TẬP BÀI GIẢNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG GIẢNG DẠY SINH HỌC THUỘC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở THCS. ThS. Vũ Thị Thường

Trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS hiện nay thì Sinh học là bộ môn phù hợp để giáo viên giúp học sinh tiếp cận được nhiều nhất với kiếnthức về GDGT.. Sau khi Quốc hội thông q

Trang 1

SỞ GD & ĐT BẮC GIANG

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGÔ GIA TỰ

Tên tài liệu:

TẬP BÀI GIẢNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG GIẢNG DẠY SINH HỌC THUỘC MÔN KHOA HỌC

TỰ NHIÊN Ở THCS.

Đại diện nhóm tác giả: ThS Vũ Thị Thường

Đơn vị công tác: Trường Cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc Giang

Trang 2

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt 1

Lời nói đầu……… 2

CHƯƠNG I: TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 6………

3 Chủ đề 1: Khám phá bản thân……… 4

Modul 1: “Cô bé” của bạn nữ và “Cậu bé” của bạn nam……… 4

Chủ đề 2: Các bệnh ở cơ quan sinh dục……… 8

Modul 2: Nhận biết và phòng tránh các bệnh ở cơ quan sinh dục do nấm gây nên………

8 Modul 3: Nhận biết và phòng bệnh trùng roi âm đạo……… 12

Modul 4: Viêm âm hộ, âm đạo do giun kim……… 15

Modul 5: Hiểm họa từ đỉa khi bạn tắm sông……… 18

Modul 6: Nhận biết và phòng bệnh rận mu……… 21

Chủ đề 3: Bình đẳng giới ……… 24

Modul 7: Ứng xử văn minh với phụ nữ……… 24

Chủ đề 4: Giáo dục ý thức dân số và KHH gia đình……… 27

Modul 8: Những tác hại của hôn nhân cận huyết……… 27

Chủ đề 5: Định hướng tâm lí cho trẻ khi đến tuổi dậy thì……… 30

Modul 9: Yêu thương và trân trọng bản thân……… 30

Chủ đề 6: Phòng tránh xâm hại tình dục cho trẻ……… 33

Modul 10: Nhân tính – Thú tính……… 33

CHƯƠNG II: TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 7………

37 Chủ đề 1: Dinh dưỡng đối với tuổi dậy thì……… 37

Modul 1: Bổ sung nguồn chất khoáng từ thực vật……… 37

Modul 2: Bổ sung nguồn chất khoáng từ động vật……… 42

Chủ đề 2: Phòng tránh xâm hại tình dục……… 45

Modul 3: Những nguy hiểm khi quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên 45 Chủ đề 3: Các biện pháp rèn luyện, vệ sinh cơ thể tuổi dậy thì 49

Modul 4: Cách vệ sinh cô bé ngày đèn đỏ……… 49

Chủ đề 4: Những thay đổi cơ thể tuổi dậy thì……… 52

Trang 3

Modul 5: Vai trò của một số bộ phận trong cơ quan sinh dục 52

Chủ đề 5: Giới và bình đẳng giới……… 56

Modul 6: Giới và giới tính……… 56

Chủ đề 6: Sự phát triển của cơ thể……… 59

Modul 7: Hành trình của tinh trùng đến với trứng……… 59

Modul 8: Thụ tinh nhân tạo……… 63

Modul 9: Tại sao tinh trùng lại “biết bơi”?……… 66

Modul 10: Độ tuổi tốt nhất để phụ nữ sinh con……… 69

CHƯƠNG III: TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 8………

72 Chủ đề 1: Xác định vị trí của hệ sinh dục……… 73

Modul 1 Xác định vị trí của hệ sinh dục trên mô hình người……… 73

Modul 2 Xác định vị trí các bộ phận của tuyến sinh dục……… 75

Chủ đề 2: Các biện pháp rèn luyện và vệ sinh cơ thể tuổi dậy thì……… 78

Modul 3 Các biện pháp rèn luyện cơ thể tuổi dậy thì để xương phát triển tốt ………

78 Modul 4 Vai trò của tập thể dục và hoạt động đối với cơ thể tuổi dậy thì 81 Modul 5 Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu cho phù hợp với giới tính………… 83

Modul 6 Chăm sóc da tuổi dậy thì……… 85

Chủ đề 3: Dinh dưỡng tuổi dậy thì……… 88

Modul 7 Vai trò của sắt đối với các em nữ trong độ tuổi sinh sản và phụ nữ mang thai………

88 Chủ đề 4: Những thay đổi của cơ thể khi đến tuổi dậy thì……… 89

Modul 8 Dấu hiệu của giai đoạn dậy thì chính thức ở cơ thể nam giới…… 89

Modul 9 Dấu hiệu của giai đoạn dậy thì chính thức ở cơ thể nữ giới…… 93

Chủ đề 5: Tình bạn – Tình yêu……… 95

Modul 10 Những xao động tình cảm của tuổi mới lớn……… 95

Chủ đề 6: Mang thai ở tuổi vị thành niên……… 99

Modul 11 Hậu quả của việc mang thai và nạo phá thai ở tuổi vị thành niên 99

Trang 4

Chủ đề 7: Các bệnh lây truyền qua đường tình dục……… 105

Modul 13 Tình dục an toàn……… 105

Modul 14 Cần phải làm gì để ngăn chặn đại dịch HIV/AIDS? 108

Chủ đề 8: Bình đẳng giới………. 111

Modul 15 Ảnh hưởng của mất cân bằng giới……… 111

Chủ đề 9: Giáo dục ý thức dân số và kế hoạch hóa gia đình……… 114

Modul 16 Hậu quả của việc không thực hiện kế hoạch hóa gia đình…… 114

Modul 17 Một số biện pháp để cải thiện chất lượng dân số……… 117

Modul 18 Ô nhiễm môi trường do ảnh hưởng của tăng dân số………… 120

Modul 19 Ảnh hưởng của tăng dân số đến tài nguyên thiên nhiên…… 123

CHƯƠNG IV: TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 9………

125 Chủ đề 1: Sự phát triển của cơ thể………. 126

Modul 1 Quá trình hình thành trứng và tinh trùng ở người……… 126

Modul 2 Cơ chế thụ thai ở người……… 128

Chủ đề 2: Bình đẳng giới………. 131

Modul 3 Giáo dục ý thức bình đẳng giới……… 131

Chủ đề 3: Bệnh di truyền liên quan đến giới tính và hôn nhân…… 134

Modul 4 Bệnh di truyền ở người do gen nằm trên nhiễm sắc thể giới tính quy định……… 134

Modul 5 Bệnh ở người do đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể liên quan đến hôn nhân và sinh con………

136 Modul 6 Giáo dục ý thức phòng tránh bệnh và tật di truyền ở người… 138 Modul 7 Tư vấn y học trước khi lập gia đình và sinh con……… 140

Chủ đề 4: Giáo dục ý thức dân số và kế hoạch hóa gia đình……… 143

Modul 8 Cơ sở khoa học của luật hôn nhân gia đình cấm kết hôn gần 143

Modul 9 Hậu quả hôn nhân cận huyết đối với sức khỏe của thế hệ tương lai……… 145

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

Trang 6

Trong thời gian qua, công tác giáo dục giới tính đã được ngành giáo dụcđặc biệt quan tâm dưới nhiều hình thức Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nayvấn đề đưa GDGT vào học đường như thế nào vẫn còn nhiều băn khoăn, lolắng Câu hỏi được đặt ra là: “Nên dạy cái gì và dạy như thế nào về các chủ đềGDGT ?” đang là chủ đề “nóng” được toàn xã hội quan tâm

Trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS hiện nay thì Sinh học

là bộ môn phù hợp để giáo viên giúp học sinh tiếp cận được nhiều nhất với kiếnthức về GDGT Sau khi Quốc hội thông qua Đề án đổi mới chương trình, SGKgiáo dục phổ thông sau năm 2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục chỉ đạo các

cơ sở giáo dục tăng cường bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viênsẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổi mới, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo

hướng “tích hợp” là một trong những vấn đề cần ưu tiên Theo đó, chương trình

giáo dục phổ thông mới ở cấp THCS thì môn Sinh học được tích hợp vào mônKhoa học tự nhiên gồm 3 phân môn là Vật lí, Hóa học, Sinh học và giải pháptích hợp nội dung GDGT trong giảng dạy sinh học thuộc môn KHTN mới hoàntoàn khả thi và phù hợp với xu hướng dạy học hiện đại

Với mục đích biên soạn được tập bài giảng tích hợp nội dung giáo dục giớitính trong giảng dạy sinh học thuộc môn KHTN làm tài liệu giảng dạy cho giáoviên dạy môn KHTN tại các trường Trung học cơ sở, chúng tôi đã nghiên cứu và

biện soạn tài liệu“Tập bài giảng tích hợp giáo dục giới tính trong giảng dạy sinh

học thuộc môn Khoa học tự nhiên ở THCS”

Tài liệu được cấu trúc gồm 4 chương Trong mỗi chương đó, chúng tôi đềutrình bày theo các chủ đề GDGT Trong mỗi chủ đề gồm có những moduleGDGT Mỗi module GDGT gồm có các nội dung: Địa chỉ tích hợp; Mục tiêu;Thông tin bổ sung; Chuẩn bị; Gợi ý hoạt động giáo dục giới tính; Gợi ý kiểm tra,đánh giá

Trong quá trình biên soạn tài liệu chắc chắn không tránh khỏi những thiếusót, nhóm tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp chân thành củabạn đọc để tập bài giảng sẽ được hoàn thiện hơn./

Các tác giả

2

LỜI NÓI ĐẦU

Trang 7

CHƯƠNG I

TÍCH HỢP GDGT TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN

LỚP 6

Trang 8

4

Trang 9

CHƯƠNG 1: TÍCH HỢP GDGT TRONG CHƯƠNG TRÌNH KHTN LỚP 6

TRƯỜNG CĐ NGÔ GIA TỰ - GIẢI PHÁP SÁNG TẠO KỸ THUẬT

MODULE 1: “ CÔ BÉ” CỦA BẠN NỮ VÀ “CẬU BÉ” CỦA BẠN NAM

I Địa chỉ tích hợp

Chương trình môn học Địa chỉ tích hợp

Chương trình sinh học 6 (hiện hành)

Bài 4 Có phải tất cả thực vật đều có hoa

Phần: Xác định cơ quan sinh dưỡng, cơ quansinh sản và chức năng chính của các cơ quan.Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Tế bào – Đơn vị cơ sở của sự sống

Phần kiến thức: Từ tế bào đến cơ thể

II Mục tiêu: Sau khi học xong module này, học sinh phải đạt được:

- Gọi đúng tên các bộ phận trong cơ quan sinh dục của cơ thể, đồng thờibiết được một số thay đổi của cơ thể khi đến tuổi dậy thì

- Biết cách chăm sóc, giữ gìn vệ sinh cá nhân nói riêng và giữ gìn sứckhỏe nói chung

III Thông tin bổ sung

Một số thay đổi tuyệt vời trên cơ thể bạn khi đến tuổi dậy thì

Bạn nữ:

1 Tuổi dậy thì cơ thể thay đổi về chiều cao, cân nặng và đường nét

2 Sự phát triển của vú: Quầng vú dầy lên, sẫm lại, bầu vú nhú lên, nhọn,lớn dần Các tuyến sữa phát triển, lớp mỡ ngực dầy lên làm cho đôi vú ngàycàng đầy đặn

3 Sự phát triển của cơ quan sinh dục: Các bộ phận như môi lớn, môi nhỏ,

âm vật, âm đạo đều lớn lên, lông mu mọc xung quanh âm hộ và màu sắc âm hộsẫm hơn trước Bên trong cơ thể, âm đạo, tử cung cũng lớn lên, hai buồng trứngbắt đầu tiết hoocmon sinh dục và phóng noãn Niêm mạc tử cung bắt đầu tăngtrưởng và bị bong ra theo chu kỳ kinh nguyệt

4 Xuất hiện kinh nguyệt: Đó là dấu hiệu bạn đã bắt đầu rụng trứng, có

CHỦ ĐỀ 1 : KHÁM PHÁ CƠ THỂ

Trang 10

"thất thường", sau đó sẽ ổn định dần Thời gian hành kinh khoảng từ 3 đến 7ngày Trong những ngày hành kinh, bạn gái có thể mắc “Hội chứng căng thẳngtrước kỳ kinh” như căng ngực, nặng phần bụng dưới, đau bụng, tâm lí nôn nóng,

dễ nổi cáu, giảm tập trung, nhưng nó sẽ tự chấm dứt khi các bạn hết chu kỳ kinhnguyệt

5 Dịch tiết âm đạo: Cơ quan sinh dục nhiều khi ẩm ướt, quần lót có dịchdính đây là “dịch tiết âm đạo”

6 Lông phát triển mạnh ở chân, nách và cơ quan sinh dục

Bạn nam:

1 Ngực, vai phát triển nhanh chóng Phát triển chiều cao nhanh nhất

2 Lông mu và lông nách bắt đầu xuất hiện: lông mu thô, sẫm màu, conglên, mọc cao lên vùng bụng

3 Cơ thể bắt đầu có mùi riêng và da tiết chất nhờn gây mụn trứng cá

4 Giọng nói trở nên trầm hơn

5 Kích thước dương vật tăng lên, bìu màu thẫm

6 Các bạn nam dậy thì đã bắt đầu xuất tinh, thường xuất tinh vào banđêm, còn gọi là mộng tinh

7 Cũng có trường hợp dương vật cương cứng ngoài ý muốn và bạnkhông nên lo lắng vì đây là hiện tượng sinh lí bình thường ở tuổi dậy thì

IV Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Hình ảnh, thông tin về cấu tạo cơ quan sinh dục nam – nữ

- Hình ảnh, video về những thay đổi cơ bản của cơ quan sinh dục khi trẻbước vào tuổi dậy thì

- Một số hình ảnh, thông tin về cấu tạo bất thường của cơ quan sinh dục

Trang 11

Bước 1 Nêu yêu cầu và hướng dẫn HS thảo luận

- Chia HS thành các nhóm nhỏ

- GV cung cấp tranh, mô hình và những thông tin về cấu tạo cơ quan sinhdục nam – nữ và hướng dẫn mỗi nhóm chia giấy A0 thành 2 cột, cột 1 ghi: Têngọi các bộ phận trong cơ quan sinh dục nam, cột 2 ghi: Tên gọi các bộ phậntrong cơ quan sinh dục nữ

- GV nêu yêu cầu: Hãy kể tên các bộ phận cơ quan sinh dục nam và nữ

- GV hướng dẫn HS ghi tên các bộ phận sinh dục nam và nữ vào các cộttương ứng trên bảng giấy A0 , đồng thời theo dõi các nhóm hoạt động, yêu cầubạn nữ tìm hiểu về cơ quan sinh dục nam và ngược lại

Bước 2 Thảo luận toàn lớp

- HS treo các bảng A0 của nhóm lên bảng, các nhóm kiểm tra chéo và đưa

ra ý kiến nhận xét, dựa trên những nội dung kiến thức bổ sung do GV cung cấp

và những kiến thức mà bản thân mỗi HS đã tìm hiểu

* GV chốt kiến thức

- Cơ quan sinh dục làm nhiệm vụ chính là sinh sản

- Cơ quan sinh dục nam gồm: dương vật, tinh hoàn, các bộ phận sinh dụcphụ, tuyến sinh dục

- Cơ quan sinh dục nữ: âm đạo, âm hộ, buồng trứng, tử cung, tuyến vú,các bộ phận sinh dục phụ và tuyến sinh dục

Bước 3 Thảo luận mở rộng về những thay đổi của cơ thể ở tuổi dậy thì

- GV hướng dẫn HS tìm kiếm thông tin trong phần thông tin bổ sung vàcác nguồn khác giúp HS biết được một số thay đổi cơ bản của cơ thể mình khiđến tuổi dậy thì Đồng thời giới thiệu một số biện pháp giữ gìn vệ sinh cá nhân,đặc biệt là vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách

VI Gợi ý kiểm tra, đánh giá

Câu 1 Ở nữ giới tử cung còn được gọi là:

a Dạ dày b Dạ con

c Buồng trứng d Âm đạo

Trang 12

a Sản xuất tinh trùng

b Sản xuất trứng

c Là nơi làm tổ của trứng

d Là nơi làm tổ của tinh trùng

Câu 3 Buồng trứng ở nữ có nhiệm vụ chính là:

a Là nơi phôi thai phát triển

b Là vị trí thụ tinh của trứng và tinh trùng

c Sản xuất ra trứng

d Sản xuất ra tinh trùng

Câu 4 Các bạn nam khi bước vào tuổi dậy thì có những dấu hiệu nào sau đây:

1 Dương vật và tinh hoàn phát triển, bìu dần trở nên sẫm màu

2 Lông mu trở nên dày, xoăn

3 Lông nách bắt đầu mọc mồ hôi nhiều hơn

4 Xuất hiện tình trạng “mộng tinh” (xuất tinh không tự chủ khi ngủ)

5 Giọng nói thanh và cao

a 1,2,35 b 1,2,4,5 c 1,2,3,4 d 2,3,4,5Câu 5 Ở các bạn nữ khi bước vào tuổi dậy thì:

1 Chiều cao tăng lên đáng kể

2 Ngực bắt đầu tăng kích thước

3 Giọng nói trở nên trầm

4 Cơ quan sinh dục phát triển

5 Xuất hiện chu kì kinh nguyệt

a 1,2,3,4 b 1,2,4,5 c 2,3,4,5 d 1,2,3,5

8

Trang 13

MODULE 2: NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG CÁC BỆNH Ở CƠ QUAN SINH

DỤC DO NẤM GÂY NÊN

Bài 51 NấmPhần kiến thức: Tìm hiểu đặc điểm sinhhọc của nấm

Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Đa dạng thế giới sống.

Phần kiến thức: Đa dạng nấm

II Mục tiêu Sau khi học xong module này, học sinh phải đạt được:

- Nhận biết được một số loại nấm gây bệnh cho hệ sinh dục và hệ tiếtniệu ở người

- Thường xuyên vệ sinh cá nhân và khẳng định được cách vệ sinh thânthể đúng cách, đồng thời biết cách phòng tránh bệnh do nấm gây nên

Bệnh nấm Candida đường sinh dục: Đây là căn bệnh truyền nhiễm đường sinh dục rất thường gặp ở cả phụ nữ và nam giới

1 Triệu chứng

* Ở nữ giới:

- Ngứa âm hộ và những vùng xung quanh âm đạo

- Chất tiết dịch có màu trắng trông giống như pho mát, thường đặc và cómùi như men rượu

- Sưng và đỏ âm đạo, âm hộ, hậu môn

- Đau và khó chịu khi quan hệ tình dục

- Tiểu buốt

* Ở nam giới:

- Ngứa, nóng và rát dưới bao quy đầu hoặc đầu của dương vật

CHỦ ĐỀ 2 : CÁC BỆNH Ở CƠ QUAN SINH DỤC

Trang 14

- Bao quy đầu sưng lên và mất tính co giãn gây đau.

- Dưới bao quy đầu thường tích tụ các cáu bẩn dạng pho mát

- Tiểu buốt, khó chịu

2 Hậu quả:

- Với nam giới: Viêm niệu đạo

- Với nữ giới : Viêm âm đạo, có thể lây truyền cho con khi sinh đẻ

- Có thể làm tăng nguy cơ nhiễm HIV

3 Các yếu tố thuận lợi cho bệnh phát triển:

- Phụ nữ có thai

- Mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục

- Vệ sinh kém, mặc quần áo quá chật, quần lót bằng vải ni-lông gây ẩmướt và không thoáng khí

4 Một số nguyên nhân cơ bản gây bệnh

- Cọ rửa thường xuyên hay vệ sinh âm đạo bằng xà phòng

- Mất cân bằng hoocmon

- Sử dụng kháng sinh

- Áp lực và căng thẳng

- Nếu bạn bị tiểu đường hay suy giảm hệ miễn dịch, bạn có nguy cơ cao

bị nhiễm trùng âm đạo

Trang 15

- GV cung cấp tranh, mô hình và những thông tin về nấm Candida

đường sinh dục và thông tin về bệnh nấm Candida đường sinh dục.Đồngthời hướng dẫn mỗi nhóm chia giấy A0 thành 2 cột, cột 1 ghi: Các triệu chứnggây bệnh nấm Candida, cột 2 ghi: Các yếu tố thuận lợi cho nấm phát triển vàmột số nguyên nhân cơ bản gây bệnh

- GV nêu yêu cầu:

+ Nêu các triệu chứng cơ bản khi mắc bệnh nấm Cadidan ở nam và nữ.+ Nêu các yếu tố thuận lợi cho nấm phát triển và một số nguyên nhân cơbản gây bệnh

- GV hướng dẫn HS ghi tên các nội dung vào các cột tương ứng trên bảnggiấy A0, đồng thời theo dõi các nhóm hoạt động, yêu cầu bạn nữ tìm hiểu vềtriệu chứng ở nam và ngược lại

- HS treo các bảng A0 của nhóm lên bảng, các nhóm kiểm tra chéo và đưa

ra ý kiến nhận xét, dựa trên những nội dung kiến thức bổ sung do GV cung cấp

và những kiến thức mà bản thân mỗi HS đã tìm hiểu

1 Triệu chứng cơ bản khi nhiễm nấm Cadida:

- Nữ: Ngứa nhiều ở bộ phận sinh dục Khí hư màu trắng đục như vángsữa, không hôi có thể kèm theo đi tiểu khó, đau khi giao hợp

- Nam giới: Bỏng rát quy đầu, ngứa, quy đầu và bao da đỏ, có nhiều vếtrạn nứt và nhiều chất nhày màu vàng trắng

2 Nguyên nhân và yếu tố thuận lợi:

- Phụ nữ có thai

- Mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục

- Vệ sinh kém

- Mất cân bằng hoocmon

- Áp lực và căng thẳng, suy giảm hệ miễn dịch

Bước 3 Thảo luận mở rộng về hậu quả của bệnh nấm Cadida và những biện pháp phòng tránh.

Trang 16

- GV hướng dẫn HS tìm kiếm thông tin trong phần thông tin bổ sung vàcác nguồn khác giúp HS biết được những hậu quả nghiêm trọng khi mắc bệnhnấm Cadida ở cả nam và nữ đồng thởi hiểu được các biện pháp phòng tránhbệnh nấm Cadida nói riêng và bệnh đường sinh dục nói chung

GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1 Bệnh nấm Cadida có thể lây truyền khi:

a Quan hệ tình dục không an toàn.

b Sống chung trong khu vực với người bệnh

c Bắt tay người bị bệnh

d Ôm hôn người bị bệnh

Câu 2 Nếu người mẹ bị bệnh nấm Cadida có thể lây truyền cho con khi:

4 Người thường xuyên chơi thể thao

5 Người dùng kháng sinh có phổ diệt khuẩn rộng và kéo dài

a 1,2,3,4 b 1,2,3,5

c 2,3,4,5 d 1,2,4,5

12

Trang 17

MODULE 3: NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG BỆNH TRÙNG ROI ÂM ĐẠO I.Địa chỉ tích hợp

Chương trình sinh học 7 (hiện hành) Bài 4 Trùng roi

Phần kiến thức: Tìm hiểu trùng roi xanh Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Đa dạng thế giới sống

Phần kiến thức: Đa dạng nguyên sinh vật

II Mục tiêu: Sau khi học xong module này, học sinh phải đạt được:

- Hiểu được một số loại trùng roi gây bệnh đặc biệt là gây bệnh cho hệsinh dục và hệ tiết niệu ở người

- Thường xuyên vệ sinh cá nhân và khẳng định được cách vệ sinh thân thểđúng cách, đồng thời biết cách phòng tránh bệnh do trùng roi âm đạo gây nên ở người

1 Trùng roi âm đạo là gì?

Trùng roi âm đạo là bệnh nhiễm trùng âm đạo do ký sinh trùngTrichomonas vaginalis gây nên Trichomonas thuộc lớp trùng roi, do vậy gọi làbệnh trùng roi âm đạo Chúng là những động vật đơn bào, có một hay nhiều roi

để chuyển động Chúng có thể sống được nhiều giờ trong môi trường ẩm ướt

Trùng roi âm đạo không có khả năng tạo bào nang Chúng thường sốngtrên mặt niêm mạc của cơ quan sinh dục và tiết niệu của phụ nữ và nam giới

+ Ở nữ giới: chúng sống ở âm đạo, cổ tử cung, vòi tử cung, ống dẫn trứng + Ở nam giới: sống ở tiền liệt tuyến, túi tinh, niệu đạo

2 Bệnh trùng roi âm đạo

- Triệu chứng: Âm đạo tiết dịch loãng, màu vàng hay xanh Dịch âm đạo

có mùi tanh Người bệnh khi đi tiểu thường có cảm giác buốt Âm đạo bị ngứa,đau, sưng tấy

- Hậu quả: Nếu không được điều trị sớm có thể dẫn đến các biến chứngnhư viêm buồng trứng, viêm vòi trứng, viêm loét cổ tử cung, viêm nhiễm đườngtiết niệu, vô sinh

- Cách phòng tránh bệnh trùng roi âm đạo

+ Không bơi, tắm khi nước không đảm bảo vệ sinh

+ Không dùng chung khăn và chậu tắm

Trang 18

Bước 1 GV nêu câu hỏi định hướng và thảo luận nhóm:

- Trùng roi âm đạo là gì?

- Nêu một số biểu hiện khi bị bện trùng roi âm đạo

- Trình bày các biện pháp phòng tránh các bệnh do trùng roi âm đạo gây nên

- GV chia nhóm HS và mỗi nhóm sẽ yêu cầu các thành viên đưa ra ý kiếnbằng cách ghi vào các tờ giấy nhỏ, nhóm trưởng tập hợp các ý kiến, sau đó cảnhóm thảo luận đưa ra ý kiến thống nhất đồng thời ghi các kiến thức thống nhấtvào bảng phụ GV quan sát và hỗ trợ khi cần thiết

- Các nhóm báo cáo kết quả của các nhóm, những nội dung nào chưathống nhất được ở các nhóm GV sẽ giải đáp và đưa ra nội dung chính xác

*GV chốt kiến thức

- Trùng roi âm đạo là động vật nguyên sinh có roi

- Trùng roi âm đạo sống trên mặt niêm mạc của cơ quan sinh dục và tiếtniệu ở người

- Phòng bệnh: Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đồ lót phải luôn khô ráo, khôngdùng chung đồ vệ sinh cá nhân…

Bước 3 Trao đổi thêm về cách giữ gìn vệ sinh bộ phận sinh dục

+ Tại sao khi dùng đồ lót ẩm ướt sẽ dễ mắc bị ngứa ở bộ phận sinh dục?+ Nếu có những dấu hiệu lạ ở “vùng kín” có nên dấu kín hay không? + Tại sao bạn nữ thường hay bị viêm nhiễm “vùng kín” hơn bạn nam?

14

Trang 19

VI Gợi ý kiểm tra đánh giá.

Câu 1 Khi nhiễm bệnh trùng roi âm đạo người bệnh thường có biểu hiện như:

a Vùng âm hộ, âm đạo nề tấy, có nhiều chấm đỏ.

b Đau bụng dữ dội

c Rong kinh kéo dài

d Đi tiểu nhiều

Câu 2 Bệnh trùng roi âm đạo lây truyền qua:

a Đường hô hấp

b Đường tiêu hóa

c Dùng chung khăn mặt, bàn chải đánh răng

d Tiếp xúc bộ phận sinh dục với chất tiết từ âm đạo, dương vật người bệnh.

Câu 3 Trùng roi âm đạo gây bệnh khu trú ở âm đạo và:

a gây khó chịu cho phụ nữ.

b gây bệnh vô sinh cho phụ nữ

c gây rối loạn kinh nguyệt cho phụ nữ

d gây ung thư tử cung cho phụ nữ

Câu 4 Khi mắc bệnh trùng roi âm đạo người bệnh có các triệu chứng thường gặp :

1 Âm đạo tiết dịch loãng, màu vàng hay xanh

2 Ra huyết nhiều ở vùng âm đạo

Câu 5 Để phòng tránh bệnh trùng roi đường sinh dục chúng ta cần:

1 Tắm rửa, vệ sinh bằng nguồn nước sạch

2 Không dùng chung khăn tắm, bồn tắm, chậu tắm

3 Vệ sinh chậu, bồn tắm trước khi dùng

4 Thường xuyên vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách

5 Trang bị đầy đủ kiến thức về vệ sinh thân thể khi 18 tuổi

6 Quần áo phải được giặt sạch sẽ trước khi dùng

a 1,2,3,4, 6 b 1, 2, 3, 4, 5 c 1, 3, 4, 5, 6 d 1, 2, 3, 4, 6.

Trang 20

MODULE 4: VIÊM ÂM ĐẠO, ÂM HỘ DO GIUN KIM

Chương trình sinh học 7 (hiện hành) Bài 14 Một số giun tròn khác

Phần kiến thức: Một số giun tròn khác Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Đa dạng thế giới sống

Phần kiến thức: Đa dạng động vật

II Mục tiêu bài học: Sau khi học xong module này, học sinh phải đạt được:

- Khẳng định được cách vệ sinh thân thể đúng cách

- Giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống

- Nhận biết các dấu hiệu của bệnh do giun kim gây nên ở bộ phận sinhdục đồng thời biết cách phòng tránh các bệnh do giun kim gây nên

III.Thông tin bổ sung

Khi ở trong ruột người giun kim có thể gây ra những bệnh như: tổnthương kích thích niêm mạc ruột, rối loạn tiêu hoá, viêm ruột mãn tính, nổimẩn, dị ứng Nếu giun kim chui vào ruột thừa có thể gây ra viêm ruột thừa

Giun kim cái thường ra rìa hậu môn để đẻ trứng do vậy mỗi lần đẻ trứngthì sẽ kích thích niêm mạc hậu môn gây ngứa, sưng tấy làm cho người bị nhiễmgiun rất khó chịu Đặc biệt, đối nữ giới, giun kim có thể mang theo phân từ hậumôn chui vào âm đạo gây viêm nhiễm âm hộ - âm đạo, rối loạn kinh nguyệt.Giun kim còn có thể phát triển cả ở âm đạo nếu vệ sinh bộ phận sinh dục khôngđúng cách khi đại tiện

Do vậy cần đặc biệt lưu ý cách vệ sinh như sau:

Bước 1: Dùng nước sạch để rửa bộ phận sinh dục.

Bước 2: Dùng gáo dội hoặc vòi nước để xả nước vào bộ phận sinh dục

không xả thẳng vòi nước vào bộ phận sinh dục với nữ giới vì dễ làm nước vàotrong âm đạo gây bẩn

Bước 3: Lấy xà bông vào tay rồi xoa vào bộ phận sinh dục rửa cả trên

phần lông mu, chà rửa sạch sẽ từ lông mu cho tới các khe kẽ bên ngoài bộ phậnsinh dục, sau đó mới rửa ra đằng hậu môn

16

Trang 21

Bước 4: Xả lại bằng nước sạch cho hết bọt xà bông, dùng vải sạch thấm

khô, tránh để ẩm ướt gây viêm nhiễm

Bước 1 HS trình bày báo cáo ngắn và thảo luận

- GV mời một số HS trình bày báo cáo đã chuẩn bị theo các nội dung sau:+ Kể tên các bệnh về đường sinh dục do giun kim gây nên

+ Cách phòng tránh nhiễm giun kí sinh vào bộ phận sinh dục

- GV và HS khác cùng lắng nghe báo cáo và ghi chép các thông tin cần thiết

- GV cung cấp thêm cho HS các thông tin liên quan

- Cả lớp cùng thảo luận và đưa ra các ý kiến bổ sung hoặc thắc mắc

- GV lắng nghe, nhận xét và giải đáp các thắc mắc của HS

- Các bệnh do giun kim gây nên ở bộ phận sinh dục:

+ Ngứa âm đạo

+ Rối loạn kinh nguyệt

+ Viêm nhiễm đường niệu - sinh dục

- Cách phòng tránh:

+ Tẩy giun theo định kì

+ Sinh hoạt, ăn uống hợp vệ sinh

+ Xử lí các chất thải, vệ sinh nhà cửa sạch sẽ

+ Vệ sinh thân thể sạch sẽ đặc biệt là vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách

Bước 3 Trao đổi thêm một số thông tin về bệnh ở bộ phận sinh dục

Trang 22

+ Biểu biễn các bước rửa tay đúng cách

- GV có thể hướng dẫn HS cụ thể cách vệ sinh bộ phận sinh dục trên môhình cấu tạo cơ thể người là tốt nhất và hướng dẫn HS quy trình rửa tay đúngcách giúp phòng tránh bệnh tật nói chung và bệnh kí sinh trùng nói riêng

Câu 1 Giun kim kí sinh ở các bé gái có đặc điểm:

a Giun kim thường bò ra âm đạo đẻ trứng gây khó chịu.

b Giun kim thường bò ngược lên ruột già đẻ trứng gây khó chịu

c Giun kim thường bò ra ngoài đẻ trứng vào môi trường

d Giun kim thường bò ra ngược lên ruột non làm tổ gây khó chịu

Câu 2 Ở một số bạn gái bệnh viêm nhiễm âm hộ - âm đạo có thể do:

a Giun kim mang theo phân từ hậu môn chui vào âm đạo gây viêm nhiễm.

b Giun đũa mang theo phân từ hậu môn chui vào âm đạo gây viêm nhiễm

c Giun móc mang theo phân từ hậu môn chui vào âm đạo gây viêm nhiễm

d Sán dây mang theo phân từ hậu môn chui vào âm đạo gây viêm nhiễm.Câu 3 Các triệu chứng khi nhiễm giun kim là:

1 Đau bụng dữ dội kèm theo sốt cao

2 Ngứa vùng hậu môn, hậu môn tấy đỏ, sung huyết

3 Âm hộ đỏ, đau, có mùi hôi, dịch tiết âm đạo bất thường, đau khi đi tiểu

4 Chán ăn hoặc ăn không tiêu

5 Thi thoảng buồn nôn hoặc nôn và đau bụng âm ỉ

6 Phân nát hoặc lỏng, đôi khi có máu hoặc chất nhày như mũi

Trang 23

MODULE 5: HIỂM HỌA TỪ ĐỈA KHI BẠN TẮM SÔNG, SUỐI

- Biết cách phòng, tránh không để đỉa, vắt xâm nhập vào cơ thể nhất là

cơ quan sinh dục

Đỉa là sinh vật sống ngoại ký sinh, nguồn thức ăn chính là máu của cácloài động vật có xương sống Đỉa thường sống ở các đầm lầy, ao hồ, vùng trũng.Đỉa có thế sinh sản, phát triển ngay trong cơ thể động vật và có sức sống khámãnh liệt trong nhiều môi trường

Khi đỉa hoặc ấu trùng đỉa chui vào cơ thể người nó sẽ hút máu vật chủ,nhờ có chất hirudin trong cơ thể đỉa sẽ gây tê cục bộ và chống đông máu làmmáu vật chủ không bị đông

1 Phòng tránh đỉa xâm nhập vào cơ thể

- Không tắm ở nơi không an toàn như sông, hồ, ao, suối

- Khi có những dấu hiệu bất thường như chảy máu vùng kín phải khikhám chuyên khoa

2 Giữ gìn vệ sinh bộ phận sinh dục khi đi bơi

- Nước bể bơi có nhiều hóa chất và nhiều người cùng sử dụng nên có thể

là trở thành nguồn lây nhiễm các bệnh phụ khoa Việc bạn ngâm mình lâu trongnước sẽ khiến các vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vùng âm đạo, gây nên các bệnhviêm loét âm đạo Sau khi bơi, nếu bạn thấy có dấu hiệu ngứa ở bộ phận sinhdục thì phải đi khám bác sĩ chuyên khoa, không dùng tay gãi, có thể gây trầy

Trang 24

- Không nên ngồi xuống thành bể bơi vì đây là nơi tập trung nhiều vikhuẩn lây bệnh về đường phụ khoa

- Với bạn nữ nên đi tiểu tiện ngay khi vừa bơi xong để đẩy các vi khuẩn

ra khỏi bộ phận sinh dục theo đường nước tiểu

- Bạn nữ không nên đi bơi vào những ngày có hành kinh vì lúc này khảnăng tự bảo vệ của “vùng kín” là kém nhất

IV Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Hình ảnh, video về tác hại của đỉa đối với cơ thể người

2 Học sinh

- Tìm hiểu về những nơi dễ bị đỉa xâm nhập vào cơ thể

- Nghiên cứu trước phần: Thông tin bổ sung

V Gợi ý hoạt động GDGT

Bước 1 Nêu câu hỏi định hướng và thảo luận nhóm

- GV nêu câu hỏi định hướng:

- Nêu hậu quả khi bị đỉa, vắt chui vào bộ phận sinh dục và biện pháp

phòng tránh đỉa, vắt cắn?

- Trình bày cách xử lí khi bị đỉa hoặc vắt cắn?

- Thế nào là vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách?

- GV chia HS thành các nhóm, cá nhân trong nhóm dựa trên những nội dungkiến thức đã tìm hiểu viết câu trả lời vào phần giấy của mình trên “Khăn trải bàn”,thảo luận nhóm, thống nhất, ghi kết quả vào giữa “Khăn trải bàn”

- Các nhóm có thể treo khăn trải bàn của mình lên bảng, GV chọn đạidiện 1-2 nhóm trình bày kết quả Các nhóm khác tham gia phản hồi, góp ý kiến

- GV giải đáp thắc mắc và kết luận về kết quả của các nhóm đưa ra

Trang 25

+ Khi có những dấu hiệu bất thường ở “vùng kín”phải khám chuyên khoa.+ Vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách.

Bước 3 Trao đổi về một số biện pháp giữ gìn vệ sinh bộ phận sinh dục khi đi bơi

- GV nêu câu hỏi gợi ý để HS có thể tự do trao đổi:

+ Bạn nên đi bơi ở những đâu?

+ Bạn không nên đi bơi khi nào?

Câu 1 Đỉa có thể chui vào bộ phận sinh dục khi:

1 Tắm ở ao hồ, sông, suối

2 Lội ruộng ở những nơi đồng chiêm trũng mà không có bảo hộ

3 Tắm mưa ở những nơi ô nhiễm không khí

4 Ăn những thực phẩm không rõ nguồn gốc

5 Mặc đồ lót không đảm bảo vệ sinh

a 1, 2, 3 b 1, 2, 5 c 1, 3, 4 d 2, 3, 4

Câu 2 Khi đỉa chui vào cơ quan sinh dục người bệnh sẽ có các biểu hiện sau:

1 Gây chảy máu kéo dài ở âm hộ nữ giới

2 Gây chảy máu đường tiết niệu ở nam giới

3 Gây sung huyết dưới da

4 Gây ngứa gáy toàn thân

a 1, 2. b 1, 4 c 1, 3 d.2,3

Câu 3 Để phòng tránh các bệnh về đường sinh dục sau khi đi bơi chúng ta cần:

1 Vệ sinh da: Tắm sữa tắm có độ kiểm cao

2 Vệ sinh miệng: Đánh răng bằng nước sạch sau khi lên bờ

3 Vệ sinh đường tiết niệu – sinh dục

4 Vệ sinh tai, mắt

5 Có thể dùng nước muối đặc vệ sinh cơ thể

6 Dùng chanh thay thế sữa tắm, xà phòng tắm và các dung dịch vệ sinh khác

a 1, 2, 3, 6 b 1, 2, 3, 5 c 2, 3, 4, 5 d 1, 2, 3, 4.

Trang 26

MODULE 6: NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG TRÁNH BỆNH RẬN MU

Bài 23 Đa dạng và đặc điểm chung của lớpSâu bọ

Phần: Nhận biết một số đại diện sâu bọ Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Đa dạng thế giới sống.

- Biết được nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh rận mu

Khi bị rận mu kí sinh cơ thể ngứa ngáy khó chịu, nếu để lâu mức độ ngứa

và vùng ký sinh lan rộng hơn ngoài vùng lông mu

Con đường lây nhiễm của rận mu:

Quan hệ tình dục không an toàn; Dùng chung vật dụng cá nhân; Tiếp xúc cơ thểvới người bệnh; Vệ sinh phần phụ không thường xuyên, không đúng cách

Rận mu lây nhiễm từ vùng này sang vùng khác trên cơ thể do tay người bệnhgãi ở vùng nhiễm bệnh chuyển ấu trùng, trứng sang vùng khác

IV Chuẩn bị

1 Giáo viên: Tranh ảnh, thông tin mô tả về các bệnh do rận mu gây nên ở cơ

quan sinh dục người

2 Học sinh: Làm báo cáo ngắn về: Tìm hiểu về rận mu và những tác hại của

loài rận mu gây ra với con người

- Nghiên cứu phần: Thông tin bổ sung do giáo viên cung cấp

22

Trang 27

Bước 1 HS trình bày báo cáo nhỏ

- GV mời đại diện HS trình bày báo cáo đã được giao theo các vấn đề sau:+ Rận mu là gì?

+ Các triệu chứng khi bị bệnh rận mu?

+ Cách phòng tránh các bệnh trên như thế nào?

- GV và các HS khác lắng nghe báo cáo và ghi chép lại những phần nộidung cần thiết hoặc thắc mắc nếu có

- GV sẽ tổng hợp tóm tắt lại những nội dung trong các báo cáo nhỏ HS đãtrình bày và mời các ý kiến HS khác nhận xét về nội dung báo cáo của bạn dựatrên những câu hỏi đã định hướng

+ Không dùng chung vật dụng cá nhân

+ Không tiếp xúc cơ thể với người bệnh

+ Vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách

VI Gợi ý kiểm tra, đánh giá:

Câu 1 Để phòng tránh bệnh rận mu chúng ta cần:

1 Không dùng chung đồ dùng cá nhân

2 Quần áo, đồ lót phải sạch sẽ

3 Môi trường sống cần thoáng mát, vệ sinh, đảm bảo an toàn

4 Trang bị đầy đủ kiến thức về giới tính

5 Vệ sinh bộ phận sinh dục bằng nước muối đậm đặc thường xuyên

Trang 28

a 1, 2, 3, 4, 6. b 1, 2, 3, 4, 5

c 1, 3, 4, 5, 6 d 1, 2, 3, 5, 6.

Câu 2 Để phòng tránh bệnh ghẻ chúng ta phải:

1 Tắm nắng thường xuyên

2 Quần áo phải vệ sinh sạch sẽ, phơi khô dưới nắng to để tránh ẩm mốc

3 Không tiếp xúc với những người đang mắc bệnh ghẻ

4 Không nằm chung giường, dùng chung đồ cá nhân với người bệnh

5 Đồ dùng cá nhân của người bệnh cần luộc sôi để loại bỏ con ghẻ

6 Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thường xuyên, đúng cách

a 1, 2, 3, 4, 6

b 1, 2, 3, 4, 5

c 1, 3, 4, 5, 6

d 2, 3, 4, 5, 6

Câu 3 Các triệu chứng khi mắc bệnh rận mu là:

a Ngứa ở khu vực có lông hoặc tóc

b Xuất hiện các nốt mẩn đỏ, chấm đỏ, xám xanh hoặc xám đen ở vùng bịrận hút máu

c Rận mu hoặc trứng bám trên vùng có lông, tóc của cơ thể

d Tất cả các phương án trên.

24

Trang 29

MODULE 7: ỨNG XỬ VĂN MINH VỚI PHỤ NỮ

Bài 34 Sự đa dạng và đặc điểm chung củalớp Cá

Phần kiến thức: Đa dạng về thành phần loài

và môi trường sống

- Nắm được những khái niệm cơ bản về bình đẳng giới

- Có thái độ ứng xử văn minh với phụ nữ nói chung và phụ nữ có thai nói riêng

1 Những hủ tục "ghê rợn" mà phụ nữ phải gánh chịu

* Hủ tục là phẳng ngực

Dân tộc Cameroon ở châu Phi có hủ tục: bé gái khi đến tuổi dậy thì sẽ bịchính người thân dùng miếng sắt, hòn đá lớn nung đỏ để ép vào ngực cô bénhằm chèn ép và phá hủy tế bào vú, khiến các em trở nên "ít nữ tính hơn".Người ta cho rằng điều này sẽ giúp con gái họ tránh được sự chú ý của namgiới, nạn hiếp dâm hay có thai trước khi kết hôn Hủ tục này khiến các em đốimặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe như áp xe, nhiễm trùng, tổn thương tế bàongực và quan trọng hơn cả là sự tổn thương về mặt tâm lí đến suốt đời

* Hủ tục cắt bỏ một phần bộ phận sinh dục bé gái

Tại châu Phi, có khoảng 50% bé gái bước sang tuổi thứ 5 sẽ phải trải qua

hủ tục cắt bỏ những nếp da bao quanh âm vật Họ cho rằng đây là cách giữ gìn

vệ sinh cũng như phẩm chất đạo đức cho các em Tuy nhiên, các bé tuyệtđối không dùng thuốc gây tê hay gây mê nên vô cùng đau đớn Nhiều đứa bé gái

đã tử vong sau đó vì không thể chịu đựng được

* Xua đuổi phụ nữ khi đến kỳ kinh nguyệt

Phụ nữ ở Nepal bị xua đuổi khi tới kỳ kinh nguyệt Họ quan niệm rằng đó

là sự ô uế nên trong suốt thời gian này, phụ nữ bị đuổi ra khỏi nhà, đến ở tronglán trại thô sơ hay chuồng bò Kinh khủng hơn, họ không được tắm, chải tóc và

CHỦ ĐỀ 3 : BÌNH ĐẲNG GIỚI

Trang 30

phải sống tách biệt Kết thúc chu kỳ kinh nguyệt, khi muốn về nhà, phụ nữ phảitắm bằng nước tiểu bò Nếu ai phá bỏ tục lệ truyền thống sẽ bị tẩy chay

2 Đặc tính mang thai ở một số loài cá

- Cá Chìa vôi đực có thể mang trứng trong một túi bảo vệ trước khi sinh

Nó có một loại gene hỗ trợ các túi bảo vệ này và cho phép cá đực mang thai

- Cá Rồng biển đực mang trứng lấy từ con cá cái rồi ấp ở phần đuôi bằngmột ống dài Nó có thể chăm sóc khoảng 250 trứng mỗi lần Sau khi vào túi, 9tuần sau trứng sẽ nở thành con

IV Chuẩn bị

1 Giáo viên: Nghiên cứu các thông tin bổ sung

2 Học sinh

- Tìm hiểu về tập tính nuôi con của cá ngựa

- Nghiên cứu phần: Thông tin bổ sung do giáo viên cung cấp

Bước 1 Cung cấp thông tin

- Cung cấp thông tin về văn hóa ứng xử văn minh với phụ nữ và nhữnghoạt động về 3 nhà lãnh đạo tỉnh Saga, Miyazaki và Yamaguchi - Nhật Bản thửmặc chiếc áo nặng khoảng 7 kg để trải nghiệm những khó khăn, vất vả trongquá trình mang thai ở phụ nữ, nhằm khuyến khích đàn ông làm việc nhà và kêugọi “Sự bình đẳng giới”

Bước 2 Thảo luận

- GV đưa ra tình huống, HS trả lời theo ý kiến riêng của mình

1 Em đang ngồi trên xe buýt, có một phụ nữ có thai lên xe mà chưa cóchỗ ngồi, em sẽ hành động như thế nào?

2 Khi đang xếp hàng mua đồ, em sắp đến lượt, có 1 phụ nữ ôm con nhỏđến sau em có nhường cho cô ấy không? Tại sao em lại hành động như vậy?

3 Hãy nêu quan điểm của mình về sự việc: Nam ca sĩ Phạm Anh Khoa đã

có những hành vi quấy rối tình dục một loạt phụ nữ là đồng nghiệp trong giớigiải trí.(http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/dachieu/vu-pham-anh-khoa-phong-trao-metoo-va-dieu-ngac-nhien-o-viet-nam-451536.html)

Nếu ở vị trí người phụ nữ đó em sẽ hành động như thế nào?

4 Nêu một số hủ tục quan niệm lạc hậu về phụ nữ mà em biết

- GV mời HS trình bày ý kiến, HS khác nghe và đóng góp ý kiến

26

Trang 31

- GV chốt một số ý kiến đúng của HS giúp các em hiểu được tại sao nênứng xử văn minh với phụ nữ nói chung và phụ nữ có thai nói riêng.

- Bình đẳng giới là sự thừa nhận và coi trọng như nhau các đặc điểmgiống và khác nhau giữa phụ nữ và nam giới

Câu 1 Theo em bình đẳng giới là:

a Là sự thừa nhận và coi trọng như nhau các đặc điểm giống và khác

nhau giữa phụ nữ và nam giới

b Là sự phân công việc và trách nhiệm khác nhau giữa phụ nữ và nam giới

c Là sự khác biệt về mặt sinh học giữa nam giới và phụ nữ

d Là sự nhận thức đầy đủ và đúng đắn về nhu cầu, vai trò và trách nhiệmkhác nhau của phụ nữ và nam giới

Câu 2 Theo Bộ luật Lao động 2012, lao động nữ mang thai được hưởng nhữngquyền lợi như sau:

a Không bị kỷ luật lao động

b Không phải làm thêm giờ, đi công tác xa

c Được chuyển làm công việc nhẹ nhàng hơn

d Không bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

e Tất cả các phương án trên.

Câu 3 Tục lệ “cướp vợ”, “trộm vợ” và kết hôn cận huyết của bà con dân tộc thiểu số:

1 Cần được nhân rộng vì là một nét văn hóa đẹp

2 Cần tuyên truyền, vận động từ bỏ tục lệ này

3 Đã làm giảm chất lượng dân số

4 Giảm chất lượng cuộc sống

5 Gia tăng bệnh tật ở những đứa con được sinh ra

6 Là hành động vi pham phát luật

a 1,2,3,4,5 b 2,3,4,5,6 c 1,2,4,5,6 d 1,3,4,5,6

Trang 32

MODULE 8: NHỮNG TÁC HẠI CỦA HÔN NHÂN CẬN HUYẾT

Bài 40 Sự da dạng và đặc điểm chung củalớp Bò sát

Phần: Đặc điểm chung và vai trò của Bò sát Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Đa dạng thế giới sống.

- Hiểu được những hậu quả nghiêm trọng khi kết hôn gần

- Có hiểu biết và thái độ đúng đắn đối với tục lệ kết hôn gần ở một sốđồng bào dân tộc ít người

1 Quan hệ phối giống trong dòng họ

Vào mùa xuân, những con kỳ nhông đốm (Ambystoma maculatum) đổxuống những cái hồ ở phía đông bắc New York để gây giống Nhiều con trong

số này giao phối với họ hàng Những con đực phóng ra rất nhiều túi tinh trùnglên lá và cành vương vãi trên mặt hồ, còn những con cái bám vào tinh dịch đểtrứng được thụ tinh Các nhà khoa học đã nghiên cứu nhận thấy: loài kỳ nhôngđốm thích giao phối trong họ tộc Những con cái không chọn họ sinh tinh ngẫunhiên, chúng tìm ra được một số loại pheromone do gen quyết định đánh dấumùi tinh trùng và tinh trùng từ những con đực có quan hệ họ hàng sẽ được lựachọn cao hơn cho quá trình thụ tinh cho của con cái

2 Kết hôn cận huyết: Tục “bắt vợ” của người dân tộc

Tục "trộm vợ", "cướp vợ", hay có nơi còn gọi là "kéo vợ, bắt vợ" củangười Mông, người Thái ở Việt Nam được coi là một nét đẹp văn hóa ngàyđầu năm mới Nhưng đằng sau nét đẹp văn hóa ấy là cả một hệ lụy Với những

bé gái chỉ mới 15-16 tuổi mà không đồng ý bị "ép duyên" thì ai sẽ cứu? Khimang tiếng "đã bị bắt" về làm vợ, thiếu nữ ấy muốn thoát khỏi nhà trai thì có bị

28

CHỦ ĐỀ 4 : GIÁO DỤC Ý THỨC DÂN SỐ VÀ KẾ

HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH

Trang 33

mang tiếng xấu không? Tương lai của những bé gái còn đang ngồi trên ghế nhàtrường sẽ đi về đâu?

Tục lệ này đã góp phần làm gia tăng nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyếtthống Nhiều trẻ em đang độ tuổi đến trường đã phải từ bỏ tương lai khi bị bắtlàm vợ Chính quyền rất khó xử lí hình sự bởi bắt vợ được coi là nét văn hóacủa dân tộc, nên chính quyền các cấp chủ yếu tuyên truyền, vận động bà con từ bỏ tục lệ này

- Tìm hiểu về tục lệ kết hôn gần của một số bà con dân tộc ít người

Bước 1 Cung cấp thông tin và định hướng thảo luận

- GV cung cấp cho cho HS các thông tin về tập tính thụ tinh của loài kỳnhông đốm Những hình ảnh của đứa trẻ mang các bệnh di truyền do cha mẹ đãkết hôn cận huyết

- HS cần tìm ra:

+ Nguyên nhân chính của các bệnh di truyền trên và sự suy giảm giống nòi

- GV nêu một số câu hỏi để HS tập trung thảo luận:

+ Kết hôn cận huyết thống ở người có được pháp luật Việt Nam cho phéphay không? Có thể kết hôn trong vòng mấy đời?

+ Nêu những hậu quả nghiêm trọng của hủ tục kết hôn gần ở một số vùngmiền mà em biết

- GV mời HS trả lời các câu hỏi, các HS khác lắng nghe và bổ sung

- GV yêu cầu HS cần phải đưa ra được những khẳng định: cần cấm, loại

bỏ, bài trừ các hủ tục như kết hôn gần, bắt vợ, tảo hôn… trong xã hội hiện đại

*GV chốt kiến thức:

Trang 34

+ Dị tật bẩm sinh.

+ Suy giảm giống nòi cho thế hệ sau

+ Tạo gánh nặng cho xã hội

- Theo điều 10, Luật hôn nhân gia đình năm 2000 quy định các trườnghợp cấm kết hôn "giữa những người có cùng dòng máu về trực hệ, giữa nhữngngười có họ trong phạm vi 3 đời"

Câu 1 Hậu quả việc kết hôn gần ở người sẽ là:

1 Sinh ra những đứa con còi cọc, khả năng chống lại bệnh tật rất kém

2 Sinh ra những đứa con kém phát triển về trí tuệ, khả năng học tập kém

3 Sinh ra những đứa con mắc nhiều bệnh tật hiểm nghèo và là gánh nặngcho xã hội

4 Sinh ra những đứa con mắc bệnh câm điếc bẩm sinh

5 Giúp cân bằng giới tính trong xã hội

6 Làm suy giảm chất lượng dân số, giống nòi

a 1,2,3,4,5 b 2,3,4,5,6 c 1,2,4,5,6 d 1,2,3,4,6

Câu 2 Khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nghiêm cấm hành vikết hôn hoặc chung sống như vợ chồng trong những trường hợp: Giữa nhữngngười cùng dòng máu về trực hệ; những người có họ trong phạm vi:

a 5 đời b 4 đời c 3 đời d 2 đời.

Câu 3 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về các điều kiệnkết hôn là:

a Nam từ đủ 22 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;

b Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 20 tuổi trở lên;

c Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;

d Nam từ đủ 18 tuổi trở lên, nữ từ đủ 20 tuổi trở lên

30

Trang 35

MODULE 9: YÊU THƯƠNG VÀ TRÂN TRỌNG BẢN THÂN

Chương trình sinh học 7 (hiện hành) Bài 48 Đa dạng của thú.

Phần kiến thức: Bộ Thú túi.

Chương trình môn KHTN 6 (mới) Nội dung: Đa dạng thế giới sống.Phần kiến thức: Đa dạng động vật.

II Mục tiêu Sau khi học xong module này này, học sinh phải đạt được:

- Biết đến cách chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo

- Hiểu được sự vất vả của người mẹ khi mang thai, sinh và nuôi con, từ

đó phải biết yêu thương và trân trọng bản thân

1 Chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kanguru

Chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo là một phương pháp y họcthích ứng được lựa chọn để chăm sóc trẻ đẻ non, nhẹ cân bằng cách đặt trẻ nằmtiếp xúc da kề da trên ngực mẹ hoặc người chăm sóc trẻ

2 Lợi ích của phương pháp Kangaroo

* Đối với trẻ:

+ Được giữ ấm giảm nguy cơ hạ thân nhiệt

+ Giảm cơn ngừng thở, ổn định nhịp thở, nhịp tim

+ Tiêu hóa tốt hơn

+ Ít có nguy cơ nhiễm trùng

+ Phát triển tinh thần và thể chất, trẻ ngủ ngon và giảm kích thích

CHỦ ĐỀ 5 : ĐỊNH HƯỚNG TÂM LÍ CHO TRẺ KHI

ĐẾN TUỔI DẬY THÌ

Trang 36

*Đối với bà mẹ:

+ Tăng cường mối quan hệ mẹ con

+ Tăng tiết sữa, trẻ được bú mẹ sớm và kéo dài

+ Co hồi tử cung tốt, giảm nguy cơ xuất huyết sau đẻ

+ Giảm lo lắng, tăng tự tin, tăng khả năng chăm sóc con

IV Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Hình ảnh và thông tin về cách chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo

2 Học sinh

- Tìm hiểu về cách chăm sóc các em bé sinh non bằng phương pháp Kangaroo

Bước 1 Cung cấp thông tin và thảo luận

- GV cung cấp cho HS những thông tin về những ảnh hưởng đến sứckhỏe khi người mẹ mang thai và những nguy hiểm khi em bé bị sinh non

- HS thảo luận dựa trên các câu hỏi sau:

+ Khi người mẹ mang thai và sinh em bé sẽ có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?+ Biện pháp chăm sóc trẻ sinh non bằng phương pháp Kangaroo nghĩa là gì?

- GV mời 1-2 HS trả lời các câu hỏi, HS cũng có thể nêu thắc mắc củamình về những nội dung sung quanh bài học

- GV hướng dẫn HS nêu được:Ttnh yêu bao la của người mẹ dành chocon, những vất vả vả và khó khăn để sinh ra, nuôi, dạy con…

Trang 37

- GV cùng HS thảo luận tự do để đưa ra những cách yêu thương bản thân:+ Chăm sóc bản thân bằng cách bổ sung chất dinh dưỡng cần thiết cho cơthể và tập luyện thường xuyên

+ Học cách tự khuyến khích mình

+ Hãy tự tin và lạc quan với chính mình

+Thêm niềm vui vào cuộc sống

+ Ghi nhận nỗ lực của bản thân…

Câu 1 Chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo là:

a Cho trẻ bú mẹ ngay sau khi sinh

b Cho trẻ ngủ cùng với mẹ hoặc người chăm sóc trẻ

c Ôm hoặc đặt trẻ nằm cùng mẹ hoặc người chăm sóc trẻ

d Đặt trẻ nằm tiếp xúc da kề da trên ngực mẹ hoặc người chăm sóc trẻ Câu 2 Yêu bản thân là gì?

a Quý trọng sinh mạng của mình

b Chăm lo giữ gìn sức khỏe, vun đắp cho tương lai bản thân

c Có một cuộc sống tốt đẹp, hạnh phúc

d Tất cả các phương án trên.

Trang 38

MODULE 10: NHÂN TÍNH – THÚ TÍNH

Bài 52 Xem băng hình về đời sống vàtập tính của chim và thú

Phần kiến thức: Xem băng hình về một

số tập tính của lớp Thú

- Phân biệt được “tính thú” trong một số tập tính của lớp Thú

- Cách vệ sinh thân thể đúng cách và phòng tránh xâm hại tình dục

1 Đồng tính ở lớp Chim

- Thiên nga đen là điển hình về đồng tính nam Vào mùa sinh sản, một

trong hai cá thể đồng tính sẽ kết đôi tạm thời với một con mái Sau khi con mái

đẻ, thiên nga trống sẽ đem trứng về tổ của mình và cùng người tình đồng giớichung sống hạnh phúc

Chim hồng hạc là loài có tỉ lệ đồng tính nam cao Các cá thể trống hìnhthành các mối quan hệ đồng tính khăng khít, chúng làm tình thường xuyên vàsống chung với nhau đến suốt đời

2 “Tính thú” trong một số tập tính sinh sản của lớp Thú

a Loài voọc Hanuman, sống thành các nhóm Mỗi nhóm được thống trịbởi một con đực, còn lại là những con cái và các con non Khi một con đực ởnơi khác, tiếp cận nhóm và thách thức với con đầu đàn Nếu chiến thắng, conđực này sẽ giết luôn con đầu đàn và ăn thịt luôn các con non trong đàn, làmtăng tái tạo thế hệ mới trong đàn Vì tàn sát sẽ giúp những con cái bỏ đi chứcnăng làm mẹ mà quay ra phục vụ tình dục cho con đực tàn ác

34

CHỦ ĐỀ 6 : PHÒNG TRÁNH XÂM HẠI TÌNH DỤC

Trang 39

b Mèo túi có tập tính giao phối khá hung dữ Sau khi con đực tìm đếncon cái bằng cách theo mùi hương "quyến rũ" từ nước tiểu của con cái, con đựcnhảy lên lưng con cái và cố giao phối bằng cách giữ cổ con cái Nếu bị chống

cự, con đực sẽ giết chết bạn tình của nó ngay lập tức Thời gian giao phối có thểlên đến 24 giờ và mèo túi đực thường cạn kiệt sức lực đến chết trong việc điêncuồng giao phối nhiều lần quá sức

- Tìm hiểu về giới và hiện tượng đồng giới

- Nghiên cứu trước phần thông tin bổ sung

III Gợi ý hoạt động GDGT

Bước 1 Cung cấp thông tin

+ Tập tính của ăn thịt con non trong đàn của loài vọoc Hanuman

+ Tập tính giao hoan của mèo túi

- Hướng dẫn HS thảo luận dựa trên nội dung gợi ý sau:

+ Tại sao con vọoc đực đầu đàn lại ăn thịt các con non trong đàn mìnhthống trị?

+ Giải thích câu nói: Hổ dữ không ăn thịt con

+ Mèo túi đực lại giết chết “bạn tình” của mình trong trường hợp nào?Tại sao mèo túi đực lại có thể chết sau khi giao phối?

+ Nêu suy nghĩ của bản thân về trường hợp các bé gái bị xâm hại

- GV định hướng để HS khẳng định được đâu là bản năng – tính thú –của động vật và con người không được phép có những bản năng như động vật

Trang 40

- GV nêu trường hợp: Phan Thanh Tuấn và Phan Thanh Sơn – Tỉnh VĩnhLong - là cha đẻ và con trai đã hiếp dâm chính cháu nội và con gái ruột củamình dâm nhiều lần từ 2016 - 2017 Nạn nhân P.T.L.Đ (11 tuổi) con gái củaPhan Thanh Tuấn

- GV cho HS thảo luận về các vấn đề sau:

+ Nhận xét về VD trên: đây là những hành vi thú tính, không còn nhântính, cần được nghiêm trị trước pháp luật và loại trừ khỏi xã hội

+ Em nên làm gì khi gặp người “thú tính”?

- GV hướng dẫn HS nhận dạng và phòng tránh một số người “bệnh hoạn”hoặc có “tính thú” như động vật

* GV chốt kiến thức:

Để bảo vệ bản thân trước những nguy cơ bị xâm hại tình dục bạn cần:

+ Thuộc và hiểu rõ quy tắc 5 ngón tay.

+ Không tiếp xúc, nhận quà của người lạ

+ Không đi chơi ở ngững nơi vắng vẻ

+ Không mặc đồ hở hang, gợi cảm

+ Tự trang bị cho bản thân các biện pháp phòng vệ trong trường hợp bất trắc

Câu 1 Ở Người đồng tính là:

a Một căn bệnh do rối loạn tâm lí

b Một căn bệnh do gen quy định

c Một căn bệnh do rối loạn cảm xúc

d Một xu hướng tính dục mang tính tự nhiên.

Câu 2 Kết hôn cận huyết con sinh ra thường mắc các bệnh như:

1 Bệnh hồng cầu lưỡi liềm 2 Mù màu

3 Da vẩy cá 4 Máu khó đông

5 Đao 6 Tan máu bẩm sinh

36

Tiêu đề	Tích hợp giáo dục giới tính trong giảng dạy sinh học thuộc môn Khoa học Tự nhiên ở THCS
Tác giả	ThS. Vũ Thị Thường
Trường học	Trường Cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc Giang
Chuyên ngành	Khoa học Tự nhiên
Thể loại	Tập bài giảng
Năm xuất bản	2019
Thành phố	Bắc Giang

Định dạng
Số trang	155
Dung lượng	1,33 MB

TẬP BÀI GIẢNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH TRONG GIẢNG DẠY SINH HỌC THUỘC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở THCS. ThS. Vũ Thị Thường

CHỦ ĐỀ 8: BÌNH ĐẲNG GIỚI

CHỦ ĐỀ 1: SỰ PHÁT TRIỂN CƠ THỂ