Kiến thức: HS hiểu được một hệ trục tọa độ gồm hai trục số vuông góc với nhau và chung gốc, Ox là trục hoành, Oy là trục tung.. Kỹ năng: Biết cách xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ
Trang 1Ngày soạn: 30/11/2019 Tiết 31
Tuần 16
§6 MẶT PHẲNG TỌA ĐỘ
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: HS hiểu được một hệ trục tọa độ gồm hai trục số vuông góc với
nhau và chung gốc, Ox là trục hoành, Oy là trục tung Mặt phẳng tọa độ là mặt phẳng có hệ trục tọa độ Hiểu được khái niệm tọa độ của một điểm
2 Kỹ năng: Biết cách xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ khi biết tọa
độ của nó và biết cách xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ
3 Thái độ:
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo
4 Tư duy:
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo
5 Năng lực:- Năng lực chung: Rèn cho học sinh các năng lực tự học, giải
quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, sử dụng CNTT, sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực chuyên biệt: Rèn cho học sinh các năng lực tư duy, sử dụng dụng
cụ để vẽ mặt phẳng tọa độ, sử dụng ngôn ngữ toán học trong trình bày
II Chuẩn bị.
1 Chuẩn bị của GV: Bảng phụ kẻ trên giấy kẻ ô vuông hệ trục tọa độ Oxy
và hình 19, thước kẻ có chia khoảng, bút dạ, bản đồ
2 Chuẩn bị của HS: Giấy kẻ ô vuông, thước kẻ có chia khoảng.
III Phương pháp.
- Vấn đáp gợi mở, luyện tập thực hành, hoạt động nhóm, phát hiện và giải quyết vấn đề, tự nghiên cứu SGK
- Kỹ thuật: Kỹ thuật đặt câu hỏi và trả lời
Trang 2IV Tiến trình dạy học.
1 Ổn định tổ chức lớp: ( 1’)
7A 7B 7C
2 Kiểm tra bài cũ (1):
Kiểm tra đồ dùng học tập của HS.
3 Bài mới:
a, Khởi động (1’): Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về mặt phẳng tọa
độ
b, Hình thành kiến thức mới
*Hoạt động 1: Đặt vấn đề
- Thời gian: 5’
- Mục tiêu: HS hiểu được sự cần thiết phải dùng một cặp số để xác định vị trí
của một điểm trên mặt phẳng
- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp gợi mở, phát hiện và giải quyết vấn
đề, quan sát trực quan
- Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa.
- Kĩ thuật: Kĩ thuật đặt câu hỏi, động não.
- Năng lực: Rèn cho học sinh các năng lực tự học, giải quyết vấn đề, giao
tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ
G: Treo bản đồ địa lí Việt Nam
? Nêu cách xác định toạ độ 1 điểm trên bản đồ?
H: Xác định bởi 2 số là kinh độ và vĩ độ.
? Xác định toạ độ địa lí của mũi Cà Mau và mũi
Hà Giang?
H: Lên bảng xác định.
G: Cho hs qua sát vé xem phim.
1 Đặt vấn đề (SGK-66)
Trang 3? Số ghế H1 cho ta biết gì?
H: Chữ cái H chỉ thứ tự hàng ghế, Số 1 chỉ số
thứ tự của ghế trong từng dãy
? Cặp một chữ , một số xác định gì?
H: Xác định vị trí ngồi.
G: như vậy cặp gồm một chữ và một số xác
định vị trí chỗ ngồi của người có tấm vé này
trong rạp
? Lấy thêm các ví dụ khác về việc xác định vị
trí?
G: Để xác định một điểm trên mặt phẳng người
ta thường dùng một cặp gồm hai số, vậy làm thế
nào để có cặp số đó?
*Hoạt động 2: Tìm hiểu mặt phẳng tọa độ
- Thời gian: 12’
- Mục tiêu: HS hiểu được một hệ trục tọa độ gồm hai trục số vuông góc với
nhau và chung gốc, Ox là trục hoành, Oy là trục tung Mặt phẳng tọa độ là mặt phẳng có hệ trục tọa độ Hiểu được khái niệm tọa độ của một điểm
- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp gợi mở, phát hiện và giải quyết vấn
đề, quan sát trực quan, tự nghiên cứu SGK
- Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa.
- Kĩ thuật: Kĩ thuật đặt câu hỏi.
- Năng lực: Rèn cho học sinh các năng lực tự học, tư duy, sử dụng dụng cụ để
vẽ mặt phẳng tọa độ, sử dụng ngôn ngữ toán học trong trình bày
H: Nghiên cứu SGK trong vòng 2’
? Nêu cấu tạo của hệ trục toạ độ Oxy?
Cách vẽ hệ trục toạ độ?
G: Nhấn mạnh: Trên mặt phẳng ta vẽ
hai trục số Ox và Oy vuông góc với
nhau tại gốc của chúng khi đó ta có hệ
2 Mặt phẳng tọa độ.
Trang 4trục tọa độ Oxy.
H: Vẽ hình vào vở, theo dõi bài.
? Các trục Ox, Oy được gọi là gì? Vị trí
của các trục?
H: Ox, Oy được gọi là các trục toạ độ;
Ox: trục hoành( ở vị trí nằm ngang); Oy:
trục tung ( ở vị trí thẳng đứng)
? Giao điểm O được gọi là gì? Giao
điểm đó biểu diễn số nào của hai trục?
H: Giao điểm của hai trục gọi là gốc toạ
độ, biểu diễn số 0 của hai trục
G: Giới thiệu : Điểm O gọi là gốc tọa
độ, mặt phẳng tọa độ
? Hai trục Ox và Oy chia mặt phẳng
thành mấy góc? Vị trí của các góc được
xác định như thế nào?
H: Bốn góc theo thứ tự ngược chiều kim
đồng hồ
? Khi vẽ hệ trục toạ độ ta cần lưu ý gì?
H: Các đơn vị dài trên hai trục chọn
bằng nhau (nếu không nói gì thêm)
G: Cho HS đọc chú ý SGK.
G: Bảng phụ BT: Cho h.vẽ sau hệ trục
toạ độ như hình vẽ đúng hay sai? Nếu
sai hãy sửa?
Các trục Ox, Oy tạo thành hệ trục tọa độ Oxy:
+ Ox gọi là trục hoành
+ Oy gọi là trục tung + Giao điểm O gọi là gốc tọa độ Mặt phẳng chứa hệ trục tọa độ Oxy gọi là mặt phẳng tọa độ Oxy
Trang 5H: Hệ trục toạ độ Oxy vẽ như vậy là sai:
+ Ghi sai vị trí các trục Ox, Oy
+ Đơn vị dài trên hai trục không bằng
nhau
+ Vị trí các góc không đúng
H: Lên bảng sửa.
*Hoạt động 3: Tìm hiểu tọa độ của một điểm trong mặt phẳng tọa độ
- Thời gian: 15’
- Mục tiêu: Biết cách xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ khi biết tọa
độ của nó và biết cách xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ
- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp gợi mở, phát hiện và giải quyết vấn
đề, quan sát trực quan, tự nghiên cứu SGK
- Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa.
- Kĩ thuật: Kĩ thuật đặt câu hỏi.
- Năng lực: Rèn cho học sinh các năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng
tạo, sử dụng dụng cụ để vẽ mặt phẳng tọa độ, biiểu diễn được điểm trên mặt phẳng tọa độ
H: Nghiên sứu SGK trong 2’.
? Nêu cách xác định toạ độ của
điểm P trong mặt phẳng toạ độ?
Kí hiệu P(1,5; 3) cho biết gì?
Các số 1,5; 3 được gọi là gì?
3 Tọa độ của một điểm trong mặt phẳng tọa độ.
Trang 6? Nêu cách xác định toạ độ của một
điểm trong mặt phẳng toạ độ?
G: Chốt cách xác định tọa độ của
điểm P bất kì bằng cách:
+) Kẻ đường thẳng vuông góc với
Ox, Oy
+) Xác định điểm cắt với Ox ⇒
hoành độ của P
+) Xác định điểm cắt với Oy ⇒
tung độ của P
G: Giới thiệu cặp số (1,5; 3) gọi là
tọa độ của điểm P và ghi kí hiệu lên
bảng:
P(1,5; 3)
? Ngược lại nếu cho tọa độ của một
điểm thì xác định vị trí của điểm đó
trên mặt phẳng tọa độ?
H: Thực hiện ?1 trên giấy kẻ ô
vuông đã chuẩn bị sẵn
G: Gọi HS lên bảng xác định các
điểm P và Q trên bảng phụ Yêu
cầu chỉ rõ hoành độ và tung độ của
mỗi điểm
? Nhận xét?
? Trên mặt phẳng tọa độ, mỗi điểm
M xác định được bao nhiêu cặp số?
Ngược lại mỗi cặp số xác định mấy
điểm M?
Cặp số (x0; y0) gọi là gì của M?
Hoành độ là gì? Tung độ là gì?
Điểm M có tọa độ x0, yo kí hiệu như
Kí hiệu: P(1,5;3) trong đó:
1,5 là hoành độ
3 là tung độ
* Kết luận: SGK- 67
Điểm M có tọa độ (x0; y0)
kí hiệu là M(x0; y0) với x0 là hoành độ, y0 là tung độ Tọa độ của điểm O là O(0; 0)
Trang 7thế nào?
G: lưu ý: Khi viết tọa độ một điểm
hoành độ phải đứng trước tung độ
?Viết tọa độ của điểm O?
4 Củng cố: (9’)
- Mặt phẳng toạ độ Oxy là gì? Cách vẽ hệ trục toạ độ?
- Để biết được vị trí của một điểm trên mặt phẳng ta cần biết điều gì? Cách xác định một điểm khi biết toạ độ?
- Cách xác định toạ độ khi biết vị trí của điểm đó trên mp toạ độ?
- GV chốt lại kiến thức cơ bản của bài
* Luyện tập: Cho hs làm BT 33/ SGK – 67
Lưu ý các đường vuông góc ta vẽ nét đứt
5 Hướng dẫn về nhà: (1’)
- Nắm chắc cách xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ và cách tìm một điểm biết tọa độ của nó
- Làm bài tập 34 ; 35 ; 36 SGK- 68 ; 44 ; 45 ; 46/SBT
V Rút kinh nghiệm.