 9/sgk.tr48:ậa) Hàm s đ ng bi n khi m > 2 (3đ)ố ồ ếb) Hàm s ngh ch bi n khi m < 2 (3đ)ố ị ế
B. HÌNH THÀNH KI N TH C: Ế Ứ
C. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
M c tiêu: Hs áp d ng đụ ụ ược các ki n th c v a h c đ gi i m t s bài t p c th ế ứ ừ ọ ể ả ộ ố ậ ụ ể
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhóm.ứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
Trang 13 S n ph m: K t qu ho t đ ng c a h c sinhả ẩ ế ả ạ ộ ủ ọ
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv yêu c u ầ làm bài t p 12/sgk.tr48ậ
H i: ỏ Khi x = 1; y = 2,5 thì hàm s đố ược vi t l i nhế ạ ư
Nh ng đi m có tung đ và hoành đ đ i nhauữ ể ộ ộ ố
n m trên đằ ường nào
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m ẫ ỡ ự ệ ệ
G
C
D B
y
x
-2 2
-3 -3
3
-2
1
3 2 1
D. TÌM TÒI, M R NGỞ Ộ
E. HƯỚNG D N H C NHÀẪ Ọ Ở
+ Xem l i các bài t p đã gi iạ ậ ả
+ Chu n b bài : Đ th c a hàm s y = ax + b ẩ ị ồ ị ủ ố
CÂU H I/ BÀI T P KI M TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG L C HS: Ỏ Ậ Ể Ự
Câu 1: Nêu đ nh nghĩa hàm s b c nh t? (M1)ị ố ậ ấ
Trang 14Câu 2: Yêu c u HS nh c l i các ki n th c (M2) ầ ắ ạ ế ứ
Cách tìm h s a khi bi t giá tr c a x và y? Cách tìm tham s m trong h s a? Cách xác đ nhệ ố ế ị ủ ố ệ ố ị tính ngh ch bi n d a vào h s a? Cách tính g.tr c a y khi bi t giá tr c a x, cách tính giá trị ế ự ệ ố ị ủ ế ị ủ ị
c a x khi bi t giá tr c a y c a hàm s y = ax +b?ủ ế ị ủ ủ ố
Câu 3: Bài t p 8. 9. 13 sgk (M3)ậ
Trang 15Ti t: ế 19 Ngày d y:2/11/2020. ạ
§2§3. HÀM S B C NH T – Đ TH C A HÀM S B C NH T (ti p theo)Ố Ậ Ấ Ồ Ị Ủ Ố Ậ Ấ ế
I. M C TIÊUỤ :
1. Ki n th c:ế ứ HS hi u để ược đ th c a hàm s y = ax + b ồ ị ủ ố (a 0) là m t đ ng th ng luôn c tộ ườ ẳ ắ
tr c tung t i đi m có tung đ là b, song song v i đụ ạ ể ộ ớ ường th ng y = ax n u ẳ ế b 0 và trùng v iớ
đường th ng y = ax n u b = 0.ẳ ế
2. Kĩ năng: HS bi t cách v và v đúng đ th hàm s b c nh t y = ax + b.ế ẽ ẽ ồ ị ố ậ ấ
3. Thái độ: Rèn luy n tính c n th n, chính xác c a HS.ệ ẩ ậ ủ
4. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự :
Năng l c chung: NL t duy, t h c, gi i quy t v n đ , sáng t o, tính toán, h p tác. NL sự ư ự ọ ả ế ấ ề ạ ợ ử
d ng ngôn ng toán h c, kh năng suy di n, l p lu n toán h c, làm vi c nhóm.ụ ữ ọ ả ễ ậ ậ ọ ệ
Năng l c chuyên bi t: : NL xác đ nh d ng c a đ th hàm s b c nh t, v đ th hàm s b cự ệ ị ạ ủ ồ ị ố ậ ấ ẽ ồ ị ố ậ
nh t ấ
II. CHU N B Ẩ Ị :
1. Chu n b c a giáo viên: Sgk, Sgv, các d ng toán…ẩ ị ủ ạ
2. Chu n b c a h c sinh: Xem trẩ ị ủ ọ ước bài; Chuân bi cac dung cu hoc tâp; SGK, SBT Toan̉ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́
3. B ng tham chi u các m c yêu c u c n đ t c a câu h i, bài t p, ki m tra, đánh giáả ế ứ ầ ầ ạ ủ ỏ ậ ể
V đẽ ược đ th hàm s y = ax ồ ị ố+ b trên m t ph ng t a đặ ẳ ọ ộ
IV. T CH C CÁC HO T Đ NG H C T P (Ti n trình d y h c)Ổ Ứ Ạ Ộ Ọ Ậ ế ạ ọ
A. KH I Đ NGỞ Ộ
HO T Đ NG 1. Ạ Ộ Tình hu ng xu t phát (m đ u)ố ấ ở ầ
M c tiêu: Bụ ước đ u hs nh n th y đầ ậ ấ ượ ự ươc s t ng quan gi a đ th hàm s y = ax đã h c và yữ ồ ị ố ọ
= ax + b
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, c p đôiứ ổ ứ ạ ọ ặ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: ả ẩ Hs nêu được d ng c a đ th hàm s b c nh t là m t đạ ủ ồ ị ố ậ ấ ộ ường th ng song song v iẳ ớ
+ Có nh n xét gì v tung đ t ng ng v i cùng m tậ ề ộ ươ ứ ớ ộ
hoành đ c a các đi m A’, B’, C’ v i các đi m A, B, Cộ ủ ể ớ ể
9
7 6 5 4
2
3 2 1 O
y'
x x'
Trang 16+ N u A, B, C th ng hàng thì A’, B’, C’ nh th nào?ế ẳ ư ế
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
HO T Đ NG 2.Ạ Ộ Xây d ng khái ni m đ th Hàm s y = ax + bự ệ ồ ị ố
M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược khái ni m đ th hàm s y = ax + b.ệ ồ ị ố
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, nhóm.ứ ổ ứ ạ ọ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược d ng t ng quát đ th hàm s y = ax + b ạ ổ ồ ị ố
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv t ch c cho Hs ho t đ ng nhóm làm bài t p ?2.ổ ứ ạ ộ ậ
Gv treo b ng ph v đ th hai hàm s trên đả ụ ề ồ ị ố ể
hướng d n Hs đ a ra khái ni m đ th hàm s trênẫ ư ệ ồ ị ố
thông qua các câu h i sau.ỏ
H: V i cùng giá tr c a bi n x, hãy nh n xét các giáớ ị ủ ế ậ
tr tị ương ng c a hai hàm s y = 2x và y = 2x + 3 ?ứ ủ ố
H: Đ th c a hàm s y = 2x là đồ ị ủ ố ường nh th nào ?ư ế
H: D a vào nh n xét ự ậ ở ?2 hãy nh n đ nh v đ thậ ị ề ồ ị
c a hàm s y = 2x + 3?ủ ố
GV: Treo b ng ph hình 7/sgk và ch t l i : D a vàoả ụ ố ạ ự
c s đã nói trên “N u A, B, C ơ ở ở ế (d) thì A’, B’, C’
(d’) v i (d’) // (d)”, ta suy ra : Đ th c a hàm sớ ồ ị ủ ố
y = 2x là đường th ng nên đ th c a hàm s y = 2xẳ ồ ị ủ ố
+ 3 cũng là đường th ng và đẳ ường th ng này songẳ
song v i đớ ường th ng y = 2x.ẳ
GV: Treo b ng ph ph n t ng quát và gi i thi u đả ụ ầ ổ ớ ệ ồ
th c a hàm s y = ax + b (a ≠ 0)ị ủ ố
GV gi i thi u chú ý nh SGKớ ệ ư
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m ẫ ỡ ự ệ ệ
ax, n u b = 0ế
* Chú ý : (sgk.tr50)
HO T Đ NG Ạ Ộ 3. Cách v đ th c a hàm s y = ax + b (a ≠ 0) ẽ ồ ị ủ ố
M c tiêu: Hs n m đụ ắ ược cách v đ th hàm s y = ax + bẽ ồ ị ố
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, c p đôiứ ổ ứ ạ ọ ặ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
y = 2x + 3
x'
y = 2x -1,5
3 2
1 y
y'
x A
O
Trang 17 S n ph m: Hs nêu đả ẩ ược 2 bước v đ th hàm s y = ax + bẽ ồ ị ố
GV giao nhi m v h c t p ệ ụ ọ ậ
Gv cho Hs t ng k t cách v đ th hàm s y = ax + b d a vàoổ ế ẽ ồ ị ố ự
các k t qu đã làm m c 1.ế ả ở ụ
H: Khi b = 0 thì hàm s có d ng y = ax v i (ố ạ ớ a 0)
H: Mu n v đ th c a hàm s này ta làm th nào?ố ẽ ồ ị ủ ố ế
H: Khi b 0 , làm th nào đ v đế ể ẽ ược đ th hàm s y = ax +ồ ị ố
b?
H: Làm th nào đ xác đ nh đế ể ị ược hai đi m này?ể
Theo dõi, h ướ ng d n, giúp đ HS th c hi n nhi m v ẫ ỡ ự ệ ệ ụ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m vu c a HS ế ả ự ệ ệ ủ
GV ch t l i ki n th c ố ạ ế ứ
+ Khi a > 0 hàm s y = ax + b đ ng bi n trên R, t trái sang ph iố ồ ế ừ ả
đường th ng y = ax + b đi lên (nghĩa là khi x tăng lên thì y tăngẳ
lên)
+ Khi a < 0 hàm s y = ax + b ngh ch bi n trên R, t trái sang ố ị ế ừ
ph i đả ường th ng y = ax + b đi xu ng (nghĩa là khi x tăng lên thìẳ ố
a
− ta được đi m Bể
;0
b a
Bước 2: V đẽ ường th ng đi qua hai ẳ
đi m A, B trên m t ph ng t a đ , ta ể ặ ẳ ọ ộ
được đ th hàm s c n tìm.ồ ị ố ầ
C. LUY N T P – V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
M c tiêu: Hs áp d ng đụ ụ ược các ki n th c v a h c đ gi i m t s bài t p c th ế ứ ừ ọ ể ả ộ ố ậ ụ ể
Phương pháp và kĩ thu t d y h c: Đàm tho i g i m , thuy t trình, ,ậ ạ ọ ạ ợ ở ế
Hình th c t ch c d y h c: Cá nhân, c p đôiứ ổ ứ ạ ọ ặ
Phương ti n và thi t b d y h c: Thệ ế ị ạ ọ ước, b ng ph , MTBT.ả ụ
S n ph m: Hs v đả ẩ ẽ ược đ th hàm s y = ax + b trong trồ ị ố ường h p c th ợ ụ ể
2 B
3;0
Hàm s y = 2x + 3 ốCho x = 0 => y = 3 A’(0, 3)Cho y = 0 => x = 3
+ Xem trước các bài t p 17, 18, 19/sgk.tr 51 + 52. Chu n b ti t sau luy n t pậ ẩ ị ế ệ ậ
CÂU H I/ BÀI T P KI M TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG L C HS: Ỏ Ậ Ể Ự
Câu 1: Nêu đ nh nghĩa đ th hàm s b c nh t? (M1)ị ồ ị ố ậ ấ
Câu 2: Nêu cách v đ th hàm s y = ax +b? (M2) ẽ ồ ị ố
Câu 3: Bài t p 15.17 sgk (M3)ậ