Khi chúng ta nói đến nền công nghiệp báo chí là bàn đến vấn đề kinh tế trong hoạt động báo chí, rộng hơn là kinh tế trong hoạt động văn hóa mà báo chí là một bộ phận quan trọng MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 T[.]
Trang 1MỤC LỤCPHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Trang
233
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4
5 Kết cấu của tiểu luận 5
1.2 Báo chí với vai trò là một thứ hàng hóa trong nền kinh tế thị
trường
1.3.Quan điểm hình thành và phát triển một nền kinh tế báo chí để
báo chí vừa là công cụ tư tưởng tin cậy, sắc bén của Đảng, vừa là
một lĩnh vực có thể tổ chức những hoạt động kinh tế có hiệu quả
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG
KINH TẾ Ở ĐÀI PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH THỪA
THIÊN HUẾ
2.1 Vài nét về quá trình hình thành và phát triển
2.2 Hoạt động thu, chí của Đài PT-TH Thừa Thiên Huế trong thời
gian qua
2.3 Nộp thuế
CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VỀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ Ở ĐÀI
PT-TH THỪA THIÊN HUẾ VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM
QUẢN LÝ VÀ TĂNG NGUỒN THU
3.1 Đánh giá về hoạt động kinh tế
3.2 Các giải pháp tăng nguồn thu
3.3 Một số kiến nghị và đề xuất
811
15
1516
2122
222527
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
3031
MỞ ĐẦU
Trang 21 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, kinh tế báo chí là một vấn đề hết sức nhạy cảm và không thể nétránh được nữa, nhất là trước yêu cầu nặng nề của sự nghiệp cách mạng đặt chobáo chí đó là phải nâng cao chất lượng, phải có bước phát triển, phải tự cân đốitài chính
Hệ thống báo chí Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý củaNhà nước Tất cả các cơ quan truyền thông đều là cơ quan nhà nước Trong khi
đó nói đến kinh doanh là nói đến kinh tế Báo chí đã hoạt động kinh doanh tấtnhiên là phải làm kinh tế Vậy hoạt động báo chí có tính đến kinh doanh không?nếu có ở mức độ nào? việc kinh doanh trong hoạt động báo chí có quan hệ thếnào đến cơ chế thị trường? Nên xem báo chí là lĩnh vực kinh doanh hay báo chí
là một hoạt động mang tính kính doanh?
Cũng phải thừa nhận rằng, chịu sự tác động của nền kinh tế thị trường,trong điều kiện nhà nước đang đẩy mạnh chủ trương cắt giảm bao cấp với báochí thì hoạt động tìm kiếm và mở rộng các nguồn thu từ quảng cáo và dich vụ của các cơ quan báo chí là một xu thế tất yếu, khách quan Tuy nhiên, vì thế mà
đề cao mục tiêu kinh tế của báo chí lại là một sai lầm Xét trên cả hai phươngdiện lý luận và thực tiễn đều cho thấy đầu tiên và trước hết, báo chí bao giờ cũngphải hướng tới mục tiêu thông tin và chính trị Hoạt động báo chí là hoạt độngthông tin và chính trị Mục tiêu số một của bất kỳ một cơ quan báo chí nào cũngphải là thông tin đúng tôn chỉ mục đích đã được đề ra Chỉ có thực hiện tốt mụctiêu này báo chí mới có điều kiện thực hiện các mục tiêu khác của mình, trong
đó có mục tiêu kinh tế
Có thể khẳng định rằng, hoạt động kinh tế của đơn vị la yếu tố hết sức quantrọng, là điều kiện không thể thiếu để đảm bảo yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chínhtrị của một cơ quan báo chí Tăng thu, đáp ứng nhu cầu chi và tăng đầu tư pháttriển là yếu tố quyết định đến chất lượng nội dung và hình thức của hoạt độngbáo chí Mà một khi chất lượng được đổi mới và cải tiến thì yêu cầu phục vụnhiệm vụ chính trị càng có hiệu quả
Trang 3Trong tiểu luận này, tôi xin được đề cập đến những vấn đề trên, đồng thờiphân tích thực trạng hoạt động kinh tế của Đài Phát thanh-Truyền hình ThừaThiên Huế nhằm chứng minh cho những quan điểm trên.
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
2.1 Mục đích:
Mục đích của đề tài là hệ thống hóa lý luận về kinh tế truyền thông, đưa raquan điểm của Đảng va Nhà nước về hoạt động báo chí trong nền kinh tế thịtrường, dựng lên một bức tranh khái quát và toàn diện về thực trạng hoạt độngkinh tế ở Đài Phát thanh Truyền hình Thừa Thiên Huế hiện nay Trên cơ sở đó,tác giả đưa ra những kiến nghị, đề xuất và những giải pháp về hoạt động kinh tếcho sự phát triển của Đài trong nhưng năm tới
2.2 Nhiệm vụ
Để đạt được mục đích trên, phải thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Làm rõ những vấn đề liên quan đến cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tàinhư: những khái niệm liên quan; phân tích những đặc điểm của báo chí với vaitrò là sản phẩm hàng hóa; phân tích quan điểm phát triển nền kinh tế báo chí đểbáo chí vừa là công cụ tuyên truyền của Đảng, vừa là tổ chức hoạt động kinh tế
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động kinh tế của Đài Phat thanhTruyền hình Thừa Thiên Huế Điều này được thể hiện thông qua hoạt động thu,chi, quảng cáo, kinh doanh dịch vụ, thuế
3.3.Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là hoat động kinh tế ở Đài PT- TH ThừaThiên Huế từ tháng 1/2013 đến nay
Trang 44 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:
4.1.Cơ sở lý luận:
Đề tài được thực hiện trên nền tảng khoa học lý luận của chủ nghĩa
Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối, chính sách củaĐảng, Nhà Nước Việt Nam trong quản lý và phát triển báo chí Cụ thể đó lànhững lý thuyết về kinh tế truyền thông; lý thuyết về báo chí học; báo chí vớivai trò là một sản phẩm hàng hóa trong nền kinh tế thị trường
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Để làm rõ những nội dung cơ bản đã đặt ra của luận án, trong quá trình nghiêncứu tác giả sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử trong đócác phương pháp chủ yếu vận dụng trong luận án:
- Phương pháp phân tích tài liệu: dùng để xem xét, phân tích các thông tin
có sẵn trong tài liệu, từ đó rút ra những thông tin cần thiết phục vụ cho mục đíchnghiên cứu đề tài Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích tài liệu, tác giả kế thừanhững kết quả nghiên cứu đã có, sử dụng nó để so sánh, minh họa cho các kếtquả khảo sát của mình, từ đó đưa ra những đóng góp mới của mình
- Phương pháp thống kê: dung để thống kê tài liệu, con số, sự kiện, dữliệu…có được trong quá trình khảo sát
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: được dung để phân tích, đánh giá vfatổng hợp những kết quả nghiên cứu nhằm đưa ra những luận cứ, luận điểm kháiquát…
5 Ý nghĩa của đề tài
Những kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở để những người trực tiếp hoạtđộng trong lĩnh vực báo hình, đặc biệt là những nhà quản lý kênh truyền hìnhtham khảo để có hướng hoạch định chiến lược kinh doanh trong bối cảnh hiệnnay; làm cơ sở khoa học phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu của sinh viênchuyên ngành báo chí va những ai quan tâm đến đề tài; đồng thời giúp cho cácnhà báo có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về ý nghĩa, vai trò của công việcmình đang làm
6 Bố cực của đề tài
Trang 5Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, những nội dung chính của tiểu luận được kết
cấu thành 3 chương:
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KINH TẾ BÁO CHÍ HIỆN NAY1.Quan niệm về kinh tế truyền thông
2.Báo chí với vai trò là một thứ hàng hóa trong nền kinh tế thị trường
3.Quan điểm hình thành và phát triển một nền kinh tế báo chí để báo chí vừa
là công cụ tư tưởng tin cậy, sắc bén của Đảng, vừa là một lĩnh vực có thể tổ chứcnhững hoạt động kinh tế có hiệu quả
Chương 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ Ở ĐÀI PHÁTTHANH TRUYỀN HÌNH THỪA THIÊN HUẾ
1.Vài nét về quá trình hình thành và phát triển
1.1 Quá trình hình thành:
1.2 Bộ máy tổ chức
2.Hoạt động thu, chí của Đài PT-TH Thừa Thiên Huế trong thời gian quaChương 3 ĐÁNH GIÁ VỀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ Ở ĐÀI PT-TH THỪA THIÊN HUẾ VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM QUẢN LÝ VÀ TĂNG NGUỒN THU
1.Đánh giá về hoạt động kinh tế
2 Các giải pháp tăng thu
3 Kiến nghị và đề xuất
KẾT LUẬN
NỘI DUNGChương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KINH TẾ BÁO CHÍ HIỆN NAY 1.Quan niệm về kinh tế truyền thông
Trang 6Cùng với việc xây dựng nền kinh tế hàng hoá vận hành theo cơ chế thịtrường, người dân đã quen dần với các khái niệm: thị trường lao động, thị trườngtiền tệ; chất xám là hàng hoá, sản phẩm giáo dục là hàng hoá Thông tin, sảnphẩm chủ yếu của ngành truyền thông đã và đang được coi là một thứ hàng hoá,
có thể là một loại hàng hoá đặc biệt, nhưng vẫn có đầy đủ thuộc tính của mộtloại hàng hoá Nghĩa là có một cộng đồng người sản xuất ra nhưng không phải
để tự phục vụ mà để đáp ứng nhu cầu xã hội và có thể trao đổi, mua bán
Ở các nước phát triển, “thông tin” trở thành một trong nhưng "nhu yếuphẩm" không thể thiếu được trong xã hội hiện đại Người ta cần rất nhiều loạithông tin: thông tin chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá giải trí và sẵn sàng trảtiền để được đáp ứng nhu cầu này Nắm bắt được nhu cầu này, người ta đầu tưrất lớn cho ngành công nghiệp truyền thông Truyền thông từ lâu đã trở thànhmột ngành kinh tế cực kỳ quan trọng với doanh số hàng năm lên tới cả trăm tỷđôla và vẫn đang trên đà phát triển rất mạnh Chính quyền muốn thông tin đếnngười dân những quan điểm, chính sách của mình cũng phải chi những khoảntiền không nhỏ
Cho đến nay, các cơ quan truyền thông của nước ta đến nay vẫn được coi làcác cơ quan Nhà nước, được hưởng chế độ bao cấp và có trách nhiệm tuyêntruyền, định hướng của Đảng, Nhà nước và đoàn thể đến người dân Nhưngtrong sự phát triển chung của xã hội, một thế mới đang mở ra: bên cạnh nhữngbáo đài vẫn được bao cấp hoàn toàn hoặc một phần, một số cơ quan truyền thông
đã tự làm dịch vụ kinh doanh, phải theo cơ chế "lãi hưởng lỗ chịu", cung cấp cho
xã hội những thông tin theo xu hướng kinh doanh, giải trí Điều này sẽ mang lạilợi ích to lớn cho cả nhà nước, người dân và cả cơ quan truyền thông Nhà nướckhông phải trả một khoản tiền khổng lồ để nuôi tất cả báo chí, trong đó có nhữngđài báo chỉ chuyên cung cấp thông tin kinh doanh, giải trí , thậm chí còn thuđược những khoản đóng góp của các cơ quan truyền thông "dịch vụ" để tăngcường chất lượng cho các cơ quan "chính thống" Người dân được tự do lựachọn các thông tin mà họ cần, không còn bị "ép" phải xem một kênh truyền hìnhhay một tờ báo nào đó nữa Họ sẽ chọn nguồn thông tin chính xác, phong phú,
Trang 7kịp thời, phân tích sâu theo đúng yêu cầu của họ Còn các cơ quan truyền thông
có thể bán sản phẩm của mình, kinh doanh quảng cáo thu lãi lớn Thật khônghay, trong khi chúng ta phải bỏ ra những khoản tiền lớn để mua thông tin của cáchãng truyền thông nước ngoài thì các thông tin chúng ta sản xuất ra phải đemcho không mà không bán được
Chính vì thế, đã đến lúc phải nhìn nhận nghiêm túc, truyền thông là mộtngành kinh tế, thậm chí ngành kinh tế mũi nhọn Đã là ngành kinh tế, tất yếuphải có sự cạnh tranh Chính sự cạnh tranh lành mạnh sẽ nâng chất lượng củatruyền thông lên rất nhiều Kinh tế báo chí được hiểu đó là hoạt động kinhdoanh của một cơ quan báo chí một mặt đảm bảo cho sự tiếp tục phát triển, tăngcường cơ sở vật chất, đổi mới thiết bị kỹ thuật công nghệ, mở mang thêm cácnguồn thông tin, tài liệu, cũng như công tác đào tạo, nâng cao trình độ chuyênmôn nghiệp vụ cho cơ quan báo chí đó, một mặt đem lại nguồn thu cho cơ quanbáo chí đó, cho nhà nước, chủ yếu là qua nộp thuế
Khi phải tự hạch toán, muốn đảm bảo hoạt động thì mỗi cơ quan sẽ phảinăng động tìm cách bán được sản phẩm, phải cạnh tranh theo đúng quy luật củathị trường Họ sẽ phải thuyết phục được công chúng rằng sản phẩm của họ tốt,nhờ thế giá trị tuyên truyền - giáo dục - định hướng cũng sẽ cao lên Khi truyềnthông đã là một ngành kinh tế, cuộc chiến "thương hiệu" như tất cả các ngànhkinh doanh mua - bán khác sẽ là một phần không thể thiếu Nhưng, với đặc thùriêng của mình, doanh thu của truyền thông sẽ từ nhiều nguồn khác nhau, kể cả
từ quảng cáo, tài trợ của các doanh nghiệp muốn quảng cáo thương hiệu Nhưthế, việc bắt tay giữa các cơ quan truyền thông và các công ty quảng cáo trongviệc sản xuất chương trình là điều hiển nhiên, theo đúng quy luật của kinh tế
2 Báo chí với vai trò là một thứ hàng hóa trong nền kinh tế thị trường
Với đặc điểm là một thứ hàng hóa, nhất là thứ hàng hóa trong cơ chếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Báo chí có một số đặc điểm như:
Thứ nhất, chúng ta bàn đến yếu tố đặc biệt của báo chí với đặc điểm
là một thứ hàng hóa trong nền kinh tế thị trường Báo chí là một thứ hànghóa không phải như các loại hàng hóa thông thường khác Nó là một thứ
Trang 8hàng hóa đặc biệt, sản phẩm làm ra mà mục đích chính không phải là đểkinh doanh Sản phẩm báo chí mặc dù vẫn được bày bán trên thị trườngnhưng nó là một sản phẩm thuộc lĩnh vực tinh thần Giá trị của nó khôngthể cân, đo, đong, đếm như những thứ hàng hóa khác Việc đánh giá “chấtlượng” của nó phụ thuộc rất lớn vào trình độ tiếp nhận của công chúng.
Do là một thứ hàng hóa đặc biệt nên việc mua và bán của nó cũng diễn ramột cách hết sức đặc biệt như chính nó vậy Không có sự mặc cả, khônggiảm giá như sách “Giá” của nó là cố định như lượng thông tin mà nómang lại Cái “giá” của nó không nằm ở một quy chuẩn nào cả, tức làngười ta không thể dựa vào lượng thông tin mà nó mang lại để định ra mộtcái “giá” nào đó cho nó Mà giá của nó chỉ mang tính chất ước lệ, tức làchỉ tạm thời Lợi nhuận không phải là tiêu chí đầu tiên đối với thứ hànghóa này Mục đích làm ra báo và bán báo không nhằm vào kinh doanh Vànhà báo càng không thể là nhà kinh doanh
Khi người ta mua một sản phẩm nào đó trên thị trường thì người ta luônquan niệm rằng, thời hạn sử dụng của nó sẽ kéo được bao lâu, tuổi thọ của nónhư thế nào, khi nào thì nó hỏng, khi nào thì phải thay cái mới, chất lượng củasản phẩm đó như thế nào Những câu hỏi luôn được đặt ra Nhưng đối với “hànghóa” báo chí thì hoàn toàn khác Họ mua, họ có sự lựa chọn nhưng sự lựa chọnnày là sự lựa chọn cho phù hợp với điều kiện và nhu cầu của mình mà thôi Giátrị của nó là mãi mãi và vô cùng to lớn Giá trị của nó chính là những nguồn trithức to lớn mà nó mang lại cho con người Mà con người luôn muốn tìm kiếmnhững tri thức mới Do đó, báo chí đã luôn cố gắng đáp ứng đầy đủ yêu cầu này.Nên việc nó tồn tại lâu dài là một tất yếu khách quan Ngoài ra, sản phẩm này cóthể được sử dụng bởi nhiều người, không có sự giới hạn về không gian, thờigian Người ta có thể truyền tay nhau để sử dụng Người này xem xong có thểtruyền cho người khác, hoặc có thể lưu trữ Nói chung là báo chí là một thứ hànghóa rất khác so với các loại hàng hóa khác
Thứ hai, như đã nói ở trên, lợi nhuận không phải là tiêu chí hàng đầu đối với
báo chí Mà báo chí được sản xuất ra là vì lợi ích công cộng, lợi ích của cộng
Trang 9đồng Hiện nay, đã có một cơ quan báo chí mở rộng hình thức hoạt động đểngoài nguồn bán báo, các cơ quan báo chí có thể thu thêm từ các nguồn khácphù hợp với pháp luật hỗ trợ cho hoạt động báo chí là một xu hướng đang pháttriển hiện nay Đó có thể là các hoạt động quảng cáo Đã có một số báo đã có thểđứng vững trong nền kinh tế thực trường Tự hạch toán thu chi Không còn phảinhận bao cấp của nhà nước nữa Mà ngược lại những tờ báo này đã quay trở lạinộp ngân sách với những khoản tiền không nhỏ Điều này đã cho thấy rằng báochí vẫn có thể tồn tại trong nền kinh tế thị trường với chức năng là một thứ hànghóa Thực tế của quá trình hoạt động báo chí có người cho rằng báo chí chỉ làmnhiệm vụ phục vụ, không nên tính đến yếu tố lời lãi, không nên tính đến việckinh doanh bởi như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến mục tiêu cao cả của báo chí làtuyên truyền, giáo dục, tổ chức vận động các tầng lớp nhân dân Tuy nhiên, hiệnnay khi báo chí hoạt động trong cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủnghĩa, việc tổ chức kinh doanh, dịch vụ trong phạm vi chức năng nhiệm vụ củamình, việc tính toán lỗ lãi, việc tìm các nguồn thu chính đáng là những nộidung rất đáng quan tâm trong kinh tế báo chí.Ngoài ra, còn một yếu tố rất đặcthù nữa của báo chí trong nền kinh tế thị trường đó là sự cạnh tranh vẫn diễn rarất quyết liệt Nhưng đó là sự cạnh tranh về thông tin về mức độ hấp dẫn và giátrị của thông tin Giữa báo chí với báo chí không có sự cạnh tranh về giá cả,nghĩa là tờ báo này không phá giá tờ kia Mục đích kinh doanh của báo chí là lôikéo độc giả ngày càng đông về báo mình bằng hình thức cải tiến nội dung, tinbài phong phú, mới lạ, hay hấp dẫn, hình thức trình bày đẹp mắt Đó chính làyếu tố đầu tiên được báo chí đề cập đến trong sự cạnh tranh này
Thứ ba, đó là mối quan hệ giữa báo chí và người đọc Trong nền kinh tế thị
trường có thể xem mối quan hệ này giống như mối quan hệ giữa người mua vàngười bán dựa trên quy luật cung cầu tên thị trường Có cầu tức cung sẽ đáp ứng
Sự đa dạng các loại hình thông tin, sự phong phú về hình thức là một trongnhững yêu cầu nhằm đáp ứng yêu cầu của công chúng Ngoài ra, cùng với xu thếphát triển chung không chỉ là sự phát triển của đất nước mà còn sự phát triển củanền báo chí thế giới Báo chí Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc được, đổi
Trang 10mới là một nhu cầu tất yếu Các loâi hình báo chí hiện đại đã có mặt ở Việt Nam,các chương trình trên truyền hình - truyền thanh ngày càng đa dạng và phongphú, các trang báo ngày càng sặc sở, đẹp về hình thức đa dạng về nội dung, thịtrường báo chí ngày càng trở nên đông đúc hơn với nhiều loại báo phục vụ chomọi đối tượng từ người già, người trẻ, học sinh, sinh viên cho đến phụ nữ, trẻthơ Điều này chứng tỏ nhu cầu của công chúng là rất lớn và không có giới hạn.Mặc dù, về hình thức là như vậy nhưng về bản chất thì việc xuất hiện ngày càngnhiều báo không chỉ đơn thuần phục vụ công chúng mà còn có tác dụng xâydựng xã hội lành mạnh hơn, xây dựng con người hoàn thiện hơn, đó chính là bảnchất tốt đẹp của báo chí chúng ta Báo chí không vì nhu cầu của công chúng mà
xa rời tôn chỉ mục đích, không đưa những tin mang tính chất giật gân câu khách,không chạy theo thị hiếu tầm thường của độc giả và quan trọng là không thươngmại hóa báo chí Báo chí thông tin đầy đủ muôn mặt của đời sống xã hội, bứctranh muôn màu của đời sống xã hội được in đậm trên báo chí Tuy nhiên, dù thếnào đi nữa thì báo chí vẫn là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chứcchính trị xã hội và là diễn đàn của nhân dân
3.Quan điểm hình thành và phát triển một nền kinh tế báo chí để báo chí vừa là công cụ tư tưởng tin cậy, sắc bén của Đảng, vừa là một lĩnh vực có thể tổ chức những hoạt động kinh tế có hiệu quả
Tồn tại trong một xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp, báo chí bao giờcũng được ra đời với tư cách là diễn đàn, tiếng nói của một giai cấp, một tổ chứcchính trị nhất định và được tổ chức đó bảo trợ Khả năng định hướng nhận thức
và hành động của công chúng của báo chí, bao giờ cũng được các giai cấp, các
tổ chức chính trị sử dụng triệt để nhằm “lái” dư luận xã hội theo chiều hướng cólợi cho giai cấp mình Để tồn tại không một tờ báo nào được phép thông tinngược lại với lợi ích của chính tổ chức sinh ra mình Do vậy, trước khi tiến hànhkinh doanh, bao giờ báo chí cũng phải tiến hành hoạt động tư tưởng Thực hiệnkhông tốt nhiệm vụ này, báo chí không còn cơ sở tồn tại, để mở mang các hoạtđộng kinh doanh của mình Có thể nói, chỉ có làm tốt chức năng thông tin, chứcnăng tư tưởng, tuân thủ nghiêm túc mục đích, tôn chỉ đã được đề ra, báo chí mới có
Trang 11điều kiện để thực hiện mục tiêu kinh tế Xa rời mục tiêu chính trị, chối bỏ chức năngthông tin cũng có nghĩa báo chí tự tách ra khỏi môi trường sống của mình Tuyệt đốihoá mục tiêu kinh tế của báo chí cũng chính là tự đánh mất năng lực kinh doanh củabáo chí.
Trên một phương diện khác, nói đến kinh doanh là nói đến lợi nhuận Kinhdoanh trên báo chí cũng cần được đặt trong mối quan hệ với lợi nhuận Do khảnăng có thể cùng một lúc đến toàn bộ đời sống xã hội, cùng một lúc có thể làmthay đổi nhận thức, hành vi của hàng triệu người, nên báo chí có một khả năng tolớn trong sự vận động phát triển của xã hội Bởi tính đặc thù này nên lợi nhuậntrong kinh doanh báo chí không thể chỉ là những lợi nhuận mang ý nghĩa vậtchất thuần tuý Lợi nhuận của hoạt động kinh doanh báo chí đó còn là sự thayđổi trong thái độ, động cơ làm việc của người lao động, sự định hướng kinhdoanh của nhà quản lý, là nhận thức của công chúng thậm chí là cả nhữngchiến lược đúng đắn trong phát triển kinh tế xã hội Lợi nhuận từ hoạt độngkinh doanh báo chí là cả tiến bộ xã hội Ngày nay đã có rất nhiều doanh nghiệpthành đạt thừa nhận thành công của họ là do thông tin trên báo chí đem lại Vàcũng nhờ có báo chí mà nhiều nhà quản lý xã hội đã có cái nhìn khách quan hơn
về thực tiễn cuộc sống để từ đó đưa ra các quyết sách điều chỉnh thích hợp, kíchthích sự vận động của xã hội theo chiều hướng tích cực Tất cả những giá trịnày đều lớn hơn rất rất nhiều lần lợi nhuận mà cơ quan báo chí thu được thôngquan bán sản phẩm, kinh doanh quảng cáo, dịch vụ Như vậy, ngay cả dưới góc
độ kinh doanh, bản thân báo chí không được phép chạy theo mục đích kinh tếđơn thuần Không thể vì lợi ích nhỏ của tờ báo mà có thể hạ thấp chất lượngthông tin, thiếu trách nhiệm với sự tiến bộ của xã hội Tuyệt đối hoá mục tiêukinh tế cũng chính là cách nhìn thiển cận về hoạt động kinh doanh trên báo chí.Mục tiêu kinh doanh đích thực của báo chí chỉ thực sự đạt được khi báo chí cótrách nhiệm cao với xã hội và giữ được định hướng chính trị tích cực Có thể nói,xem xét vấn đề dưới bất cứ một góc độ nào thì hoạt động báo chí luôn mang mầusắc chính trị xã hội Mục tiêu của báo chí bao giờ cũng hướng tới giữ vững địnhhướng tư tưởng với toàn xã hội Thực hiện tốt mục tiêu này, báo chí mới có
Trang 12những điều kiện thuận lợi để triển khai các hoạt động kinh doanh, thực hiện mụctiêu kinh tế
Tuy nhiên, như vậy không có nghĩa được xem nhẹ mục tiêu kinh tế củabáo chí Trong thực tiễn, mục tiêu chính trị và mục tiêu kinh tế luôn có mối quan
hệ gắn bó chặt trẽ với nhau trong hoạt động báo chí Mục tiêu chính trị bao giờcũng giữ vai trò quyết định sự tồn tại, còn mục tiêu kinh tế là yếu tố tạo ra cơ sởvật chất để cho báo chí thực hiện tốt mục tiêu chính trị Giữ vững định hướng tưtưởng chính là để tờ báo kinh doanh không bị chệch hướng Và thực hiện tốtmục tiêu kinh tế cũng là cơ sở để báo chí thể hiện tốt hơn vai trò định hướng tưtưởng của mình trong xã hội
Vấn đề thực hiện mục tiêu kinh tế của báo chí càng trở nên quan trọng hơnkhi mà hiện nay, “bầu sữa” ngân sách - theo chủ trương xoá bỏ bao cấp với báochí của Chính phủ không còn nữa Điều này đòi hỏi báo chí luôn phải tỉnh táo vànăng động hơn trong triển khai các hoạt động kinh doanh, tìm kiếm các nguồnthu để trang trải cho các hoạt động tác nghiệp của mình Xem nhẹ mục tiêu kinh
tế lúc này cũng có nghĩa báo chí đã tự loại mình ra khỏi mặt trận tư tưởng văn hoá.Thử hình dung xem báo chí sẽ hoạt động như thế nào nếu không có một nền tảngvật chất vững mạnh? Năng lực sáng tạo của các nhà báo sẽ ra sao khi mà tiềnlương, nhuận bút không đủ để tái sản xuất sức lao động? Chắc chắn sẽ là rất khó
Tổ chức tốt hoạt động kinh doanh báo chí sẽ gỡ được những vấn đề trên Nhờ tổchức kinh doanh tốt, rất nhiều cơ quan báo chí đã cải thiện điều kiện làm việc, vàhoạt động hiệu quả hơn Được trả thù lao xứng đáng động lực làm việc trong cáctoà soạn thay đổi theo chiều hướng tích cực Có phương tiện hành nghề hiện đại,tầm nhìn, khả năng quan sát của phóng viên trở nên bao quát hơn, tinh tế hơn
Và kết quả cuối cùng là chất lượng thông tin của báo chí trở nên hấp dẫn hơn,sống động hơn, đáp ứng kịp thời nhu cầu của công chúng Thực tế khách quannày không thể không được ghi nhận
Tóm lại, với báo chí, mục tiêu kinh tế cũng rất quan trọng Để đạt đượcmục tiêu này đòi hỏi báo chí phải thực hiện tốt chức năng thông tin và nhiệm vụ
Trang 13chính trị tư tưởng Nếu tuyệt đối hoá mục tiêu chính trị, xem nhẹ mục tiêu kinh
tế báo chí sẽ khó phát triển Ngược lại, tuyệt đối hoá mục tiêu kinh tế, không coitrong mục tiêu chính trị, báo chí sẽ rơi vào tình trạng chệch hướng, chạy theothương mại hoá dẫn đến không có cơ sở để tồn tại Với báo chí, mục tiêu kinh
tế chỉ thực sự đạt được khi mỗi tờ báo biết kinh doanh trên cơ sở tôn trọng côngchúng, và giữ vững được định hướng chính trị Hoạt động kinh doanh của báochí chỉ thực sự hiệu quả khi dưới sự tác động của các hoạt động ấy là cả sựchuyển động tích cực của mọi mặt đời sống kinh tế, chính trị, xã hội
Chương 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ Ở ĐÀI
PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH THỪA THIÊN HUẾ
1.Vài nét về quá trình hình thành và phát triển
1.1 Quá trình hình thành:
Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh là đơn vị sự nghiệp thuộc Ủy ban Nhândân tỉnh, là cơ quan quan báo chí của Đảng bộ, chính quyền tỉnh, có chức nănggiúp Ủy ban Nhân dân tỉnh thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền đường lốichủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của Đảng
bộ, chính quyền tỉnh và quản lý sự nghiệp Phát thanh – Truyền hình trên địa bàntỉnh Đài chịu sự quản lý nhà nước về báo chí, về truyền dẫn và phát sóng của
Bộ Thông tin và Truyền thông và chịu sự quản lý nhà nước trên địa bàn theo
Trang 14phân công của Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh có
tư cách pháp nhân, trụ sở, con dấu và tài khoản riêng để hoạt động
Hiện nay, Đài PT-TH Thừa Thiên Huế hoạt động trên ba lĩnh vực: báohình, báo nói và báo điện tử Việc ba loại hình báo chí cùng hoạt động và pháttriển trong một cơ quan báo chí đã bổ trợ, tác động lẫn nhau, bổ sung cho nhau
cả về nhân lực, nguồn lực và tài lực; cả về nội dung và hình thức chuyển tảithông tin; cả về xây dựng và quảng bá thương hiệu, hình ảnh của Đài Đồng thời,
để đảm bảo cho ba loại hình báo chí hoạt động có hiệu quả, đòi hỏi nhu cầu chingày càng lớn cả về chi thường xuyên và chi cho đầu tư phát triển
1.2 Bộ máy tổ chức
* Ban Giám đốc có Giám đốc và 2 Phó Giám đốc
* Các phòng chức năng: có 8 phòng chức năng: Văn phòng, Phòng Kếhoạch Tài vụ, Dịch vụ - Quảng cáo & Khai thác, Kỹ thuật, Biên tập Chươngtrình, Thời sự, Văn nghệ và Phòng Chuyên đề Khoa giáo
*Về số lượng cán bộ VC của Đài tỉnh : hiện có 48 biên chế chính thức và
35 biên chế đơn vị tự hợp đồng, như vậy là còn thấp hơn so với các Đài cấp tỉnhtrong khu vực miền Trung; một số phòng như: Thời sự, Chuyên đề Khoa giáo,Văn nghệ, Dịch vụ QC và Khai thác và Văn phòng còn thiếu cán bộ viên chức
để hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ và giải quyết hết khối lượng công việc.Việc xác định vai trò, chức năng và nhiệm vụ nêu trên cho thấy hai đặcđiểm cơ bản của Đài là : đơn vị sự nghiệp có thu và cơ quan báo chí của Cấp ủy,chính quyền địa phương Là cơ quan báo chí, hoạt động của Đài được điều chỉnhbằng Luật Báo chi, tuân thủ tôn chỉ, mục đích đã được xác định, phải coi trọngnhiệm vụ hàng đầu và thường xuyên là tuyên truyền, phục vụ nhiệm vụ chính trị,góp phần thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đảm bảo quốcphòng-an ninh, xây dựng Đảng, Nhà Nước, xây dựng khối đại đoàn kết tòn dântrên địa bàn tỉnh Là đơn vị sự nghiệp có thu, Đài phải biết làm kinh tế, tức làphải biết tận dụng và khai thác mọi nguồn thu để đảm bảo cho nhu cầu chi vàđáp ứng yêu cầu phát triển
2 Hoạt động thu, chí của Đài PT-TH Thừa Thiên Huế trong thời gian qua
Trang 15Thực tê nhiều năm qua, Lãnh đạo Đài PT-TH Thừa Thiên Huế vừa coi trọngnhiệm vụ phục vụ chính trị của cơ quan báo chí, vừa đặc biệt quan tâm đếnnhiệm vụ làm kinh tế của cơ quan báo chí nhằm khai thác nguồn thu và tăng thu,đảm bảo một phần nhu cầu chi thường xuyên.
* Về nguồn thu của Đài :
Thu từ ngân sách : Là nguồn thu ổn định được Nhà nước cấp trong kế
hoạch hằng năm nhằm đảm bảo một phần nhu cầu chi thường xuyên, chủ yếucho đối tượng cán bộ viên chức thuộc biên chế Nhà nước theo số lượng được cấp
có thẩm quyền phê duyệt và chi cho yêu cầu sản xuất chương trình phục vụnhiệm vụ chính trị trên địa bàn như: các chương trình thời sự, chuyên mục,chuyên đề, phóng sự, phóng sự tài liệu, tuyên truyền các sự kiện kinh tế-chínhtrị, văn hóa-xã hội quan trọng Có thể hiểu đây là khoản ngân sách mà Nhà nướcđặt hàng cho Đài để thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao Về cơ bản, nguồnthu này được cấp ổn định trong 3 năm, tuy nhiên cũng có thể tăng hoặc giảm tùytheo tình hình thực tế thu ngân sách của Tỉnh cũng như xuất phát từ nhiệm vụchính trị mà Tỉnh giao cho Đài, có xem xét chỉ số tăng giá hàng năm(CPI) ỞĐài PT-TH Thừa Thiên Huế nguồn thu này chiếm tỉ trọng từ 40-45% của tổngnhu cầu chi thường xuyên
Thu sự nghiệp Phát thanh-Truyền hình và Thông tin điện tử : là nguồn
thu từ hợp tác tuyên truyền, quảng bá giữa Đài với các ngành, các địa phươngtrong Tỉnh Nguồn thu này được các ngành( Giáo dục, Y tế, Quân sự, Công an,nông nghiệp ), các đoàn thể (Mặt trận Tổ quốc, Liên đoàn lao động, Nông dân,Phụ nữ, Thanh niên ), các địa phương(Huyện, Thị xã, Thành phố) trích từ kinhphí tuyên truyền của ngành, đoàn thể, địa phương để ký kết hợp đồng với Đài tổchức sản xuất, phát sóng hoặc đăng tải thông tin trên sóng phát thanh, truyềnhình và thông tin điện tử theo định kỳ hằng năm, hằng tháng, hằng quí hoặc các
sự kiện quan trọng đột xuất Các hợp đồng được ký kết và thanh lý hằngnăm.Thực chất nguồn thu này cũng được ngân sách Nhà nước cấp qua cácngành, đoàn thể, địa phương để đáp ứng yêu cầu tuyên truyền nên không được