SỬ 6 bài 15 chính sách cai trị tuần 22,23 kntt( QN)

Trường THCS Tổ Văn Họ và tên giáo viên TIẾT 34,35,36 BÀI 15 CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC VÀ SỰ CHUYỂN BIẾN CỦẨ XĂ HỘI ÂU LẠC Môn Lịch sử 6 Lớp 6 Số tiết thực hiện 03 tiết[.]

Trường:THCS

Tổ:Văn Họ và tên giáo viên:

TIẾT 34,35,36 - BÀI 15 CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN

PHƯƠNG BẮC VÀ SỰ CHUYỂN BIẾN CỦẨ XĂ HỘI ÂU LẠC

Môn: Lịch sử 6 - Lớp 6

Số tiết thực hiện: 03 tiết

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẨU

1 Kiến thức:

- Nêu được một số chính sách cai trị của phong kiến phương Bắc trong thời kì Bắc thuộc.

- Nhận biết được một số chuyển biến cơ bản về kinh tế xã hội của người Việt cổ dưới ách cai trị, đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc.

2 Năng lực

*Năng lực riêng/ đặc thù

- Năng lực tìm hiểu lịch sử:

Nhận diện, phân biệt, khai thác và sử dụng được thông tin có trong các loại hình tư liệu cấu thành nên bài học; Hình ảnh ảnh sơ đồ lược đồ

- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử:

+ Trình bày một số chính sách cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc

+ Nhận biết được một số chuyển biến quan trọng về kinh tế, thế xã hội, văn hóa ở Việt Nam trong thời Bắc thuộc

- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:

Viết suy luận làm văn về một hậu quả từ chính sách cai trị của phong kiến phương Bắc đối với nước ta.

* Năng lực chung:

+ Năng lực tự chủ, tự học: tư duy độc lập, tự quản lí các hoạt động học tập của

cá nhân, biết tự tìm kiếm nguồn thông tin, tự mình thực hiện những nhiệm vụ được phân công.

+ Năng lực giao tiếp và hợp tác: Phát triển năng lực giao tiếp, đối thoại, biết tôn

trọng ý kiến khác biệt, hướng tới sự hoà giải và hợp tác với bạn khi thực hiện nhiệm vụ học tập.

+ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS biết suy luận khoa học, có khả

năng phát hiện và giải quyết vấn đề mới

3 Phẩm chất

+ Trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

+ Yêu nước: Ghi nhớ biết ơn, tự hào về công cuộcđấu tranh để bảo vệ các giá trị văn hóa của dân tộc.

+ Chăm chỉ: Chăm học, chăm lao động, học hỏi những giá trị văn hóa của tổ tiên.

+ Trung thực: Tôn trọng sự thật trong đánh giá sự kiện lịch sử, câu trả lời của bạn và nhận xét nhóm bạn.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Giáo án soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập

- Lược đồ phóng to đơn vị hành chính nước ta thời thuộc Đường

- Các hình ảnh minh hoạ có liên quan đến nội dung bài học

- Máy tính, máy chiếu; giấy AO

2 Học sinh

- SGK, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ

học tập theo yêu cấu của GV

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 HOẠT ĐỘNG : KHỞI ĐỘNG (5’)

a) Mục tiêu:

- Tạo hứng thú học tập cho học sinh và xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học

b) Nội dung:GV yêu cầu HS trả lời về nội dung của câu hỏi

c) Sản phẩm:Câu trả lời của HS về các câu hỏi trên

d) Tổ chức thực hiện:

- Bước 1: GV Chiếu cho HS xem 1 đoạn phim video về sự bóc lột của nhà Hán

đối với nước ta Sau khi nghe xong GV đặt câu hỏi:

? Em có cảm nhận gì về đoạn video trên ?

- Bước 2:HS làm việc cá nhân suy nghĩ trả lời câu hỏi trên

- Bước 3: GV gọi một số HS phát biểu ý kiến.

- Bước 4: GV tổng hợp ý kiến của học sinh và kết nối vào bài học.

Năm 179 TCN, Triệu Đà chiếm được Âu Lạc rồi sáp nhập Âu Lạc vào nước Nam Việt Từ đó dân tộc Việt Nam mất nước và chịu sự đô hộ của các triều đại phong kiến Trung Quốc kéo dài hơn 1000 năm Đoạn video mà các em vừa theo dõi trên

là một trong những triều đại phong kiến Trung Quốc đô hộ nước ta: triều đại nhà Hán Qua đoạn video cho các em thấy được các chính sách cai trị, bóc lột tàn bạo, độc ác của nhà Hán đã làm cho đời sống của nhân dân ta vô cùng cực khổ Để hiểu rõ hơn về các chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc các

em đi tìm hiểu tiết học hôm nay

2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (70’)

Mục 1 Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc

a Mục tiêu: HS hiểu chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc

b Nội dung: GV khai thác kênh chữ, kênh hình

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ :

HS đọc thông tin mục a/65, kết hợp

quan sát Hình 1 “Sơ đồ tổ chức chính

quyền đô hộ của nhà Hán ở nước ta sau

khởi nghĩa Hai Bà Trưng” và Hình 2

“Lược đồ hành chính nước ta thuộc

Đường” và kết hợp Hình 3 “Các hình

phạt nặng thường được chính quyền đô

hộ sử dụng để cai trị nhân dân ta thời Bắc

thuộc” để tham gia thảo luận nhóm trả lời

các câu hỏi (5 phút) :

+ Nhiệm vụ 1: Quan sát Hình 1, các em

biết gì về bộ máy cai trị của chính quyền

đô hộ nhà Hán đối với nước ta ?

+ Nhiệm vụ 2: Quan sát Hình 2, các em

thấy đơn vị hành chính nước ta thuộc

Đường có gì thay đổi ?

+ Nhiệm vụ 3: Quan sát bức tranh Hình

3 em thấy gì Em có nhận xét gì về chính

sách cai trị của các triều đại phong kiến

phương Bắc

+ Nhiệm vụ 4 : Mục đích chính sách

cai trị của các triều đại phong kiến

phương Bắc đối với nước ta là gì ?

Bước 2: HS các nhóm trao đổi để thực

hiện nhiệm vụ (ghi trong phiếu học tập

mà GV phát)

Bước 3: GV gọi đại diện báo cáo kết quả,

gọi các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ và chốt kiến thức

- Nhà Hán chia nước ta thành 3 quận:

Giao chỉ , Cửu Chân, Nhật Nam Sau đó

- Về bộ máy cai trị:

+ Sáp nhập nước ta vào lãnh thổ Trung Quốc, chia thành các đơn vị hành chính như châu - quận, dưới châu - quận là huyện Từ sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng, chính quyến từ cấp huyện trở lên đều do người Hán nắm giữ

+ Áp dụng pháp luật hà khắc và thẳng tay đàn áp các cuộc đấu tranh của nhân dân ta

gộp với 6 quận của Trung Quốc thành Giao Châu Dưới quận là huyện, dưới huyện là làng xã Đứng đầu Giao Châu là thứ sử người Hán, đứng đầu quận là thái thú người Hán, đứng đầu huyện là huyện lệnh người Hán, còn làng xã là hào trưởng người Việt đứng đầu 🡪 Chính quyền từ cấp Huyện trở lên đều do người Hán nắm giữ.Thành Luy Lâu ở trị sở của nhà Hán nay thuộc huyện Thuận Thành-Bắc Ninh, được xây dựng từ thời Đông Hán, có lịch sử trên 2000 năm Luy Lâu vừa là trị sở của chính quyền đô hộ nhà Hán trong các thế kỉ đầu thời Bắc thuộc vừa là trung tâm kinh tế, văn hóa, tôn giáo quan trọng của Giao Chỉ

- Thời Đường: đổi các quận thành các châu (6 châu: Phong Châu, Giao châu, Trường Châu, Ái Châu, Diễn Châu, Hoan Châu, Phúc Lộc Châu) Trong đó thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay) là trị sở của nhà Đường : chia nhỏ để dễ bề cai trị hơn

- Hình ảnh nhân dân ta bị đi lao động khổ sai, bị đánh đập dã man chính sách cai trị tàn bạo

- Sát nhập nước ta vào lãnh thổ Trung Quốc, biến nhân dân ta thành nô lệ của Trung Quốc, xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới

Bước 1:

GV tổ chức cho HS đọc thông tin và khai

thác kĩ đoạn tư liệu 1, thảo luận theo cặp

đôi để thực hiện yêu cầu:

N1: Đoạn tư liệu 1 và thông tin cho em

biết điều gì về chính sách bóc lột kinh tế

của các triều đại phong kiến phương

Bắc?

N2: Vỉ sao các triều đại phong kiến

phương Bắc lại nắm độc quyền về muối

và sắt?

N3: Muối có vai trò như thế nào đối với

đời sống? Sắt dùng để làm gì?.

Bước 2:HS làm việc theo cặp đôi để trả

lời câu hỏi trên

Bước 3: GV gọi một số cặp đôi phát biểu

ý kiến Các cặp đôi khác nhận xét, bổ

xung

Bước 4:

GV đánh giá kết quả hoạt động của

HS Chính xác hóa các kiến thức đã

hình thành cho học sinh: Chính quyền

phong kiến phương Bắc lại nắm độc

quyền về muối và sắt vì đó là hai thứ

quan trọng của cuộc sống (bữa ăn thiếu

muối thế nào được, thiếu muối thì thiếu

i-ốt mất cân bằng trong cơ thể, ốm yếu

Còn trong sản xuất sắt là vật liệu để chế

tạo ra công cụ lao động (sắc, bén) Thiếu

công cụ sắt thì năng suất thấp, đồng thời

cũng hạn chế được việc chế tạo vũ khí

chống lại chúng Bọn thống trị phong

kiến phương Bắc làm việc này để dân ta

ngu dốt, lạc hậu, nhằm bóc lột, nô dịch,

thống trị dân ta lâu dài

- Về kinh tế:

+ Chiếm ruộng đất của nhân dân

Âu Lạc để lập thành ấp, trại và bắt dân ta cày cấy

+ Áp đặt chính sách tô thuế nặng nề

+ Nắm độc quyến vế sắt và muối, bắt dân ta cống nạp nhiều vải vóc, hương liệu, sản vật quý

Bước 1: GV cho HS đọc thông tin mục c

+ kết hợp đoạn tư liệu 2/68 Sau đó GV

đặt câu hỏi cho HS thảo luận theo hình

- Về văn hoá - xã hội: Chính quyền phong kiến phương Bắc đều thực hiện chính sách đổng hoá dân

thức nhóm bàn :

+ CH1: Chính quyền phong kiến

phương Bắc đã thực hiện chính sách cai

trị về văn hóa đối với nước ta như thế

nào?

+ CH2: Tại sao chính quyền phong

kiến phương Bắc thực hiện chính sách

đồng hóa dân tộc Việt?

Bước 2:HS làm việc theo cặp đôi để trả

lời câu hỏi trên

Bước 3: GV gọi một số cặp đôi phát biểu

ý kiến Các cặp đôi khác nhận xét, bổ

xung

Bước 4: GV nhận xét và chốt kiến thức.

GV giải thích cho HS hiểu rõ:

- Thứ nhất: Khái niệm “Thế nào là

đồng hóa dân tộc”: Đó là việc ép buộc,

bắt một dân tộc khác phải chấp nhận

ngôn ngữ, chữ viết, phong tục, tập quán

của dân tộc mình Cụ thể chúng thực hiện

đồng hóa dân tộc Việt bằng cách: Đưa

người Hán sang ở cùng với dân Việt, bắt

nhân dân ta phải theo phong tục, luật

pháp của người Hán, tìm mọi cách xóa

bỏ những phong tục tập quán lâu đời của

người Việt…

- Thứ hai: giải thích cho HS hiểu “Tại

sao chính quyền phong kiến phương Bắc

thực hiện chính sách đồng hóa dân tộc

Việt” Bởi vì: Chính quyền đô hộ muốn

làm mất đi bản sắc văn hóa dân tộc Việt

và tiếng Việt, làm người Việt mất đi ý

thức dân tộc Việt và khát vọng độc lập,

mãi mãi là một phần của Trung Quốc

Hay nói cách khác chúng muốn biến

nước ta thành lãnh thổ của chúng, biến

nhân dân ta thành nô lệ của Trung Quốc,

xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới

tộc Việt trong suốt thời Bắc thuộc

Mục 2 Những chuyển biến về kinh tế - xã hội trong thời kì Bắc thuộc

a Mục tiêu: Những chuyển biến vê' kinh tế - xã hội trong thời kì Bắc thuộc

b Nội dung: GV sử dụng phương pháp vấn đáp

c Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên

d Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS tìm hiểu tư liệu SGK, kết hợp với

những tư liệu đã tìm hiểu thông qua việc chuẩn bị bài ở

nhà để trả lời các câu hỏi của GV

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm bàn trong 7

phút, hoàn thành nội dung vào phiếu học tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các thành viên

- HS đọc SGK, làm việc cá nhân trong 3 phút, trả lời

các câu hỏi trong phiếu học tập

- Thảo luận nhóm bàn, thống nhất ý kiến, hoàn thành

nội dung vào phiếu học tập

- GV bao quát, hỗ trợ các nhóm

Bước 3: Báo cáo

- Đại diện 1 nhóm báo cáo kết quả, các nhóm còn lại

nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét hoạt động của các nhóm HS

- Chấm phiếu học tập

- GV mở rộng thêm cho HS kiến thức về một số nghề

thủ công (Nghề làm giấy, nghề gốm) thông qua mục

“Em có biết” và H4/68/SGK; kĩ thuật nuôi kiến vàng

để "dùng côn trùng để diệt côn trùng" của người Việt

trong nông nghiệp

GV chốt kiến thức

Một số chuyển biến cơ bản về kinh tế và xã hội của người Việt cổ dưới ách cai trị, đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc:

- Về kinh tế: Bên cạnh các nghề truyền thống, xuất hiện một số nghế mới (nghề thủ công); quan hệ buôn bán mở rộng hơn,

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia lớp thành 3 nhóm, tổ chức cho HS thảo luận

nhóm theo kĩ thuật các mảnh ghép (5’) để hoàn thành

các câu hỏi

Nhóm 1: Hãy nhận xét và những chuyển biến về cơ cấu

xã hội ở nước ta giữa hai thời kì trên?

Nhóm 2:Thái độ của nhân dân ta với chính quyền đô

hộ như thế nào?

Nhóm 3:Theo em thành phần nào sẽ là thủ lĩnh của

những cuộc đấu tranh giành độc lập cho người Việt?

Vì sao?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

* Vòng 1: Nhóm chuyên gia

- Nhóm trưởng mỗi nhóm cho thành viên điểm danh

1,2,3-1,2,3 đến hết Các thành viên nhớ số thứ tự của

mình trong nhóm HS tìm hiểu bài, trao đổi, trả lời câu

hỏi theo nhiệm vụ của từng nhóm vào phiếu cá nhân (3

phút)

* Vòng 2: Nhóm mảnh ghép (nhóm mới thực hiện

nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả của nhóm)

- Về xã hội: Xã hội bị phân hoá, hình thành một số tầng lớp mới

+ Một số quan lại địa chủ người Hán bị Việt hoá

+ Một bộ phận nông dân biến thành nô tì

do mất đất

+ Tầng lớp hào trưởng bản địa hình thành

3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (35’)

a.Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã

được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về

b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn

thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo

c Sản phẩm: hoàn thành bài tập;

d Tổ chức thực hiện:

Câu 1( sgk): GV hướng dẫn HS tìm thông tin trả lời ngay trong SGK và nội dung

bài học

Chính quyền phong kiến phương Bắc thực hiện chính sách đồng hoá dân tộc Việt vì:

+ Chúng muốn biến nước ta thành lãnh thổ của chúng, biến nhân dân thành nô lệ của Trung Quốc, xoá bỏ quốc hiệu nước ta trên bản đồ thế giới

Câu 2:

Đề 1: Bài tập trắc nghiệm khách quan

1 Địa danh nào dưới đây không phải lò trị sở của các triếu đại phong kiến phương Bắc trong thời kì Bắc thuộc?

A Thành Cổ Loa B Thành Luy Lâu

C Thành Tống Bình D Thành Đại La

2 Đứng đầu chính quyền đô hộ của nhà Hán ở các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam là:

A Thứ sử B Thái thú C Huyện lệnh D Tiết độ sứ

3 Chính quyền đô hộ dủa người Hán được thiết lập tới tận cấp huyện từ thời kì nào?

A Nhà Triệu B Nhà Hán C Nhà Ngô D Nhà Đường

4 Ý nào dưới đây không thể hiện đúng chính sách cai trị về kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bác?

A Chiếm ruộng đất của Âu Lạc lập thành ấp, trại

B Áp đặt chính sách tô, thuế nặng nề

C Cho phép nhân dân bản địa sản xuất muối và sắt

D Bắt nhân dân ta cống nạp các sản vật quý trên rừng, dưới biến

5: Hãy lựa chọn từ/cụm từ cho sẵn: đồng hoá dân tộc, nhà Đường, tập quán, khởi nghĩa, người Hán đề điền vào chỗ trống ( ) trong đoạn sau.

Các triều đại phương Bắc từ nhà Hán đến (1) đều thi hành chính sách cai trị hà khắc Chính quyến đô hộ còn thẳng tay đàn áp các cuộc (2) của nhân đân ta Chúng còn thực hiện chính sách

(3) đưa (4) sang ở lần với dân Việt, tim mọi cách xoá

bỏ những (5) lâu đời của người Việt

- Câu trả lời của HS về bài tập trên

Đề 2:

Bài 1: Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước phương án đúng

Câu 1: Chính sách nào sau đây được các triều đại phong kiến phương Bắc sử dụng trong tổ chức cai trị với nước ta?

A Chia nhỏ đơn vị hành chính (Châu-Quận-Huyện), do quan lại người Hán nắm

giữ

B Tăng cường thuế khóa, lao dịch nặng nề

C Thi hành chính sách đồng hóa dân tộc Việt

D Chiếm đoạt ruộng đất, bắt nhân dân ta cống nạp sản vật quý, hương liệu,

vàng bạc

Câu 2: Chính quyền đô hộ phương Bắc đã thi hành chính sách độc quyền về sản

phẩm nào sau đây?

A Lụa, giấy B Đồ gốm C Muối, sắt D Lúa gạo

Câu 3: Chính quyền đô hộ phương Bắc truyền bá Nho giáo, tập tục của người

Hán vào nước ta nhằm mục đích nào sau đây?

A Để nô dịch và đồng hóa nhân dân ta

B Để khai hóa văn minh cho dân tộc ta

C Để phát triển văn hóa Hán trên đất nước ta

D Để đào tạo đội ngũ tay sai phục vụ cho chính quyền đô hộ

Câu 4: Mâu thuẫn xã hội nào bao trùm trong xã hội nước ta trong suốt thời Bắc

thuộc?

A Mâu thuẫn giữa quý tộc Việt với chính quyền đô hộ

B Mâu thuẫn giữa nhân dân Âu Lạc với chính quyền đô hộ phương Bắc

C Mâu thuẫn giữa nông dân Âu Lạc với địa chủ Hán

D Mâu thuẫn giữa quý tộc Việt với địa chủ Hán.

Câu 5: Nghề thủ công nào mới xuất hiện ở nước ta trong thời Bắc thuộc?

Câu 6: Tầng lớp nào trong xã hội sẽ đóng vai trò lãnh đạo người Việt đấu tranh giành quyền độc lập chủ trong thời Bắc thuộc?

A Quan lại, địa chủ Hán đã Việt hóa

B Nông dân làng xã

C Hào trưởng bản địa

D Quan lại người Hán