MỤC LỤC MỤC LỤC 2 DANH SÁCH THÀNH VIÊN 3 MỞ ĐẦU 4 I. CƠ SỞ LÍ LUẬN 6 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp 6 2. Vai trò của công nghệ cao đối với sự phát triển nông nghiệp 7 3. Một vài mô hình lý thuyết bàn về nhân tố công nghê trong việc gia tăng sản lượng đầu ra 9 II. QUÁ PHÁT TRIỂN ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ CAO CỦA ISRAEL 12 1. Giới thiệu về đất nước Israel 12 2. Khái quát ngành nông nghiệp của Israel trong giai đoạn chưa áp dụng công nghệ 15 3. Phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Israel giai đoạn từ 1965 đến nay 16 4. Thành tựu Israel đạt được khi phát triển nông nghiệp công nghệ cao 37 5. Một số phân tích định lượng 43 III. LIÊN HỆ VỚI VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM 53 1. Điểm tương đồng và khác biệt của Israel và Việt Nam 53 2. Những lỗ hổng trong canh tác nông nghiệp ở Việt Nam 54 3. Những mô hình Việt Nam đã áp dụng từ trước đến nay 55 LỜI KẾT 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO 63 MỞ ĐẦU Israel thường được nói đến là quốc gia của dân tộc được cho là thông minh nhất thế giới – dân tộc Do Thái và sự bất ổn chính trị luôn hiện hữu ngay từ những ngày đầu lập quốc cho đến tận bây giờ. Nằm trên địa hình chủ yếu là hoang mạc và bán hoang mang mạc cộng với thời tiết khắc nghiệt, nghèo tài nguyên, thế giới tưởng chừng Israel sẽ rơi vào thế khó khăn phải cầu cứu viện trợ về lương thực. Nhưng thực tế lại chứng minh một điều khác, Israel giờ đây là nhà cung cấp nông sản tươi sống chính cho liên minh châu Âu (EU), đứng đầu thế giới về hiệu suất và sản lượng nông nghiệp. Theo thống kê, năm 2010, một nông dân Israel làm việc có thể cung cấp thực phẩm cho 113 người, so với chỉ 17 người trong giai đoạn đầu thập niên 1950. Dù chỉ có 3,7% tổng lực lượng lao động làm trong ngành nông nghiệp nhưng Israel vẫn có thể cung cấp 95% nhu cầu lương thực trong nước. Kể từ khi Israel được thành lập, sản lượng nông nghiệp của nước này đã tăng trưởng gấp 15 lần, cao gấp 3 lần so với tốc độ tăng trưởng dân số. Để đạt được những con số đáng mơ ước đó không thể không nhắc đến việc áp dụng công nghệ cao vào nông nghiệp. Tưới nước nhỏ giọt, nuôi cá trong sa mạc, sản xuất từ nhà kính, nông nghiệp trực tuyến,… những phương thức sản xuất hiện đại này đã giúp Israel thay đổi bộ mặt của nền sản xuất nông nghiệp, đạt được những thành tựu khiến cả thế giới ngỡ ngàng. Bài tiểu luận “Sự phát triển nông nghiệp của Israel nhờ công nghệ cao và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam” dưới đây của nhóm nghiên cứu sẽ đưa ra một cái nhìn khái quát về nền nông nghiệp của Israel, về những phương thức tiên tiến đang được áp dụng, về những thành tựu đã đạt được, và đặc biệt là bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Nhóm nghiên cứu xin chân thành cảm ơn Thạc sỹ Hoàng Bảo Trâm đã giúp nhóm có những kiến thức nền tảng trong bộ môn Kinh tế phát triển, giúp nhóm có thể hoàn thiện được bài tiểu luận này. Bài tiểu luận không thể tránh được những sai sót do có thế mang ý kiến chủ quan của nhóm nghiên cứu và sự tìm hiểu chưa đầy đủ. Nhóm rất hi vọng nhận được sự góp ý của cô cùng các bạn giúp nhóm chỉnh sửa bài viết hoàn thiện nhất. I. CƠ SỞ LÍ LUẬN 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp a) Các yếu tố tự nhiên Đất đai: Đất đai là cơ sở đầu tiên, quan trọng nhất để tiến hành trồng trọt, chăn nuôi. Quỹ đất, tính chất đất và độ phì của đất có ảnh hưởng đến quy mô, cơ cấu, năng suất và sự phân bố cây trồng, vật nuôi. Khí hậu: Sự phát triển và phân bố nông nghiệp chịu ảnh hưởng sâu sắc của các yếu tố khí hậu. Sự khác biệt về khí hậu giữa các nước, các vùng thường thể hiện trong sự phân bố của các loại cây trồng và vật nuôi. Thổ nhưỡng:Thổ nhưỡng là lớp đất có khả năng tái sinh sản thực vật. Đó là kết quả của những tác động giữa các yếu tố tự nhiên của một vùng đặc biệt là khí hậu nham thạch phong hóa và địa hình tạo nên. Trên những loại thổ nhưỡng khác nhau thường có những lớp thực vật thích ứng. Do đó thỗ nhưỡng trở thành một trong những yếu tố tự nhiên quan trọng làm cơ sở cho sự phân bố các loại cây trồng. Nguồn nước: Nguồn nước trong các nơi chứa: sông, hồ, nước ngầm.. đóng vai trò quan trọng đến sự phát triển và phân bố các loại cây trồng và vật nuôi, đặc biệt là các loại cây trồng, vật nuôi ưa nước. Sông ngòi còn có tác dụng bồi đắp phù sa tạo nên các vùng đất trồng và nơi chăn nuôi mới. b) Các yếu tố kinh tế xã hội: Vấn đề tiếp cận thị trường: Theo Griffon, có một số vấn đề lớn khiến thị trường trong khu vực kinh tế nông nghiệp kém phát triển: + Khó khăn trong tiếp cận thị trường vì ở vùng sâu vùng xa, dân cư thưa thớt, khối lượng giao dịch lại ít, khiến chi phí giao dịch bình quân tăng cao. + Tính cứng nhắc trong nguồn cung nông sản, xuất phát chủ yếu từ tính dễ hỏng của chúng và nhu cầu thanh khoản của nông dân. + Giá nông sản không ổn định do tính cứng nhắc của nguồn cung, nhu cầu theo mùa vụ, các chính sách dự trữ của tư nhân và nhà nước biến động. + Tiềm năng năng suất thấp do thiếu đầu tư và tâm lý sợ rủi ro của nông dân trước nhu cầu thay đổi lớn của một phương thức canh tác. Vì những tính chất trên mà thị trường trong khu vực nông nghiệp tự nó khó phát triển, và nông dân vì thế mà cũng khó có điều kiện tiếp cận thị trường và môi trường thể chế thân thiện thị trường. Kết quả là, các nông hộ vừa thiếu nguồn lực cho sản xuất vừa phải đối diện với các điều kiện khó khăn trong khâu lưu thông. Vấn đề cơ sở hạ tầng: Cơ sở hạ tầng kém phát triển ở nông thôn của các nước đang phát triển cũng là một vấn đề đặc thù, và điều này hạn chế hiệu quả và năng suất của sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả và năng suất thấp là một nhân tố kìm hãm đầu tư. Như vậy có thể nói cơ sở hạ tầng kém phát triển là một nhân tố kìm hãm sự phát triển của khu vực nông nghiệp. Vấn đề nghiên cứu phát triển: Các lý thuyết tăng trưởng chung đều đề cao sự phát triển của tri thức và công nghệ với tư cách là động lực chính cho quá trình tăng trưởng dài hạn. Lĩnh vực nông nghiệp cũng không phải là ngoại lệ. Do đó, việc thúc đẩy phát triển nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp có vai trò sống còn đối với các nước đang phát triển. 2.Vai trò của công nghệ cao đối với sự phát triển nông nghiệp Nông nghiệp công nghệ cao tạo ra một lượng sản phẩm lớn, năng suất cao, chất lượng tốt và đặc biệt là thân thiện với môi trường. Áp dụng công nghệ cao tạo ra năng suất lớn trong khi với cách sản xuất truyền thống thì năng suất đạt được rất thấp. Không những vậy việc ứng dụng khoa học công nghệ cao còn giúp nhà sản xuất tiết kiệm các chi phí như nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và do đó góp phần bảo vệ môi trường. Chính những lợi ích như vậy mà sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đã và đang trở thành mẫu hình cho nền nông nghiệp thế kỷ XXI. Nông nghiệp công nghệ cao sẽ giúp nông dân chủ động trong sản xuất, giảm sự lệ thuộc vào thời tiết và khí hậu do đó quy mô sản xuất được mở rộng. Việc ứng dụng hiệu ứng nhà kính để tạo ra môi trường thuận lợi nhất cho sản xuất nông nghiêp cũng như ứng dụng các thành tựu công nghệ khác để tạo ra các cơ sở trồng trọt chăn nuôi hiện đại, không phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu đã khiến nông dân chủ động được kế hoạch sản xuất của mình cũng như khắc phục được tính mùa vụ nghiệt ngã trong sản xuất nông nghiệp. Do không phụ thuộc mùa vụ và thời tiết nên có thể cho ra đời các sản phẩm nông nghiệp trái vụ có giá bán cao hơn và do đó đạt lợi nhuận cao hơn các sản phẩm chính vụ. Không những vậy, hiệu ứng nhà kính với các môi trường nhân tạo được tạo ra đã tránh được các rủi ro thời tiết, sâu bệnh và hiển nhiên là năng xuất cây trồng vật nuôi trên một đơn vị đất đai sẽ tăng lên, sản phẩm nhiều lên thì tất yếu thị trường được mở rộng hơn. Mặt khác môi trường nhân tạo thích hợp với các giống cây trồng mới có sức chịu đựng sự bất lợi của thời tiết cao hơn đồng thời chống chịu sâu bênh lớn hơn. Điều này thích hợp với các vùng đất khô cằn không thuận với sản xuất nông nghiệp như vùng trung du, miền núi, vùng bị sa mạc hóa v.v. Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao giúp giảm giá thành sản phẩm, đa dạng hóa thương hiệu và cạnh tranh tốt hơn trên thị trường. Khi áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp sẽ hạn chế được sự lãng phí về tài nguyên đất, nước do tính ưu việt của các công nghệ này như công nghệ sinh học, công nghệ gen, công nghệ sản xuất phân hữu cơ và tự động hóa sản xuất. Với việc tiết kiệm chi phí và tăng năng xuất cây trồng vật nuôi, quá trình sản xuất rễ rằng đạt được hiệu quả theo quy mô và do đó tạo ra nền sản xuất lớn với lượng sản phẩm đủ để cung cấp cho quá trình chế biến công nghiệp. Cũng nhờ thương mại hóa được sản phẩm mà các thương hiệu sản phẩm được tạo ra và cạnh tranh trên thị trường. Lợi thế về quy mô và chi phí thấp là các yếu tố đảm bảo các sản phẩm nội địa cạnh tranh được với hàng ngoại nhập ít nhất ở chi phí vận chuyển và maketing. 3. Một vài mô hình lý thuyết bàn về nhân tố công nghê trong việc gia tăng sản lượng đầu ra a) Nhân tố công nghệ trong hàm sản xuất CobbDouglas Mô hình Cobb Doughlas hai nhân tố Tổng sản lượng (Y) được biểu diễn như là một hàm của các yếu tố đầu vào sản xuất và công nghệ tức là: Y = f(T,L,K,R) Trong đó: T là công nghệ hiện hành, L là lao động, K là vốn sản xuất, R là tài nguyên Hàm sản xuất được dùng phổ biến nhất để phân biệt giữa nguồn gốc của tăng trưởng Y=T.Lα.Kβ.Rγ Với α, β, γ – lần lượt là hệ số co dãn của sản lượng theo L, K, R Trong đó: α + β + γ = 1 (lợi tức không đổi theo quy môtức là khi tăng đầu vào nào đó một cách tỷ lệ, thì sản lượng cũng sẽ tăng theo tỷ lệ) Lấy logarit tự nhiên (ln) hai vế của phương trình, ta có: Ln Y = Ln(T) + α.Ln(L) + β.Ln(K) + γ.Ln(R) Vi phân theo thời gian cho ta: (dYY) = (dTT) + α.(dLL) + β.(dKK) + γ.(dRR) Tỷ lệ thay đổi hàng năm của các biến số: g = t + α.l + β.k + γ.r Kinh tế học hiện đại, khi phân tích sự đóng góp của các yếu tố nguồn lực vào tăng trưởng kinh tế, đã xác nhận rằng khoa học và công nghệ là biến số quan trọng nhất, Hiện nay, phần đóng góp của khoa học và công nghệ vào tăng trưởng kinh tế ở các nước phát triển đã đạt tới 23, còn ở các nước đang phát triển cũng trên 13. Ngoài ra khoa học và công nghệ còn là công cụ làm biến đổi các bộ mặt văn hóa, giáo dục, y tế và bảo vệ môi trường sinh thái b) Mô hình Solow Solow phê phán quan điểm của Harrod Domar về vai trò của vốn đối với tăng trưởng kinh tế, khi tỷ lệ tiết kiệm cao chỉ giúp cho các quốc gia đang phát triển thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong ngắn hạn khi nền kinh tế chưa đạt được đến điểm ổn định. Phân tích điều kiện tăng trưởng kinh tế trong dài hạn, mô hình Solow đã khẳng
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN KINH TẾ PHÁT TRIỂN
ĐỀ TÀI:
SỰ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CỦA ISRAEL NHỜ CÔNG NGHỆ CAO VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
CHO VIỆT NAM
MỤC LỤC
Trang 3MỞ ĐẦU
Israel thường được nói đến là quốc gia của dân tộc được cho là thông minh nhấtthế giới – dân tộc Do Thái và sự bất ổn chính trị luôn hiện hữu ngay từ những ngàyđầu lập quốc cho đến tận bây giờ Nằm trên địa hình chủ yếu là hoang mạc và bánhoang mang mạc cộng với thời tiết khắc nghiệt, nghèo tài nguyên, thế giới tưởngchừng Israel sẽ rơi vào thế khó khăn phải cầu cứu viện trợ về lương thực Nhưng thực
tế lại chứng minh một điều khác, Israel giờ đây là nhà cung cấp nông sản tươi sốngchính cho liên minh châu Âu (EU), đứng đầu thế giới về hiệu suất và sản lượng nôngnghiệp Theo thống kê, năm 2010, một nông dân Israel làm việc có thể cung cấp thựcphẩm cho 113 người, so với chỉ 17 người trong giai đoạn đầu thập niên 1950 Dù chỉ
có 3,7% tổng lực lượng lao động làm trong ngành nông nghiệp nhưng Israel vẫn cóthể cung cấp 95% nhu cầu lương thực trong nước Kể từ khi Israel được thành lập, sảnlượng nông nghiệp của nước này đã tăng trưởng gấp 15 lần, cao gấp 3 lần so với tốc
độ tăng trưởng dân số Để đạt được những con số đáng mơ ước đó không thể khôngnhắc đến việc áp dụng công nghệ cao vào nông nghiệp Tưới nước nhỏ giọt, nuôi cátrong sa mạc, sản xuất từ nhà kính, nông nghiệp trực tuyến,… những phương thức sảnxuất hiện đại này đã giúp Israel thay đổi bộ mặt của nền sản xuất nông nghiệp, đạtđược những thành tựu khiến cả thế giới ngỡ ngàng
Bài tiểu luận “Sự phát triển nông nghiệp của Israel nhờ công nghệ cao và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam” dưới đây của nhóm nghiên cứu sẽ đưa ra một cái
nhìn khái quát về nền nông nghiệp của Israel, về những phương thức tiên tiến đangđược áp dụng, về những thành tựu đã đạt được, và đặc biệt là bài học kinh nghiệm choViệt Nam
Nhóm nghiên cứu xin chân thành cảm ơn Thạc sỹ Hoàng Bảo Trâm đã giúp nhóm
có những kiến thức nền tảng trong bộ môn Kinh tế phát triển, giúp nhóm có thể hoànthiện được bài tiểu luận này
Trang 4Bài tiểu luận không thể tránh được những sai sót do có thế mang ý kiến chủ quancủa nhóm nghiên cứu và sự tìm hiểu chưa đầy đủ Nhóm rất hi vọng nhận được sự góp
ý của cô cùng các bạn giúp nhóm chỉnh sửa bài viết hoàn thiện nhất
Trang 5I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp
a) Các yếu tố tự nhiên
- Đất đai: Đất đai là cơ sở đầu tiên, quan trọng nhất để tiến hành trồng trọt, chăn
nuôi Quỹ đất, tính chất đất và độ phì của đất có ảnh hưởng đến quy mô, cơ cấu, năngsuất và sự phân bố cây trồng, vật nuôi
- Khí hậu: Sự phát triển và phân bố nông nghiệp chịu ảnh hưởng sâu sắc của các
yếu tố khí hậu Sự khác biệt về khí hậu giữa các nước, các vùng thường thể hiện trong
sự phân bố của các loại cây trồng và vật nuôi
- Thổ nhưỡng:Thổ nhưỡng là lớp đất có khả năng tái sinh sản thực vật Đó là kết
quả của những tác động giữa các yếu tố tự nhiên của một vùng đặc biệt là khí hậunham thạch phong hóa và địa hình tạo nên Trên những loại thổ nhưỡng khác nhauthường có những lớp thực vật thích ứng Do đó thỗ nhưỡng trở thành một trong nhữngyếu tố tự nhiên quan trọng làm cơ sở cho sự phân bố các loại cây trồng
- Nguồn nước: Nguồn nước trong các nơi chứa: sông, hồ, nước ngầm đóng vai trò
quan trọng đến sự phát triển và phân bố các loại cây trồng và vật nuôi, đặc biệt là cácloại cây trồng, vật nuôi ưa nước Sông ngòi còn có tác dụng bồi đắp phù sa tạo nên cácvùng đất trồng và nơi chăn nuôi mới
b) Các yếu tố kinh tế - xã hội:
- Vấn đề tiếp cận thị trường: Theo Griffon, có một số vấn đề lớn khiến thị trường
trong khu vực kinh tế nông nghiệp kém phát triển:
+ Khó khăn trong tiếp cận thị trường vì ở vùng sâu vùng xa, dân cư thưa thớt, khốilượng giao dịch lại ít, khiến chi phí giao dịch bình quân tăng cao
Trang 6+ Tính cứng nhắc trong nguồn cung nông sản, xuất phát chủ yếu từ tính dễ hỏngcủa chúng và nhu cầu thanh khoản của nông dân.
+ Giá nông sản không ổn định do tính cứng nhắc của nguồn cung, nhu cầu theomùa vụ, các chính sách dự trữ của tư nhân và nhà nước biến động
+ Tiềm năng năng suất thấp do thiếu đầu tư và tâm lý sợ rủi ro của nông dân trướcnhu cầu thay đổi lớn của một phương thức canh tác
Vì những tính chất trên mà thị trường trong khu vực nông nghiệp tự nó khó pháttriển, và nông dân vì thế mà cũng khó có điều kiện tiếp cận thị trường và môi trườngthể chế thân thiện thị trường Kết quả là, các nông hộ vừa thiếu nguồn lực cho sảnxuất vừa phải đối diện với các điều kiện khó khăn trong khâu lưu thông
- Vấn đề cơ sở hạ tầng: Cơ sở hạ tầng kém phát triển ở nông thôn của các nước
đang phát triển cũng là một vấn đề đặc thù, và điều này hạn chế hiệu quả và năng suấtcủa sản xuất nông nghiệp Hiệu quả và năng suất thấp là một nhân tố kìm hãm đầu tư.Như vậy có thể nói cơ sở hạ tầng kém phát triển là một nhân tố kìm hãm sự phát triểncủa khu vực nông nghiệp
- Vấn đề nghiên cứu phát triển: Các lý thuyết tăng trưởng chung đều đề cao sự phát
triển của tri thức và công nghệ với tư cách là động lực chính cho quá trình tăng trưởngdài hạn Lĩnh vực nông nghiệp cũng không phải là ngoại lệ Do đó, việc thúc đẩy pháttriển nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp có vai trò sống còn đối với các nước đangphát triển
2.Vai trò của công nghệ cao đối với sự phát triển nông nghiệp
- Nông nghiệp công nghệ cao tạo ra một lượng sản phẩm lớn, năng suất cao, chất lượng tốt và đặc biệt là thân thiện với môi trường.
Trang 7Áp dụng công nghệ cao tạo ra năng suất lớn trong khi với cách sản xuất truyềnthống thì năng suất đạt được rất thấp Không những vậy việc ứng dụng khoa học côngnghệ cao còn giúp nhà sản xuất tiết kiệm các chi phí như nước, phân bón, thuốc bảo
vệ thực vật và do đó góp phần bảo vệ môi trường Chính những lợi ích như vậy màsản xuất nông nghiệp công nghệ cao đã và đang trở thành mẫu hình cho nền nôngnghiệp thế kỷ XXI
- Nông nghiệp công nghệ cao sẽ giúp nông dân chủ động trong sản xuất, giảm sự
lệ thuộc vào thời tiết và khí hậu do đó quy mô sản xuất được mở rộng.
Việc ứng dụng hiệu ứng nhà kính để tạo ra môi trường thuận lợi nhất cho sản xuấtnông nghiêp cũng như ứng dụng các thành tựu công nghệ khác để tạo ra các cơ sởtrồng trọt chăn nuôi hiện đại, không phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu đã khiến nôngdân chủ động được kế hoạch sản xuất của mình cũng như khắc phục được tính mùa vụnghiệt ngã trong sản xuất nông nghiệp Do không phụ thuộc mùa vụ và thời tiết nên cóthể cho ra đời các sản phẩm nông nghiệp trái vụ có giá bán cao hơn và do đó đạt lợinhuận cao hơn các sản phẩm chính vụ Không những vậy, hiệu ứng nhà kính với cácmôi trường nhân tạo được tạo ra đã tránh được các rủi ro thời tiết, sâu bệnh và hiểnnhiên là năng xuất cây trồng vật nuôi trên một đơn vị đất đai sẽ tăng lên, sản phẩmnhiều lên thì tất yếu thị trường được mở rộng hơn Mặt khác môi trường nhân tạothích hợp với các giống cây trồng mới có sức chịu đựng sự bất lợi của thời tiết caohơn đồng thời chống chịu sâu bênh lớn hơn Điều này thích hợp với các vùng đất khôcằn không thuận với sản xuất nông nghiệp như vùng trung du, miền núi, vùng bị samạc hóa v.v
- Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao giúp giảm giá thành sản phẩm, đa dạng hóa thương hiệu và cạnh tranh tốt hơn trên thị trường.
Trang 8Khi áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp sẽ hạn chế được sự lãng phí
về tài nguyên đất, nước do tính ưu việt của các công nghệ này như công nghệ sinhhọc, công nghệ gen, công nghệ sản xuất phân hữu cơ và tự động hóa sản xuất Với việc tiết kiệm chi phí và tăng năng xuất cây trồng vật nuôi, quá trình sản xuất rễ rằngđạt được hiệu quả theo quy mô và do đó tạo ra nền sản xuất lớn với lượng sản phẩm
đủ để cung cấp cho quá trình chế biến công nghiệp Cũng nhờ thương mại hóa đượcsản phẩm mà các thương hiệu sản phẩm được tạo ra và cạnh tranh trên thị trường Lợithế về quy mô và chi phí thấp là các yếu tố đảm bảo các sản phẩm nội địa cạnh tranhđược với hàng ngoại nhập ít nhất ở chi phí vận chuyển và maketing
3. Một vài mô hình lý thuyết bàn về nhân tố công nghê trong việc gia tăng sản lượng đầu ra
a) Nhân tố công nghệ trong hàm sản xuất Cobb-Douglas
Mô hình Cobb- Doughlas hai nhân tố
Tổng sản lượng (Y) được biểu diễn như là một hàm của các yếu tố đầu vào sảnxuất và công nghệ tức là:
Trang 9Hàm sản xuất được dùng phổ biến nhất để phân biệt giữa nguồn gốc của tăngtrưởng
Y=T.Lα.Kβ.Rγ
Với α, β, γ – lần lượt là hệ số co dãn của sản lượng theo L, K, R
Trong đó: α + β + γ = 1 (lợi tức không đổi theo quy mô-tức là khi tăng đầu vào nào
đó một cách tỷ lệ, thì sản lượng cũng sẽ tăng theo tỷ lệ)
Lấy logarit tự nhiên (ln) hai vế của phương trình, ta có:
Ln Y = Ln(T) + α.Ln(L) + β.Ln(K) + γ.Ln(R)
Vi phân theo thời gian cho ta:
(dY/Y) = (dT/T) + α.(dL/L) + β.(dK/K) + γ.(dR/R)
Tỷ lệ thay đổi hàng năm của các biến số: g = t + α.l + β.k + γ.r
Kinh tế học hiện đại, khi phân tích sự đóng góp của các yếu tố nguồn lực vào tăngtrưởng kinh tế, đã xác nhận rằng khoa học và công nghệ là biến số quan trọng nhất,Hiện nay, phần đóng góp của khoa học và công nghệ vào tăng trưởng kinh tế ở cácnước phát triển đã đạt tới 2/3, còn ở các nước đang phát triển cũng trên 1/3 Ngoài rakhoa học và công nghệ còn là công cụ làm biến đổi các bộ mặt văn hóa, giáo dục, y tế
và bảo vệ môi trường sinh thái
b) Mô hình Solow
Solow phê phán quan điểm của Harrod - Domar về vai trò của vốn đối với tăngtrưởng kinh tế, khi tỷ lệ tiết kiệm cao chỉ giúp cho các quốc gia đang phát triển thựchiện mục tiêu tăng trưởng trong ngắn hạn khi nền kinh tế chưa đạt được đến điểm ổnđịnh Phân tích điều kiện tăng trưởng kinh tế trong dài hạn, mô hình Solow đã khẳngđịnh vai trò của nhân tố công nghệ Xuất phát từ hàm Cobb-Doughlas gồm 2 nhân tố
K và L
Trang 10LE - đo số công nhân hiệu quả
Tiến bộ kỹ thuật được phản ánh thông qua tăng hiệu quả lao động Trong dài hạn, vẫnxác định được mức k* mà tại đó thỏa mãn ∆k=0, nghĩa là mức đầu tư và khấu haobằng nhau Do vậy, đảm bảo trạng thái tăng trưởng ổn định của nền kinh tế
Trang 11II QUÁ PHÁT TRIỂN ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ CAO CỦA ISRAEL
1 Giới thiệu về đất nước Israel
a) Tổng quan
Israel là một quốc gia tại Trung Đông, trên bờ đông nam của Địa Trung Hải và bờbắc của biển Đỏ Israel có biên giới trên bộ với Liban về phía bắc, với Syria về phíađông bắc, với Jordan về phía đông, và lần lượt giáp với các lãnh thổ Bờ Tây và DảiGaza của Palestine về phía đông và tây, và với Ai Cập về phía tây nam Quốc gia này
có diện tích tương đối nhỏ, khoảng 20.700 km2 trong đó 70% là sa mạc và chỉ có 2%diện tích bề mặt là nước Trung tâm tài chính và công nghệ của Israel là Tel Aviv vàJerusalem được tuyên bố là thủ đô, song chủ quyền của Israel đối với Jerusalem khôngđược quốc tế công nhận
Sau hơn 2000 năm lưu vong và bị đày ải dân tộc Israel chính thức thực hiện đượcgiấc mơ phục quốc vào ngày 14-5-1948 Theo xác định của Cục Thống kê Trung ươngIsrael, dân số Israel vào năm 2016 ước đạt 8.541.000 người Đây là quốc gia duy nhấttrên thế giới mà người Do Thái chiếm đa số, với 6.388.800 hay 74,8% công dân đượcchỉ định là người Do Thái Nhóm công dân lớn thứ nhì trong nước là người Ả Rập, có
số lượng là 1.775.400 người (bao gồm người Druze và hầu hết người Ả Rập ĐôngJerusalem) Đại đa số người Ả Rập Israel theo phái Hồi giáo Sunni, bao gồm mộtlượng đáng kể người Negev Bedouin bán du cư; còn lại là các tín đồ Cơ Đốc giáo vàDruze cùng các nhóm khác Israel còn có một lượng cư dân đáng kể là các công nhânngoại quốc, và những người tị nạn từ châu Phi và châu Á không có quyền công dân,trong đó có những người nhập cư bất hợp pháp từ châu Phi
Theo Luật Cơ bản, Israel tự xác định là một nhà nước Do Thái và dân chủ Israel
có thể chế dân chủ đại nghị có một hệ thống nghị viện, đại diện tỷ lệ và phổ thông đầu
Trang 12phiếu Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ và Knesset đóng vai trò cơ quan lậppháp Israel là một quốc gia phát triển và là một thành viên của OECD, có nền kinh tếlớn thứ 35 thế giới theo GDP danh nghĩa tính đến năm 2015 Quốc gia hưởng lợi từlực lượng lao động có kỹ năng cao, và nằm trong số các quốc gia có giáo dục nhất trênthế giới với tỷ lệ công dân có bằng bậc đại học vào hàng đầu Israel có tiêu chuẩn sinhhoạt cao nhất tại Trung Đông, và đứng thứ tư tại châu Á, và nằm trong các quốc gia cótuổi thọ dự tính cao nhất thế giới.
Về khí hậu, Israel có khí hậu Địa Trung Hải đặc trưng bởi mùa hè dài, nóng và khôcùng với mùa đông ngắn, lạnh và nhiều mưa, thay đổi theo vĩ độ và độ cao Mùa hè ởvùng dọc bờ biển Địa Trung Hải rất ẩm nhưng tại Negev thì khô Khí hậu được xácđịnh bởi vị trí của Israel giữa đặc điểm khô cằn cận nhiệt đới của Ai Cập và ẩm cậnnhiệt đới của Levant hay phía đông Địa Trung Hải Tháng 1 là tháng lạnh nhất, vớinhiệt độ trung bình thay đổi từ 5 °C tới 12 °C và tháng 8 là tháng nóng nhất ở nhiệt độ
18 °C tới 38 °C Tại Eilat, thành phố sa mạc, trong mùa hè nhiệt độ cao nhất nước.Nhưng không khí khô khiến nó rất dễ chịu Hơn 70 phần trăm lượng mưa trung bìnhcủa đất nước rơi xuống trong khoảng giữa tháng 11 và tháng 3; từ tháng 6 đến tháng 9thường không có mưa Lượng mưa phân bố không đều, giảm nhiều khi đi về hướngnam Tại điểm cực nam, lượng mưa trung bình nhỏ hơn 50 millimét hàng năm; ở phíabắc, lượng mưa trung bình hàng năm vượt quá 900 millimét Lượng mưa thay đổi theotừng mùa và theo từng năm, đặc biệt tại Sa mạc Negev Lượng mưa thường tập trungtrong những trận bão mạnh, gây ra xói mòn và lũ lụt Trong tháng 1 và tháng 2, có thể
có tuyết tại những điểm cao ở cao nguyên trung tâm, gồm cả Jerusalem Những vùng
có thể trồng cấy của đất nước là những vùng có lượng mưa lớn hơn 300 millimét hàngnăm; khoảng một phần ba đất đai của nước này có thể trồng cấy được
Nói đến bảo vệ đất nước Israel trong môi trường khắc nghiệt như vậy thì không thểkhông kể đến sức mạnh quốc phòng và ngành công nghiệp quốc phòng của nước này.Israel hiện được xếp trong số 10 quốc gia có sức mạnh quốc phòng lớn nhất thế giới,
Trang 13nhưng lại có ngân sách quốc phòng ở mức thấp nhất trong các nước này (15 tỷUSD/năm) Mặc dù là đồng minh số 1 của Mỹ ở Trung Đông và thế giới, Israel vẫncho rằng phải tự lực tự cường về quân sự, với chính sách quốc phòng riêng và dựa vàosức mình là chính Để có sự “độc lập” tối đa, Israel không ký bất kỳ hiệp ước liênminh nào với Mỹ Ngay cả hệ thống phòng chống tên lửa Patriot của Mỹ khi đưa sangIsrael trong cuộc chiến Vùng Vịnh II để chặn tên lửa Scud của Iraq, Israel cũng thấybất cập vì Patriot gần như bất lực và quá tốn kém khi đối phó với các tên lửa “tự chế”của Hamas.
b) Sự hình thành nền nông nghiệp Israel
Sự phát triển của nền nông nghiệp gắn liền với phong trào phục quốc Do Thái và
sự nhập cư của người Do Thái vào Palestine ở cuối thế kỷ 19 Những người nhập cư
Do Thái mua những mảnh đất gần như bán sa mạc, chúng đã bị cằn cỗi bởi phá rừng,sói mòn và bỏ hoang Họ bắt tay vào việc thu dọn đá sỏi, cải tạo đất, chống ngập,trồng rừng, chống xói mòn, rửa đất mặn Kể từ khi độc lập năm 1948, tổng diện tíchđất canh tác đã tăng từ 1.650 km2 đến 4.300 km2, số cộng đồng nông nghiệp tăng từ
400 lên 725 Sản lượng nông nghiệp tăng 16 lần, nhanh gấp 3 lần tốc độ tăng dân số.Thiếu nước là một vấn đề nghiêm trọng Lượng mưa trung bình hằng năm rất nhỏnên Israel rất coi trọng việc tiết kiệm và tái tạo nước Nguồn nước tái tạo hàng nămvào khoảng 160 triệu mét khối, 75% được dùng cho nông nghiệp Hầu hết các nguồnnước ngọt của Israel đều được kết nối vào hệ thống thủy lợi quốc gia, bao gồm cáctrạm bơm, hồ chứa, kênh, ống dẫn đưa nước từ miền bắc đến miền nam
2. Khái quát ngành nông nghiệp của Israel trong giai đoạn chưa áp dụng công nghệ
Trong giai đoạn sau khi lập quốc Isarel vẫn tiếp tục xảy ra những cuộc xung đột,chiến tranh với các nước láng giềng Ả rập, việc nhập cư ngày càng gia tăng gây sức ép
Trang 14không hề nhỏ đến nền kinh tế nói chung và ngành nông nghiệp nói riêng Hơn hếtIsrael là quốc gia không có nhiều điều kiện thuận lợi đề phát triển nông nghiệp.
Diện tích lãnh thổ tới 70% là sa mạc bao phủ, phần còn lại cũng chỉ là đồi núi, đátrọc cằn cỗi trong đó, chỉ có khoảng 20% diện tích đất là đủ điều kiện để làm nôngnghiệp, số đất làm nông nghiệp là 30.000 ha (năm 1948) và cũng chỉ có 3,7% tổng lựclượng lao động tham gia vào ngành này Israel là quốc gia có khí hậu và điều kiện địahình phức tạp, có nơi cận nhiệt đới nơi lại khô cằn, có khu vực thấp hơn mực nướcbiển 400m lại có những vùng là đụn cát, gò đất phù sa… Ba khu vực canh tác chủyếu ở Israel là đồng bằng ven biển phía bắc, khu vực đồi núi bên trong lãnh thổ vàthung lũng Jordan Địa hình đa dạng đó thích hợp để trồng nhiều loại cây khác nhausong không thuận lợi để trồng cây nông nghiệp vì quỹ đất canh tác quá nhỏ Khu vựcđất đai cằn cỗi nhất của Israel là hoang mạc Negev Hoang mạc này chiếm trên mộtnửa diện tích Israel Hoang mạc Negev - không ai nghĩ nó có thể phù hợp cho sự sống,chứ chưa nói đến sản xuất nông nghiệp Thung lũng Arava là phần khô cằn nhất củahoang mạc Negev Lượng mưa bình quân của khu vực này chỉ từ 20- 50 mm mỗi năm.Nhiệt độ mùa hè bình quân ban ngày lên tới 40°C, ban đêm là 25°C; nhiệt độ mùađông ban ngày là 21°C, ban đêm chỉ từ 3-8 °C Độ ẩm cực thấp và sự chênh lệch nhiệt
độ khiến đá cũng vỡ vụn, khắp hoang mạc phủ một lớp đá vụn và cát Nguồn nướcnghèo nàn, chủ yếu là nước lợ và nước mặn, độ mặn của nước ở Israel gấp 10 lầnnước có thể sử dụng cho sinh hoạt Thiên tai tự nhiên cũng xảy ra thường xuyên, Bãocát có thể xảy ra vào mùa xuân; hạn hán; lũ lụt trong thời gian ngắn; động đất theochu kỳ Ngoài ra, tình trạng sâu bọ và đặc biệt là những loài sâu bọ không thể diệt trừbằng những phương pháp khoa học cũng trở nên một vấn nạn, phá hủy mùa màngngười nông dân
Mọi điều kiện để phát triển về nông nghiệp như chăn nuôi, trồng trọt dường nhưchỉ là một con số không tròn trĩnh Tuy nhiên nhận thức được sự quan trọng của nôngnghiệp và những điều kiện hết sức thiếu thốn để phát triển, cả Chính phủ cũng như
Trang 15người dân đã chủ động tăng cường khai hoang, thu dọn đá sỏi, cải tạo đất, làm ruộngbậc thang, tháo nước vùng đầm lầy, tái trồng rừng và bảo vệ đất, chống lại sự xói mòn,xâm nhập mặn Thiếu nước là một vấn đề lớn, họ xây dựng mạng lưới các trạm bơm,
hồ chứa nước, kênh mương và đường ống dẫn chuyển nước và đặc biệt họ phát triểncông nghệ tái sử dụng nước thải giúp nuôi trồng phát triển Một thành tựu và cũng làbước đột phá lớn của ngành nông nghiệp Israel là là nơi khai sinh ra hai loại hình cộngđồng nông nghiệp độc đáo, cộng đồng hợp tác xã Kibbutz và Moshav
Kibbutz là một cộng đồng nông thôn, một hệ thống kinh tế xã hội dựa trên nguyêntắc sở hữu chung tài sản, phương tiện sản xuất cũng như sản phẩm, bình đẳng và hợptác trong mọi mặt của đời sống, thực hiện lý tưởng một xã hội công bằng Còn môhình làng nông nghiệp Moshav hoạt động sản xuất riêng từng hộ nhưng lại hợp tácchung về thương hiệu và các hoạt động thu mua nguyên liệu Để có được những thànhtựu như ngày nay thì hai cộng đồng hợp tác xã Kibbutz và Moshav đóng một vai tròquan trọng trong kinh tế nông nghiệp, quốc phòng và chính trị Israel trong những ngàyđầu lập quốc đến bây giờ
3 Phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Israel giai đoạn từ
1965 đến nay
a) Tại sao Israel cần phải phát triển nông nghiệp công nghệ cao?
Israel có diện tích rất nhỏ, lại không được thiên nhiên ưu đãi cho những điều kiệnthuận lợi để phát triển nông nghiệp Hơn nửa diện tích đất đai của Israel là hoang mạc
và bán hoang mạc, nửa còn lại là rừng và đồi dốc; trong đó, chỉ 1/5 diện tích đất đai là
có thể trồng trọt, hơn một nửa trong số đó phải được tưới tiêu thường xuyên Tuynhiên nước tưới lại là một vấn đề nghiêm trọng Lượng mưa trung hằng tháng giữatháng 9 và tháng 4, với sự khác biệt giữa các vùng miền trong nước, dao động từ 70
Trang 16cm ở miền bắc cho tới 2 cm ở miền nam Hầu hết các nguồn nước ngọt của Israel đềuđược kết nối vào hệ thống thủy lợi quốc gia, bao gồm các trạm bơm, hồ chứa, kênh,ống dẫn đưa nước từ miền bắc đến miền nam
Cùng với đó cuối những năm 1980, dân số Israel tăng nhanh, lượng người nhập cư
đổ về ồ ạt, nhu cầu về sản xuất nông nghiệp cũng như các sản phẩm nông nghiệp giatăng nhanh chóng Israel phải nỗ lực lo đủ nông sản phục vụ dân số đang ngày càngtăng nhanh ấy, lại đặt trong bối cảnh nước này không có nguồn tài chính dồi dào đểnhập khẩu nông sản từ các quốc gia khác
Vì vậy, Israel bắt buộc phải nghiên cứu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ caotrong nông nghiệp, phải phát triển nông nghiệp, mà là một nền nông nghiệp ứng dụngkhoa học công nghệ để cho ra các sản phẩm với năng suất và chất lượng cao
b) Chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Israel
1.Xây dựng và hoàn thiện cơ cấu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Cơ quan cao nhất chỉ đạo mọi hoạt động của ngành nông nghiệp
Nhiệm vụ của Bộ là xây dựng và thực hiện các chính sách để tư vấn cho chính phủIsrael trong việc sản xuất, cung ứng các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, tươisạch cho nhân dân; bên cạnh đó là nhiệm vụ phát triển cộng đồng nông thôn, pháttriển động thực vật gắn với việc bảo vệ môi trường Israel đã xây dựng các nhiệm vụrất cụ thể cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đưa cơ quan này trở thành một
“đầu tàu” trong việc dẫn dắt, chỉ đạo, kiểm tra, khuyến khích các hoạt động nôngnghiệp nói chung và công nghệ nông nghiệp nói riêng, vừa đảm bảo hiệu quả vừa rấtcập nhật Các nhiệm vụ chính mà Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cung cấpcho nông dân, bao gồm:
1 Hướng dẫn và đào tạo nghề: Mục đích là cung cấp những kiến thức cập nhật vềnông nghiệp cho nông dân, cung cấp những khóa đào tạo chuyên nghiệp, tập trung
Trang 17xây dựng những nền tảng kiến thức cơ bản cho nông dân về công nghệ mới Khảo sátkiến thức nông nghiệp đã ứng dụng Tìm ra các giải pháp cho những vấn đề đang “cấpbách” trên đồng ruộng, sau đó lại áp dụng chúng vào đồng ruộng
2 Bảo vệ đất: hướng dẫn nông dân và giúp họ trong các hoạt động liên quan đếnviệc bảo vệ chất lượng và độ màu mỡ của đất, chống ngập lụt, chống hạn hán
3 Trung tâm Thông tin Chiến lược: cung cấp các thông tin nghiên cứu chiến lược
về kinh tế, cung cấp cho nông dân những thông tin hữu ích và cập nhật về thị trườngnông sản toàn cầu và cả các thông tin về các đối thủ cạnh tranh của Israel
4 Dịch vụ Thú y: Chức năng chính mà Dịch vụ Thú y cung cấp chính là bảo vệsức khỏe vật nuôi, chống lại bệnh dịch…
5 Bảo hộ cho vật nuôi: Những năm gần đây, Bộ quan tâm nhiều đến việc bảo vệvật nuôi, cả động vật làm cảnh, gia cầm, gia súc
6 Kiểm soát và bảo vệ thực vật: nhằm xây dựng, thực thi và giám sát các quy địnhtrong lĩnh vực bảo vệ thực vật
7 Sử dụng côn trùng thân thiện với môi trường: Để đảm bảo an toàn cho nhữngyếu tố trên, Bộ đã ra nhiều quy định chặt chẽ về kiểm soát và sử dụng thuốc bảo vệthực vật
8 Khuyến khích vốn đầu tư cho nông nghiệp: cung cấp một khoản tài trợ cho nôngdân để tham gia vào các chương trình thu hút vốn đầu tư phát triển nông nghiệp
2.Chủ trương phát triển các cơ quan nghiên cứu chuyên sâu, các cơ quan R&D phục vụ nông nghiệp
Hiện nay, Israel có khoảng 10 cơ quan nghiên cứu nông nghiệp lớn Trong đó,ARO là cơ quan nghiên cứu nông nghiệp tiêu biểu, chịu trách nhiệm tới 75% cácnghiên cứu nông nghiệp toàn quốc và cũng được đánh giá là đơn vị hậu thuẫn cho các
Trang 18thành công vang dội về nông nghiệp của Israel trên trường quốc tế, dưới sự quản lýtrực tiếp của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Mục tiêu chính của các viện,trung tâm và trạm nghiên cứu của ARO tập trung vào các nhiệm vụ sau: Nông nghiệptrong điều kiện khô cằn; Nông nghiệp ở vùng biên giới; Công nghệ tưới nhỏ giọt vàtưới bằng nước khử mặn; Trồng trọt trong điều kiện bảo vệ môi trường; Nuôi cá nướcsạch trong điều kiện thiếu nước; Giảm thiểu hao hụt nông sản qua sử dụng phươngpháp kiểm soát côn trùng và bảo quản sau thu hoạch; Nuôi trồng cây cối, động vậtthích ứng tốt với các điều kiện địa lý khác nhau
Ngoài ra, hoạt động R&D cũng được thực hiện hiệu quả trong các lĩnh vực nhưnhân giống động thực vật, công nghệ xử lý đất và nguồn nước do các cơ quan nghiêncứu khác như Hiệp hội Nghiên cứu nông nghiệp thuộc Trung tâm Volcani, Khoa Nôngnghiệp thuộc trường Đại học Hebrew… thực hiện
3.Chính phủ đẩy mạnh đầu tư và thu hút đầu tư cho khoa học kỹ thuật phục vụ phát triển nông nghiệp
- Đầu tư kinh phí cho hoạt động R&D: Nguồn kinh phí đổ vào hoạt động R&D từngân sách chính phủ, chủ yếu thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm; từ nguồn vốn đầu
tư trực tiếp và gián tiếp khác từ nước ngoài Mặc dù hầu hết các khoản đầu tư lớn chohoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) do chính phủ thực hiện là các dự án R&D
về công nghệ thông tin, phần mềm, bán dẫn, y học; nhằm thúc đẩy khả năng ứng dụngcác nghiên cứu vào thực tiễn, song trong đó cũng nhiều dự án R&D công nghệ sinhhọc, công nghệ vi sinh…, do đó nông nghiệp Israel cũng được hưởng lợi từ những dự
án R&D như vậy Vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm này có thể đổ vào cho các công tykhởi nghiệp, các dự án R&D đang thực hiện hoặc mới chỉ là các dự án R&D khả thi
- Đầu tư mạnh cho nghiên cứu phục vụ nông nghiệp: Israel là nước có mức đầu tưcho nghiên cứu nông nghiệp thuộc loại lớn nhất thế giới Nguồn kinh phí đó đượccung cấp trực tiếp cho việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm ứng dụng và các
Trang 19nhà đầu tư giữ bản quyền sáng chế Phần lớn các nghiên cứu đều do những công tysản xuất sản phẩm đầu vào, như hệ thống tưới tiêu, phân bón, nhà kính… triển khainghiên cứu Sự phối hợp giữa kinh doanh và nghiên cứu đảm bảo cho các nhà khoahọc một mức thù lao đủ để phát huy tối đa năng lực chuyên môn Thậm chí cácchuyện các chuyên gia nông nghiệp đi tư vấn trực tiếp cho các nông trại là điều khônghiếm.
- Đầu tư mạnh cho các dịch vụ công nghệ hiện đại phục vụ nông dân: Chính phủcũng đầu tư mạnh để nông dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hiện đại Cuộc cách mạngviễn thông những năm 1990 đã đánh dấu một bước ngoặt khá lớn trong lĩnh vực liênlạc ở nông thôn, cụ thể là hầu hết người nông dân đã tiếp cận với điện thoại di động,
sử dụng thành thạo mạng Internet để học tập các phương pháp gieo trồng hiện đại hơn
và tìm nguồn tiêu thụ, tiếp thị cho các nông phẩm của mình Để hỗ trợ nông dân,chính phủ đẩy mạnh việc quảng cáo, tiếp thị trực tiếp sản phẩm, đặc biệt là hoa và câytrang trí, sang các thị trường tiềm năng thông qua Internet…
Nông thôn Israel giờ đây còn đủ khả năng cung cấp cả các gói dịch vụ du lịch baogồm du lịch khám phá cảnh quan, du lịch biển, du lịch sa mạc, du lịch tham quan cácnông trang Israel hiện đại… Việc kết hợp du lịch với nông nghiệp vừa tạo đặc điểmriêng cho nông thôn Israel, vừa tạo sinh kế mới cho nông dân
4.Chính sách tăng cường phối hợp giữa 5 nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà tư vấn - Nhà nông
Thành công của nông nghiệp Israel không thể kể đến sự kết hợp chặt chẽ giữa 5nhóm chính trong nền nông nghiệp:
- Nhà nước: Là chủ thể quan trọng nhất, chi phối hoạt động của cả 4 đối tượng cònlại Nhà nước xây dựng luật, các quy định… điều tiết hoạt động của toàn ngành nông
Trang 20nghiệp; tạo điều kiện cho các đối tượng trên phối hợp với nhau tốt nhất, tạo hiệu quảcao nhất, thu lợi nhuận cao nhất; giảm thiểu rủi ro.
- Các nhà tư vấn: Các dịch vụ tư vấn rất đa dạng từ việc gieo trồng cái gì, nuôi con
gì, đối tượng nào thực hiện việc này, bán cho ai, bán trên thị trường nào, bán thếnào… đều là do các nhà tư vấn này thực hiện Họ còn có nhiệm vụ nghiên cứu nhucầu thị trường, giá cả thương phẩm…, nếu thị trường không thuận lợi cho sản phẩmvào thời điểm đầu tư thì chuyển sang loại nông phẩm khác phù hợp với thị trường đểđem lại lợi nhuận cao hơn
- Nhà khoa học: Sau khi đã có ý tưởng nông nghiệp, nhà khoa học sẽ được cáccông ty đặt hàng nghiên cứu về các yếu tố như đất đai, thổ nhưỡng, đặc điểm sinh họccủa cây, nguồn nước tưới, phân bón, thuốc trừ sâu, chất lượng, năng suất, loại nhà lưới
sẽ sử dụng, quy mô kích cỡ nhà lưới - tránh việc tiêu tốn năng lượng vận hành khôngcần thiết Các nhà khoa học, chuyên gia nông nghiệp còn có nhiệm vụ nghiên cứunâng cấp sản xuất nông nghiệp cho từng khu vực Phần lớn các nhà khoa học nôngnghiệp Israel làm việc cho chính phủ
- Doanh nghiệp: Gồm các công ty chuyên tập trung vào các dự án cụ thể, như xâydựng lộ trình thực hiện, đầu tư kinh phí cho việc xây dựng hệ thống tưới tiêu; mua hạtgiống, phân bón, lựa chọn thuốc trừ sâu; thu hoạch mùa vụ và các công ty chuyêntriển khai các hoạt động thương mại, bao tiêu sản phẩm, sao cho có thể bán sản phẩm
đó với giá cao nhất trên thị trường trong nước và thế giới
- Nông dân: Là người trực tiếp thực hiện các dự án nông nghiệp Nông dân họccách tiếp cận với những phương pháp công nghệ cao, trực tiếp ứng dụng vào hoạtđộng sản xuất của mình Điểm đặc biệt là họ rất khao khát học hỏi và nhanh nhạy ápdụng những phương pháp công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp
Trang 21Bốn nhân tố chịu sự chi phối của nhà nước gồm Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp
- Nhà tư vấn - Nhà nông ở Israel được đánh giá là đã liên kết rất chặt chẽ với nhau đểthúc đẩy nông nghiệp phát triển
5.Phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp đặc trưng Israel
Nông nghiệp Israel được cấu thành dựa trên sự hợp tác của các cơ sở nông nghiệpđược phát triển từ đầu thế kỷ 20 Các mô hình hợp tác như vậy được quy định cụ thểtrong Đăng ký Hợp tác Quốc gia Cụ thể như sau:
1 Kibbutz (còn gọi là kibbutzim) : là đơn vị nông nghiệp quy mô lớn nhất.Kibbutz là một loại hình công xã khá đặc biệt trong xã hội Israel, còn được gọi làCông xã Do Thái tập thể Kibbutz được xây dựng nhằm mục đích kết hợp ba yếu tốgồm đảm bảo an ninh, chính trị vùng biên giới, bảo vệ lãnh thổ và phát triển kinh tế;
do đó thường được xây dựng ở vùng biên giới và được Nhà nước bao cấp phần lớn.Kibbutz cổ nhất ra đời năm 1949 và tồn tại đến bây giờ
2 Moshav: Trong mỗi moshav, có khoảng từ 50 - 120 hộ gia đình, và cũng như
mô hình kibbutz, đây cũng được coi như một loại hình “hợp tác nông nghiệp” Đây làloại hình hợp tác xã, dựa trên sở hữu cá nhân của các hộ gia đình; tập hợp lại thànhmột nhóm cùng hợp tác sản xuất Mặc dù sở hữu cá nhân song Moshav cũng bao gồmviệc chia sẻ các nguồn lực đầu vào giữa các thành viên trong hợp tác, bao gồm diệntích đất nông nghiệp, quota nước sạch… Các hộ gia đình trong moshav đều được cungcấp các dịch vụ thiết yếu cho cuộc sống
3 Moshava: Là các cộng đồng nông nghiệp phi hợp tác gồm các hộ nông dânriêng biệt, sở hữu cá nhân và tự sản xuất, tự hưởng thụ sản phẩm Các cộng đồngMoshava sinh sống trên các mảnh đất và canh tác trên ruộng của mình Một số hộ giađình trong Moshava cũng có thể tập hợp lại để chia sẻ một vài hoạt động kinh tếchung, chẳng hạn cung cấp các dịch vụ cần thiết cho hoạt động sản xuất của cả cộng
Trang 22đồng, như dịch vụ về nhà ở xây sẵn, xây dựng và vận hành nhà máy sản xuất rượuvang…
4 Làng Arab: Đây cũng là loại hình nông thôn phi hợp tác Chủ yếu các làng nàynằm ở các vùng nông thôn Israel Các làng này chủ yếu tập trung chăn nuôi các đàngia súc quy mô nhỏ gồm cừu, dê; trồng rau, gieo trồng ngũ cốc và cây ô liu Một sốlàng Arab cũng đã được tiếp thu công nghệ khoa học vào trong sản xuất nông nghiêp,chẳng hạn hệ thống nhà kính điều khiển tự động Do đó, hiệu quả nông nghiệp của cáclàng này đã tăng lên đáng kể
c) Phương thức phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Israel
Khi mà tài nguyên đang dần cạn kiện trong khi dân số vẫn không ngừng tăng lên,vấn đề đảm bảo an ninh lương thực bền vững đang là điều mà bất cứ quốc gia nàocũng khao khát Và cho đên nay, chưa từng có một quốc gia nào có các điều kiện canhtác nông nghiệp khó khăn hàng đầu thế giới có thể đóng góp các thành tựu để thay đổi
bộ mặt nền nông nghiệp thế giới tốt hơn Israel
Từ những năm 1950, người Israel không những chỉ tìm ra phương thức tuyệt với
để phủ xanh cho những sa mạc mà họ đã chia sẻ, chuyển giao những sáng kiến nàyđến các quốc gia khác thông qua các tổ chức hợp tác quốc tế của họ một cách rộng rãi.Trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chính phủ Israel xây dựng nhữngchính sách đồng bộ, gắn kết chặt chẽ nghiên cứu với triển khai ứng dụng thực tế Từcấp lãnh đạo đến doanh nghiệp đều có tầm nhìn và tư duy chiến lược toàn cầu Ngay
cả các chủ trang trại đôi khi cũng chính là các nhà khoa học Đi thăm các cơ sở nôngnghiệp Israel mới thấy trình độ công nghiệp hóa nông nghiệp và khả năng lập kếhoạch sản xuất, dự báo thị trường của Israel đạt đến trình độ rất cao Có lẽ dùng từ
“nông dân” đối với họ là không chính xác, mà là công nhân nông nghiệp Ngoài ra, đó
là sự kết hợp chặt chẽ giữa 4 “Nhà”, gồm: (i) Nhà nước; (ii) Nhà khoa học; (iii) Nhà
Trang 23buôn; và (iv) Nhà nông “Nhà nông” ở đây cần được hiểu là người bỏ vốn đầu tư,tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp.
Từ tưới nhỏ giọt đến thuốc bảo vệ thực vật sinh học, cuộc cách mạng công nghệcao nông nghiệp của Israel đang mang đến những phương thức mới để thay đổi bộmặt của sản xuất nông nghiệp
Hệ thống tưới nước nhỏ giọt
Bắt đầu từ nhu cầu khẩn thiết khử mặn đất đai với diện tích có thể canh tác vô cùngkhiêm tốn đến công nghệ tưới nhỏ giọt
Chuyện kể rằng, năm 1946, Haganah, lực lượng quân sự chính của nhà nước tiền
Do Thái muốn thiết lập sự hiện diện của mình tại những điểm chiến lược ở khu vựcnam sa mạc Negev, đã xây dựng nông trang Hatzerim cùng với 10 khu định cư nhỏ vàbiệt lập khác chỉ trong một đêm tháng 10 Khi bình minh ló dạng, 5 người phụ nữ và
21 người đàn ông được phái đến xây dựng cộng đồng, họ đứng trên một ngọn đồi khôcằn và hoang dã Mất một năm sau nhóm người này mới xây dựng xong hệ thốngđường ống có đường kính 6 inch (15,24 cm) dẫn nước từ khu vực cách đó 40 dặm.Trong cuộc chiến Độc lập năm 1948, nông trang Hatzerim bị tấn công và cắt đứtnguồn nước, đất bị nhiễm mặt và khó canh tác Thậm chí năm 1959 các thành viênnông trang này còn tranh cãi về chuyện đóng cửa Hatzerim để chuyển đến địa điểmkhác có môi trường thân thiện hơn Cuối cùng họ quyết định ở lại Bởi việc đất nhiễmmặn không chỉ ảnh hưởng đến Hatzerim mà còn tác động lên toàn bộ khu vực sa mạcNegev Hai năm sau, các thành viên Hatzerim đã thau rửa đất đai đến mức trồng trọtđược
Đến năm 1965, kỹ sư thủy lợi Simcha Blass đến Hatzerim với ý tưởng cho mộtphát minh mà ông muốn thương mại hóa: Công nghệ tưới nhỏ giọt Đây là khởi đầu
Trang 24cho một đơn vị mà sau này trở thành Netafim, công ty toàn cầu về kỹ thuật tưới tiêunhỏ giọt.
Tưới nhỏ giọt là kỹ thuật tưới cung cấp nước vào rễ cây dưới dạng các giọt nướcnhỏ ra chậm với lưu lượng không đổi nhờ các cơ chế đều tiết áp lực nước của các đầunhỏ giọt gắn chìm trong ống dẫn hay lắp bên ngoài ống
Công nghệ tưới nhỏ giọt (loại đầu tưới bù áp) sử dụng đường dẫn zig-zag giúp lưulượng tại các đầu tưới đảm bảo được độ đồng đều Công nghệ này của Israel giúp tiếtkiệm 30-60% lượng nước tưới so với thông thường, nước và phân bón được chuyểnđến bộ rễ tích cực, giúp cây hấp thụ tốt và hạn chế lãng phí phân bón và nước tưới.Netafim hiện không chỉ tập trung tại những khu vực ít nguồn nước tự nhiên màđang hoạt động trên phạm vi toàn cầu, cung cấp thiết bị cho 110 quốc gia trên thế giới,tại nhiều vùng khí hậu khác nhau
Vì điều kiện tự nhiên khắc nghiệt là thế, nên nước ngọt ở Israel được coi như
"vàng trắng" và được quản lý một cách chặt chẽ hơn bất kỳ nơi nào trên Thế giới.Chính phủ nước này xây dựng riêng một bộ luật để đo lường mức tiêu thụ nước, kiểmsoát việc khai thác nước ngầm, ngăn chặn ô nhiễm nước Công nghệ xử lý nước củaIsrael thuộc hàng hiện đại nhất thế giới với tỉ lệ tái chế tới 75%
Có lẽ không có thành tựu nào có được sự ảnh hưởng to lớn đến nền nông nghiệpIsrael cũng như cả thế giới như phát minh này Khái niệm tưới nhỏ giọt đã có từ trướckhi nhà nước Israel ra đời, nhưng nó chỉ được thực sự trở thành cuộc cách mạng với
sự phát hiện của kỹ sư tài nguyên nước Israel - Simcha Blass, người tình cờ phát hiện
ra rằng sự nhỏ giọt chậm và đều đặn dẫn đến khả năng kích thích tăng trưởng đáng kểtrên thực vật Từ đó đến nay, công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel và các giải pháp tướitiêu vi thủy lợi nhanh chóng lan rộng trên toàn thế giới Chúng liên tục được pháttriển, làm cho tốt hơn, các mô hình tưới nhỏ giọt mới nhất là công nghệ tự làm sạch
Trang 25đường ống và duy trì tốc độ dòng chảy thống nhất bất kể chất lượng nước và áp suấtnước trong hệ thống tưới.
Một ví dụ rất nhỏ để thấy được ý nghĩa của công nghệ này đến nền nông nghiệpcủa các quốc gia là hệ thống Tipa, có nghĩa là "nhỏ giọt", một sản phẩm của Israelphát triển cho thị trường nước ngoài đã cho phép 700 hộ nông dân ở Senegal có thểcanh tác ba vụ một năm thay vì chỉ một vụ mỗi năm vào mùa mưa, đối với cả nhữngvùng đất tưởng chừng không thể trồng trọt được Các kết quả tương tự ở Kenya, NamPhi, Benin và Nigeria có thể chứng minh hiệu quả của hệ thống này
Không có sự phân biệt, dù ở những thành phố lớn hay những vùng nông thôn,hoang mạc, hệ thống tưới nước hoàn hảo đến mức gần như không để bỏ phí một giọtnước nào Các cánh đồng của Israel được trang bị mạng lưới đường ống dẫn nước, cócác ống nhỏ như mao mạch dẫn tới từng gốc cây Hệ thống này được điều khiển bằngmáy tính, tự động đóng mở van tưới khi độ ẩm của rễ cây đạt tới mức nhất định Hệthống tưới nhỏ giọt này còn kiêm luôn nhiệm vụ bón phân Người sử dụng pha phânbón vào bể chứa nước và phân bón sẽ theo mạng lưới tới từng bộ rễ cây Với nhữngloại cây cần tưới cả trên mặt lá, người ta dùng thêm hệ thống phun sương
Tất cả cây trồng ở đây đều được ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt Chất dinhdưỡng theo các ống dẫn nước tới từng gốc cây, gốc rau và được tưới bón nhỏ giọt tùytheo từng loại cây củ quả bởi một phần mềm điều khiển tự động sau khi đã nạp đủthông tin về độ ẩm không khí, đất đai, tuổi và nhu cầu tăng trưởng của từng loại cây.Không chỉ cây trồng, toàn bộ cây cối, thảm cỏ, vười hoa tại Israel cũng đều đượctưới theo công nghệ nhỏ giọt Trẻ em Israel được dạy tiết kiệm nước từ bé, 75% nướcthải sinh hoạt được tái tạo sử dụng lại, nước qua hệ thống lọc trở thành nước tinh khiết
có thể uống được ngay
Nuôi cá trong sa mạc
Trang 26Câu chuyện nông trang Mashabei Sadeh, cũng nằm trong sa mạc Segev còn đi xahơn: Tìm cách tái chế nước không chỉ một lần mà còn những 2 lần.
Họ đã đào giếng sâu gần nửa dặm - bằng chiều dài 10 sân bóng đá - và phát hiệnnguồn nước vừa ấm vừa mặn Điều này nghe có vẻ rất tệ cho đến khi họ tham khảo ýkiến từ một giáo sư Đại học Ben-Gurion tại Negev: Vị này nhận ra đây là nguồn nướchoàn hảo để nuôi cá nước ấm
Các nông trang bắt đầu bơm nước nóng 37 độ vào trong bể chứa cá rô phi, cá chẽm
và cá vược để sản xuất thương mại Sau khi được dùng trong bể cá, chỗ nước chứachất thải của cá lại là nguồn phân bón hoàn hảo cho các rặng cây chà là và ôliu Cácnông trang cũng tìm ra cách trồng rau và cây ăn quả được tưới trực tiếp bằng nguồnnước ngầm Nhờ vậy nước được tái chế những 2 lần thay vì sử dụng 1 lần rồi bỏ đi.Đánh bắt quá mức là một mối đe dọa nghiêm trọng đến việc duy trì sản lượng cácloại cá, cá là nguồn chính cung cấp protein cho hàng trăm triệu người trên thế giới.Rất nhiều quốc gia đang đau đầu vì muốn phát triển nguồn cung cấp cá trong nước,nhưng điều kiện về diện tích nuôi trồng lại bị giới hạn bởi điều kiện tự nhiên và nguồnnước Những lo lắng đó có thể được giải quyết với một công nhệ của Israel khi chophép cá có thể được nuôi tại hầu như bất cứ nơi nào, ngay cả trong sa mạc
Đó là hệ thống GFA (Grow Fish Anywhere) Hệ thống nuôi cá này là một khu vựcnuôi cá được khép kín và có thể đặt ở bất cứ đâu, không phụ thuộc vào các điều kiện
về điện, nguồn nước cũng như môi trường bên ngoài, nó cho phép loại bỏ các vấn đề
về làm sạch môi trường trong nuôi cá thông thường, và không phụ thuộc vào nguồnnước sẵn có Đặc biệt, hệ thống sử dụng các vi khuẩn được phát triển làm sạch bể nuôicũng như mầm bệnh ở cá khiến cho hầu như không có chất thải trong ao nuôi vàkhông cần thay nước
Kiểm soát côn trùng theo phương pháp sinh học
Trang 27Các kỹ sư Israel đã lai tạo ra các giống côn trùng có ích nhằm giải quyết vấn đềkiểm soát sâu bệnh tuân theo các nguyên lý sinh thái học tự nhiên, đồng thời họ cũnglai tạo các giống công trùng chuyên biệt như giống ong vò vẽ chuyên thực hiện thụphấn tự nhiên trong môi trường nhà kính.
Theo Tiến sĩ Shimon Steinberg của cơ quan ISRAEL21c, việc sử dụng giống nhệnkích thước chỉ dài 2mm hình quả lê màu cam hiện đang là giải pháp hiệu quả nhất đểkiểm soát tình trạng bọ ký sinh trên cây trồng, kể cả các loại bọ tàn phá cây trồngnông nghiệp rất khó bị loại trừ bằng các phương pháp hóa học Ông cho biết: "60%sản lượng dâu tây của California từ năm 1990 đến nay đã được cứu bằng các giốngnhện ăn thịt bọ ký sinh từ Israel", ông cũng cho biết, tại Israel, các sản phẩm sinh học
đã cho phép nông dân giảm việc sử dụng thuốc trừ sâu hóa học đi 75% trong canh tác
Công nghệ nuôi bò lấy sữa của Israel
Ngoài trồng trọt, nền nông nghiệp Israel nổi tiếng với chăn nuôi bò sữa cho năngsuất cao nhất Thế giới, đạt 12.000 lít/con/năm, trong khi đó ở New Zealand là 4.000lít, ở Hà Lan 8.000 lít và ở Mỹ là 9.000 lít ( “Cô gái Do Thái” (bò Israel) cho ra sảnlượng sữa tới 12 tấn/năm, so với 9 tấn của “Cô gái Hà Lan”).Chất lượng sữa cũng vàoloại tốt nhất, lượng đạm và lượng mỡ cao hơn hẳn các loại sữa ở các quốc gia khác.Israel đã phát triển các công nghệ chăn nuôi bò sữa tập trung theo quy mô côngnghiệp đầu tiên trên thế giới, đây là những hệ thống cho phép người chăn nuôi có thểquản lý, theo dõi, giám sát và cho ăn đàn gia súc tập trung thông qua các thiết bị máytính
Công nghệ bảo vệ thực vật thân thiện với môi trường
Để giải quyết vần đề bảo vệ thực vật mà vẫn thân thiện với môi trường, công tychuyển giao công nghệ của Đại học Hebrew hợp tác với Makhteshim Agan, công tyhàng đầu thế giới về các sản phẩm bảo vệ cây trồng đã phát triển và thương mại hóa
Trang 28các sản phẩm thuốc diệt cỏ chậm phát tán vào đất và thuốc trừ sâu không gây tổn hạicho côn trùng có ích.
Cách tiếp cận của Israel là sản xuất các túi thuốc diệt cỏ có tính chất vật lý giốngđất sét, mang điện tích âm để cho phép phát tán vào đất chậm và có thể kiểm soát, làmgiảm thẩm thấu vào các lớp đất sâu hơn trong khi vẫn duy trì tác động diệt cỏ trên lớpđất bề mặt
Điều này làm tăng hiệu quả diệt cỏ và giảm liều lượng cần thiết Với thuốc trừ sâu,các kỹ sư Israel chế tạo ra các loại thuốc đặc chủng chỉ tác động đến 1 hoặc một sốloài sâu bệnh trong khi đó không có tác dụng đến các loài khác, điều này làm giảm tácđộng của thuốc trừ sâu đến các côn trùng có ích, đảm bảo đa dạng sinh học và bảo vệmôi trường
Công nghệ nhà kính
Canh tác nhà kính được xem như một giải pháp công nghệ chìa khoá trong pháttriển nông nghiệp công nghệ cao của Israel Theo các nhà khoa học nông nghiệp nướcnày, nhà kính nông nghiệp công nghệ cao (Hi-tech greenhouses) là loại hình nhà kínhứng dụng các công nghệ cao, hiện đại để tạo lập ra một môi trường sinh thái thuận lợinhất có thể cho cây trồng sinh trưởng phát triển; để thực hiện các công nghệ thâmcanh cao; để tối thiểu hoá thậm chí có thể loại trừ các yếu tố ngoại cảnh bất lợi chosản xuất; để sản xuất ra loại nông sản thực phẩm mà thiên nhiên không ưu đãi (tráivụ), thậm chí không sản xuất được ngoài môi trường tự nhiên (như sản xuất nấm mỡtrên sa mạc); để tối đa hoá năng suất chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất; tốithiểu hoá các khoản chi phí sản xuất và đặc biệt là để tiết kiệm nước
Ngoài mục tiêu sản xuất ra các nông sản thực phẩm “sạch” an toàn cho sử dụng,canh tác nhà kính đã tạo ra một cuộc cách mạng về năng suất cho các loại cây trồng.Nhờ canh tác nhà kính mà năng suất cà chua ở Israel đã đạt mốc 500 tấn.ha/vụ hay 3
Trang 29triệu bông hồng/ha; cũng nhờ công nghệ canh tác nhà kính mà Israel đã biến sa mạcNegev toàn cát đá (chiếm 65% diện tích đất nước) trở thành một "cánh đồng xanhcông nghệ cao" có năng suất cây trồng cao nhất thế giới Trong mấy thập kỷ qua, nhàkính ở Israel chủ yếu sử dụng cho canh tác hoa, rau, các loại cây màu thực phẩm đòihỏi chất lượng sản phẩm cao, như ớt, hành, tỏi, dưa v.v.
Hiện tại, Israel đang phát triển loại hình nhà kính dùng để sản xuất một số loại câycảnh, cây ăn quả lưu niên vì mục tiêu thương mại và xuất khẩu như nho, táo, đào, lê,
vv Những năm gần đây các loại hình công nghệ nhà kính ở Israel không ngừng đượcphát triển nâng cao trình độ công nghệ đáp ứng chi tiết hơn, đa dạng hơn các nhu cầuphát triển sản xuất nông nghiệp công nghệ cao Cùng với việc đẩy mạnh phát triểncông nghệ nhà kính cho ngành trồng trọt, Israel còn phát triển thêm một số loại hìnhnhà kính sử dụng cho ngành chăn nuôi, chủ yếu cho chăn nuôi gia cầm và nuôi trồngthuỷ hải sản công nghệ cao trên sa mạc
Nhà kính công nghệ cao Israel, ngoài việc đảm bảo yêu cầu kết cấu bền vững, yêucầu cho việc thực hiện cơ giới hoá đến mức cao nhất các công đoạn sản xuất, nhà kínhcòn có thể cho phép đáp ứng đến mức cao nhất các nhu cầu về kiểm soát “tiểu khí hậunhà kính”; kiểm soát “sinh học nhà kính”; kiểm soát “dịch hại” nhà kính; và thực hiệncác biện pháp điện toán điều chỉnh các yếu tố môi trường sinh thái nhà kính
là gì? Chính là CO2 và ánh sáng, và hệ thống seambiotic sẽ đem CO2 được phát thải
từ các nhà máy biến thành nguồn cung cấp thức ăn cho tảo
Trang 30Tại các vùng châu Phi và Trung Đông, thứ không bao giờ thiếu đó là ánh sáng mặttrời, với thời gian có ánh sáng hàng năm cao nhất thế giới, hai khu vực này chính làthiên đường cho việc nuôi tảo Còn gì tuyệt với hơn khi một công nghệ vừa có thể giảiquyết vấn đề phát thải CO2 ra không khí lại vừa đem lại giá trị kinh tế cao, đó là điềutuyệt vời mà người Israel đã mang lại cho thế giới.
Kén tồn trữ lương thực
Người Israel đã thiết kế sản phẩm kén tồn trữ lương thực nhằm đưa ra một giảipháp đơn giản, rẻ tiền cho các nông dân châu Á và châu Phi để tồn trữ lương thực sauthu hoạch một cách hiệu quả nhất Sản phẩm này chỉ đơn giản là một chiếc túi khổng
lồ - được thiết kế bởi Giáo sư công nghệ thực thẩm quốc tế Shlomo Navarro - giúplương thực tránh được việc tiếp xúc với không khí và độ ẩm Nó đang được sử dụngrộng rãi ở các nước đang phát triển tại châu Phi, Trung Đông và cả những quốc giakhông có quan hệ ngoại giao với Israel như Pakistan
Với các phương pháp tồn trữ lương thực truyền thống, 50 % lượng ngũ cốc thuhoạch được và 100% sản lượng đậu bị tổn thất là do côn trùng và ẩm mốc Tại cácquốc gia đang phát triển, nông dân chỉ tồn trữ lương thực họ thu hoạch được bằng cácphương tiện thô sơ như giỏ, bồ, túi, bao tải, những thứ không thể bảo vệ lương thựccủa họ thoát khỏi sự đói khát của côn trùng và các tác nhân gây hại từ bên ngoài Vàsản phẩm kén tồn trữ lương thực sinh ra để giải quyết các vấn đề đó, đặc biệt là sứcnóng và độ ẩm cao
Nông nghiệp trực tuyến
Đó là Hệ thống Kiến thức nông nghiệp trực tuyến (Agricultural Knowledge Line (AKOL), đây là một hệ thống tương tác trực tuyến trên toàn cầu, nó liên kết kho
On-dữ liệu về kiến thức nông nghiệp, các chuyên gia và nông dân để giải quyết bất cứ mộtvấn đề gì trong nông nghiệp Mọi nông đân giờ đây có thể truy cập vào hệ thống này,
Trang 31học hỏi các kiến thức, kinh nghiệm và yêu cầu sự giúp đỡ, tư vấn phương pháp, giảipháp nông nghiệp từ các chuyên gia hàng đầu, các nhà sản xuất nông nghiệp chuyênnghiệp về vấn đề của họ.
Giống khoai tây có thể trồng ở những nơi khắc nghiệt
Phải mất gần 30 năm nghiên cứu, Giáo sư David Levy developedstrains của Đạihọc Hebrew mới lai tạo được giống khoai tây có thể phát triển mạnh trong khí hậunóng, khô, và có thể được tưới bằng nước mặn Đây là giải pháp trồng trọt vô cùnghiệu quả và mang lại lối thoát cho việc canh tác tại các vùng cát sa mạc, ven biển.Khoai tây là một trong những nguồn lương thực chính của hàng triệu người trên thếgiới, nhưng trước đây người ta không thể trồng được một củ khoai tây nào trong cácvùng sa mạc như Trung Đông Bây giờ nông dân ở các khu vực này có thể phát triểnkhoai tây là một loại cây trồng đem lại lợi ích kinh tế lớn
Công nghệ tưới nước nhỏ giọt từ không khí
Tal-Ya là công nghệ tưới nước bằng khay nhựa dùng nhiều lần để thu thập sương,hơi nước từ không khí, giúp giảm lượng nước phải tưới cho cây trồng, nó có thể tiếtkiệm lên đến 50% lượng nước tưới Mấu chốt của công nghệ là các khay vuông córăng cưa, được làm từ nhựa tái chế với các bộ lọc tia cực tím, nó sẽ bao quanh gốccây Với sự thay đổi nhiệt độ ngày - đêm, hơi nước bốc lên và sương đêm buôngxuống sẽ đọng lại trên cả hai bề mặt của khay Tal-Ya, theo phễu sương và tưới thẳngvào rễ cây Nếu trời mưa, các khay này sẽ hứng nước mưa và tưới cho cây, nó làmtăng hiệu quả hiệu quả tưới của mỗi milimet nước mưa lên 27 lần Ngoài ra các khaycũng còn hạn chế ánh mặt trời để cỏ dại không thể bén rễ, và bảo vệ thực vật khỏi sựthay đổi nhiệt độ khắc nghiệt tại các vùng sa mạc, đất cằn, đồng thời cùng làm giảm
sự ô nghiễm nước ngầm
Nhân giống cá chép châu Phi