Đề bài phép biện chứng về vấn đề kết hợp các mặt đối lập và sự vận dụng nó trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay Bài làm Nhằm thúc đẩy công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, một[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
***********************
Lớp 61K35
HYPERLINK "http://www.caohockinhte.info/forum/showthread.php?t=830" \l "#"
\o "Click here to view full size"
HỌC
SINH VIÊN : LÊ THỊ THU THỦY LỚP : 61K35
GIẢNG VIÊN : TRẦN NGUYÊN KÝ
Trang 2
Đề bài : phép biện chứng về vấn đề kết hợp các mặt đối lập và sự vận dụng nó trong công cuộc xây dựng
đất nước hiện nay
Bài làm:
Nhằm thúc đẩy công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, một trong những giải
pháp cần phải thực hiện là kết hợp biện chứng các mặt đối lập Đây là một giải pháp thực tiễn xuất phát
từ việc vận dụng lý luận biện chứng macxit về mâu thuẫn và giải quyết mâu thuẫn Mac-Lênin luôn khẳng định mâu thuẫn sự vật, biểu hiện ở cuộc đấu tranh và thống nhất các mặt đối lập, là nguồn gốc, động lực của sự phát triển sự vật đó Trong tư tưởng biện chứng của C.Mac, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin về mâu thuẫn, khi quan niệm nguồn gốc của sự vận động, phát triển của sự vật khách quan đều bắt nguồn từ mâu thuẫn bên trong, các ông luôn chú trọng giải quyết những vấn đề liên quan đến mâu thuẫn, đó là vấn đề thống
nhất, vấn đề đấu tranh và vấn đề kết hợp các mặt đối lập Về vấn đề dấu tranh giữa các mặt đối lập Mac
và Ăngghen cho rằng, sỡ dĩ các mặt đối lập luôn đấu tranh với nhau vì bắt nguồn từ bản chất của các mặt đối lập Chính sự đối lập, trái ngược căn bản giữa các mặt, những yếu tố, những khuynh hướng vận động
trong một sự vật, hiện tượng đã tạo nên sự đấu tranh giữa chúng Vấn đề thống nhất giữa các mặt đối lập
trong mâu thuẫn cũng được chú ý xem xét, với tư cách một phương diện trong mối quan hệ giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn, sự thống nhất các mặt đối lập thể hiện tính ràng buộc, quy định lẫn nhau, làm điều kiện cho sự tồn tại của nhau Sẽ thật sai lầm nếu cho rằng các nhà lý luận của chủ nghĩa Mac-Lênin chỉ coi trọng tới khía cạnh đấu tranh mà không coi trọng sự thống nhất giữa các mặt đối lập Thậm chí Lênin
đã khẳng định rõ ràng : Có thể định nghĩa vắn tắt phép biện chứng là học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối lập Như thế là nắm được hạt nhân của phép biện chứng, nhưng điều đó đòi hỏi phải có những sự giải thích và một sự phát triển thêm Đấu tranh là đấu tranh của hai mặt đối lập trong thể thống nhất Thống nhất là sự thống nhất của hai mặt đối lập đang không ngừng bài trừ nhau, đấu tranh với nhau Nếu như chỉ có đấu tranh thì sự vật sẽ không có lý do để tồn tại với tư cách là sự vật Còn nếu chỉ có sự thống nhất thì sự vật không thể phát triển được Sự thống nhất của các mặt đối lập là có điều kiện, tạm thời, thoáng qua tương đối Sự đấu tranh của các mặt đối lập, bài trừ lẫn nhau là tuyệt đối, cũng như sự phát triển, sự vận động là tuyệt đối
Trong lý luận biện chứng maxít, bên cạnh vấn đề đấu tranh và thống nhất, thì vấn đề kết hợp giữa các mặt đối lập cũng được chú trọng xem xét giải quyết Đây là biểu hiện hoạt động tích cực, chủ động của chủ thể trên cơ sở nhận thức mâu thuẫn khách quan, nhận thức sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập
Có thể nói khi đề cập tới vấn đề thống nhất giữa các mặt đối lập trong một mâu thuẫn biện chứng, người
ta có thể và cần phải tiếp cận từ ba góc độ cụ thể sau:
Thứ nhất, xem xét sự thống nhất giữa các mặt ở góc độ bản thể luận, tức sự thống nhất khách quan vốn có của chúng.Ở đây mâu thuẫn của sự vật được hiện ra với tư cách một thể thống nhất hoàn chỉnh, thống nhất trong sự khác biệt, kể cả sự đối lập
Thứ hai, xem xét sự thống nhất giữa các mặt đối lập từ góc độ nhận thức luận.ở đây sự thống nhất giữa các mặt đối lập được xem như đối tượng nhận thức của con người Nhiệm vụ của chủ thể là phải phát hiện, vạch ra những mặt đối lập đang tồn tại, ẩn nấu bên dưới cái vỏ thống nhất hoàn chỉnh
Thứ ba, xem xét sự thống nhất giữa các mặt đối lập từ góc độ thực tiễn.Ở đây trên cơ sở nhận thức
sự thống nhất giữa các mặt đối lập của một mâu thuẫn nhất định, chủ thể có thể thực hiện việc kết hợp các mặt đối lập để từ đó tạo điều kiện giải quyết mâu thuẫn được tốt
Việc kết hợp các mặt đối lập trong lĩnh vực xã hội không phải là hành động được tiến hành với bất
kì yếu tố, mặt đối lập nào, trong bất kỳ điều kiện nào Càng không nên hiểu việc kết hợp này là một hoạt động mang tính chủ quan thuần túy, thậm chí là tùy tiện, vô nguyên tắc của chủ thể hành động mà cụ thể
Trang 3là việc kết hợp này phải lam sao cho quá trình vừa thống nhất vừa đấu tranh giữa các mặt đối lập trong một chỉnh thể mâu thuẫn xã hội cụ thể, mặt đối lập đại diện cho sự tiến bộ sẽ dần dần chiến thắng được mặt đối lập đại diện cho sự lạc hậu Có như vậy việc giải quyết mâu thuẫn xã hội mới dem lại động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội, phù hợp với quy luật khách quan của xã hội
Trong sự phát triển của xã hội, cái mới và cái cũ này không tách rời nhau mà gắn bó với nhau, đan xen nhau, vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau Vai trò của cái mới đối với sự phát triển xã hội chỉ được phát huy trên cơ sở phủ định biện chứng, kế thừa cái cũ Bởi vì, bản thân cái cũ, dù là nhân tố, về căn bản, kìm hãm sự phát triển, song không vì thế mà không chứa đựng những yếu tố có thể góp phần vào sự phát triển của xã hội Do đó việc kết hợp các mặt đối lập – giữa cái cũ và cái mới – với tính cách là một hoạt động tích cực chủ quan nhằm giải quyết mâu thuẫn xã hội khách quan không thể không tiến hành và hơn nữa, không thể tiến hành một cách tùy tiện, vô nguyên tắc, không tuân theo quy luật khách quan
Theo tinh thần của lý luận biện chứng maxít, khi đề cập đến vấn đề giải quyết mâu thuẫn nói chung, đương nhiên phải nhận thức được rằng đó là quá trình tự giải quyết Có nghĩa là quá trình giải quyết một mâu thuẫn xã hội cụ thể nào đó diễn ra một cách khách quan đối với con người, đối với một lực lượng xã hội nhất định Con người không thể xóa bỏ một mâu thuẫn xã hội, cũng như thủ tiêu quá trình tự giải quyết của nó Trái lại, con người chỉ tác động làm chậm lại hoặc thúc đẩy nhanh hơn quá trình giải quyết mâu thuẫn xã hội đó, tùy vào mức độ nhận thức và làm theo tính tất yếu khách quan của việc giải quyết mâu thuẫn xã hội này Qua đó con người có thể kiềm hãm hoặc thúc đẩy sự phát triển của xã hội Đó là biểu hiện của mối quan hệ biện chứng giữa khách quan và chủ quan trong đời sống xã hội,trong sự phát triển xã hội Tóm lại, việc kết hợp các mặt đối lập trong quá trình giải quyết một mâu thuẫn xã hội cụ thể chỉ có thể tiến hành được khi co đầy đủ những điều kiện khách quan và chủ quan cho phép
Thứ nhất, về mặt khách quan: việc kết hợp các mặt đối lập chỉ có thể tiến hành trong các trường hợp cụ thẻ sau:
Giữa các nhân tố, các lực lượng xã hội, tồn tại với tư cách là những mặt đối lập của nhau phải có những điểm chung, tương đồng có thể đi tới sự điều, thỏa hiệp trong một giới hạn nhất định Trong trường hợp giữa các mặt đối lập hoàn toàn không có điểm chung, tương đồng, mâu thuẫn xã hội này hoàn toàn mang tính đối kháng thì việc kết hợp này không thể thục hiện được một cách đúng đắn và đem lại hiệu quả mong muốn cho chủ thể
Việc kết hợp các mặt đối lập chỉ có thể thực hiện trong diều kiện hoàn cảnh xã hội thuận lợi (cả trong nước và quốc tế) Chẳng hạn, những biến đổi về kinh tế quốc tế hiện nay về sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện nay… là những điều kiện khách quan cho phép chủ thể hoạt độngcó thể thực hiện sự kết hợp các mặt đối lập
Thứ hai, về mặt chủ quan việc kết hợp các mặt đối lập chỉ thực hiện được và đạt kết quả mong muốn khi chủ thể có đủ năng lực và bản lĩnh chính trị cần thiết đáp ứng đuụoc yêu cầu của sự kết hợp này.Trong chừng mực nào đó, vai trò của chủ thể trong việc kết hợp các mặt đối lập ở đây là có ý nghĩa quyết định
Việc kết hợp các mặt đối lập là hành động của chủ thể trong quá trình giải quyết mâu thuẫn xã hội khách quan, cho nên, đương nhiên quá trình này ngay từ đầu đã thể hiện và cần phải thể hiện tính định hướng của nó Nghĩa là việc kết hợp các mặt đối lập sẽ được tiến hành nhằm đáp ứng nhu cầu, lợi ích của chủ thể hoạt động Song đồng thời, để việc kêt hợp này vào tình trạng là biểu hiện của hoạt động chủ quan thuần túy, không còn tồn tại với tư cách là sự phản ánh tính tất yếu khách quan, lại đòi hỏi việc kết hợp phải được tiến hành một cách khoa học, phù hợp với bản chất của các mặt đối lập Cụ thể là việc tiến hành kết hợp các mặt đối lập phải đảm bảo sao cho các mặt đối lập vẫn thực hiện được cuộc đấu tranh của chung mà vẫn đáp ứng được yêu câu của chủ thể
Nếu xét về hình thức có thẻ chia hoạt động kết hợp làm ba loại:
Trang 4Thứ nhất, đó là sự kết hợp khoa học, biện chứng, đúng đắn đây là sự kết hợp có nguyên tắc, đảm bảo nguyên tắc đấu tranh giữa các mặt đối lập
Thứ hai, đó là sự kết hợp mang tính chiết trung Sự kết hợp này được thực hiện một cách tùy tiện,
vô nguyên tắc Đây là sự kết hợp không dựa trên cơ sở thống nhất khách quan giữa các mặt đối lập
Thứ ba, đó là sự kết hợp mang tính cải lương Đây là sự kết hợp các mặt đối lập không đảm bảo nguyên tắc đấu tranh giữa chúng với nhau Sự kết hợp này thể hiện sự nhượng bộ, thỏa hiệp vô điều kiện,
sự thiếu bản lĩnh của chủ thể để có thể đưa sự kết hợp tới kết quả mong muốn kết quả tất yếu của sự kết hợp này là là sự thất bại của chủ thể hành động
Trong quá trình giải quyết một mâu thuẫn xã hội cụ thể nào, tùy vào nội dung, tính chất của mối quan hệ giữa các mặt đối lập, cũng như tùy vào điều kiện hoàn cảnh khách quan, năng lực của chủ thể hoat động…
có thể tiến hành việc kết hợp các mặt đối lập nhằm để giải quyết một mâu thuẫn xã hội cụ thể một cách tốt nhất, đem lại lợi ích cao nhất cho chủ thể
Từ sự phân tích tư tưởng biện chứng macxit về sự kết hợp các mặt đối lập ở trên cho phép rút ra kết luận sau đây: Kết hợp các mặt đối lập là một hoạt động tự giác, tích cực của chủ thể thực tiễn trong quá trình giải quyết một số mâu thuẫn xã hội cụ thể trong những điều kiện khách quan và chủ quan cụ thể nhằm đem lại lợi ích nhất định cho chủ thể Đó chính là hoạt động kết hợp những nhân tố, lực lượng xã hội tồn tại với tư cách là những mặt đối lập của nhau, dựa trên cơ sở nhận thức về tính thống nhất vốn có giữa những nhân tố, lực lượng xã hội này, đồng thời tôn trọng sự đấu tranh khách quan của chúng
Việt nam bước vào thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa từ một xuất phát điểm thấp kém Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta sẽ không thể nhanh chóng đi tới đích nếu không biết vận dụng tư tưởng kết hợp biện chứng các mặt đối lập của V.I.Lênin, điều đó càng trở nên một yêu cầu khách quan trong điều kiện quốc tế có những thay đổi to lớn hiện nay Khi mà chủ nghĩa
đế quốc luôn tìm cách xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa bằng chiến lược “diễn biến hòa bình” Vì thế cần mấy điểm dáng lưu ý như sau:
Thứ nhất, cần biết vận dụng tư tưởng kết hợp các mặt đối lập trong việc tìm ra những hình thức
trung gian, quá độ để xây dựng chủ nghĩa xã hội
Thứ hai,cùng với việc xác định những hình thức trung gian, quá độ, tư tưởng kết hợp các mặt đối
lập cũng cần được vận dụng trong quá trình xây dựng một nền kinh tế hàng hóa với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, vận hành theo cơ chế thị trường có sự định hướng xã hội chủ nghĩa
Thứ ba, thực hiện kết hợp các mặt đối lập cần phải thể hiện được tính nguyên tắc của sự kết hợp đó.
Vận dụng sự kết hợp các mặt đối lập trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay.
Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước được Đảng ta đề ra và lãnh đạo từ năm 1986 mục tiêu là nhanh chóng là phải nhanh chóng đưa đất nước thoát khỏi trì trệ, khủng hoảng kinh tế-xã hội, đồng thời đẩy mạnh quá trình đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Muốn vậy một trong những nhiệm vụ đặt ra là phải xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Kết hợp giữa kinh tế XHCN và kinh tế phi XHCN nhằm xây dựng nền kinh tế quá độ với một chế độ
sở hữu đa dạng với nhiều thanh phần kinh tế trong suốt thời kì quá độ lên CNXH ở nước ta Đảng ta nhận
thức được rằng con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta không thể không duy trì cả hình thức sở hữu
tư nhân lẫn hình thức sở hữu nhà nước về tư liệu sản xuất, chính việc thực hiện một mô hình kinh tế dựa trên chế độ sở hữu đa dạng với nhiều thành phần kinh tế tham gia, kể cả những thành phần kinh tế đối lập nhau như kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước, không những không làm cho nền kinh tế của đất nước bị rối loạn mà trái lại có thể thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát triển năng động hơn Đảng ta còn nhận thức về
xu thế tất yếu mở cửa, hợp tác với kinh tế nước ngoài, kể cả với các nước tư bản chủ nghĩa Ta hiểu rằng
Trang 5cần phải biết sử dụng chính chủ nghĩa tư bản để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa hiện, đại hóa đất nước
Kết hợp giữa thị trường và kế hoạch trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay Trong đổi mới kinh tế, gắn liền với việc xây dựng một nền kinh tế đa
dạng hóa về sở hữu, đa dạng thành phần kinh tế là vấn đề xây dựng cơ chế thị trường có sự định hướng xã hội chủ nghĩa Để thực hiện tốt một nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần thì lại đòi hỏi phải có một cơ chế kinh tế thích hợp và được biểu hiện bằng một cơ chế quản lý cụ thể Cơ chế kinh tế phù hợp với một nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần tất yếu phải là cơ chế thị trường.bởi lẽ chỉ có cơ chế thị trường mới đảm bảo cho nền kinh tế này vận động trong quỹ đạo của sự tuân thủ quy luật giá trị, quy luật cung-cầu
Kết hợp các mặt đối lập trong hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực:
công cuộc đổi mới ở nước ta cũng chụi sự tác động, chi phối của những biến động quốc tế
Thứ nhất sự khủng hoảng và đi tới sụp đỗ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở cuối thập kỹ 80 đầu thập kỹ
90 của thế kỷ XX
Thứ hai: bản thân chủ nghĩa tư bản hiện đại cũng có sự thay đổi, điều chỉnh, thích nghi với những biến đổi quốc tế mặc dù sự thay đổi, điều chỉnh đó không làm thay đổi một bản chất của một chế độ bất công, song cũng thể hiện một số giá trị tích cực nhất định
Thứ ba: cuộc cách mạng khoa học công nghệ diễn ra một cách mạnh mẽ với trình độ ngày càng cao, tạo ra những thành tựu to lớn làm thay đổi bộ mặt của nhân loại
Thứ tư: xu hướng toàn cầu hóa kinh tế xuất hiện, dưới sự tác động của cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, ngày càng diễn ra mạnh mẽ, ảnh hưởng tới tấc cả các quốc gia, dân tộc trên thế giới
Thứ năm: gắn liền với xu thế toàn cầu hóa kinh tế, thế giới còn đứng trước những vấn đề toàn cầu cần phải giải quyết có thể khẳng định, ngày nay đang xuất hiện xu thế quốc tế hóa đời sống thế giới nói chung
Những vấn đề đặt ra của việc kết hợp các mặt đối lập trong quá trình đổi mới ở Việt Nam hiện nay.
Những vấn đề về nhận thức và phương pháp luận kết hợp các mặt đối lập.
Xây dựng nhận thức đúng đắn về kết hợp các mặt đối lập trong quá trình đổi mới.
Để thực hiện tốt việc kết hợp các mặt đối lập nhằm thúc đẩy quá trình chủ nghĩa xã hội ở nước ta, trước hết phải có nhận thức đúng đắn về bản thân vấn đề này Do không được trang bị một cách hệ thống về phép biện chứng, cho nên nhận thức trong xã hội về các mặt đối lập vẫn chỉ dừng lại ở mức đời thường Quang niệm chung tồn tại trong xã hội về hai mặt đối lập vẫn chỉ coi đó là hai mặt đối lập bất kỳ nào đó
có sự trái ngược nhau Quang niệm như vậy sẽ dẫn tới cách hiểu sai lệch, phiến diện về mâu thuẫn, coi mâu thuẫn là một hiện tượng không bình thường trong xã hội cần phải xóa bỏ cách hiểu như vậy là sai lệch trái với tinh thần phép biện chứng
Đối với phép biện chứng, các mặt đối lập thực sự phải là những mặt, yếu tố…không những trái ngược nhau về bản chất, có khuynh hướng phủ định, bài trừ lẫn nhau mà còn có mối lien hệ ràng buộc, quy định lẫn nhau Nói cách khác trong mối lien hệ giữa các mặt đối lập không chỉ có đấu tranh mà còn có cả sự thống nhất thực tế như chúng ta thấy, trong mối quan hệ giữa Việt Nam với các nước tư bản chủ nghĩa, mặc dù là nước có chế độ chính trị trái ngược nhau, luôn có xu hướng gây ảnh hưởng, làm suy yếu nhau; song đồng thời, giữa hai bên lại có những điểm chung, có mối quan tâm chung, và đều tìm thây lợi ích của mình trong mối quan hệ này, cho nên có thể kết hợp với nhau được trái lại việc kết hợp này sẽ không thể thực hiên được để có thể đem lại lợi ích thiết rhực, nếu hai như hai nước đó lại là hai nước hoàn toàn thù địch nhau, đang tiến hành chiền tranh thôn tính nhau
Tương tự, việc kết hợp giữa công tác kế hoạch hóa với cơ chế thị trường sỡ dĩ có thể thực hiện được bởi vì trong mối quan hệ lẫn nhau, hai yếu tố này không chỉ có tác động ngược chiều mà đông thời còn có sự hỗ trợ nhau trong nền kinh tế thống nhất cơ chế thị trường không phải khi nào cũng ảnh hương xấu tới công
Trang 6tác kế hoạch hóa của nhà nước trái lại cơ chế thị trường vẫn có thể hỗ trợ cho công tác kế hoạch hóa, lam fcho nền kinh tế vận động một cách năng động, từ đó nhánh chóng đi tới mục tiêu mà kế hoạch dặt ra Mặc khác, công tác kế hoạch hóa, với vai trò của mình có thể đặt cơ chế thị trường trong giới hạn nhất định, hạn chế mặt trái của cơ chế này và nhờ đó tạo điều kiện để cơ chế này phát huy mặt tích cực
Quán triệt phương pháp luận kết hợp các mặt đối lập
Phương pháp luận biện chứng của sự kết hợp các mặt đối lập ở đây là: trên cơ sở những điểm chung giữa những mặt, nhân tố xã hội với tư cách là những mặt đối lập của nhau, việc kết hợp chúng lại trong một chỉnh thể dể nhằm mục đích hướng cuộc đấu tranh của chúng đem lại lợi ích cho chủ thể
Như vậy có nghĩa là, việc kết hợp các mặt đối lập không phải là thủ tiêu cuộc đấu tranh của chúng Trái lại, chính là tạo điều kiện cho chúng đấu tranh trong một hình thức cụ thể
Những vấn đè thực tiễn nổi bật trong nảy sinh trong quá trình kết hợp các mặt đối lập ở nước ta hiện nay.
Vấn đề thực hiện công bằng xã hội trong quá trình xây dựng kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa.
Trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa trước kia cũng như hiện nay, Đảng ta luôn coi vấn đề thực hiện công bằng xã hội là vấn đề chiến lược, là mục tiêu lý tưởng của sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa.tuy nhiên thì trong quá trình thực hiện công bằng xã hội thì vẫn phải chấp nhận sự bất công ở một giới hạn cho phép Vấn đề chính là phải làm sao thu hẹp để ngày càng thu hẹp giới hạn của sự bất công đó Thực tế cho thấy đẻ có xã hội chủ nghĩa thực sự thì không thể tách rời giữa nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế với thực hiện công bằng xã hội kinh tế tăng trưởng sẽ tạo iều kiện thưc hiện công bằng xã hộivà ngược lại, công bằng xã hội được thực hiện tôt sẽ trỡ thành động lực thúc đẩy kinh tế tăng trưởng nhanh hơn
Vấn đề chống “diễn biến hòa bình trong”quá trình hội nhập quốc tế.
Việc kết hợp chủ nghĩa tư bản trong quá trinh hội kinh tế quốc tế là một điều cần thiết nhằm đem lị lợi ích cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước tuy nhiên do sự hạn chế về phương pháp luận kết hợp các mặt đối lập,đông thời do bản chất không hề thay đổi của chủ nghĩa tư bản, luôn muốn xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, cho nên đã nảy sinh nguy cơ “diễn biến hòa bình” trong quá trình đổi mới ở nước ta Chính
vì vậy, trong quá trình đổi mới phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa cũng như hội nhập kinh tế quốc tế, việc tiến hành kết hợp với chủ nghĩa tư bản không thận trọng, không quán triệt phương pháp luận biện chứng sẽ đưa chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta đến chỗ sụp đổ
Vấn đề giữ gìn bản sắc dân tộc trong quá trình hội nhập quốc tế.
Khi nói tới một đân tộc thì phải nói tới văn hóa của đân tộc đó, nói tới bản sắc dân tộc đó Bởi vì văn hóa theo nghĩa rộng chính là tất cả những giá trị của con người, do con người tạo ra trong hoạt động sống của mình Trong sự tồn tại, phát triẻn của mỗi một dân tộc, con người của dân tộc đó sẽ tạo nên nền văn hóa riêng của mình Bản sắc dân tộc không chỉ cho phép dân tộc đó phân biệt mình với đân tộc khác mà còn giúp đân tộc đó giữ vững được sự tồn tại của mình trước sự xâm nhập từ bên ngoài Do đó việc giữ gìn bản sắc dân tộc được đặt như một yêu cầu tất yếu, khách quan đối với sự tồn tại và phát triển của mọi đân tộc trên thế giới tuy nhiên bên cạnh việc giữ gìn, chúng ta lại phải có sự tiếp thu tinh hoa văn hóa của dân tộc khác
Những yêu cầu cơ bản và giải pháp định hướng đối với việc kết hợp các mặt đối lập ở việt
nam hiện nay
Đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa
Đây là một yêu cầu cơ bản với cơ sở khách quan là sự biểu hiện ở tính tất yếu khách quan của quá
Trang 7phát triển lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Trong điều kiện tồn tại xen kẽ cả những yếu tố của xã hội cũ, lạc hậu, cả những yếu tố của xã hội mới thì vấn đề định hướng xã hội chủ nghĩa được đặt ra là một đò hỏi khách quan, không thể tránh khỏi
Và trong tình hình vận động của xã hội ta hiện nay, nếu không thực hiện đúng định hướng xã hội chủ nghĩa thì sẽ xuất hiện sự chệch hướng xã hội chủ nghĩa, gây hậu quả xấu tới chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Đi kèm đó, trong tình hình đổi mới, phát triển kinh tế thị trường, hội nhập nền kinh tế quốc tế với việc thực hiện chính sách mở cửa, thì thật sự nguy hiểm cho sự tồn vong của chế độ xã hội chủ nghĩa nếu chính sách đó không được đặt trên cơ sở của sự định hướng xã hội.Một vấn đề được đảng ta đặt ra là: trong quá trình đổi mới phải giữ vững định hướng xã hội chủ nghiã, đồng thời phải biết kết hợp sự kiên định về nguyên tắc và chiến lược chách mạng với sự linh hoạt trong sách lược, nhạy cảm nắm bắt cái mới Nói tóm lại, việc đảm bảo yêu cầu định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình kết hợp các mặt đối lập chẳng qua là nhằm tiến tới mục tiêu tổng quát, đó là xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, tới một xã hội dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, công minh
Giữ vững độc lập tự chủ
Luôn là một yêu cầu cơ bản của cách mạng nước ta Vì chỉ co độc lập tự chủ tì chúng ta mới có thể
tiến hành xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, mới có thể dưa nhân dân ta tới cuộc sống tự do, ấm no và
hạnh phúc Chỉ có giữ vững độc lập tự chủ thì việc hội nhập quốc tế, hợp tác với chủ nghĩa tư bản mới có hiệu quả, mới ngăn chặn được âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực đế quốc, từ đó đem lại lợi ích
cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của nhân dân ta Có thể khẳng định, việc giữ vững độc lập tự chủ trong quá trình hội nhập, hợp tác quôc tế là điều kiện cho việc giữ vững độc lập chủ quyền quốc gia, giữ vững chế độ xã hội chủ nghĩa.Chúng ta phải luôn biết rằng, việc nhà tư bản, chủ nghĩa tư bản hợp tác làm ăn với chủ nghĩa xã hội chẳng qua là và lợi ích của chính họ Do đó, trong quá trình hợp tác với chủ nghĩa xã hội, khi có điều kiện, họ sẵn sàng gây thiệt hại cho chủ nghĩa xã hội, thậm chí làm sụp đổ chế độ
xã hội chủ nghĩa
Ngày nay, để có một vị thế chính trị nhất định trên trường quốc tế, nhất thiết phải có một nền kinh tế độc lập tự chủ Khi đó đất nước sẽ không bị những ràng buộc về mặt kinh tế trong quan hệ hợp tác với nước ngoài làm mất đi sự độc lập tự chủ trong đường lối, chính sách đối nội cũng như đối ngoại của mình
Những giải pháp nhằm phát huy vai trò tích cực của chủ thể trong việc kết hợp các mặt đối lập
ở Việt Nam hiện nay:
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận biện chứng mácxit
Đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện đạo đức của chủ thể cách mạng
Đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống
Những giải pháp nhằm đảm bảo điều kiện khách quan cần thiết cho kết hợp các mặt đối lập ở Việt Nam hiện nay:
Đẩy mạnh việc thực hiện chính sách xã hội nhằm đảm bảo công bằng xã hội
Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Tăng cường vai trò quản lý, điều tiết vĩ mô của nhà nước xã hội chủ nghĩa
Đẩy mạnh công tác tổng kế thực tiễn phục vụ cho việc kết hợp các mặt đối lập
Ví dụ về việc kết hợp các mặt đối lập trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay: nền kinh tế
thế giới nói chung cũng như nền kinh tế Việt Nam nói riêng đã đang trãi qua cuộc khủng hoảng kinh tế,điều này làm ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế của đất nước Để khắc phục điều này, nhà nước ta quyết định tung ra gói kích cầu thứ nhất với gần 500 tỉ đồng, gói kích cầu nầy một mặt có thể vực dậy nên
Trang 8kinh tế nhưng nó cũng có mặt đối lập là có thể gây nên tình trạng lạm phát vì thế nhà nước ta cần phải biết kết hợp hai mặt đối lập này cân nhắc và suy nghĩ quyết định có nên tung ra gói kích cầu thứ hai hay không?
Không thể cho rằng những giải pháp nêu trên là tất cả, đủ để cho chúng ta thực hiện tốt việc kết hợp với chủ nghĩa tư bản trong quá trinh hộ nhập kinh tế quốc tế và thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, việc thực hiện những giải pháp trên sẽ không chỉ góp phần tích cực vào việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế đất nước, mà còn góp phần thúc đẩy công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đưa sự nghiệp Đảng và nhân dân đi tới mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh
***********************