Những đặc trưng cơ bản của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở việt nam tại sao phải tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa ở việt nam 3

Bài thảo luận môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam Những đặc trưng cơ bản của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Tại sao phải tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế t[.]

Bài thảo luận môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Những đặc trưng cơ bản của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Tại sao phải tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường xã hội chủ

nghĩa ở Việt Nam?

Nhóm thảo luận 02 – Nhóm lớp 11

Đinh Văn Dũng: 10

Nguyễn Thị Hoàng Lan: 10

Phan Thị Phượng: 9

Phạm Thị Thùy Linh: 9

Trần Thị Diệu Ninh: 10

Lưu Thanh Tùng: 10

Đào Hải Đăng: 8

Nguyễn Văn Đạt: 10 Nguyễn Duy Lập: 9 Nguyễn Minh Kính: 9

Bùi Văn Tân: 9 Phan Trọng Tĩnh: 10 Phan Tiến Hải: 9

I Khái quát nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa

ở Việt Nam:

1, Khái quát về nền kinh tế thị trường:

Kinh tế thị trường là nền kinh tế mà trong đó, mọi nguồn lực kinh tế được

phân bổ theo nguyên tắc thị trường, người mua và người bán tác động với nhau theo quy luật cung cầu, quy luật giá trị để xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ trên thị trường

Qua đó chúng ta có thể thấy nền kinh tế thị trường có một số đặc trưng sau:

-Thị trường và cơ chế thị trường là yếu tố khách quan, từng doanh nghiệp không thể làm thay đổi thị trường mà họ phải tiếp cận và tuân theo thị trường Qua thị trường doanh nghiệp có thể tự đánh giá lại mình và biết được mình làm ăn hiệu quả không

-Trong nền kinh tế thị trường, quan hệ kinh tế của các cá nhân, các doanh nghiệp biểu hiện qua việc mua bán hàng hoá, dịch vụ trên thị trường Thái độ

cư xử của từng thành viên tham gia thị trường là hướng tìm kiếm lợi ích của mình theo sự dẫn dắt của giá cả thị trường

-Trong cơ chế thị trường, những vấn đề có liên quan đến việc phân bổ và

sử dụng nguồn tài nguyên sản xuất khan hiếm như lao động, vốn,…về cơ bản được giải quyết khách quan thông qua sự hoạt động của các quy luật kinh tế đặc biệt là quy luật cung cầu

-Thông qua các quy luật kinh tế đặc biệt là sự linh hoạt trong giá cả nền kinh tế thị trường luôn duy trì sự cân bằng giữa cung- cầu của các loại hàng hoá, dịch vụ, hạn chế xảy ra khan hiếm hàng hoá

2, Khái quát về nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam:

Đại hội IX của Đảng (tháng 4-2001) xác định nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội Đó là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lí của Nhà nước theo định hướng

xã hội chủ nghĩa Đây là bước chuyển quan trọng từ nhận thức kinh tế thị

trường chỉ như một công cụ, một cơ chế quản lí, đến nhận thức coi kinh tế thị trường như một chỉnh thể, là cơ sở kinh tế của sự phát triển theo định hướng

xã hội chủ nghĩa

Lựa chọn mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa không

phải là sự gán ghép chủ quan giữa kinh tế thị trường và chủ nghĩa xã hội, mà là

sự nắm bắt và vận dụng xu thế vận động khách quan của kinh tế thị trường trong thời đại ngày nay Đảng Cộng sản Việt Nam trên cơ sở nhận thức tính quy luật phát triển của thời đại và sự khái quát, đúc rút từ kinh nghiệm phát triển kinh tế thị trường thế giới, đặc biệt là từ thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và ở Trung Quốc, để đưa ra chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm sử dụng kinh tế thị trường để thực hiện mục tiêu từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội Kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa

xã hội Đây là một kiểu kinh tế thị trường mới trong lịch sử phát triển của kinh

tế thị trường Cũng có thể nói kinh tế thị trường là “cái phổ biến”, còn kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là “cái đặc thù” của Việt Nam, phù hợp

với điều kiện và đặc điểm cụ thể của Việt Nam

Vậy thế nào là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa? Đại hội IX xác định:

”Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một kiểu tổ chức kinh tế vừa tuân theo quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trên cơ sở và chịu sự dẫn dắt chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội”

Trong nền kinh tế đó, các thế mạnh của “thị trường” được sử dụng để

“phát triển lực lượng sản xuất, phát triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân”, còn tính “định hướng

xã hội chủ nghĩa” được thể hiện trên cả ba mặt của quan hệ sản xuất: sở hữu,

tổ chức quản lí và phân phối, nhằm mục đích cuối cùng là “dân giàu, nước mạnh, tiến lên hiện đại trong một xã hội do nhân dân làm chủ, nhân ái, có văn hóa, có kỉ cương, xóa bỏ áp bức và bất công, tạo điều kiện cho mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc”

Nói kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì trước hết, đó không phải kinh tế kế hoạch hóa tập trung, cũng không phải là kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa và cũng chưa hoàn toàn là kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, vì chưa có đầy đủ các yếu tố xã hội chủ nghĩa Tính “định hướng xã

hội chủ nghĩa” làm cho mô hình kinh tế thị trường ở nước ta khác với kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa

II, Những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta:

Hệ thống kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có những đặc trưng cơ bản sau:

1 Là một nền kinh tế hỗn hợp, nghĩa là vừa vận hành theo cơ chế thị trường, vừa có sự điều tiết của Nhà nước Các quy luật khách quan của nền kinh tế thị trường được tôn trọng, các mạch máu của nền kinh tế và các ngành trọng yếu (khai mỏ, ngân hàng, quốc phòng…) được Nhà nước quản lí Các thông lệ quốc tế trong quản lí và điều hành kinh tế được vận dụng một cách hợp lí Nền kinh tế chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Trước đây chúng ta vận động theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Đặc trưng của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp là: nhà nước giao kế hoạch cho các doanh nghiệp với một hệ thống chỉ tiêu mang tính pháp lệnh, nhà nước cấp phát vật tư, tiền vốn theo chỉ tiêu Như vậy, nhà nước cho phép phân

bổ nguồn lao động theo kế hoạch Các cơ quan cấp trên quản lý chỉ đạo kinh doanh nhưng không chịu trách nhiệm về các khuyết điểm của mình Cấp phát giao nộp theo quản lý, lãi nhà nước thu, lỗ nhà nước bù Nhà nước thực hiện bao cấp qua giá và phân phối nền kinh tế bằng hiện vật hoá, tức là quan hệ hàng hoá, tiền tệ bị xem thường, bộ máy quản lý cồng kềnh kém hiệu quả Tóm lại, nền kinh tế theo cơ chế này làm cho nền kinh tế phát triển trì trệ, là nguyên nhân cho chủ nghĩa xã hội lâm vào khủng hoảng Vì thế phải xoá bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, sử dụng cơ chế thị trường có sự quản lí vĩ mô của nhà nước

Trong kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phải có sự quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Nhà nước xã hội chủ nghĩa quản lý nền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, kế hoạch, chính sách đồng thời sử dụng cơ chế thị trường, các hình thức kinh tế và phương pháp quản lý kinh tế thị trường để kích thích sản xuất, giải phóng sức sản xuất, phát huy tính tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực, khuyết tật của cơ chế thị trường, bảo vệ lợi ích của nhân dân lao động của toàn thể nhân dân Hiện tại, nhà nước vẫn sử dụng các biện pháp quản lý giá cả kiểu hành chính như yêu cầu các tập đoàn kinh tế và tổng công ty điều chỉnh mức đầu tư, quyết định giá xăng dầu, kiểm soát giá thép, xi măng, than Tại Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, Đảng ra quyết định về chiến lược phát triển kinh tế xã hội cho thời kỳ 10 năm và phương hướng thực

hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 5 năm Trên cơ sở đó, Chính phủ Việt Nam xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm và hàng năm để trình Quốc hội góp ý và thông qua

2 Là một nền kinh tế đa dạng phát triển theo hướng còn tồn tại các hình thức sở hữu khác nhau, nhiều thành phần kinh tế khác nhau trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế Đất đai thuộc sở hữu toàn dân.

Hoàn thiện nhận thức và chủ trương về nền kinh tế nhiều thành phần, Đại hội X khẳng định: “Trên cơ sở ba chế độ sở hữu (toàn dân, tập thể, tư nhân), hình thành nhiều hình thức sở hữu và nhiều thành phần kinh tế: kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân (cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân), kinh tế

tư bản nhà nước, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Các thành phần kinh tế hoạt động theo pháp luật đều là bộ phận hợp thành quan trọng của nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng và điều tiết nền kinh tế, tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy các thành phần kinh tế cùng phát triển Kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân Kinh tế tư nhân có vai trò quan trọng, là một trong những động lực của nền kinh tế Trên cơ sở phát triển lí luận và tổng kết thực tiễn, Đại hội XI xác định: Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tập thể không ngừng được củng cố và phát triển Về lâu dài, kinh

tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân Trong 5, 10 năm tới, không xác định thành phần kinh

tế nào đóng vai trò nền tảng Kinh tế tư nhân là một trong những động lực của nền kinh tế, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích phát triển Các hình thức sở hữu hỗn hợp và đan kết với nhau hình thành các tổ chức kinh

tế đa dạng ngày càng phát triển

Phát triển nền kinh tế với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh

tế nhằm giải phóng mọi tiềm năng trong mọi thành phần kinh tế, trong mỗi cá nhân và mọi vùng miền… phát huy tối đa nội lực để phát triển nhanh nền kinh

tế Trong nền kinh tế nhiều thành phần, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, là công cụ chủ yếu để nhà nước điều tiết nền kinh tế, định hướng cho sự phát triển vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Để giữ vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nước phải nắm được các vị trí then chốt của nền kinh tế bằng trình độ khoa học, công nghệ tiên tiến, hiệu quả sản xuất kinh doanh cao chứ không phải dựa vào bao cấp, cơ chế xin - cho hay độc quyền

kinh doanh Mặt khác, tiến lên chủ nghĩa xã hội đặt ra yêu cầu nền kinh tế phải được dựa trên nền tảng của sở hữu toàn dân về các tư liệu sản xuất chủ yếu Chủ trương khu vực kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được thực hiện trong thực tế bằng việc thành lập hàng loạt các doanh nghiệp nhà nước lớn như các tập đoàn kinh

tế nhà nước, các tổng công ty 90, tổng công ty 91 Đến năm 2011 nước ta có 13 tập đoàn kinh tế (Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam- VNPT, Tập đoàn điện lực Việt Nam- EVN, Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam- Vinashin,…)

và 96 Tổng công ty Nhà nước hoạt động theo mô hình công ty mẹ - con Tuy nhiên, hiện không có ít doanh nghiệp nhà nước lớn này hoạt động không hiệu quả và hoặc thua lỗ triền miên, dẫn tới yêu cầu phải tái cấu trúc và cổ phần hóa các doanh nghiệp này

3 Là nền kinh tế phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững và chủ động hội nhập kinh tế thành công.

Trong giai đoạn 1990-2008, kinh tế duy trì ở mức tăng trưởng cao và ổn định, bình quân tăng trên 7%/năm, GDP bình quân đầu người cũng từ mức chỉ

100 USD đã tăng lên trên 1000 USD Tỷ lệ nghèo từ 58% năm 1993 nay giảm xuống chỉ còn khoảng 11% Việt Nam là nền kinh tế lớn thứ 6 ở Đông Nam Á và lớn thứ 59 trên thế giới trong các nền kinh tế thành viên của Quỹ Tiền tệ Quốc

tế xét theo quy mô tổng sản phẩm nội địa danh nghĩa năm và đứng thứ 128 xét theo tổng sản phẩm nội địa danh nghĩa bình quân đầu người Theo dự báo của PwC thì vào năm 2025, nền kinh tế Việt Nam có thể trở thành nền kinh tế lớn thứ 28 trong số những nền kinh tế có ảnh hưởng lớn đến kinh tế thế giới với GDP danh nghĩa đạt 841,661 tỉ USD và GDP bình quân đầu người là 5100 USD, cho đến năm 2050, nền kinh tế Việt Nam sẽ đứng thứ 14 trên thế giới có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong các nền kinh tế mới nổi (10.3% mỗi năm) theo (PPP) là 3941 tỉ USD, bình quân đầu người đạt 23000 USD/năm và sẽ đạt 70% quy mô của nền kinh tế Vương quốc Anh vào năm 2050

Kinh tế thị trường ở Việt Nam phát triển theo hướng mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế với nước ngoài Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 170 quốc gia trên thế giới, mở rộng quan hệ thương mại, xuất khẩu hàng hoá tới trên 230 thị trường của các nước và vùng lãnh thổ, ký kết trên 90 Hiệp định thương mại song phương, gần 60 Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu

tư, 54 Hiệp định chống đánh thuế hai lần và nhiều Hiệp định hợp tác về văn hoá song phương với các nước và các tổ chức quốc tế Việt Nam đã có mối quan hệ tích cực với các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế như Ngân hàng phát triển Á Châu, Quỹ tiền tệ thế giới, Ngân hàng thế giới Nước ta cũng tham gia

vào nhiều liên kết kinh tế quốc tế như Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA),

Tổ chức thương mại thế giới WTO,… Đó là tất yếu vì sản xuất và trao đổi hàng hoá tất yếu vượt ra khỏi phạm vi quốc gia mang tính chất quốc tế, đồng thời

đó cũng là tất yếu của sự phát triển nhu cầu Thông qua mở rộng quan hệ kinh

tế với nước ngoài để biến nguồn lực bên ngoài thành nguồn lực bên trong tạo điều kiện cho việc rút ngắn khoảng cách phát triển giữa nước ta với các nước khác Tuy nhiên, việc mở rộng quan hệ hợp tác dưới nhiều hình thức như hợp tác, liên doanh, liên kết nhưng phải dựa trên nguyên tắc giữ vững độc lập và tự chủ, hai bên cùng có lợi

4 Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN có nhiều hình thức phân phối.

Việc phân phối được thực hiện chủ yếu theo kết quả lao động và theo hiệu quả kinh tế, đồng thời theo cả mức góp vốn Chú trọng phân phối lại qua phúc lợi xã hội Việc phân bổ các nguốn lực vừa được tiến hành theo hướng nâng cao hiệu quả, vừa theo hướng giúp thu hẹp khoảnh cách phát triển giữa các địa phương Phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội Công bằng

xã hội được chú ý trong từng bước, từng chính sách phát triển

Phân phối theo kết quả lao động là việc trả công cho người lao động căn

cứ vào số lượng và chất lượng lao động vì số lượng nó biểu hiện ở thời gian lao động và số lượng sản phẩm Chất lượng lao động thể hiện ở trình độ thành thạo của người lao động và tính chất phức tạp của công việc Cũng có thể nói phân phối teo lao động là ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít Có sức lao động không làm không hưởng

Việc phân phối lại qua phúc lợi xã hội cũng được chú trọng, thể hiện tính

ưu việt của chế độ ta Bên cạnh việc lao động để tạo ra của cải cho chính mình

và xã hội thì có rất nhiều người trong xã hội ta chịu thiệt thòi, có hoàn cảnh khó khăn, suy giảm hoặc mất tạm thời hoặc vĩnh viễn sức lao động như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, mất việc làm, hết tuổi lao động,… những người đã đóng góp xương máu, có công trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc ta Những người này được nhà nước ta quan tâm hỗ trợ thông qua các chính sách phúc lợi xã hội như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, cứu trợ xã hội, chính sách cho người có công với cách mạng, chính sách hỗ trợ

hộ nghèo,…

5 Phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.

Bước đầu chúng ta đã xác định và thực hiện quan điểm mới về sự phát triển, trong đó, phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ tài nguyên, môi trường Trong điều kiện hiện nay, mối quan hệ giữa tự nhiên xã hội và con người đã có những thay đổi căn bản Thay vì coi tự nhiên là nguồn của cải vô tận và chỉ biết khai thác từ đó những gì có lợi cho mình như trước đây, con người ngày nay đã nhận ra rằng, bên cạnh việc chinh phục tự nhiên, còn phải bảo vệ và phục hồi môi trường thiên nhiên Sau hội nghị thượng đỉnh họp tại Rio-de-janneiro, Braxin, ngày 3/6/1992, vấn đề bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đã trở thành đặc trưng cơ bản của thời đại, là mục tiêu hàng đầu trong chiến lược phát triển của các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Nhà nước bắt đầu xây dựng và thực hiện thể chế, luật pháp và các chính sách về tài nguyên thiên nhiên và môi trường Nhằm cụ thể hóa những quy định chung về bảo vệ tài nguyên, môi trường đã được khẳng định trong hiến pháp, nhà nước đã ban hành “Luật bảo vệ môi trường ” năm 1993 Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân đối với việc bảo vệ môi trường Bên cạnh việc xây dựng hệ thống văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường, chúng ta cũng đã từng bước xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn môi trường và quản lý môi trường phù hợp với điều kiện Việt Nam ISO 14000

Nghị quyết số 41- NQ/TW của Bộ Chính trị (năm 2004) về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước đã chỉ rõ con đường và các giải pháp bảo vệ môi trường Hiện nay, đã có chủ trương đầu tư không dưới 1% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm cho sự nghiệp môi trường

Hình thành các cơ quan quản lý Nhà nước về môi trường từ trung ương đến các tỉnh, thành phố Đào tạo và từng bước nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ chuyên trách, bước đầu khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường

6 Các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp và nhân dân được khuyến khích tham gia vào quá trình phát triển kinh tế.

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cơ chế thị trường phải được vận dụng đầy đủ để phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực nhằm phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với xóa đói, giảm nghèo, tăng cường đồng thuận xã hội để thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,

văn minh Phát huy quyền tự do kinh doanh theo pháp luật của mọi công dân

để làm giàu cho bản thân và đóng góp cho xã hội

Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách pháp luật để khuyến khích nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp tham gia phát triển kinh tế Nghị định của chính phủ về khuyến khích phát triển công nghiệp nông thôn, Nhà nước tổ chức hoạt động khuyến khích, hướng dẫn, hỗ trợ và tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sản xuất công nghiệp nông thôn Luật khuyến khích đầu tư trong nước, Nhà nước bảo hộ, khuyến khích, đối xử bình đẳng và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế - xã hội trên lãnh thổ Việt Nam theo pháp luật Việ t Nam

Trên đây là những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam Trong quá trình tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy có một

số ý kiến cho rằng, không thể có kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; rằng chủ nghĩa xã hội và kinh tế thị trường không thể dung hợp với nhau, nếu đem “ghép” định hướng xã hội chủ nghĩa vào kinh tế thị trường thì chẳng khác nào trộn dầu vào nước, tạo ra một cơ thể “đầu Ngô mình Sở” Theo chúng tôi, ý kiến này không đúng Không đúng là vì, hoặc ý kiến này muốn trì kéo Việt Nam trong quỹ đạo phát triển của chủ nghĩa tư bản, phủ nhận định hướng xã hội chủ nghĩa, không muốn Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội Đó là điều trái với quy luật khách quan, không thể chấp nhận Hoặc ý kiến này không thoát ra được khỏi tư duy cũ, đồng nhất kinh tế thị trường với chủ nghĩa tư bản, cho kinh tế thị trường là cái riêng có của chủ nghĩa tư bản, từ đó “dị ứng” với kinh tế thị trường, không thấy hết những yếu tố mới, xu hướng mới của kinh tế thị trường trong điều kiện mới của thời đại, lặp lại sai lầm của một thời trước đây

Cũng có ý kiến nhấn mạnh một chiều những đặc trưng chung, những cái phổ biến của kinh tế thị trường, chưa thấy hết hoặc còn phân vân, nghi ngờ về những đặc điểm riêng, những cái đặc thù của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Từ đó chưa tin là kinh tế thị trường có thể phát triển trên cơ sở chế độ công hữu là nền tảng, kinh tế quốc doanh là chủ đạo; rằng trong kinh tế thị trường không thể có kế hoạch, không thể thực hiện được công bằng xã hội, không thể khắc phục được những tiêu cực, mặt trái của cơ chế thị trường, v.v Lại có ý kiến băn khoăn cho rằng, việc lựa chọn kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa thực chất là trở về với chủ nghĩa tư bản, có thêm định ngữ

“định hướng xã hội chủ nghĩa” thì cũng chỉ là để cho yên lòng, cho có vẻ “giữ

vững lập trường” mà thôi, trước sau gì thì cũng trượt sang con đường tư bản chủ nghĩa