MỤC LỤC HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC III *** LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ K44D TIỂU LUẬN Chuyên đề bắt buộc số 02 Thuộc khoa Xây dựng Đảng Đề tài XÂY DỰNG ĐỘI NG[.]
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC III
…………***…………
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ K44D
TIỂU LUẬN
Chuyên đề bắt buộc số: 02 Thuộc khoa: Xây dựng Đảng
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thanh Khê là một quận trung tâm của thành phố Đà Nẵng, gồm 10phường, là quận có diện tích tự nhiên nhỏ nhất trong các quận huyện của thànhphố (9,44 km2) Tuy vậy, toàn quận có 197.940 nhân khẩu, 44.770 hộ dân cư trútrong 1.273 tổ dân phố, mật độ dân số là hơn 20 ngàn người trên km2, chiếm tỷ lệcao nhất thành phố Là quận ở vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, anninh quốc phòng Trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng bình quân ngànhdịch vụ hàng năm đạt 20%, chiếm tỷ trọng 55% trong tổng giá trị kinh tế củaquận, thu nhập bình quân đầu người đến cuối năm 2013 là 56,3 triệu đồng, trênmức thu nhập bình quân của thành phố Đà Nẵng (55,98 triệu đồng), tổng thu ngânsách bình quân hàng năm tăng 11%, đảm bảo tự cân đối ngân sách và đóng gópvới thành phố Bên cạnh những thành tựu đạt được thì quận Thanh Khê cònnhững tồn tại, yếu kém cần khắc phục Tồn tại trên có nhiều nguyên nhân, songnguyên nhân chủ yếu được Đại hội lần thứ XI Đảng bộ quận Thanh Khê nhiệm
các mặt trong đó đặc biệt xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo là một trong những
nhiệm vụ trọng tâm Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết đó, tôi chọn vấn đề: "Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, giai đoạn 2016 - 2020" làm tiểu luận chuyên đề bắt buộc theo khung chương trình
cao cấp lý luận chính trị khóa K44
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết “Cán bộ là cái gốc của mọi công
việc” Người cũng cho rằng công việc có thành công hay thất bại đều do cán bộ
tốt hay kém Đảng ta trong quá trình lãnhđạo cách mạngđã rút ra nhiều kết luậnkhẳngđịnh và đánh giá rất cao vai tròđội ngũ cán bộ Nghị quyết Hội nghị Ban
Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 3 (khóa VII) nêu rõ: "Cán bộ có vai trò
cực kỳ quan trọng, hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm tiến trình đổi mới" Chính vì
vậy, công tác chăm lo và xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo luôn được Đảng taquan tâm hàng đầu Do tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ, công chức, đối với
Trang 4vận mệnh phát triển của đất nước nên đã có rất nhiều công trình, đề tài, bài viết vềcông tác cán bộ hoặc từng khâu của công tác cán bộ Điển hình đề tài được in
thành sách như Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước (Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2003) do tác giả Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm đồngchủ biên Các tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận và phương pháp luận nhằmnâng cao chất lượng đội ngũ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, đã đưa ra các khái niệm về cán bộ, công chức, về đội ngũ cán bộ,chỉ ra những nội dung cơ bản về tiêu chuẩn cán bộ, yêu cầu chung đối với độingũ này Đây là nhưng tư liệu quan trọng và đáng tin cậy cho tác giả kế thừa,tham khảo để đi sâu nghiên cứu tình hình công tác cán bộ của quận Thanh Khê,thành phố Đà Nẵng, giai đoạn 2016-2020
3 Mục đích của đề tài
Mục đích chính của đề tài là khảo sát thực tế, phân tích, đánh giá thựctrạng đội ngũ cán bộ lãnh đạo quận Thanh Khê, từ đó đề xuất mục tiêu, phươnghướng và những giải pháp chủ yếu mang tính khả thi nhằm xây dựng đội ngũcán bộ lãnh đạo quận Thanh Khê đến năm 2020 đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ
4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận
- Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo của Quận
ủy Thanh Khê trong quá trình lãnh đạo công tác cán bộ nói chung, nhất là cán bộlãnh đạo chủ chốt của quận, đồng thời giúp các cơ quan tham mưu, giúp việc thammưu, đề xuất với Ban Thường vụ Quận ủy Thanh Khê về công tác cán bộ
- Đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo đối với các nghiêncứu về công tác cán bộ quận Thanh Khê, phục vụ giảng dạy tại Trung tâm Bồidưỡng chính trị quận Thanh Khê
5 Kết cấu của tiểu luận
Tiểu luận gồm 03 chương, phần mở đầu, phần kết luận
Trang 5CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ
1.1 KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CÁN BỘ
1.1.1 Khái niệm cán bộ
Từ trước đến nay, khái niệm “cán bộ” thường được dùng ở các nước xãhội chủ nghĩa Ở nước ta, xung quanh khái niệm này còn có nhiều ý kiến khácnhau Theo Từ điển tiếng Việt, xuất bản năm 2006 của Nhà xuất bản Đà Nẵng,
cán bộ có hai nghĩa: “1 Người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ
quan Nhà nước 2 Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người thường, không có chức vụ.”.
Với nghĩa thứ nhất, cán bộ không chỉ bao gồm những người làm công tác
có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước, mà trong cả hệ thống chínhtrị Bộ phận cán bộ nghiệp vụ chuyên môn trên đây thường được hình thànhthông qua con đường đào tạo từ nhà trường Đây là bộ phận cán bộ đông đảo vàthường ổn định nhất
Với nghĩa thứ hai, để chỉ người làm công tác có chức vụ trong một cơquan, một tổ chức Đây chính là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, những người
có chức vụ, phân biệt với người không có chức vụ Bộ phận cán bộ này đượchình thành thông qua việc bầu cử dân chủ hoặc đề bạt, bổ nhiệm
Công trình nghiên cứu khoa học của Nguyễn Phú Trọng "Luận cứ khoa
học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước", Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, định nghĩa: "Cán bộ
là khái niệm chỉ những người có chức vụ, vai trò và cương vị nòng cốt trong một tổ chức, có tác động, ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức."
Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 của Luật cán bộ, công chức năm 2008
“Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức
vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trong biên chế
và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” Theo quy định này, tiêu chí xác định
cán bộ gắn với cơ chế bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh
Trang 6theo nhiệm kỳ Những người đủ các tiêu chí chung của cán bộ, công chức mà
được tuyển vào làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chínhtrị - xã hội thông qua con đường bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ,chức danh theo nhiệm kỳ thì được xác định là cán bộ Như vậy, có thể nhậndiện được những đặc điểm cơ bản của cán bộ là i) bộ khung, là nòng cốt, ii)
có tác động lớn đến sự phát triển của tổ chức, iii) hoạt động lãnh đạo, quản lý,chỉ huy và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Mặc dù có nhiều khái niệm khác nhau nhưng nhìn chung, cán bộ đượchiểu là những công chức, viên chức nhà nước, có chức vụ trong một cơ quan,làm việc trong các cơ quan, tổ chức của hệ thống chính trị; là những người trongbiên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước Từ những đặc điểm chung đó,cán bộ được phân chia trên nhiều lĩnh vực, nhiều chức danh, cấp độ khác nhau.Trong từng loại cán bộ đều có quy định tiêu chuẩn, tiêu chí, chức năng và nhiệm
vụ khác nhau
Vì vậy, "khái niệm "cán bộ" được hiểu một cách tổng thể, theo nghĩa rộng
là cán bộ, công chức, viên chức; không phân biệt cán bộ và công chức theo LuậtCán bộ, công chức"1
Như vậy, khái niệm cán bộ sử dụng trong các văn kiện của Đảng được
hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm tất cả các cán bộ, công chức, viên chức làm việc
trong các tổ chức của hệ thống chính trị, các lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập; cả những người được bầu
cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và những người làm công tác chuyên môn, nghiệp vụ
Hiện nay, đội ngũ cán bộ bao gồm bốn loại chính: Cán bộ lãnh đạo đảng,nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; cán bộ lãnh đạolực lượng vũ trang; cán bộ tham mưu, khoa học, chuyên gia (ở các cơ quan thammưu, các đơn vị sự nghiệp công lập); cán bộ quản lý kinh doanh
Trong thực tế, do yêu cầu của hoạt động lãnh đạo, quản lý, cán bộ đượcchia thành các loại: cán bộ lãnh đạo, quản lý; cán bộ chủ chốt; cán bộ chủ trì;người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu; cán bộ diện một cấp nào đó quảnlý; cán bộ chuyên môn nghiệp vụ; v.v
Đối với cấp quận, huyện, có thể xác định cán bộ lãnh đạo của quận là
quốc gia, H., 2009, tr 197.
Trang 7những cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể theophân cấp quản lý cán bộ, gồm: Bí thư, phó bí thư, ủy viên thường vụ cấp uỷ, ủyviên Ban chấp hành đảng bộ quận, trưởng, phó trưởng ban Đảng, Bí thư, Phó bíthư các đảng ủy khối cơ quan trực thuộc, chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dân,trưởng, phó các phòng, ban, ngành, đoàn thể chính trị xã hội của quận và bí thư,phó bí thư cấp ủy; chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dân quận và các phường,thuộc quận.
Người tiếp tục khẳng định: "Nghiên cứu con người, tìm những cán bộ có bản
lĩnh Hiện nay đó là then chốt; nếu không thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định
sẽ chỉ là mớ giấy lộn"4
Hai năm sau khi giành được chính quyền, trong tác phẩm Sửa đổi lối làm
việc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc"5; "côngviệc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém"6; "cán bộ là nhữngngười đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ
và thi hành Đồng thời đem tình hình dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chínhphủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng"7
Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nghị quyếtHội nghị Trung ương 3 khóa VIII khẳng định: "Cán bộ là nhân tố quyết định sựthành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ,
là khâu then chốt trong công tác xây dựng đảng"8 Kết luận của Hội nghị Trung
2 C Mac và Ph Ăngghen: Toàn tập, t 2, Nxb Chính trị quốc gia, H., 2002, tr 181.
3 V.I Lênin: Toàn tập, t 4, Nxb Tiến bộ, M., 1974, tr 473.
4 V.I Lênin: Toàn tập, t.4 4, Nxb Tiến bộ, M., 1974, tr 499.
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t 5, Nxb Chính trị quốc gia, H., 2002, tr 269.
6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t 5, Nxb Chính trị quốc gia, H., 2002, tr 273.
7 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t 5, Nxb Chính trị quốc gia, H., 2002, tr 269.
quốc gia, H., 1997, tr 66.
Trang 8ương 9 khóa X một lần nữa khẳng định: "Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bạicủa cách mạng, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng"9.
Vai trò của cán bộ thể hiện trên các mặt chủ yếu sau:
Với đường lối, chính sách, pháp luật - bao gồm Cương lĩnh, Chiến lược,Nghị quyết của Đảng; các chính sách, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước; chủtrương, nghị quyết, kế hoạch công tác của cấp ủy địa phương, cơ quan, đơn vị -cán bộ tham gia xây dựng, hoàn thiện và giữ vai trò quyết định trong tổ chứcthực hiện
Với tổ chức - bao gồm cấp ủy, tổ chức đảng; tập thể lãnh đạo chínhquyền, chuyên môn, cơ quan, đơn vị…- cán bộ là nhân tố cấu thành tổ chức,chất lượng cán bộ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của tổ chức; đồng thời,cán bộ tham gia vào việc sắp xếp, kiện toàn và nâng cao chất lượng của tổ chức
Với nhân dân - bao gồm các tầng lớp nhân dân ở địa phương; cán bộ,công chức, viên chức ở các cơ quan, đơn vị; hạ sĩ quan, chiến sĩ trong các đơn vịlực lượng vũ trang; người lao động ở các đơn vị sản xuất… - cán bộ là "cầu nối"giữa Đảng, Nhà nước, các đoàn thể với nhân dân; là người làm công tác tưtưởng và công tác dân vận
Đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo của quận là những người vừa chịu tráchnhiệm trước thành phố, vừa chịu trách nhiệm trước nhân dân quận, những ngườitrực tiếp lĩnh hội mọi nghị quyết, chủ trương chính sách của cấp Trung ương,thành phố để triển khai quán triệt và tổ chức chỉ đạo thực hiện ở địa phương; cóvai trò quan trọng trong xây dựng chủ trương, chương trình, kế hoạch phát triểntoàn diện hoặc trong phạm vi từng ngành, từng lĩnh vực ở địa phương; chịutrách nhiệm kiểm tra, kiểm soát mọi lĩnh vực hoạt động diễn ra trên địa bàn theođúng đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước Đó là nhữngngười giữ vai trò trụ cột, quyết định các hoạt động ở đơn vị do mình phụ trách
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo quận là những người vừa chỉ đạo thực hiện đườnglối, chính sách của Trung ương, vừa vận dụng năng động, sáng tạo trong cách làm
cụ thể để thực hiện đường lối đó phù hợp với đặc điểm của từng địa phương, từngngành, vừa tổng kết thực tiễn, rút ra những bài học kinh nghiệm, qua đó, có thểkhái quát thành lý luận góp phần cùng các địa phương khác và Trung ương hoànthiện đường lối, chính sách phát triển đất nước Có thể nói, đội ngũ cán bộ, công
quốc gia, H., 2009, tr 271.
Trang 9chức chủ chốt quận là nhân tố quyết định nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiếnđấu và hiệu quả lãnh đạo, quản lý, điều hành của cấp uỷ đảng và uỷ ban nhân dâncủa quận, phường Đội ngũ này vừa là người lãnh đạo, vừa là người quản lý mọihoạt động của một bộ máy, một tổ chức, một cơ quan, đảm bảo cho bộ máy ấy vậnhành đồng bộ, đúng chức năng, thực hiện tốt nhiệm vụ, góp phần quan trọng làmcho mọi nghị quyết, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đượctriển khai thực hiện một cách sinh động trên địa bàn quận Họ có trách nhiệm to lớntrong xây dựng tổ chức, bộ máy, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng một đội ngũ cán
bộ đồng bộ bảo đảm thực hiện nhiệm vụ trước mắt và lâu dài của các tổ chức trong
hệ thống chính trị của quận và các phường
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo quận cũng là hạt nhân, trung tâm đoàn kết, tậphợp, quy tụ đội ngũ cán bộ, công chức trong đơn vị thực hiện nhiệm vụ của cơquan, đơn vị, địa phương Vị trí này cũng đòi hỏi họ phải là người trong sáng vềphẩm chất đạo đức, có quan hệ đúng mức với quần chúng và có năng lực nổi trộihơn để cán bộ trong đơn vị học tập, noi theo Đây còn là một trong những nguồnquan trọng cung cấp cán bộ của thành phố Thực tế cho thấy, nhiều đồng chí cán
bộ, công chức chủ chốt có quá trình công tác ở quận, khi được điều động lênthành phố công tác đã có những đóng góp quan trọng
Tóm lại, đội ngũ cán bộ lãnh đạo của quận là cán bộ lãnh đạo chủ chốtcủa Quận uỷ, Thường trực Ủy ban nhân dân, các phòng, ban ngành, đoàn thể,các phường, các đảng uỷ trực thuộc quận uỷ Đội ngũ cán bộ đó có trách nhiệmrất nặng nề, vai trò hết sức quan trọng trong quá trình lãnh đạo xây dựng và pháttriển quận trong công cuộc đổi mới và nhất là trong điều kiện chủ động và tíchcực hội nhập kinh tế quốc tế Quận Thanh Khê có sánh vai cùng các địa phươngkhác và cùng với thành phố hội nhập kinh tế quốc tế có hiệu quả hay không phụthuộc rất lớn vào đội ngũ cán bộ này
1.2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ
1.2.1 Khái niệm công tác cán bộ
Công tác cán bộ của Đảng là toàn bộ các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổchức thực hiện của cấp ủy, tổ chức đảng có thẩm quyền nhằm phát huy cao nhấtmọi tiềm năng cán bộ của toàn Đảng, các tổ chức trong hệ thống chính trị vàtoàn xã hội, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo,quản lý đáp ứng yêu cầu của từng giai đoạn cách mạng
1.2.2 Vai trò của công tác cán bộ
Trang 10Công tác cán bộ bao gồm nhiều khâu, giữa các khâu có mối quan hệ biện
chứng với nhau Các khâu đó bao gồm: 1) đánh giá, 2) quy hoạch, 3) đào tạo,
4)bồi dưỡng, 5) luân chuyển, 6) bố trí, 7) sử dụng và 8) thực hiện chính sách cán bộ Tương đương với đó là sự phân định tương đối rạch ròi các nội dung
trong công tác quản lý cán bộ gồm 1) Tuyển chọn, bố trí, phân công, điều động,luân chuyển và phân cấp quản lý cán bộ; 2) Đánh giá cán bộ; 3) Quy hoạch, đàotạo, bồi dưỡng cán bộ; 4) Bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ; 5) Khen thưởng, kỷluật cán bộ; 6) Thực hiện chế độ, chính sách cán bộ; 7) Kiểm tra, giám sát côngtác cán bộ và giải quyết khiếu nại, tố cáo về cán bộ Ở mỗi khâu trong công tác cán
bộ thì có những cách thực hiện khác nhau Nhưng chúng lại có mối quan hệ biệnchứng với nhau, làm điều kiện, tiền đề cho nhau Chất lượng và hiệu quả củamỗi khâu lại chịu sự quy định chặt chẽ của các khâu khác Tạo nguồn cán bộ làviệc thực hiện công tác chuẩn bị, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức kế cậncho đội ngũ hiện có Vì vậy, tạo nguồn cán bộ là một quy trình trong công táccán bộ nói chung, không nằm trong một khâu cụ thể nào trong công tác cán bộ.Tùy theo từng yêu cầu về nguồn cán bộ, công chức, tùy theo đối tượng khácnhau, tạo nguồn có thể là sự kết hợp của nhiều khâu nêu trên hoặc chỉ tập trungvào một hoặc hai khâu cụ thể Ví dụ: để tạo nguồn vào vị trí lãnh đạo cấp phó bíthư phường, xã, các chủ thể trong công tác cán bộ sẽ phải thực hiện tất cả cáckhâu từ đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển và thực hiện chínhsách cán bộ; để tạo nguồn cho cán bộ nữ, cán bộ dân tộc thiểu số, nhất thiết phảithực hiện qua các khâu tuyển dụng cán bộ nữ, lao động nữ có trình độ; bồidưỡng phát triển đảng viên nữ cân đối giữa các khu vực và bố trí, phân côngcông tác để đảng viên nữ có điều kiện phấn đấu, rèn luyện và trưởng thành
Trong công tác cán bộ, cũng cần thấy rõ sự khác biệt giữa “tạo nguồn cánbộ” với “quy hoạch cán bộ” Nếu công tác cán bộ được khu biệt thành công tác
bố trí cán bộ vào một vị trí cụ thể ở một thời điểm đã xác định trước (Ví dụ: ởđảng bộ quận, việc bố trí (bầu chọn) cán bộ chủ chốt của quận thường được thựchiện tại mỗi đại hội đại biểu đảng bộ quận thông qua nội dung bầu cử các ủyviên Ban chấp hành quận; đối với một cơ quan, đơn vị cụ thể, việc bố trí côngchức chủ chốt là việc bổ nhiệm, phân công công chức đó thông qua các quyếtđịnh), thì có thể chia ra làm hai giai đoạn chính là giai đoạn trước và sau bố trícán bộ, công chức Công tác tạo nguồn cán bộ là tổng thể những hoạt động đượcthực hiện trước giai đoạn bố trí cán bộ nhằm tạo ra nguồn cán bộ để “cung cấp”
Trang 11đầy đủ, kịp thời, có đầy đủ phẩm chất, độ tuổi, thành phần cho yêu cầu của côngtác nhân sự Trong khi đó, công tác quy hoạch là việc chủ động chuẩn bị nguồnnhân sự từ xa cho công tác cán bộ, bao gồm cả khâu đào tạo, bồi dưỡng, rènluyện để chuẩn bị bố trí, bổ nhiệm cán bộ trong tương lai
Như vậy, quy hoạch cán bộ chỉ là một trong những biện pháp, một trongnhững khâu để góp phần tạo nguồn cán bộ Nói đúng như Nghị quyết 42-
NQ/TW của Bộ Chính trị, mục đích của công tác quy hoạch cán bộ là “chuẩn bị
từ xa và tạo nguồn cán bộ dồi dào làm căn cứ để đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ đảm nhận các chức danh lãnh đạo, quản lý các cấp trong hệ thống chính trị vững vàng về chính trị, trong sáng về đạo đức, thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, có trình độ và năng lực, nhất là năng lực trí tuệ và thực tiễn tốt, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.”
Về đối tượng nằm trong công tác tạo nguồn, tùy theo tình hình, yêu cầu
cụ thể của tập thể, cấp ủy, cơ quan, địa phương và đặc thù hoạt động của mỗiđơn vị đó, sẽ có những hoạt động tạo nguồn dành cho các đối tượng khác nhaunhư tạo nguồn cán bộ nữ, tạo nguồn cán bộ trẻ, tạo nguồn cán bộ, công chức chủchốt, tạo nguồn cán bộ dân tộc thiểu số, tạo nguồn cán bộ phong trào, tạo nguồncán bộ, công chức cấp xã
Về phạm vi tạo nguồn cán bộ, tùy theo mục đích là tạo nguồn cho cán bộ,công chức trong lãnh vực nào thì xác định “nguồn” của cán bộ, công chức ởmức độ đó Ví dụ, ở cấp thành phố, nếu tạo nguồn cho cán bộ, công chức trẻ thì
có thể xác định nguồn từ cán bộ phong trào đoàn thể, từ nguồn sinh viên tốtnghiệp, từ nguồn công nhân, nếu tạo nguồn cho cán bộ nữ thì phạm vi thu hẹpxuống từ nữ công nhân, sinh viên, nữ cán bộ hoạt động đoàn thể, nếu tạo nguồncán bộ chủ chốt của một thành phố thì xác định nguồn cán bộ từ đội ngũ cán bộ,công chức hiện có, từ đội ngũ cán bộ, công chức đã được quy hoạch
Về chủ thể lãnh đạo công tác tạo nguồn cán bộ, cũng giống như chủ thểtrong công tác cán bộ, chủ thể lãnh đạo công tác tạo nguồn được xác định nhưsau: chủ thể lãnh đạo là cấp ủy, tổ chức đảng ở các đợn vị, cơ quan, địa phương;chủ thể chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn thực hiện là đội ngũ cán bộ chủ trì, là các
cơ quan chức năng cấp trên Từ đó có thể xác định, chủ thể lãnh đạo công táctạo nguồn đội ngũ cán bộ, công chức chủ chốt quận bao gồm: Thành ủy, trong
đó trước hết là Ban Thường vụ Thành ủy, Ban Chấp hành đảng bộ quận mà trực
Trang 12tiếp là Ban Thường vụ quận ủy và người đứng đầu các tổ chức trong hệ thốngchính trị của quận đó Qua đó, thấy rõ vai trò công tác cán bộ gồm:
Một là, công tác cán bộ có vai trò quyết định đến việc xây dựng, nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ
Hai là, công tác cán bộ là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng,
tức là "khâu then chốt của nhiệm vụ then chốt" trong công cuộc đổi mới
Ba là, công tác cán bộ là một nội dung quan trọng trong phương thức
lãnh đạo của Đảng
1.2.3 Nội dung công tác cán bộ
Công tác cán bộ của Đảng bao gồm nhiều nội dung
Một là, Đảng xác định quan điểm, chiến lược, đường lối, chủ trương,
chính sách, tiêu chuẩn, quy chế, quy định, phân cấp quản lý cán bộ và công táccán bộ Đây là những nội dung đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở để tiến hành cáccông việc cụ thể trong công tác cán bộ
Hai là, các khâu của công tác cán bộ, bao gồm: Đánh giá cán bộ; quy
hoạch cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; luân chuyển, điều động cán bộ; bố trí,
sử dụng cán bộ (bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, bầu cử, giới thiệu ứng cử, chỉ định,phân công phụ trách, miễn nhiệm…); quản lý cán bộ; khen thưởng, kỷ luật cánbộ; thực hiện chính sách đãi ngộ đối với cán bộ; kiểm tra, giám sát cán bộ; bảo
vệ chính trị nội bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo về cán bộ; kiện toàn tổ chức,
nâng cao chất lượng cán bộ làm công tác cán bộ Các khâu trong công tác cán bộ
có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, góp phần thực hiệntốt công tác cán bộ của Đảng
Ba là, lãnh đạo và tổ chức các tổ chức trong hệ thống chính trị và nhân
dân tham gia phát hiện, kiểm tra và giám sát cán bộ
Bốn là, nghiên cứu khoa học, sơ kết, tổng kết, phát triển lý luận về công
tác cán bộ
Trang 13CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO
QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1 ƯU ĐIỂM VÀ NGUYÊN NHÂN
Từ khi quán triệt và tập trung lãnh đạo hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ
ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) về “Chiến lược cán bộ thời kỳ
đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Quận uỷ Thanh Khê về cơ
bản đã xây dựng được một đội ngũ cán bộ đông về số lượng và chất lượng ngàycàng được nâng lên
2.1.1 Ưu điểm chung đội ngũ cán bộ lãnh đạo quận
Sau khi có Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương
Đảng (khóa VIII) về “Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước”, Quận uỷ đã tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ, không
ngừng nâng cao phẩm chất chính trị, trình độ, năng lực theo tiêu chuẩn, tiêu chícán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn trước mắt và lâu dài Quahơn 15 năm xây dựng và phát triển, đến nay, đội ngũ cán bộ, công chức, viênchức chủ chốt quận Thanh Khê đã có nhiều chuyển biến đáng kể
Thứ nhất, đội ngũ cán bộ, công chức này giữ vai trò quan trọng trong hệ
thống chính trị của quận Thanh Khê Họ có quá trình rèn luyện, phấn đấu vàtrưởng thành từ nhiều nguồn khác nhau: là cán bộ hoạt động nội thành, cán bộthoát ly tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, Chiến tranh biên giới phía TâyNam, cán bộ công tác, học tập tại miền Bắc trở về, cán bộ được hình thành từnguồn sinh viên, từ con em giai cấp công nhân, ngư dân trong nội thị quận, cán
bộ hình thành từ những nhân tố tích cực trong hoạt động phong trào và hoạtđộng ở cấp cơ sở Do là một quận lưu trú của nhiều nguồn dân cư cho nên, cán
bộ, công chức ở đây thực sự có tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, khôngcục bộ địa phương Điều kiện và môi trường công tác thuận lợi, đội ngũ cán bộnói trên yên tâm công tác, gắn bó với công việc được phân công
Thứ hai, về phẩm chất chính trị, cán bộ, công chức của quận đại đa số có
bản lĩnh chính trị vững vàng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào công cuộcđổi mới đất nước, họ cần cù, chịu khó, có khả năng tiếp cận cái mới nhanh, nhiệttình, tâm huyết vì sự phát triển của quận Tuy nhiên, cũng có trường hợp có biểuhiện suy thoái về tư tưởng đạo đức và lối sống, bị xem xét kỷ luật một số cán bộthiếu nhiệt tình và ý thức trách nhiệm, chưa gương mẫu, và nghiêm khắc với bản
Trang 14thân, thiếu tu dưỡng và rèn luyện mình Có những đồng chí lo vun vén lợi quyềncho cá nhân, gia đình, đơn vị mình hơn là chăm lo việc tập thể, việc cơ quan,việc dân, chỉ lo đời sống vật chất, coi nhẹ đời sống tinh thần, chỉ lo trước mắtkhông quan tâm đến những vấn đề cơ bản lâu dài, còn quan liêu, sống xa cáchdân, không sát cơ sở Cũng phải kể đến tình trạng phổ biến là cán bộ có tư tưởnglựa chọn vị trí công tác, không muốn làm việc ở khối cơ quan Đảng, đoàn thể
mà muốn chuyển sang công tác ở khối quản lý Nhà nước để vừa có chức, cóquyền, vừa có lợi ích cá nhân
Về trình độ, đội ngũ này được đào tạo cơ bản, có trình độ kiến thứcchuyên môn nghiệp vụ từ đại học trở lên Ví dụ, trong tổng số 248 cán bộ, côngchức cấp quận, chưa tính đến đối tượng nhân viên, người lao động tại các cơquan cấp quận và cán bộ, công chức cấp phường, có 85,1% người có trình độcao đẳng - đại học trở lên Bên cạnh đó, đối tượng này được quan tâm trang bịthêm nhiều kiến thức tin học, quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, kiến thức vềquốc phòng và an ninh Tuy nhiên, một bộ phận còn thiếu và yếu về trình độngoại ngữ, trình độ tin học để tiếp cận với kiến thức chuyên môn nghiệp vụ
Thứ ba, trong trong điều kiện thành phố và đặc biệt là quận đang phát
triển năng động, tốc độ phát triển đô thị đã và đang diễn ra nhanh, đội ngũ cán
bộ quận đã tỏ ra khá năng động, luôn tìm tòi, sáng tạo, có ý thức phấn đấu vươnlên nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong sự nghiệp xây dựng và phát triểnquận Tuy nhiên, cũng còn một bộ phận do có quá trình gắn bó và công tác lâudài tại quận có tư tưởng “công thần”, “trâu già không sợ dao phay”, có sự trì trệtrong nhận thức và tiếp thu với cái mới, chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu củacông việc mới
Thứ tư, cơ cấu và thành phần xuất thân của đội ngũ cán bộ, công chức quận
tương đối đa dạng, đa số là cán bộ có quá trình công tác tại thành phố Đà Nẵng, có
sự gắn bó với quận Thanh Khê Tuy nhiên, có sự chênh lệch và mất cân đối lớn về
độ tuổi Trong tổng số 248 cán bộ, công chức của toàn quận, xét về độ tuổi, có54,1% cán bộ, công chức có độ tuổi dưới 40, 19,4% có độ tuổi từ 41 đến 50 và26,6% có độ tuổi trên 50 [4] Như vậy, cán bộ, công chức có độ tuổi dưới 40 chiếm
tỷ lệ áp đảo song độ tuổi kế cận cho đội ngũ cán bộ, chủ chốt hiện nay lại khá thấp.Chính vì vậy, trong giai đoạn 2016-2020, công tác tạo nguồn kế thừa của đội ngũcán bộ, công chức chủ chốt của quận sẽ gặp nhiều khó khăn
Những đặc điểm cơ bản trên đã đặt ra những yêu cầu cấp bách cho BanChấp hành Đảng bộ quận thực hiện các biện pháp có tính khả thi để tạo nguồn
Trang 15cán bộ, công chức vững vàng về chính trị, trong sạch về đạo đức lối sống, có tưduy tốt, có năng lực, trở thành thành lực lượng kế cận xứng đáng, và đáp ứngđúng được yêu cầu phát triển quận trong giai đoạn tới đây.
2.1.2 Số lượng, cơ cấu và chức danh cán bộ lãnh đạo
Đội ngũ cán bộ, công chức này gồm những cán bộ lãnh đạo hiện nay đangcông tác tại các cơ quan tham mưu của Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận, cácđảng ủy phường, xã, các đảng ủy trực thuộc Quận ủy, các phòng ban của quận,Mặt trận tổ quốc Việt Nam quận và các tổ chức chính trị - xã hội cấp quận và lựclượng vũ trang đóng trên địa bàn quận
2 Phó Bí thư Thường trực Quận uỷ 1
3 Trưởng các cơ quan tham mưu, giúp việc 10
4 Phó các cơ quan tham mưu, giúp việc 10
8 Phó Trưởng phòng và tương đương 28
tế xã hội, an ninh, quốc phòng; xây dựng đảng và hệ thống chính trị trên lĩnhvực được phân công phụ trách