Tăng cường huy động vốn tại Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội
Trang 1Lời nói đầu
Trong nền kinh tế thị trờng cạnh tranh gay gắt nh hiên nay thì vốn luôn
là yếu tố quan trọng trong kinh doanh Nếu một doanh nghiệp có những ý ởng kinh doanh hay nhng không có vốn thì cũng rất khó biến ý tởng kinhdoanh đó thành hiện thực Do vậy, việc huy động vốn từ nhiều nguồn khácnhau sẽ rất cần thiết nếu một doanh nghiệp muốn có những thành công trênthơng trờng và Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội cũng không phải
t-là một ngoại lệ Hơn nữa, Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội lại t-làChi Nhánh hạch toán phụ thuộc Tổng Công ty cổ phần vàng agribank ViệtNam nên vấn đề về vốn còn phụ thuộc rất nhiều và bị hạn chế bởi nhiều nguồnhuy động khác Qua hai tuần thực tế tại Chi Nhánh và thông qua những số liệu
mà bên phía Chi Nhánh đã cung cấp có thể thấy rằng hoạt động sản xuất kinhdoanh về mặt hàng vàng, đồ trang sức mỹ nghệ là khá phức tạp và đòi hỏi phải
có nguồn vốn lớn để tạo ra những sản phẩm có giá trị về cả mặt thẩm mỹ lẫnvật chất, vì mặt hàng vàng là mặt hàng tơng đối nhậy cảm và nguồn nguyênliệu dùng để sản xuất chủ yếu là nhập từ nớc ngoài, với chi phí đắt đỏ Vì vậy,
đã đặt ra câu hỏi cho những nhà quản lý của Chi Nhánh nói riêng và của TổngCông ty nói chung phải đề ra những biện pháp kinh doanh có hiệu quả để cóthể thu hút và huy động đợc thật nhiều nguồn vốn từ phía các doanh nghiệpnhỏ và vừa, dân chúng và từ nguồn kiều hối chuyển về để ra tăng nguồn phục
vụ cho sản xuất kinh doanh Chính vì lý do đó nên em đã chọn đề tài Tăng“ Tăng
cờng huy động vốn tại Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội”
làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Trang 2Bố cục của chuyên đề thực tập tốt nghiệp gồm 3 Chơng :
Chơng 1: Những vấn đề cơ bản về Huy động vốn của doanh nghiệp Chơng 2: Thực trạng Huy động vốn của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức-Hà Nội
Chơng 3: Giải pháp tăng cờng Huy động vốn Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội
Do còn hạn chế về thời gian cũng nh lợng kiến thức là vồ bờ bến nên chuyên đề của em còn tồn tại những sai sót nhất định Em rất mong đợc sự quan tâm đóng góp ý kiến của các thầy cô và tập thể Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức Hà Nội nơi em thực tập để chuyên đề thực tập tốt nghiệp của
em đợc hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà nội, tháng 4 năm 2009
Mục lục
Lời mở đầu 1
Chơng 1: Những vấn đề cơ bản về huy động vốn của doanh nghiệp 5
1.1. Tổng quan về vốn của doanh nghiệp 5
1.1.1. Khái niệm và phân loại vốn của doanh nghiệp 5
1.1.1.1/ Khái niệm về vốn của doanh nghiệp 5
1.1.1.2/ Phân loại vốn của doanh nghiệp 10
Trang 31.1.2 Vai trò của vốn trong Doanh nghiệp 14
1.2 Hình thức huy động vốn của doanh nghiệp 15
1.2.1 Huy động vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp 15
1.2.2 Huy động nợ của doanh nghiệp 19
1.3 Nhân tố ảnh hởng đến huy động vốn của doanh nghiệp 23
1.3.1 Nhân tố chủ quan 23
1.3.2 Nhân tố khách quan 24
Chơng 2: Thực trạng huy động vốn của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 25
2.1 Khái quát về Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 25
2.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 25
2.1.1.1/ Qúa trình hình thành của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 25
2.1.1.2/ Chức năng nhiệm vụ của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 29
2.1.1.3/ Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 31
2.2 Tình hình huy động vốn tại Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức -Hà Nội 38
2.3 Đánh giá hình thức huy động vốn tại Chi Nhánh Chế Tác Vàng38 Trang Sức - Hà Nội 47
2.3.1 Kết quả 47
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 48
Chơng 3: Giải pháp tăng cờng huy động vốn tại Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 50
3.1. Định hớng hoạt động kinh doanh của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 50
3.1.1 Sản xuất kinh doanh vàng, hàng trang sức 50
3.1.2 Tổ chức hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác 53
3.1.3. Chiến lợc về nguồn nhân sự để thực hiện tốt các mục tiêu đề ra 54
3.2 Giải pháp tăng cờng huy động vốn tại Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội 54
3.2.1 Giải pháp về công nghệ, hiện đại hoá trong sản xuất kinh doanh, quản trị điều hành và công tác quảng bá sản phẩm do Chi Nhánh sản xuất ra để thu hút khách hàng 54
Trang 43.2.2 Giải pháp hoàn thiện bộ máy tổ chức và đào tạo cán bộ nhân viên 55
3.2.3 Đa dạng hoá các loại hình dịch vụ mới 55
3.2.4 Điều chỉnh chính sách lãi suất thích hợp 56
3.2.5 Xây dựng những chiến lợc cạnh tranh lâu dài và hiệu quả 56
3.2.6 Giải pháp về tăng cờng quản lý, kiểm tra giám sát chặt chẽ chất lợng hàng hoá 56
3.2.7 Cỏc giải phỏp khỏc 57
3.3 Kiến nghị 59
kết luận 60
Trang 5Chơng1 Những vấn đề cơ bản về huy động vốn
của doanh nghiệp
1.1 Tổng quan về vốn của doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm và phân loại vốn của doanh nghiệp
1.1.1.1 Khái niệm về vốn của doanh nghiệp
Vốn là điều kiện không thể thiếu đợc để thành lập một doanh nghiệp vàtiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh Trong mọi loại hình doanhnghiệp, vốn phản ánh nguồn lực tài chính đợc đầu t vào sản xuất kinh doanh.Nói về vốn thì có rất nhiều khái niệm khác nhau về vốn Theo Nhà kinh tế họcngời Mỹ Samuelson, vốn là hàng hoá đợc sản xuất ra để phục vụ cho một quátrình sản xuất mới, là đầu vào cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.Trong cuốn “ Tăng Kinh tế học” của D.Begg, tác giả đã đa ra hai định nghĩa : vốnhiện vật và vốn tài chính của doanh nghiệp Vốn hiện vật là dự trữ các hànghoá đã sản xuất ra để sản xuất các hàng hoá khác; vốn tài chính là tiền và giấy
tờ có giá của doanh nghiệp Nh vậy, DBegg đã bổ sung vào định nghĩa vốncủa Samuelson
Còn trong cuốn từ điển kinh tế hiện đại có giải thích :
“ Tăng Capital – t bản / vốn : một từ dùng để chỉ một yếu tố sản xuất do hệthống kinh tế tạo ra Hàng hoá t liệu vốn là hàng hoá đợc sản xuất để sử dụng
nh yếu tố đầu vào cho quá trình sản xuất sau Vì vậy t bản này có thể phânbiệt đợc với đất đai và sức lao động, những thứ không đợc coi là do hệ thốngkinh tế tạo ra Do bản chất không đồng nhất của nó mà sự đo lờng t bản trở
thành nguyên nhân của nhiều cuộc tranh cãi trong lý thuyết kinh tế ’’ ( Từ
Theo cấu trúc giá trị của hàng hoá :
Giá trị hàng hoá = C + V + M
C - chi phớ về tư bản bất biến
V - chi phớ về tư bản khả biến
Để tiến hành tái sản xuất nhà t bản cần chi phí vốn cho cả t bản bất biến
và t bản khả biến T bản khả biến ở đây hoàn toàn không đồng nghĩa với ngờilao động Nói cách khác, lao động không phải là vốn đầu t mà chỉ có sức lao
động đã chi ra mới là yếu tố hình thành vốn đầu t
Trang 6Quan niệm thứ ba cho rằng vốn có nghĩa là nguồn lực cho sản xuất.Muốn tiến hành tái sản xuất cần chi phí về đất đai, tài chính( vốn ) và lao
động Ngời ta thờng nói “ Tăng Lao động là vốn quý ’’
Theo chúng tôi không nên coi toàn bộ lao động là vốn: sức lao động chỉtrở thành vốn khi nó đợc sử dụng để sản xuất ra các yếu tố đầu vào cho quátrình tái sản xuất
Vốn là biểu hiện bằng tiền tất cả các nguồn lực đã bỏ ra để đầu t Cácnguồn lực có thể là của cải vật chất, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động,
là các tài sản vật chất khác
Các phạm trù vốn, tài sản và đầu t tồn tại đan xen nhau Có vốn mới thựchiện đợc đầu t và kết quả của đầu t lại tạo ra tài sản và vốn Trong thực tếchúng ta thờng gọi : vốn cố định và đầu t dài hạn và vốn lu động và đầu t ngắnhạn, đầu t dài hạn và đầu t ngắn hạn có thuộc về vốn đầu t để phát triển haykhông cũng là những vấn đề cần trao đổi Đối với doanh nghiệp hoặc hộ gia
đình thì đầu t ngắn hạn hoặc đầu t dài hạn đều là một bộ phận của vốn và đợc
đa vào đầu t để sinh lời Nhng đối với toàn xã hội thì cha hẳn đã là vốn đầu tcho phát triển xã hội
Trong thời kỳ kế hoạch hoá tập trung bao cấp, việc huy động vốn, quyết
định đầu t theo định hớng và theo kế hoạch của nhà nớc Các doanh không
đ-ợc quyền tự chủ động huy động vốn và ra các quyết định đầu t Vốn của cácdoanh nghiệp chủ yếu là từ nguồn ngân sách nhà nớc cấp hoặc vay ngân hàngvới lãi suất thấp Với chế độ cấp phát vốn và giao nộp sản phẩm, các doanhnghiệp luôn ỷ lại cho nhà nớc về các nguồn tài trợ, luôn đòi hỏi rút vốn, tăng
đầu t nh một điều kiện bảo đảm thực hiện kế hoạch, pháp lệnh Các doanhnghiệp tìm cách xin thêm vốn càng nhiều càng tốt, còn hiệu quả sử dụng vốnthì không đợc chú ý đến nhu cầu vốn của doanh nghiệp lại rất lớn nhng nguồnvốn của Nhà nớc lại có giới hạn, mà trong khi đó có nhiều nguồn nhàn rỗi từnhân dân d thừa lại không có thị trờng để lu thông
Cơ chế bao cấp đã làm cho vốn không đợc lu thông và sử dụng có hiệuquả vì không có nơi giao dịch mua bán trên thị trờng đồng thời làm mất đi vaitrò và tác dụng khách quan, đặc biệt là một đặc trng của vốn “ Tăng tính hàng hoá ’’Chuyển sang nền kinh tế thị trờng với chính sách phát triển kinh tế hànghoá nhiều thành phần, Nhà nớc khuyến khích các thành phần kinh tế tự bỏ vốn
Trang 7đầu t Từ đó vốn trở thành yếu tố quan trọng hàng đầu trong mọi hoạt động,
đầu t, sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp
Thông qua thị trờng, vốn lu thông rộng rãi và thể hiện đầy đủ bản chấtvai trò của nó Các Mác đã khái quát hoá vốn qua phạm trù “ Tăng T bản ’’: T bản
là giá trị mang lại “ Tăng gía trị thặng d ” Khái niệm này đã phản ánh đợc nộidung, các đặc trng và và vai trò, tác dụng của vốn Tuy nhiên do hạn chế củatrình độ phát triển kinh tế lúc bấy giờ, Mác quan niệm chỉ có khu vực sản xuấtvật chất mới tạo ra giá trị thặng d cho nền kinh tế
Theo quan điểm của các nhà kinh tế học t bản thì không những khu vựcsản xuất vật chất tạo ra giá trị thặng d cho nền kinh tế mà còn phải kể đến cảkhu vực dịch vụ …
Tóm lại, có thể đa ra một khái niệm khái quát về vốn của doanh nghiệp
nh sau :
“ Tăng Vốn của doanh nghiệp là các quỹ tiền, vốn mà doanh nghiệp dùng
trong quá trình sản xuất kinh doanh của mình Vốn thực chất là một số tiền
mà các doanh nghiệp ứng ra trớc một chu kỳ sản xuất kinh doanh và nó phải
đợc thu hồi đầy đủ ( bảo toàn về giá trị ) sau mỗi chu kỳ sản xuất, kinh doanh
’’
Vốn đợc biều hiện là giá trị của toàn bộ tài sản do Doanh nghiệp quản
lý và sử dụng tại một thời điểm nhất định Mỗi đồng vốn phải gắn lion với mộtchủ sở hữu nhất định Tiền tệ là hình thái vốn ban đầu của Doanh nghiệp nhngcha hẳn có tiền là có vốn Tiền chỉ là dạng tiềm năng của vốn, để biến thànhvốn thì tiền phải đa vào sản xuất kinh doanh với mục đích sinh lời Nh vậy vốn
là lợng giá trị ứng trớc của toàn bộ tài sản mà Doanh nghiệp kiểm soát đểphục vụ trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm thu hút đợc lợi ích kinh tếtrong tơng lai Vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh tồn tại dới hai hìnhthức: vốn cố định và vốn lu động
Nguồn hình thành vốn kinh doanh :
Trong mỗi Doanh nghiệp, vốn kinh doanh có thể đợc hình thành từnhiều nguồn khác nhau Bởi vậy, mỗi Doanh nghiệp cũng chỉ có thể khai thác,huy động trên nhuững nguồn cung cấp ở một giới hạn nhất định, từ đó cho
Trang 8thấy, việc huy động các nguồn vốn đã là điều khó, nhng việc sử dụng có hiệuquả đồng vốn ấy lại càng khó khăn Việc nghiên cứu, tìm tòi và đề ra các giảipháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của mỗi doanh nghiệp là rất cầnthiết cho sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp Huy động đợc nguồn vốn đểkinh doanh không thì cha đủ mà phải có hình thức quản lý và sử dụng nguồnvốn ấy vào việc sản xuất kinh doanh một cách có hiệu quả, làm cho vốn ngàycàng sinh lợi và đạt đợc chiến lợc kinh tế cao Đối với doanh nghiệp, tổng sốtài sản lớn hay nhỏ thể hiện quy mô hoạt động là rất quan trọng Song nềnkinh tế thị trờng điều quan trọng là giá trị tài sản do Doanh nghiệp đang nắmgiữ và sử dụng đợc hình thành từ những nguồn vốn nào, nguồn vốn của doanhnghiệp thể hiện trách nhiệm pháp lý của Doanh nghiệp đối với tong loại tàisản của Doanh nghiệp
Trong điều kiện kinh tế thị trờng, các Doanh nghiệp không chỉ sử dụngvốn của bản thân Doanh nghiệp mà còn sử dụng các nguồn khác, trong đónguồn vốn vay đóng một vai trò khá quan trọng Do đó, nguồn vốn trongDoanh nghiệp đợc hình thành từ hai nguồn sau:
Nợ phải trả : là nghĩa vụ hiện tại của Doanh nghiệp phát sinh từ cácgiao dịch và sự kiện đã qua mà Doanh nghiệp phải thanh toán từ cácnguồn lực của mình Nợ phải trả xác định nghĩa vụ hiện tại của doanhnghiệp khi Doanh nghiệp nhận về một tài sản, tham gia một cam kếthoặc phát sinh các nghĩa vụ pháp lý Việc thanh toán các nghĩa vụ hiệntại có thể đợc thực hiện bằng nhiều cách nh : trả bằng tiền, trả bằng tàisản khác, cung cấp dịch vụ, thay thế nghĩa vụ này bằng nghĩa vụ khác,chuyể đổi nghĩa vụ nợ phải trả thành vốn chủ sở hữu Nợ phải trả phátsinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua nh mua hàng hoá chua trả tiền,
sử dụng dịch vụ cha thanh toán, vay nợ, cam kết bảo hành hàng hoá,cam kết nghĩa vụ hợp đồng, phải trả công nhân viên, thuế phải nộp phảitrả khác
Nguồn vốn chủ sở hữu : nguồn vốn chủ sở hữu thể hiện quyền sở hữucủa ngời chủ về các tài sản của doanh nghiệp, là giá trị vốn của Doanhnghiệp Vốn chủ sở hữu đợc tạo nên từ các nguồn vốn sau : vốn các nhà
đầu t có thể là vốn của doanh nghiệp, vốn góp, vốn cổ phần, vốn Nhà
n-ớc
Trang 9Nguồn vốn từ ngân sách nhà nớc : Nguồn vốn vay đợc Nhà nớc cungcấp cho các doanh nghiệp Nhà nớc hoạt động kinh doanh hay hoạt động côngích, đây là nguồn hình thành từ các khoản thu của Ngân sách nhà nớc phân bổcho mục đích đầu t thông qua các chi phí đầu t cho phát triển kinh tế, văn hoáxã hội.
Nguồn vốn chủ doanh nghiệp: Đối với Doanh nghiệp mới hình thành vàbắt đầu đi vào sản xuất kinh doanh, nếu là Doanh nghiệp Nhà nớc vốn tự cóchính là vốn điều lệ, nếu là Doanh nghiệp t nhân vốn tự có do chủ Doanhnghiệp bỏ ra để đầu t, đối với công ty cổ phần và các loại hình Công ty TNHHvốn tự có do các cổ đông hay thành viên trong Công ty góp
Nguồn vốn liên doanh: Vốn liên doanh đợc hình thành từ sự đóng gópvốn giữa các tổ choc kinh tế trong nớc với nhau, hoặc giữa các tổ choc kinh tế
ở nớc ngoài Mức độ đóng góp tuỳ thuộc vào thoả thuận giữa các bên tham gialiên doanh Các nguồn vốn tín dụng : là nguồn vốn Doanh nghiệp phải đi vaydài hạn từ các Ngân hàng, Công ty bảo hiểm và các tổ choc tài chính trunggian khác để phục vụ cho quá trình kinh doanh
1.1.1.2 Phân loại vốn của doanh nghiệp
Căn cứ vào tiêu thức khác nhau thì có thể chia vốn thành nhiều loạikhác nhau :
1.1.1.2.1/ Nếu căn cứ vào hình thái biểu hiện : thì vốn của Doanh nghiệp là
giá trị của toàn bộ tài sản hữu hình và tài sản vô hình
Tài sản hữu hình ( Tangible asset ): Là tài sản thực hay tài sản cá nhân,
nh nhà cửa, máy móc, bất động sản, công cụ, dụng cụ, nguyên liệu, vậtliệu…
Tài sản vô hình nh : nhãn hiệu, bản quyền, uy tín của công ty,các tàinguyên thiên nhiên …
1.1.1.2.2/ Nếu căn cứ vào nguồn hình thành : vốn của doanh nghệp chia làm 2
loại :
Vốn chủ sở hữu ( vốn tự có của doanh nghiệp ):
Là nguồn vốn thuộc quyền chủ sở hữu của Doanh nghiệp đó Nó cóthể là do chủ sở hữu đầu t, vốn tự bổ xung từ lợi nhuận và từ các quỹ củadoanh nghiệp, vốn tài trợ của nhà nớc ( nếu có )
Trong vốn chủ sở hữu có các nguồn chính sau:
Vốn điều lệ của các doanh nghiệp :
Trang 10Nếu là doanh nghiệp nhà nớc : thì nguồn hình thành là ngân sách nhànớc.
Nếu là doanh nghiệp t nhân : thì do t nhân bỏ ra
Nếu là doanh nghiệp cổ phần : thì nguồn hình thành do các cổ đông,ngời mua cổ phiếu, cổ phần…
Vốn từ phát hành cổ phiếu:
Cổ phiếu là chứng từ xác nhận quyền sở hữu và lợi ích hợp pháp của
ng-ời sở hữu cổ phiếu đối với tài sản hoặc vốn của công ty cổ phần Khi sở hữu cổphiếu, bạn sẽ trở thành cổ đông của công ty đó
Cần phân biệt rõ vốn điều lệ và vốn pháp định Vốn pháp định là mứcvốn tối thiểu theo quy định của pháp luật mà một công ty phải có khi thànhlập
Có hai loại cổ phiếu:
- Cổ phiếu có ghi tên: ghi rõ họ tên của chủ sở hữu Nó không đợc tự
do chuyển nhợng, mua bán Nó chỉ có thể đợc chuyển nhợng trong
điều kiện đợc sự đồng ý của hội đồng quản trị của công ty cổ phần
đó Nó dành cho các nhà sáng lập viên của công ty cổ phần Đây làhình thức pháp luật ràng buộc các ngời sáng lập viên với công ty cổphần đó
- Cổ phiếu không ghi tên(vô danh): trên cổ phiếu không ghi rõ họ
tên của ai Nó đợc tự do chuyển nhợng mua bán Ngời nào cầm cổphiếu là ngời đó có quyền chia tài sản Ngời ta chia hai loại:
Các cổ phiếu u đãi: Trong đó cổ phiếu ghi rõ về thu nhập mà cổ phiếu
đó đợc hởng( có tính chất cố định ) ví dụ : 8% năm Cổ phiếu u đãi tơng tự
nh cổ phiếu phổ thông nhng cổ đông sở hữu nó không đợc tham gia bầu cử vàứng cử vào hội đồng quản trị, đợc u tiên chia lãi cổ phần trớc cổ đông phổthông và đợc u tiên chia tài sản còn lại của công ty khi công ty thanh lý, giảithể
Các cổ phiếu thông thờng : là loại cổ phiếu mà thu nhập của nó ( lợi tức
cổ phiếu) lên hay xuống tuỳ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp Đây là loại cổ phiếu rủi ro cao nhất
Các quỹ đợc tạo nên trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp :
Trang 11- Quỹ dự trữ : thông thờng đợc trích trên ròng lãi hàng năm của cácdoanh nghiệp, theo tỷ lệ phần trăm nhất định với mục tiêu để bổsung và làm tăng thêm vốn điều lệ của các doanh nghiệp Quỹ đợctrích lập thờng xuyên, nhng đợc đa vào vốn điều lệ, việc đa vào baonhiêu do các cơ quan chức năng của các doanh nghiệp đó quyết
định
- Quỹ dự trữ đặc biệt : đợc trích lập theo tỷ lệ nào đó trên cơ sở lãiròng hàng năm của các doanh nghiệp Mục đích để trang trải rủi rotrong hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp
Trong các ngân hàng thơng mại, trích lập các quỹ dự trữ đặc biệt dựatrên cơ sở thu nhập – chi phí nhng cha trừ thuế Nó không đợc trích lập trênlãi ròng Vì :
Thứ nhất : bởi vì kinh doanh trong lĩnh vực ngân hàng có tỷ lệ rủi ro caonhất Quỹ dự trữ đặc biệt trích lập theo lãi ròng không đủ để trang trải chonhững rủi ro của ngân hàng thơng mại
Thứ hai: nếu các ngân hàng thơng mại trích lập quỹ đặc biệt trên cơ sởsau khi đã trừ thuế thì nhiều ngân hàng thơng mại sẽ không đợc hởng cơ chếnày, vì nhiều ngân hàng thơng mại hoạt động không có lãi
- Các quỹ khác : đợc coi nh là vốn tự có của các doanh nghiệp
ví dụ : quỹ phúc lợi, quỹ khấu hao, quỹ đầu t phát triển …
Từ những điều ta đã trình bầy ở trên, ta có thể thấy rằng nguồn vốn chủ
sở hữu của doanh nghiệp không chịu sự kiểm soát của các chủ nợ, không phụthuộc vào khả năng vay của doanh nghiệp Nguồn này cũng đợc nhà nớckhuyến khích ( nh giảm thuế cho phần lợi nhuận tái đầu t) Tuy nhiên việc sửdụng nguồn này cũng có một số bất lợi nh: vốn chủ sở hữu của các doanhnghiệp thờng nhỏ, không đủ để chi cho các dự án đầu t lớn
Tóm lại, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp là vốn thuộc quyền sở hữuhợp pháp của doanh nghiệp
1.1.1.2.3/ Căn cứ vào nội dung vật chất, vốn đợc chia làm 2 loại :
Vốn thực ( vốn phi tài chính )
Vốn tài chính
Trang 12Là dạng tiền hoặc quyền lợi, quyền sở hữu Nó ở dạng tài sản vốn,
đ-ợc giao dịch trên các thị trờng tài chính Giá trị của t bản tài chính khôngnằm ở sự tích tụ theo thời gian mà ở niềm tin của thị trờng vào khả năngsinh lời và những rủi ro đi kèm
1.1.1.2.4/ Căn cứ vào thời hạn luân chuyển, vốn đợc chia làm 3 loại :
Vốn ngắn hạn
Vốn trung hạn
Vốn dài hạn
1.1.1.2.5/ Căn cứ vào phơng thức luân chuyển, vốn đợc chia thành hai loại:
Vốn cố định: Vốn cố định của doanh nghiệp là lợng giá trị ứng trớcvào tài sản cố định hiện có và đầu t tài chính dài hạn của doanhnghiệp, mà đặc điểm của nó là luân chuyển tong bộ phận giá trị vàosản phẩm mới cho đến khi tài sản cố định hết thời hạn sử dụng vốnthì vốn cố định hoàn thành một vòng luân chuyển
Vốn lu động: Vốn lu động của doanh nghiệp là lợng giá trị ứng trớc
về tài sản lu động hiện có và đầu t ngắn hạn của Doanh nghiệp nhằm
đảm bảo cho quá trình áI sản xuất của Doanh nghiệp đợc thờngxuyên, liên tục
1.1.2 Vai trò của vốn trong Doanh nghiệp
Vốn có vai trò rất quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh Vốn
là một công cụ khai thác, thu hút các nguồn tài chính nhằm đảm bảo cho nhucầu đầu t phát triển của Doanh nghiệp Vốn của các Doanh nghiệp Nhà nớc đ-
ợc Nhà nớc cung cấp hầu nh toàn bộ trong cơ chế bao cấp trớc đây vì thế vaitrò thu hút khai thác vốn không đợc đặt ra nh một nhu cầu cấp bách mang tínhsống còn đối với các Doanh nghiệp Điều đó đã tạo ra sự cân đối giả tạo vềcung cầu tiền tệ trong nền kinh tế và thủ tiêu tính chủ động của các Doanhnghiệp
Trong nền kinh tế thị trờng, các D oanh nghiệp muốn tồn tại và pháttriển thì phải tìm cách thu hút các nguồn vốn trên thị trờng nhằm phục vụ chomục đích sinh lời của mình Nhng quan trọng là ngời quản lý phải xác địnhchính xác nhu cầu về vốn, cân nhắc, lựa chọn các hình thức thu hút vốn thíchhợp từ các loại hình kinh tế khác nhau nhằm tạo lập, huy động vốn trong nềnkinh tế thị trờng hịên nay và sử dụng đồng vốn đó một cách hiệu quả Yêu cầu
Trang 13sức khắt khe trong nền kinh tế thị trờng nên ngời quản lý cũng nh kế toán phảitham mu để có hình thức sử dụng vốn phải đảm bảo toàn và phát triển đợcvốn, vừa phải nâng cao khả năng sinh lời, tăng nhanh vòng quay của vốn
Vốn có vai trò kích thích và điều tiết quá trình kinh doanh của Doanhnghiệp Mục đích của Doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh làlợi nhuận mà những đồng vốn đa lại, việc kích thích điều tiết đợc biểu hiện rõnét ở việc tạo ra khả năng thu hút vốn đầu t, lao động vật t, dịch vụ…Đồngvốn còn là công cụ để kiểm tra hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp: vốnkinh doanh của Doanh nghiệp là yếu tố về giá trị Nếu vốn không đợc bảo tồn
và tăng lên sau mỗi chu kỳ kinh doanh thì vốn không còn phát huy đợc vai tròcủa nó và đã bị thiệt hại - đó là hiện tợng mất vốn Vốn của Doanh nghiệp đã
sử dụng một cách lãng phí, không có hiệu quả sẽ làm cho Doanh nghiệp mấtkhả năng thanh toán rồi đi đến phá sản
1.2 Hình thức huy động vốn của doanh nghiệp
1.2.1 Huy động vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp
Đối với mọi loại hình doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệpbao gồm các bộ phận chủ yếu:
sở hữu của Doanh nghiệp đó, vì hình thức sở hữu quyết định tính chất và hìnhthức tạo vốn của bản thân Doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp Nhà nớc, vốn góp ban đầu chính là vốn đầu t củaNhà nớc Chủ sở hữu của các Doanh nghiệp Nhà nớc là Nhà nớc Hiện nay, cơchế quản lý tài chính nói chung và quản lý vốn Doanh nghiệp Nhà nớc nóiriêng đang có những thay đổi để phù hợp với tình hình thực tế
Đối với các Doanh nghiệp, theo luật Doanh nghiệp, chủ doanh nghiệpphải có một số vốn ban đầu cần thiết để xin đăng ký thành lập Doanh nghiệp
Chẳng hạn, đối với công ty cổ phần vốn do các cổ đông đóng góp là yếu
tố quyết định để hình thành công ty Mỗi cổ đông là một chủ sở hữu của công
ty và chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trên giá trị số cổ phần mà họ nắm giữ Tuynhiên, các cồng ty cổ phần cũng có một số dạng tơng đối khác nhau Trong
Trang 14các doanh nghiệp khác nh công ty TNHH, công ty có vốn đầu t trực tiếp nớcngoài ( FDI), các nguồn vốn cũng tơng tự nh trên; tức là vốn có thể do chủ đầu
t bỏ ra, do các bên tham gia, các đối tác góp…Tỷ lệ và quy mô góp vốn củacác bên tham gia công ty phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau ( nh luậtpháp, đặc điểm ngành kinh tế – kỹ thuật, cơ cấu liên doanh)
1.2.1.2/ Vốn từ lợi nhuận không chia
Quy mô số vốn ban đầu của chủ Doanh nghiệp là một yếu tố quantrọng, tuy nhiên, thông thờng số vốn này cần đợc tăng theo quy mô phát triểncủa Doanh nghiệp Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh nếu Doanhnghiệp hoạt động có hiệu quả thì Doanh nghiệp sẽ có những điều kiện thuậnlợi để tăng trởng nguồn vốn Nguồn vốn tích luỹ từ lợi nhuận không chia là bộphận lợi nhuận đợc sử dụng tái đầu t, mở rộng sản xuất – kinh doanh củaDoanh nghiệp
Tự tài trợ bằng lợi nhuận không chia – nguồn vốn nội bộ là một phơngthức tạo nguồn tài chính quan trọng và khá hấp dẫn của các doanh nghiệp, vìdoanh nghiệp giảm đợc chi phí, giảm bớt sự phụ thuộc vào bên ngoài Rấtnhiều Doanh nghiệp coi trọng chính sách tái đầu t phụ thuộc không chỉ vàokhả năng sinh lời của bản thân Doanh nghiệp mà còn phụ thuộc vào chínhsách khuyến khích tái đầu t của nhà nớc
Tuy nhiên, đối với các công ty cổ phần thì việc để lại lợi nhuận liênquan đến một số yếu tố rất nhậy cảm Khi công ty để lại một phần lợi nhuậntrong năm cho tái đầu t, tức là không ding lợi nhuận đó để chia lãi cổ phần,các cổ đông không đợc nhận tiền lãi cổ phần ( cổ tức ) nhng bù lại, họ cóquyền sở hữu một số vốn cổ phần tăng lên của công ty
Nh vậy, giá trị ghi sổ của các cổ phiếu sẽ tăng lên cùng với việc tài trợbằng nguồn vốn nội bộ Điều này một mặt khuyến khích cổ đông giữ cổ phiếulâu dài, nhng mặt khác dễ làm giảm tính hấp dẫn của cổ phiếu trong thời kỳ tr-
- Tổng số lợi nhuận ròng trong kỳ
- Mức chia lãi trên một cổ phiếu của các năm trớc
Trang 15- Sự xếp hạng cổ phiếu trên thị trờng và tính ổn định của thị giá cổphiếu của công ty, tâm lý và đánh giá của công chúng về cổ phiếu
1.2.1.3.1 Cổ phiếu thờng
Cổ phiếu thờng ( còn gọi là cổ phiếu thông thờng ) là loại cổ phiếuthông dụng nhất vì nó có những u thế trong việc phát hành ra công chúng vàtrong quá trình lu hành trên thị trờng chứng khoán Cổ phiếu thờng là chứngkhoan quan trọng nhất đợc trao đổi, mua bán trên thị trờng chứng khoán, điều
đó cũng đủ mình chứng minh tầm quan trọng của nó so với các công cụ tàichính khác
Giới hạn phát hành : Mặc dù việc phát hành cổ phiếu có nhiều u thế sovới các phơng thức huy đông vốn khác nhng cũng có những hạn chế và cácràng buộc cần đợc Doanh nghiệp cân nhắc kỹ lỡng Giới hạn phát hành là mộtquy định ràng buộc có tính pháp lý Lợng cổ phiếu tối đa mà công ty đợcquyền phát hành gọi là vốn cổ phiếu đợc cấp phép Đây là một trong nhữngquy định của uỷ ban chứng khoán Nhà nớc nhằm kiểm soát chặt chẽ các hoạt
động phát hành và giao dịch chứng khoán Tại nhiều nớc, số cổ phiếu đợcphép phát hành đợc ghi trong điều lệ của công ty Muốn tăng vốn cổ phần thìtrớc hết cần phải đợc đại hội đồng cổ đông cho phép và sau đó phải hoàn tấtnhững thủ tục quy định khác
Trên thực tế, việc quản lý và kiểm soát quá trình phát hành chứngkhoán tuỳ thuộc vào chính sách cụ thể của nhà nớc và của Uỷ ban chứngkhoán Nhà nớc ở Việt Nam hiện nay, hệ thống văn bản pháp quy về chứngkhoán mới đợc xây dựng và đang trong quá trình hoàn thiện để tạo điều kiệntốt hơn cho hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp và lu chuyển vốn trongnền kinh tế
Sau khi phát hành, phần lớn những cổ phiếu nằm trong tay các nhà đầu
t – các cổ đông Những cổ phiếu này là những cổ phiếu đang lu hành trên thịtrờng Tuy nhiên có thể chính công ty phát hành mua lại một số cổ phiếu của
Trang 16mình và giữ chúng nhằm mục đích nào đó Những cổ phiếu đợc công ty mualại nh vậy gọi là cổ phiếu ngân quỹ Những cổ phiếu này đợc coi nh tạm thờikhông lu hành Việc mua lại hoặc bán ra những cổ phiếu này phụ thuộc vàomột số yếu tố nh :
Tình hình cân đối vốn và khả năng đầu t
Tình hình biến động thị giá chứng khoán trên thị trờng
Chính sách đối với việc sáp nhập hoặc thôn tính công ty
Tình hình trên thị trờng chứng khoán và quy định của Uỷ ban chứngkhoán Nhà nớc
Mệnh giá và thị giá
Quyền hạn của cổ đông: Các cổ đông nắm giữ cổ phiếu thờng chính là nhữngngời sở hữu công ty, do đó họ có quyền trớc hết đối với tài sản và sự phân chiatài sản hoặc thu nhập của công ty Cổ đông có quyền tham gia kiểm soát và
điều khiển các công việc của công ty, nên mỗi cổ đông chỉ có một quyền lựcgiới hạn nhất định trong việc bỏ phiếu hoặc chỉ định thành viên của ban giám
đốc Một số công việc hay những vấn đề đặc biệt cần có sự nhất trí của đại đa
số cổ đông
1.2.1.3.2 Cổ phiếu u tiên
Cổ phiếu u tiên thờng chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng số cổ phiếu
đợc phát hành Tuy nhiên trong một số trờng hợp, việc dùng cổ phiếu u tiên làthích hợp Cổ phiếu u tiên có đặc điểm là nó thờng có cổ tức cố định Ngờichủ cổ phiếu này có quyền đợc thanh toán lãi trớc các cổ đông thờng Nếu sốlãi chỉ đủ để trả cổ tức cho các cổ đông u tiên thì các cổ đông thờng sẽ không
đợc nhận cổ tức của kỳ đó Việc giải quyết chính sách cổ tức đợc nêu rõ trong
điều lệ công ty
Một vấn đề rất quan trọng cần đề cập khi phát hành cổ phiếu u tiên, đó
là thuế Khác với chi phí lãi vay đợc giảm trừ khi tính thuế thu nhập công ty,
cổ tức đợc lấy từ lợi nhuận sau thuế đó là hạn chế của cổ phiếu u tiên Mặc dù
nh vậy cổ phiếu u tiên vẫn có những u điểm đối với cả công ty phát hành và cảnhà đầu t
Ngoài ra, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp có thể đợc bổ sung từ phầnchênh lệch đánh giá lại tài sản cố định, chênh lệch tỷ giá
1.2.2 Huy động nợ của doanh nghiệp
Để bổ sung vốn cho quá trình sản xuất – kinh doanh Doanh nghiệp cóthể sử dụng nợ từ các nguồn : Tín dụng ngân hàng; tín dụng thơng mại và vaythông qua phát hành trái phiếu
Trang 171.2.2.1 Nguồn vốn tín dụng ngân hàng và tín dụng thơng mại
Có thể nói rằng vốn vay ngân hàng là một trong những nguồn vốn quantrọng nhất, không chỉ đối với sự phát triển của bản thân các doanh nghiệp màcòn đối vối toàn bộ nền kinh tế quốc dân Sự hoạt động và phát triển của cácdoanh nghiệp đều gắn liền với các dịch vụ tài chính do các ngân hàng thơngmại cung cấp, trong đó có việc cung ứng các nguồn vốn
Không một doanh nghiệp nào không vay vốn ngân hàng hoặc không sửdụng tín dụng thơng mại nếu doanh nghiệp đó muồn tồn tại vững chắc trên th-
ơng trờng Trong quá trình hoạt động các doanh nghiệp thờng vay các ngânhàng để đảm bảo nguồn tài chính cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc
điểm là đảm bảo có đủ vốn cho các dự án mở rộng hoặc đầu t chiều sâu củaDoanh nghiệp
Về mặt thời hạn vốn vay ngân hàng có thể đợc phân loại theo thời gianvay, bao gồm :
Vay dài hạn( thờng tính từ 3 năm trở lên )
Nguồn vốn tín dụng ngân hàng có nhiều u điểm, nhng nguồn vốn nàycũng có nhiều hạn chế nhất định Đó là các hạn chế về điều kiện tín dụng,kiểm soát của ngân hàng và chi phí sử dụng vốn ( lãi suất )
Điều kiện tín dụng : Các doanh nghiệp muốn vay tại các ngân hàng
th-ơng mại cần đáp ứng đợc những yêu cầu đảm bảo an toàn tín dụng của ngânhàng Doanh nghiệp phải xuất trình hồ sơ vay vốn và những thông tin cần thiết
mà ngân hàng yêu cầu Trớc tiên, ngân hàng phải phân tích hồ sơ xin vay vốn,
đánh giá các thông tin liên quan đến dự án đầu t hoặc kế hoạch sản xuất –kinh doanh của doanh nghiệp vay vốn
Các điều kiện bảo đảm tiền vay: Khi doanh nghiệp xin vay vốn, nóichung các ngân hàng thờng yêu cầu doanh nghiệp đi vay phải có các bảo đảmtiền vay, phổ biến nhất là tài sản thế chấp
Trang 18Sự kiểm soát của ngân hàng: Một khi doanh nghiệp vay vốn ngân hàngthì doanh nghiệp cũng phải chịu sự kiểm soát của ngân hàng về mục đích vàtình hình sử dụng vốn vay.
Lãi suất vay vốn : Lãi suất vay vốn phản ánh chi phí sử dụng vốn Lãisuất vốn vay ngân hàng phụ thuộc vào tình hình tín dụng trên thị trờng trongtừng thời kỳ Nếu lãi suất vay quá cao thì doanh nghiệp phải gánh chịu chi phí
sử dụng vốn lớn và làm giảm thu nhập của doanh nghiệp
Ngoài nguồn vốn tín dụng ngân hàng các doanh nghiệp cũng thờng huy
động vốn từ nguồn tín dụng thơng mại hay còn gọi là tín dụng của ngời cungcấp Nguồn vốn này hình thành một cách tự nhiên trong quan hệ mua bánchịu, mua bán trả chậm Hay trả góp Nguồn vốn tín dụng thơng mại có ảnh h-ởng hết sức to lớn không chỉ với các doanh nghiệp mà đối với toàn bộ nềnkinh tế Trong một số doanh nghiệp nguồn vốn tín dụng thơng mại dới dạngcác khoản phải trả có thể chiếm tới 20% tổng nguồn vốn thậm chí có thểchiêm tới 40% tổng nguồn vốn
Đối với doanh nghiệp, tài trợ bằng nguồn vốn tín dụng thơng mại là mộtphơng thức tài trợ rẻ, tiện dụng và linh hoạt trong kinh doanh; hơn nữa, nó còntạo khả năng mở rộng quan hệ hợp tác kinh doanh một cách lâu bền Các điềukiện cụ thể có thể đợc ấn định khi hai bên ký hợp đồng mua bán hay hợp đồngkinh tế nói chung Tuy nhiên cần nhận they tính chất rủi ro của quan hệ tíndụng thơng mại khi quy mô quá lớn
Chi phí của việc sử dụng các nguồn vốn tín dụng thể hiện qua lãi suấtcủa khoản vay, đó là chi phí lãi vay, sẽ đợc tính vào giá thành sản phẩm haydịch vụ Khi mua bán hàng hóa trả chậm, chi phí nay có thể ẩn dới hình thứcthay đổi mức giá, tùy thuộc quan hệ và thỏa thuận cụ thể giữa các bên
1.2.2.2 Phỏt hành trỏi phiếu cụng ty
Trỏi phiếu là một tờn chung của cỏc giấy vay nợ dài hạn và trung hạn,bao gụm: Trỏi phiếu Chớnh Phủ và trỏi phiếu cụng ty Trỏi phiếu cũn được gọi
là trỏi khoỏn Trờn thị trường tài chớnh ở nhiều nước, hiện nay thường lưuhành những loại trỏi phiếu doanh nghiệp như sau:
Trỏi phiếu cú lói suất cố định
Loại trỏi phiếu này thường được sử dụng nhiều nhất, tức là phổ biếnnhất trong cỏc loại trỏi phiếu doanh nghiệp Lói suất được ghi ngay trờn mặttrỏi phiếu và khụng thay đổi trong suốt kỳ hạn của nú Như vậy cả doanh
Trang 19nghiệp ( người đi vay ) và người giữ trái phiếu ( người cho vay ) đều biết rõmức lãi suất của khoản nợ trong suốt thời gian tồn tại ( kỳ hạn ) của tráiphiêu Việc thanh toán lãi trái phiếu cũng thường được quy định rõ
Để huy động vốn trên thị trường bằng trái phiếu phải tính đến mức độhấp dẫn của trái phiếu Tính hấp dẫn phụ thuộc vào những yếu tố sau:
- Lãi suất của trái phiếu
- Kỳ hạn của trái phiếu
- Uy tín của doanh nghiệp Trong việc phát hành trái phiếu, cũng cần chú ý đến mệnh giá vì nó cóthể liên quan đến sức mua của dân chúng
Trái phiếu có lãi suất thay đổi
Tuy gọi là lãi suất thay đổi nhưng thực ra loại này có lãi suất phụ thuộcvào một số nguồn lãi suất quan trọng khác Chẳng hạn, lãi suất LIBOR hoặclãi suất cơ bản
Trong điều kiện có mức lạm phát khá cao và lãi suất thị trường không
ổn định, doanh nghiệp có thể khai thác tính ưu việt của loại trái phiếu này
Trái phiếu có thể thu hồi
Một số doanh nghiệp lựa chọn cách phát hành những trái phiếu có thểthu hồi, tức là doanh nghiệp có thể mua lại vào một thời gian nào đó Tráiphiếu như vậy phải được quy định ngay khi phát hành để người mua tráiphiếu được biết Doanh nghiệp phải quy định rõ về thời gian và giá cả khidoanh nghiệp chuộc lại trái phiếu Thông thường người ta quy định thời hạntối thiểu mà trái phiếu sẽ không bị thu hồi
Loại trái phiếu có thể thu hồi có những ưu điểm sau:
Có thể được sử dụng như một cách điều chỉnh lượng vốn sử dụng Khikhông cần thiết doanh nghiệp có thể mua lại các trái phiếu tức là giảm số vốnvay
Doanh nghiệp có thể thay nguồn tài chính do phát hành trái phiếu loạinày bằng một nguồn tài chính khác thông qua mua lại các trái phiếu đó
Trang 20 Chứng khoỏn cú thể chuyển đổi
Cỏc doanh nghiệp, đặc biệt là cỏc cụng ty Mỹ, thường ban hành nhữngchứng khoỏn kốm theo những điều kiện cú thể chuyển đổi được Núi chung,
sự chuyển đổi và lựa chọn cho phộp cỏc bờn ( doanh nghiệp , người đầu tư )
cú thể lựa chọn cỏch thức đầu tư cú lợi và thớch hợp
Cú một số hỡnh thức chuyển đổi:
Giấy bảo đảm : Người sở hữu giấy bảo đảm cú thể mua một số lượng
cổ phiếu thường, được quy định trước với giỏ cả và thời gian xỏc định
Trỏi phiếu chuyển đổi : là loại trỏi phiếu cho phộp cú thể chuyển đổithành một số lượng nhất định cỏc cổ phiếu thường Nếu thị giỏ của cổ phiếutăng lờn thỡ người giữ trỏi phiếu cú cơ may nhận được lợi nhuận cao
1.3 Nhân tố ảnh hởng đến huy động vốn của doanh nghiệp
1.3.1 Nhân tố chủ quan :
Nhân tố chủ quan là nhân tố bên trong doanh nghiệp, cũng là nhân tốquan trọng mà doanh nghiệp có thể chủ động điều chỉnh sao cho phát huy đợcnhững thuận lợi cũng nh hạn chế những khó khăn từ các nhân tố này
Tuy thuộc vào ngành kinh doanh hay lĩnh vực hoạt động kinh doanh màdoanh nghiệp có thể lựa chọn những phơng thức huy động vốn khác nhau.Vì mỗi một doanh nghiệp đều có một phơng thức huy động vốn khác nhau,
đối với doanh nghiệp sản xuất đơn thuần thì huy động vốn chủ yếu bằngnguồn tín dụng thơng mại, còn đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnhvực tài chính thì huy động vốn chủ yếu từ nguồn tín dụng ngân hàng ( vớihình thức là vay ngân hàng nhà nớc và các tổ chức tín dụng khác )
Trình độ khoa học - kỹ thuật và trình độ quản lý của doanh nghiệp
Doanh nghiệp nào sử dụng nhiều máy móc trang thiết bị hiện đại thìnguốn vốn đầu t vào là khá lớn đòi hỏi phải có trình độ quản lý tốt Nếutrình độ quản lý doanh nghiệp tốt thì sẽ bảo toàn đợc vốn đồng thời sửdụng vốn hợp lý và tiết kiệm từ đó đẩy nhanh quá trình luân chuyển vốn.Ngợc lại nếu trình độ quản lý vốn kém thì sẽ dẫn đến tình trạng thất thoátvốn hoặc tồn đọng vôn gây lãng phí
Quy mô và cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp
Thái độ của chủ doanh nghiệp
Trang 21 Chiến lợc phát triển và chiến lợc đầu t đúng đắn của doanh nghiệp cũng
Chính sách thuế :
Là một yếu tố tác động lớn đến doanh nghiệp, nó là yếu tố ảnh hởngtrực tiếp đến chi phí đầu vào và doanh thu tiêu thụ cũng nh thu nhậpcuối cùng mà doanh nghiệp thu đợc, từ đó quyết định đến nguồn bổxung vốn của doanh nghiệp Do đó, đây là nhân tố tác động lớn đến ph-
ơng thức huy động vốn
Hoạt động của thị trờng tài chính và các tổ chức tín dụng trung gian :Khi thị trờng tài chính phát triển thì doanh nghiệp sẽ có nhiều hơn cáclựa chọn về hình thức huy động vốn, từ đó giảm đợc chi phí sử dụng vốn, huy
động đợc vốn dễ dàng kịp thời đáp ứng nhu cầu vốn lu động Trong điều kiệngia nhập WTO các doanh nghiệp càng có điều kiện tiếp xúc với nhiều hìnhthức huy động vốn và các tổ chức tài chính khác nhau
Trang 22Chơng 2 Thực trạng huy động vốn củaChi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội2.1 Khái quát về Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội
2.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển của Chi Nhánh Chế Tác Vàng TrangSức - Hà Nội
2.1.1.1/ Quỏ trình hình thành của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội
Trụ sở chính : 239 Phố Vọng - Đồng Tâm - Hai Bà Trng - Hà Nội người đại diện chi nhánh : Giám đốc Nguyễn Thế Lựu
Ngày 11/6/2003 AJC làm thủ tục tiếp quản công ty VBĐQ Hà Nội,công ty VBĐQ Hà Tây, công ty chế tác vàng trang sức 1( nay là Chi nhánhchế tác vàng trang sức hà nội ) Mặc dù chi nhánh đã đi vào hoạt động đợcgần 5 năm để sản xuất, kinh doanh vàng miếng 3 chữ A và chế tác vàng trangsức cho tổng công ty nhng phải đến tháng 1 năm 2009 chi nhánh mới chínhthức đợc quyết định thành lập; căn cứ vào điều lệ của Tổng công ty cổ phầnvàng Agribank Việt Nam, căn cứ vào biên bản họp HĐQT ngày 2 tháng 1năm 2009, căn cứ vào nhu cầu kinh doanh của Tổng công ty ( theo quyết định
số 06/2009/QĐ/HĐQT – AJC) Với các nghiệp vụ kinh doanh nh Tổng Công
Ty và các chi nhánh khác thuộc Tổng công ty, duy nhất có thêm nghiệp vụchế tác vàng trang sức, vàng 3 chữ A và nghiệp vụ này cũng là nghiệp vụchính của chi nhánh
2.1.1.1.1/ Cơ cấu bộ máy tổ chức của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức
Hà Nội ( CNCTVTS -HN)
Trong cơ cấu bộ máy tổ chức của Tổng công ty cổ phần Vàng AgribankViệt Nam, CNCTVTS - HN( doanh nghiệp hạng 2 ) là đơn vị hạch toán phụthuộc, với sự cố gắng của ban lãnh đạo chi nhánh và tập thể cán bộ công nhânviên, đợc sự quan tâm của hội đồng quản trị, ban điều hành và các ban nghiệp
vụ của tổng công ty cổ phần vàng Agribank Việt Nam Chi nhánh đã đảmnhiệm chức năng chế tác, sản xuất vàng miếng 3 chữ A và vàng trang sứcphục vụ cho việc kinh doanh của các chi nhánh khác trực thuộc tổng công ty
Bộ máy quản lý của chi nhánh đợc tổ chức theo mô hình trực tuyến, đợc chiathành các phòng ban gọn nhẹ, chức năng nhiệm vụ của mỗi phòng ban đợcphân định rõ ràng và có sự phối hợp đồng bộ giữa các phòng ban trong quátrình hoạt động kinh doanh
Trang 23Theo quy chế tổ chức và hoạt động sản xuất kinh doanh của chi nhánh :
Đứng đầu một chi nhánh là giám đốc là ngời điều hành, thực hiệnquyền hạn và nghĩa vụ của mình theo đúng quy định tại điều lệ về tổ chứchoạt động của chi nhánh và các văn bản có liên quan theo ủy quyền của tổnggiám đốc, chịu trách nhiệm cá nhân trớc HĐQT, Tổng giám đốc công tyVBĐQ Agriank Việt Nam và trớc pháp luật về toàn bộ hoạt động điều hànhcủa Công ty Giám đốc chịu trách nhiệm tiếp nhận và thông tin cho Phó giám
đốc, trởng phòng các ban biết đợc các chủ trơng, chính sách của Nhà Nớc Vàcủa ngành có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty vàchuyển tải đầy đủ kịp thời các mục tiêu, định hớng biện pháp chỉ đạo các quy
định khác của Tổng công ty đến các phó giám đốc, các trởng phòng tại cáccuộc giao ban, cuộc họp Ngoài các lĩnh vực giám đốc đã phân công cho cácphó giám đốc, trởng phòng phụ trách, Giám đốc trực tiếp giải quyết một sốlĩnh vực nghiệp vụ mà mình trực tiếp phụ trách Khi đi vắng Giám đốc cótrách nhiệm ủy quyền bằng văn bản cho phó giám đốc giải quyết (trừ công tác
tổ chức của cơ quan ), Phó giám đốc đợc ủy quyền có trách nhiệm báo cáo lạikhi Giám đốc có mặt tại đơn vị
Giúp việc cho Giám đốc có một Phó Giám đốc thờng trực, là ngời giúpGiám đốc điều hành công tác của chi nhánh, trực tiếp phụ trách một số lĩnhvực nghiệp vụ tại cơ quan theo sự phân công của Giám đốc ( có văn bảnriêng ) và thực hiện giải quyết các công việc đột xuất khác do Giám đốc giaophó Phó giám đốc chịu trách nhiệm trớc Giám đốc và pháp luật về các quyết
định trong phạm vi công việc đợc giao Trong phạm vi công việc đợc phâncông Phó giám đốc có trách nhiệm : tổ chức, chỉ đạo, hớng dẫn các phòngnghiệp vụ của chi nhánh thực hiện các nhiệm vụ bao gồm tất cả các phát sinh
đột xuất theo lĩnh vực đợc phân công đúng theo các định chế và hoạt động củacông ty, chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh thuộc lĩnh vực đợc phâncông, phó giám đốc hàng tháng duyệt chơng trình công tác cho các trởngphòng do mình trực tiếp phụ trách, luôn luôn đôn đốc việc thực hiện công việccủa các phòng ban, thờng xuyên thông tin cho các phòng ban trực tiếp phụtrách về chủ trơng, chính sách và chỉ đạo của Giám đốc liên quan đến lĩnh vựccông tác của phòng nghiệp vụ đó
Dới ban Giám đốc, Chi nhánh có 5 phòng chức năng và 2 xởng sản xuấtsản phẩm:
Phòng hành chính nhân sự
Trang 24Với chức năng hành chính, phòng hành chính nhân sự thực hiện công tácvăn th, hành chính, quản trị, tuyên truyền, tiếp thị, lễ tân, tiếp khách … vớichức năng nhân lực, phòng giúp việc cho Giám đốc quy hoạch, sắp xếp và bố trícán bộ của chi nhánh, thực hiện các quyết định khen thởng, kỷ luật cán bộ khi
có quyết định của hội đồng khen thởng và kỷ luật, thực hiện các chế độ, chínhsách đối với ngời lao động cũng nh đề suất cho cán bộ của chi nhánh đi học tập,tham quan, chăm lo đời sống vật chất, văn hóa – tinh thần và thăm hỏi ốm,
đau, hiếu hỷ cán bộ, nhân viên Xử lý công văn đến, đI kịp thời chính xác, luchữ hồ sơ theo đúng quy đinh của nhà nớc, điều hành bộ phận thờng trực, đầumối giao tiếp với khách đến làm việc, công tác tại chi nhánh Chấp hành côngtác báo cáo thống kê và mọi chế độ liên quan đến hoạt động của phòng hànhchính, trực tiếp quản lý con dấu của chi nhánh, thực hiện công tác hành chính,bảo vệ, y tế, tham gia quản lý phơng tiện giao thông của chi nhánh
Phòng kế toán - ngân quỹ
Các cán bộ của phòng kế toán ngân quỹ không chỉ hạch toán các nghiệp
vụ kinh doanh của chi nhánh theo quy định của Tổng công ty mà còn tổ chứchạch toán, theo dõi các quỹ, vốn tập trung toàn hệ thống công ty Phòng này
có nhiệm vụ thực hiện các dịch vụ két sắt, thu, chi, tiền mặt, ngân phiếu thanhtoán, vận chuyển tiền, quản lý kho, quỹ nghiệp vụ phòng đảm nhận các côngviệc về tài chính của chi nhánh từ khâu xây dựng kế hoạch tài chính, phân tíchhoạt động tài chính …cho đến việc nộp ngân sách nhà nớc theo quy định.Tham mu cho ban giám đốc trong việc xây dựng chi tiết kế hoạch thu chi tàichính, quỹ tiền lơng đối với Chi nhánh, tham mu cho Ban Giám đốc trong việcquản lý, phân phối và sử dụng nguồn vốn kinh doanh nhằm đảm bảo sử dụng
đồng vốn có hiệu quả nhất
Phòng kinh doanh
Phòng kinh doanh có các nhiệm vụ hết sức quan trọng so với các phòngban khác của Chi nhánh đó là đảm bảo vật t, kế hoạch cho sản xuất, tiêu thụ,quảng cáo các sản phẩm, huy động vốn tiết kiệm ( nội tệ, ngoại tệ, vàng ) và
Trang 25hạn ngắn, trung và dài hạn bằng vàng 3 chữ A) Các kế hoạch về kinh doanhcũng do phòng này đảm nhận nhiệm vụ hoạch định, thờng xuyên theo dõi giávàng trong nớc và quốc tế, tìm kiếm thị trờng cung cấp nguồn nguyên liệu vàhàng trang sức, vàng bạc đá quý để thờng xuyên tham gia bổ sung nguồnnguyên liệu cho toàn hệ thống của công ty
Phòng giao dịch số 6
Là nơi thực hiện các hoạt động huy đông vốn tiết kiệm, cho vay, cầm cốchứng từ có giá và vàng, tiết kiệm bằng vàng, kinh doanh vàng trên tài khoản.Phòng giao dịch cũng là nơi trng bầy và bán các sản phẩm vàng, đồ trang sức
mỹ nghệ do xởng sản xuất chế tác ra để phục vụ nhu cầu tích lũy và trang chícủa đại bộ phận khách hàng
Xởng sản xuất vàng miếng 3 chữ A và chế tác vàng trang sức, đá quý
Là nơi ra công các sản phẩm vàng bạc, đá quý với nguồn nguyên liệu
chất lợng đợc nhập t các nớc có uy tín và dàn máy móc hiện đại nâng cao chấtlợng với độ tinh sảo trên từng chi tiết của sản phẩm Ngoài việc sản xuất đồtrang sức theo sự chỉ đạo của AJC, Chi nhánh còn nhận ra công sản phẩm nếu
có đơn đặt hàng ở ngoài hệ thống công ty
2.1.1.2/ Chức năng nhiệm vụ của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội
Về căn bản Chi nhánh chế tác vàng trang sức Hà Nội cũng thực hiện
đầy đủ các chức năng hoạt động nh các chi nhánh khác thuộc Tổng công ty,duy chỉ có thêm những chức năng cơ bản đợc coi là tiền đề trong hoạt độngkinh doanh của Chi nhánh đó là(chế tác, sản xuất vàng miếng 3 chữ A, vàngtrang sức gắn đá quý)
Tiết kiệm bằng vàng
Là hình thức gửi vàng có đảm bảo và hởng lãi Khách hàng có thể lựuchọn các hình thức tiết kiệm kỳ hạn và phơng thức lĩnh lãi linh hoạt và phùhợp của AJC Loại hình huy động vàng miếng 3 chữ A, SJC với các loại 1 chỉ,
2 chỉ, 5 chỉ, 1lợng với kỳ hạn gửi 03,06,09,12,18,24,36,60 tháng, tiện ích củasản phẩm đợc thanh toán trong toàn bộ hệ thống chi nhánh của AJC tại thời
điểm khách hàng giao dịch gửi vàng mà không bị ảnh hởng của biến động giávàng Lĩnh lãi, đáo hạn hoặc tất toán chứng chỉ gửi vàng trong cùng mạng lới
của AJC đợc rút gốc từng phần, toàn phần khi cha đến ngày đáo hạn, đợc cầm
cố, bảo lãnh thế chấp chứng chỉ gửi vàng để vay vốn tại AJC với lãi xuất u đãi
Sản xuất kinh doanh vàng miếng 3 chữ A
Trang 26Nhập khẩu từ vàng nguyên liệu gốc của thụy sĩ sản xuất trên dây chuyền côngnghệ hiện đại của Italia, đã vinh dự đợc trao giải sao vàng đát việt với các loạivàng 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, 1 lợng Là một thơng hiệu mạnh của Việt Nam với biểutợng 3 chữ A mang lại tại lộc và may mắn cho khách hàng.
Sản xuất, chế tác, kinh doanh vàng bạc, đá quý, hàng trang sức mỹ nghệ
Với dàn máy móc hiện đại nâng cao chất lợng, với độ tinh sảo đến từngchi tiết trên từng sản phẩm, với đội ngũ thợ lành nghề bậc cao và nhân viênthiết kế đợc đào tạo chuyên nghiệp, luôn tìm tòi su tầm có chọn lọc nhữngdòng sản phẩm trang sức theo xu hớng thời trang trong nớc và trên thế giới đểtạo nên những dòng trang sức mang tính thẩm mỹ cao, độc đáo hiện đại tạomột phong cách riêng cho chi nhánh AJC
Dịch vụ bảo quản , cho thuê két sắt, giữ hộ vbđq, giấy tờ có giá
Bảo quản, cất giữ vbđq giấy tờ có giá, các tài sản quý, giấy tờ quantrọng của khách hàng theo niêm phong với mức phí thấp
Dịch vụ cho vay, cầm cố chứng từ có giá và vàng
Thuận tiện và nhanh chóng, dịch vụ giúp khách hàng có tiền gửi tiếtkiệm tại chi nhánh của AJC và các tổ chức tín dụng khác hoặc nắm giữ các loạichứng từ có gía khác có đợc lợng tiền cần thiết khi cha đến ngày đáo hạn của sổtiết kiệm và các chứng từ có giá Với việc cầm cố các chứng từ có giá của mìnhchi nhánh AJC cho khách hàng vay tiền và giữ hàng hóa, tài sản của kháchhàng để đảm bảo việc thực hiện các nghĩa vụ của khách hàng trong hợp đồng,khách hàng sẽ đợc chi nhánh tạo điều kiện thuận lợi nhất để vay vốn
Kinh doanh vàng trên tài khoản
Đối tợng tham gia giao dịch : công ty giao dịch mua bán vàng trên tàikhoản với công ty kinh doanh, tập đoàn, ngân hàng trong và ngoài nớc đợcphép kinh doanh vàng trên tài khoản và vàng vật chất đối với các doanhnghiệp Việt Nam
Phơng thức giao dịch: giao dịch mua bán vàng trên tài khoản thông quacác phơng thức nh điện thoại, fax, email, reuters system và mạng internet Cácgiao dịch đều có hiệu lực ngay khi hai bên xác nhận thông qua điện thoại vàfax, số tiền đặt cọc cho mỗi lầ giao dịch là từ 5% đến 10% trên tổng giá trị sốlợng vàng giao dịch nhân với giá vàng quốc tế tại thời điểm
Phí giao dịch : phí giao dịch kỳ hạn kinh doanh vàng trên tài khoản tùythuộc vào lãi suất đồng usd và lãi xuất vàng trên thị trờng quốc tế
Các loại hình giao dịch : mua bán vàng giao ngay, mua bán vàng có kỳ
hạn, giao dịch hoán đổi tiền - vàng quyền chọn
Trang 27 Đào tạo thợ kim hoàn, thợ chế tác, kiểm định vàng bạc, đá quý
Các sản phẩm chủ đạo mà chi nhánh của AJC sản xuất là : vàng miếng
3 Chữ A, Với sự tham gia vào thị trờng vàng trong nớc ngày 15/6/2006, xuấthiện ở thị trờng vàng Việt Nam gần 2 năm vàng miếng 3 chữ A “ Tăng do 2 đơn vịtrực thuộc Agribank là công ty kinh doanh mỹ nghệ vàng bạc đá qúyAgribank - Chi nhánh chế tác vàng trang sức Hà Nội ( ở Phía Bắc) và công tyVBĐQ TPHCM - VJC ( ở Phía Nam ) sản xuất đã đợc ngời tiêu dùng biết đếnbởi chất lợng và mẫu mã sản phẩm Ngoài sản phẩm vàng miếng loại 1 chỉ, 2chỉ, 5 chỉ và 1 lợng đáp ứng nhu cầu trang sức của khách hàng Agribank cònsản xuất nhiều loại nữ trang đợc thiết kế cao cấp, sang trọng và hợp thời trang
từ sản phẩm vàng 3 chữ A
Vàng 3 chữ A đợc sản xuất bằng công nghệ cao của Italia và vàngnguyên liệu 99,99 đợc nhập khẩu từ thụy sĩ với hệ thống máy móc sản xuất,dây chuyền và đúc công nghệ cao hiện đại của Italia, công suất đạt 1 tấn/tháng các loại sản phẩm thơng hiệu vàng 3 chữ A của NHNN&PTNT VN đạtchất lợng, độ tinh sảo cao và hoàn hảo đặc biệt, việc Agribank đầu t máy đandây GEK,GUF,GEKS đạt chất lợng tiêu chuẩn châu âu đã tạo ra các kiểudáng dây chuyền với mẫu mã mới nhất, hợp thời trang, đáp ứng nhu cầu thịhiếu ngày càng cao của ngời tiêu dùng Tuy xuất hiện cha lâu nhng vàng “ Tăng 3chữ A” bắt đầu đợc khách hàng chú ý và a chuộng
2.1.1.3/ Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Chi Nhánh Chế Tác Vàng Trang Sức - Hà Nội
2.1.1.3.1 Những thuận lợi và khó khăn của Chi Nhánh Chế Tác Vàng TrangSức - Hà Nội
Khó khăn:
Là Chi nhánh hạch toán phụ thuộc Tổng công ty nên mọi vấn đề về tàichính cũng nh hoạt động kinh doanh, sản xuất gặp phải rất nhiều khó khăn,hạn chế Hơn nữa, Chi nhánh lại là nơi đầu mối sản xuất và gia công chế tácvàng trang sức cho Tổng công ty nên vấn đề về nguồn nguyên liệu để phục vụcho việc sản xuất luôn cấp thiết, với tình hình thị trờng nhập khẩu vàng củaViệt Nam luôn biến động và phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nguyên liệu nhậpkhẩu từ nớc ngoài, mỗi năm trung bình Việt Nam nhập khẩu khoảng 70 - 80tấn, vàng sa khoáng trong nớc cũng chỉ có 2 tấn Vì vậy, biến động giá vàngtrong nớc phải theo sát biến động giá vàng thế giới
Thị trờng vàng trong nớc phụ thuộc lớn vào thị trờng vàng thế giới, đa sốvàng trong nớc là nhập khẩu, nếu hạn chế nhập khẩu, vàng trong nớc sẽ khan