PHỤ LỤC IV PHỤ LỤC IV TỔNG HỢP CÁC VƯỚNG MẮC CỦA LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ STT ĐIỀU,KHOẢN ĐIỂM LIÊN QUAN NỘI DUNG VƯỚNG MẮC VÀ ĐỀ NGHỊ CỦA ĐỊA PHƯƠNG ĐỀ XUẤT CỦA VỤ VỀ HƯỚNG GIẢI QUYẾT 1 2 điểm b khoản[.]
Trang 1PHỤ LỤC IV TỔNG HỢP CÁC VƯỚNG MẮC CỦA LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
ĐIỂM LIÊN QUAN
NỘI DUNG VƯỚNG MẮC VÀ ĐỀ NGHỊ CỦA ĐỊA PHƯƠNG ĐỀ XUẤT CỦA VỤ
VỀ HƯỚNG GIẢI QUYẾT 1
2 điểm b khoản 1
Điều 44a
Theo điểm b khoản 1 Điều 44a Luật sửa đổi, bổ sung quy định: “Người phải thi hành án phải thi hành nghĩa vụ về trả vật đặc định nhưng vật phải trả không còn hoặc hư hỏng đến mức không thể
sử dụng được; phải trả giấy tờ nhưng giấy tờ không thể thu hồi và cũng không thể cấp lại được mà đương sự không có thỏa thuận khác” thì được xác định việc chưa có điều kiện thi hành
Một số địa phương cho rằng: Do đối tượng thi hành án không còn mà vụ việc đưa vào diện chưa có điều kiện thi hành án sẽ làm tăng lượng án tồn đọng kéo dài, không phù hợp với điều kiện thực
tế Đề nghị nghiên cứu để có biện pháp giải quyết triệt để vấn đề này
Đề nghị quy định bổ sung
3 điểm c khoản 2
Điều 98
- Quy định: Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày kê biên tài sản, Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ với tổ chức thẩm định giá trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có tài sản kê biên trong các trường hợp sau đây: …c) Thi hành phần bản án, quyết
Đề nghị sửa Luật
Trang 2định quy định tại khoản 1 Điều 36 của Luật này” là không phù hợp
Trong trường hợp này, Chấp hành viên chủ động ký Hợp đồng bán đấu giá tài sản trong trường hợp thi hành án chủ động theo khoản 2 Điều 36 Luật (khoản 1 Điều 36 của Luật quy định về ra quyết định thi hành án theo đơn yêu cầu)
Do vậy, đề nghị sửa khoản 2 Điều 98 Luật cho phù hợp
4 Điều 110 Quy định về quyền sử dụng đất được kê biên, bán đấu giá để thi
hành án, theo đó: “ 2 Người phải thi hành án chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà thuộc trường hợp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai hoặc thuộc diện quy hoạch phải thu hồi đất, nhưng chưa có quyết định thu hồi đất thì vẫn được kê biên, xử lý quyền sử dụng đất đó”
Tuy nhiên, Điều 188 Luật Đất đai năm 2013 quy định về điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất, theo đó: “a) Có Giấy chứng nhận, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này”
Như vậy, quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 110 Luật có sự mâu thuẫn với quy định của Luật Đất đai, gây khó khăn cho Chấp hành viên khi kê biên, bán đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án
Đề nghị sửa Luật
5 Điều 50 Theo quy định tại Điều 372 Bộ luật dân sự năm 2015 thì căn
cứ chấm dứt nghĩa vụ gồm “Bên có quyền và bên có nghĩa vụ hòa
Đề nghị bổ sung
Trang 3nhập làm một”, “vật đặc định là đối tượng của nghĩa vụ không còn
và được thay thế bằng nghĩa vụ khác” Để phù hợp với quy định mới này của Bộ luật dân sự năm 2015, cần bổ sung vào Điều 50 Luật với
2 căn cứ quy định tại Điều 372 nêu trên để áp dụng thống nhất
6 khoản 2 Điều 2 Quy định về những bản án, của Tòa án cấp sơ thẩm được thi
hành ngay, mặc dù có thể bị kháng cáo, kháng nghị: “a) Bản án, quyết định về cấp dưỡng, trả lương, trả công lao động, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, trợ cấp mất sức lao động hoặc bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tổn thất về tinh thần, nhận người lao động trở lại làm việc; b) Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời” Tuy nhiên, tại khoản 2 Điều 482 Bộ luật TTDS năm 2015
đã bổ sung thêm một số trường hợp bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm được thi hành ngay, mặc dù có thể bị kháng cáo, kháng nghị gồm: khoản về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, quyết định về tính hợp pháp của cuộc đình công
Để phù hợp với quy định mới này của Bộ luật dân sự năm
2015, cần bổ sung vào Điều 2 Luật với một số trường hợp bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm được thi hành ngay quy định tại Điều 482 nêu trên để áp dụng thống nhất
Đề nghị bổ sung
7 khoản 2 Điều
170
quy định về thời hạn Toà án nhân dân cấp cao, Tòa án quân sự trung ương trả lời kiến nghị của cơ quan THADS theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm thì: “Trả lời kiến nghị của cơ quan thi hành án
Đề nghị bổ sung
Trang 4dân sự về việc xem xét lại bản án, quyết định của Tòa án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày nhận được kiến nghị” Tuy nhiên, tại Điều 487 Bộ luật TTDS năm 2015
đã bổ sung thêm thời hạn phải trả lời trong trường hợp vụ việc phức tạp, đó là: “Trường hợp cơ quan thi hành án dân sự kiến nghị về việc xem xét lại bản án, quyết định của Tòa án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm thì Tòa án có thẩm quyền phải trả lời trong thời hạn
03 tháng, kể từ ngày nhận được kiến nghị; trường hợp vụ việc phức tạp thì thời hạn trả lời không quá 04 tháng, kể từ ngày nhận được văn bản kiến nghị”
Để phù hợp với quy định mới này của Bộ luật dân sự năm 2015, cần
bổ sung vào Điều 170 Luật về thời hạn phải trả lời trong trường hợp
vụ việc phức tạp quy định tại Điều 487 nêu trên để áp dụng thống nhất
8 Chưa quy định Về chuyển giao nghĩa vụ thi hành án
Luật Thi hành án dân sự quy định trường hợp thi hành nghĩa
vụ về tài sản mà người phải thi hành án chết; tuy nhiên, đối với trường hợp người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đứng tên chủ sở hữu, sử dụng tài sản đảm bảo thi hành án chết (trong các vụ việc tín dụng, ngân hàng) thì luật chưa có quy định Việc tài sản đảm bảo thi hành án là tài sản thế chấp đứng tên sở hữu, sử dụng của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được thông qua hợp đồng ủy quyền hoặc bảo lãnh Theo quy định của Luật dân sự khi bên ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền chấm dứt; trường hợp bên bảo lãnh là cá nhân chết thì bảo lãnh chấm dứt, nghĩa vụ bảo lãnh được chuyển
Quy định bổ sung
Trang 5giao cho người thừa kế Theo đó, có thể thấy khi người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng tên chủ sở hữu, sử dụng tài sản đảm bảo thi hành án chết được xác định là sự kiện pháp lý ảnh hưởng đến việc
xử lý tài sản đảm bảo thi hành án, nhưng Luật sửa đổi, bổ sung không quy định cụ thể đã ảnh hưởng đến quá trình thi hành án
9 Chưa quy định Về thi hành quyết định giám đốc thẩm
Khoản 50 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2011 và Điều 343 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm
2015 quy định thẩm quyền của Hội đồng xét xử giám đốc thẩm, theo
đó, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm có thẩm quyền hủy một phần hoặc toàn bộ bản án, quyết định của Tòa án; sửa một phần hoặc toàn
bộ bản án, quyết định của Tòa án Tuy nhiên, Luật Thi hành án dân
sự năm 2008 được sửa đổi, bổ sung năm 2014 chưa quy định về thi hành quyết định giám đốc thẩm hủy một phần và sửa một phần bản
án, quyết định của Tòa án
Quy định bổ sung
10 điểm c khoản 1
Điều 44a
Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 44a Luật sửa đổi, bổ sung thì Thủ trưởng cơ quan THADS ban hành quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành khi chưa xác định được địa chỉ, nơi cư trú của người phải thi hành án, người chưa thành niên được giao cho người khác nuôi dưỡng Cũng với lý do này, theo quy định tại điểm
b khoản 1 Điều 48 Luật thì Thủ trưởng cơ quan THADS ban hành quyết định hoãn thi hành án; khoản 3 Điều 9 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP hướng dẫn: Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự
Đề nghị sửa đổi, trước mắt, đề nghị Tổng cục hướng dẫn
Trang 6ra quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành án Quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành án phải ghi rõ việc thi hành án bị hoãn theo điểm b khoản 1 Điều 48 Luật thi hành án dân sự
Như vậy, theo quy định trên với cùng một lý do chưa xác định được địa chỉ, nơi cư trú của người phải thi hành án, thì cơ quan THADS phải ra 02 quyết định (chưa có điều kiện thi hành án và hoãn thi hành án) là chưa phù hợp Để tránh việc áp dụng chồng chéo, không thống nhất, một số địa phương đề nghị xem xét bãi bỏ điểm b khoản
1 Điều 48 Luật Thi hành án dân sự
11 khoản 1 Điều
52
Quy định về “kết thúc thi hành án”, trong đó: “có xác nhận của cơ quan thi hành án dân sự về việc đương sự đã thực hiện xong quyền, nghĩa vụ của mình”
Về vấn đề này, theo Điều 53 Luật Thi hành án dân sự quy định, thì việc xác nhận kết quả thi hành án khi có yêu cầu của đương
sự Do vậy, quy định tại khoản 1 Điều 52 không còn phù hợp, vì không phải mọi trường hợp các đương sự đều xin xác nhận Việc xác nhận thi hành án, về cơ bản chỉ liên quan đến việc người phải thi hành án đang chấp hành hình phạt tù để làm căn cứ trong việc miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án tù giam có thời hạn
Do vậy, để giảm bớt các thủ tục hành chính, đề nghị xem xét bãi bỏ khoản 1 Điều 52 Luật
Đề nghị sửa đổi
12 điểm h khoản 2 Theo quy định tại điểm h khoản 2 điều 35 Luật thì trường hợp Cơ Đề nghị Bộ Tư pháp
Trang 7điều 35 quan THADS cấp tỉnh có thẩm quyền thi hành bản án, quyết định
thuộc thẩm quyền cơ quan THADS cấp huyện mà thấy cần thiết lấy lên để thi hành Tuy nhiên đến nay vẫn chưa có hướng dẫn như thế nào là trường hợp "thấy cần thiết lấy lên để thi hành" dẫn tới tình trạng tùy tiện trong việc thực hiện quy định này
Một số địa phương đề nghị hướng dẫn những vụ việc nào là
“Thấy cần thiết” để lấy lên thi hành
hướng dẫn
13 điểm b khoản 1
Điều 48
Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 48 Luật quy định về căn cứ hoãn thi hành án: “ vì lý do chính đáng khác mà người phải thi hành án không thể tự mình thực hiện được nghĩa vụ theo bản án, quyết định” Tuy nhiên, đến nay pháp luật thi hành án chưa làm rõ khái niệm như thế nào là “Vì lý do chính đáng” nên việc áp dụng trên thực tế còn tùy tiện
Một số địa phương đề nghị hướng dẫn những căn cứ nào được cho là
“vì lý do chính đáng”
Đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn
14 khoản 1 Điều
68
Theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Luật thì: Chấp hành viên đang thực hiện nhiệm vụ thi hành án có quyền tạm giữ tài sản, giấy
tờ liên quan đến việc thi hành án mà đương sự, tổ chức, cá nhân khác đang quản lý, sử dụng Đồng thời, theo quy định tại khoản 4 thì: Sau khi tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự phải thông báo cho đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan về quyền khởi kiện yêu cầu xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản, giấy tờ tạm giữ Tuy nhiên, điều luật chưa quy định thời hạn để thực hiện quyền khởi kiện có liên quan đến quy định trên
Đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn
Trang 8Một số địa phương đề nghị hướng dẫn về thời hạn các đương sự phải thực hiện quyền khởi kiện để yêu cầu xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản, giấy tờ tạm giữ
15 khoản 5 Điều
115
Hiện nay, pháp luật chưa có quy định trích tiền thuê nhà khi xử lý tài sản là nhà ở duy nhất của người đã bảo lãnh cho người phải thi hành
án thế chấp vay tài sản được Tòa án tuyên trong bản án, quyết định;
đồng thời, đề nghị quy định bổ sung để đảm bảo quyền lợi của đương sự
Đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn
16 Điều 74, Điều
90
Trường hợp, tài sản của hộ gia đình đang thế chấp vay tiền tại Ngân hàng (các thành viên trong hộ gia đình đều ký đồng ý thế chấp) Đồng thời, có một hoặc một số thành viên trong hộ gia đình phải thi hành các khoản trả nợ cá nhân Quá trình tổ chức thi hành
án, Chấp hành viên đã xác minh và xác định các cá nhân trong hộ phải thi hành án chỉ có tài sản duy nhất (đã cùng với các thành viên trong hộ thế chấp cho Ngân hàng); tài sản đủ điều kiện cưỡng chế kê biên theo Điều 90 Luật
Một số địa phương đề nghị hướng dẫn trong trường hợp này, nên phân chia tài sản chung của hộ gia đình trước hay cưỡng chế kê biên
xử lý tài sản để trả cho Ngân hàng trước mới hướng dẫn đương sự phân chia số tiền còn lại? Nếu kê biên xử lý tài sản trước thì quá trình bán đấu giá tài sản có áp dụng quy định đồng sở hữu tài sản hay xử lý tài sản chung theo Điều 74 Luật hay không?
Đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn
17
18
Trang 919 điểm e khoản 2
Điều 36 Luật và
khoản 1 Điều
126
Một số địa phương cho rằng: Việc ra quyết định thi hành án chủ động “trả lại tiền, tài sản” tại điểm e khoản 2 Điều 36 Luật thì chưa thực sự rõ ràng dễ dẫn đến nhầm lẫn đối với những trường hợp
“trả lại tài sản” trong việc theo đơn yêu cầu quy định tại khoản 1 Điều 126
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
20 điểm e khoản 2
Điều 36 Luật
Một số địa phương cho rằng: Tại điểm e khoản 2 Điều 36 Luật thi hành án dân sự quy định “Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự
có thẩm quyền chủ động ra quyết định thi hành án đối với quyết định của Tòa án giải quyết phá sản” Tuy nhiên, trong Quyết định tuyên
bố phá sản có 02 phần: là án phí, lệ phí của Tòa án và thu hồi để trả cho các cá nhân và tổ chức Do vậy, việc quy định ban hành 01 Quyết định thi hành án để tổ chức thi hành cả phần chủ động và theo đơn là không phù hợp thực tiễn và không đảm bảo quyền tự định đoạt của đương sự
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
21 Điều 28 Một số địa phương phản ánh khó khăn trong việc
chuyển giao bản án có sự mâu thuẫn về thời gian chuyển giao, cụ thể: Theo quy định tại Điều 28 Luật thi hành án dân sự dân sự thì trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày ra bản án, quyết định Tòa án phải chuyển cho Cơ quan Thi hành án Tuy nhiên, tại Điều 381 Bộ luật tố tụng dân sự quy định những bản án, quyết định sơ thẩm được thi hành thì trong 10 ngày Tòa án phải chuyển giao cho Cơ quan THADS
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
Trang 1022 Điều 38 Một số địa phương đề nghị: Tăng thời hạn gửi quyết định về thi
hành án cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp lên 5 ngày (tăng 2 ngày) với quy định tại Điều 38 Luật THADS
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
23 Điều 11 Một số địa phương phản ánh: Theo quy định tại Điều 11 Luật
Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm phối hợp, thực hiện các yêu cầu của cơ quan thi hành án dân sự và chấp hành viên Tuy nhiên, việc thu thập thông tin về tài khoản, thu nhập của người phải thi hành án gặp nhiều khó khăn do các tổ chức tín dụng luôn viện dẫn Điều 14 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 để từ chối cung cấp thông tin về tài khoản của người phải thi hành án
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
24 khoản 4 Điều
39
Theo quy định tại khoản 4 Điều 39 Luật thì: “Chi phí thông báo do người phải thi hành án chịu, trừ trường hợp pháp luật quy định ngân sách nhà nước chi trả hoặc người được thi hành án chịu"
Địa phương đề nghị quy định cụ thể về mức thu của từng loại chi phí thông báo về thi hành án do người phải thi hành án, ngân sách nhà nước chi trả hoặc người được thi hành án phải chịu
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
25 khoản 2 Điều
39
Một số địa phương đề nghị tăng thời hạn thông báo đối với các vụ việc phức tạp theo quy định tại khoản 2 Điều 39 Luật sửa đổ bổ sung
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
26 khoản 1 Điều 43 Một số địa phương đề nghị làm rõ khái niệm “khi pháp luật có Nội dung đã được quy
Trang 11qui định” là những trường hợp nào để thực hiện “Việc thông báo về thi hành án trên phương tiện thông tin đại chúng chỉ được thực hiện khi pháp luật có quy định hoặc khi đương sự có yêu cầu” quy định tại khoản 1 Điều 43 và khoản 5 Điều 12 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP
định rõ, đề nghị giải đáp
27 điểm b, K2
Điều 47, khoản
3 Điều 70
Có địa phương đề nghị giải đáp: Theo quy định tại điểm b, K2 Điều
47 Luật thì “ Số tiền thi hành án thu theo quyết định cưỡng chế thi hành án được thanh toán cho những người được thi hành án tính đến thời điểm có quyết định cưỡng chế đó; số tiền còn lại được thanh toán cho những người được thi hành án theo các quyết định thi hành
án khác tính đến thời điểm thanh toán” Tuy nhiên, trong trường hợp bản án đã tuyên kê biên để đảm bảo thi hành án, cơ quan thi hành án không ban hành quyết định cưỡng chế thi hành án theo khoản 3 Điều
70 Luật Thi hành án dân sự thì việc thanh toán tiền trong trường hợp
có nhiều người được thi hành án được xác định như thế nào?
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp
28 khoản 3 Điều
47
Theo quy định tại khoản 3 Điều 47 Luật: Trong trường hợp khi kê biên, xử lý tài sản thế chấp, bảo lãnh của bên thứ ba, tiền thu được
ưu tiên thanh toán án phí Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp ngân hàng là người được thi hành án, người có tài sản thế chấp không đồng ý nộp án phí, vì cho rằng: Phạm vi bảo lãnh của tài sản thế chấp không bao gồm tiền án phí Dẫn đến, nhiều trường hợp các bên
tự thỏa thuận nộp tiền, giải chấp tài sản không qua cơ quan THADS, khoản án phí thi hành chủ động không thu được Có trường hợp lại hiểu quy định việc ưu tiên thanh toán tiền án phí tại Khoản 3 Điều
47 chỉ áp dụng đối với trường hợp bản án, quyết định của Tòa án đã tuyên kê biên tài sản chứ không phải áp dụng đối với mọi bản án,
Nội dung đã được quy định rõ, đề nghị giải đáp