Trêng §¹i häc Hång §øc §Ò c¬ng chi tiÕt häc phÇn Sè häc TR¦êNG §¹I HäC HåNG §øC KHOA S¦ PH¹M TIÓU HäC Bé m«n To¸n §Ò C¦¥NG CHI TIÕT HäC PHÇN CƠ SỞ LÝ THUYẾT TOÁN TIỂU HỌC DÙNG CHO CĐGD TIỂU HỌC K31[.]
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
Khoa Sư phạm Tiểu học HỌC PHẦN: CƠ SỞ LÝ THUYẾT TOÁN TIỂU HỌC
Bộ môn Toán Mã học phần: 141000
1 Thông tin chung về giảng viên:
Họ và tên: Nguyễn Thị Quyên
Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sĩ Toán, chuyên ngành Đại số và lý thuyết
Thông tin về trợ giảng (nếu có) cũng như giảng viên
Thông tin về 1 – 2 giảng viên có thể giảng dạy học phần này:
1 Đỗ Hoàng Mai
Chức danh, học hàm, học vi: Giảng viên, Thạc sĩ Toán, chuyên ngành Hình học Topo.Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Toán, phòng 102, nhà A5, cơ sở I, Khoa Sư phạmTiểu học, Trường Đại học Hồng Đức
Điện thoại: 0373910301
Địa chỉ liên hệ: Đường Đỗ Hành, Phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hóa, Thanh Hóa Điện thoại: 0373911334 - 0982706669
Trang 32 Thông tin chung về học phần:
Tên ngành, khóa đào tạo: Ngành Giáo dục Tiểu học
Tên học phần: Cơ sở lý thuyết Toán Tiểu học
Số tín chỉ học tập: 02
Học kỳ: II
Học phần: Tự chọn
Các học phần tiên quyết: Toán cao cấp, Số học
Các học phần tương đương, học phần thay thế (nếu có): Hình sơ cấp, Quy hoạch tuyếntính
Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 18 tiết
+ Thảo luận: 02 tiết
+ Xêmina: 02 tiết
+ Làm bài tập trên lớp: 20 tiết
+ Tự học: 90 tiết
Địa chỉ của Bộ môn phụ trách học phần: Khoa Sư phạm Tiểu học – phòng 113 – nhà A1 –
Cơ sở I – Trường Đại học Hồng Đức
3 Mục tiêu của học phần:
Học phần bao gồm các kiến thức cơ bản về mô hình toán học hiện đại và cơ sở vật lý của cáckhái niệm cơ bản trong chương trình toán Tiểu học : Các tập hợp số, các yếu tố hình học, đạilượng và đo đại lượng.Cụ thể là:
3.1 Kiến thức:
+ Sinh viên biết những khái niệm cơ bản trong Toán Tiểu học: Số tự nhiên, quan hệ thứ tự,các phép toán đối với các số tự nhiên ở Tiểu học, phân số, số hữu tỷ không âm; Đoạn thẳng, độdài đoạn thẳng, một số hình phẳng và diện tích của chúng; Khối lượng, đo khối lượng, thời gian
và chuyển động
+ Sinh viên hiểu sâu sắc các vấn đề: Định nghia số tự nhiên, quan hệ thứ tự và các phép toántheo quan điểm của lý thuyết tập hợp; khái niệm phân số, số hữu tỷ không âm, quan hệ thứ tự vàcác phép toán theo quuan điểm hiện đại; Cơ sở đại số của lý thuyết về số tự nhiên và phân số;Quan điểm của hình học Euclid và lý thuyết độ đo về các khái niệm hình học cơ bản ở Tiểu học;
Trang 4Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm về khối lượng và đo khối lượng trong toán Tiểu học;
Lý thuyết độ đo
+ Sinh viên vận dụng vào Toán Tiểu học: Các tập hợp số, các yếu tố hình học, đại lượng và
đo đại lượng
3.2 Kỹ năng: Giúp sinh viên:
+ Giải thích được những khái niệm ban đầu về số tự nhiên, phân số, số hữu tỷ không âm; , sosánh các số, các phép toán trêncác tập hợp số tự nhiên, phân số, số hữu tỷ không âm
+ Giải thích các khái niệm đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng, hình phẳng, diện tích hình phẳngtheo quan điểm của toán học hiện đại; theo quan điểm của hình học afin và hình học Ơclid
+ Giải thích quan niệm về diện tích theo tinh thần của lý thuyết độ đo
+ Giải thích các khái niệm về khối lượng và đo khối lượng trong toán Tiểu học theo cơ sởcủa toán học hiện đại
+ Giải thích các khái niệm về thời gian và chuyển động trong toán Tiểu học theo cơ sở củatoán học hiện đại
3.3 Thái độ: Giúp sinh viên rèn luyện khả năng tự học, khả năng tư duy và suy luận logic,
rèn luyện năng lực tự nghiên cứu tài liệu để nâng cao trình độ
4 Tóm tắt nội dung học phần:
Nội dung của học phần được chia thành 3 chương, bao gồm những nội dung chính như sau:
Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu học (Số tự nhiên, quan
hệ thứ tự, các phép toán đối với các số tự nhiên ở Tiểu học, phân số, số hữu tỷ không âm, nửavành, phép chia hết trong nửa nhóm và nửa miền nguyên, phần tử bất khả quy và phần tử nguyên
tố, nửa vành ơcild và phép chia có dư, thuật toán ơclid; Cơ sở Toán học hiện đại của các khái niệmhình học ở Tiểu học (Đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng, một số hình phẳng và diện tích của chúng,không gian afin và không gian ơclid Quan điểm của hình học Euclid và lý thuyết độ đo về cáckhái niệm hình học cơ bản ở Tiểu học); Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm về khối lượng
và đo khối lượng trong toán Tiểu học (Khối lượng và đo khối lượng trong Toán Tiểu học; khốilượng và đo khối lượng trong vật lý, thời gian và chuyển động, phương pháp tọa độ, lý thuyết độ
đo, nửa vành và vành các tập hợp
Trang 55 Nội dung chi tiết học phần :
Nội dung 1: Chương I: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu
học (08 tiết lý thuyết, 1 tiết xemina, 08 tiết bài tập, 40 tiết tự học / tự NC)
1 Dạy và học khái niệm số tự nhiên quan hệ thứ tự và các phép toán đối với các số tự nhiên ở bậcTiểu học
1.1 Những khái niệm ban đầu về số tự nhiên
1.2 So sánh hai số tự nhiên
1.3 Cộng và nhân các số tự nhiên
2 Dạy và học về phân số ở Tiểu học
2.1 Khái niệm ban đầu về phân số
2.2 Quan hệ bằng nhau giữa hai phân số
3.5 Số tự nhiên như số hữu tỷ không âm
4 Cơ sở đại số của lý thuyết số về số tự nhiên và phân số
4.1 Khái niệm nửa vành
4.2 Nhúng đẳng cẩu nửa miền nguyên vào nửa trường
4.3 Nhúng đẳng cấu nửa vành giao hoán vào vành giao hoán
4.4 Phép chia hết trong nửa nhóm và nửa miền nguyên
4.5 Phần tử bất khả quy và phần tử nguyên tố
4.6 Ước chung lớn nhất Các phần tử nguyên tố cùng nhau
Trang 64.7 Nửa vành Euclid và phép chia có dư Thuật toán Euclid
Nội dung 2: Chương II: Cơ sở toán học của các khái niệm hình học ở Tiểu học
(04 tiết lý thuyết, 01 tiết thảo luận nhóm, 06 tiết bài tập, 25 tiết tự học / tự NC)
1 Các khái niệm hình học cơ bản trong toán tiểu học
1.1 Đoạn thẳng và độ dài của nó
1.2 Một số hình phẳng và diện tích của nó
2 Các khái niệm hình học cơ bản ở Tiểu học nhìn từ quan điểm của hình học Euclid và lý thuyết
độ đo
2.1 Không gian affine và không gian Euclid Đoạn thẳng và độ dài của đoạn thẳng
2.2 Quan niệm về diện tích theo tinh thần lý thuyết độ đo
Nội dung 3: Chương III: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm về khối lượng và đo khối lượng trong toán Tiểu học Thời gian và chuyển động
(06 tiết lý thuyết, 01 tiết thảo luận nhóm, 07 tiết bài tập, 25 tiết tự học / tự NC)
1 Khái niệm về khối lượng và đo khối lượng trong toán Tiểu học
1.1 Định nghĩa
1.2 Ví dụ
2 Khối lượng và đo khối lượng trong vật lý học
2.1 Khái niệm khối lượng
2.2 Bản chất của phép đo khối lượng bằng cân
2.3 Về tính cộng được của khối lượng
3 Thời gian
3.1 Sự hình thành khái niệm ban đầu về thời gian
3.2 Các tính chất của thời gian
1 Đậu Thế Cấp (2004), Lý thuyết tập hợp và logic, NXB Giáo dục, Hà Nội.
2 Hoàng Xuân Sính (2003), Đại số đại cương, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.
Trang 7Học liệu bắt buộc
3 Đỗ Trung Hiệu, Đỗ Đình Hoan, Hà Sỹ Hồ (1993), Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học, Bộ
giáo dục và Đào tạo – Vụ giáo viên, Hà Nội
4 Bộ môn Toán (2011), Bài giảng Cơ sở của lý thuyết Toán Tiểu học (Tài liệu đã được Bộ môn
toán khoa SPTH-ĐH Hồng Đức thẩm định)
5 Nguyễn Phụ Hy, Bùi Thị Hường (2003), Dạy học phép đo đại lượng ở bậc Tiểu học, NXB
Giáo dục, Hà Nội
Trang 87 Hình thức tổ chức dạy học:
7.1 Lịch trình chung:
Lýthuyết Bài tập/Thảoluận Khác Tự học/tựnghiên cứu Tư vấncủa GV KT-ĐG
Trang 97.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung:
Tuần 1: Nội dung 1: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu học
điểm
SV chuẩn bị
Ghi chú
hệ thứ tự và các phéptoán đối với các số tựnhiên ở bậc Tiểu học1.1 Những khái niệmban đầu về số tự nhiên1.2 So sánh hai số tựnhiên
Sinh viên
chương Icủa tài liệu[4] trướckhi đến lớp
Lý
thuyết 1 tiết trênlớp 2 Dạy và học về phânsố ở Tiểu học
2.1 Khái niệm ban đầu
về phân số2.2 Quan hệ bằng nhaugiữa hai phân số
2.3 So sánh hai phânsố
2.4 Nhân và chia cácphân số
2.5 Cộng và trừ cácphân số
SV cần phải hiểu sâu sắccác vấn đề:
- Khái niệm ban đầu vềphân số, quan hệ “bằngnhau giữa hai phân số”, sosánh hai phân số, các phéptoán trên phân số
- Biết vận dụng các kiếnthức trên để tìm hiểu vềcác vấn đề liên quan ởToán Tiểu học
Sinh viênđọc phần
§2, chương
I của tàiliệu [4]
trước khiđến lớp
kỹ các vấn đề đã nêu
Sinh viên hiểu sâu sắc hơncác vấn đề đã được trìnhbày trong bài giảng
Nghiên cứucác tài liệu[1], [2],[3],[4] và viếtthu hoạch
Trang 10Tuần 2: Nội dung 1: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu học (tiếp)
chuẩn bị Ghi chú
Bài tập 3 tiết
trên lớp
Nghiên cứu ứng dụngvào việc thiết kế cácbài dạy về số tự nhiên
chuẩn bị cácbài tập phần số
tự nhiên vàphân số
kỹ các vấn đề đã nêu
Sinh viên hiểu sâu sắc hơncác vấn đề đã được trìnhbày trong bài giảng
Nghiên cứucác tài liệu [1],[2],[3], [4] vàviết thu hoạchKT-ĐG Kiểm tra một số sinh
viên bằng hình thứckiểm tra vấn đáp hoặcgiải bài tập (3 – 5 SV)
Đánh giá khả năng tiếp thu
và vận dụng của sinh viên Ôn tập tất cảcác kiến thức
về lý thuyết vàbài tập đã học
Trang 11Tuần 3: Nội dung 1: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu học (tiếp)
điểm
chuẩn bị
Ghi chú
Lý
thuyết 2 tiết trênlớp 3 Xây dựng khái niệmphân số và số hữu tỷ
không âm Định nghĩaquan hệ thứ tự và cácphép toán đối với các sốhữu tỷ (không âm) theoquan điểm hiện đại
3.1 Khái niệm phân số
và số hữu tỷ không âm3.2 So sánh các số hữutỷ
3.3 Nhân và chia các sốhữu tỷ (không âm)
3.4 Cộng và trừ các sốhữu tỷ
3.5 Số tự nhiên như sốhữu tỷ không âm
Sinh viên cần đạt được các
kỹ năng:
- Nắm được khái niệm phân
số và số hữu tỷ không âm
- Có kỹ năng so sánh các
số hữu tỷ và biết thực hiệnphép nhân và chia các sốhữu tỷ (không âm)
- Biết thực hiện các phéptoán cộng và trừ các sốhữu tỷ không âm
- Hiểu sâu sắc về vấn đềcoi số tự nhiên như số hữu
tỷ không âm
Sinh viênchuẩn bị bài 3của tài liệu [4]
trước khi đếnlớp
Xemina 1 tiết trên
lớp Sinh viên thảo luận vềvấn đề: Số tự nhiên như
số hữu tỷ không âm
SV cần phải hiểu sâu sắccác vấn đề:
- Hiểu sâu sắc về số tựnhiên, số hữu tỷ không âm
và mối quan hệ giữa số tựnhiên và số hữu tỷ khôngâm
Nghiên cứutài liệu trongbài giảng vàtài liệu trongSGK ToánTiểu học
Nghiên cứucác tài liệu[1], [2],[3],[4] và viếtthu hoạch
viên bằng hình thức kiểmtra vấn đáp hoặc giải bài
Đánh giá khả năng tiếp thu
và vận dụng của sinh viên
Ôn tập tất cảcác kiến thức
về lý thuyết
Trang 12Nội dung chính Mục tiêu cụ thể Yêu cầu
SV chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập 2 tiết trên
- Nghiên cứu giải hết cácbài tập phần phân số và sốhữu tỷ không âm
Nghiên cứu
kỹ tài liệu[4] và SGKToán Tiểuhọc
Bàitập
4.2 Nhúng đẳngcẩu nửa miềnnguyên vào nửatrường
Sinh viên hiểu sâu sắc về cơ
sở đại số của lý thuyết số về
số tự nhiên và phân số
Nghiên cứu
kỹ bài 4trong tàiliệu [4]
trước khiđến lớp
đã nêu
Sinh viên hiểu sâu sắc hơncác vấn đề đã được trìnhbày trong bài giảng
Nghiên cứucác tài liệu[1], [2],[3],[4] và viếtthu hoạch
sinh viên bằng hìnhthức kiểm tra vấnđáp hoặc giải bàitập (3 – 5 SV)
Đánh giá khả năng tiếp thu
và vận dụng của sinh viên Ôn tập tấtcả các kiến
thức về lýthuyết vàbài tập đãhọc
Trang 13Tuần 5: Nội dung 1: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu học (tiếp)
điểm
Nội dung chính Mục tiêu cụ thể Yêu cầu
SV chuẩn bị
Ghi chú
4.4 Phép chia hếttrong nửa nhóm vànửa miền nguyên4.5 Phần tử bất khảquy và phần tửnguyên tố
4.6 Ước chung lớnnhất Các phần tửnguyên tố cùngnhau
4.7 Nửa vànhEuclid và phép chia
có dư Thuật toánEuclid
Sinh viên hiểu sâu sắc về cơ
sở đại số của lý thuyết số về
số tự nhiên và phân số
Nghiên cứu
kỹ bài 4trong tàiliệu [4]
trước khiđến lớp
Bài tập 1 tiết trên
lớp Thực hành giải cácbài tập phần cấu
trúc đại số, phépchia hết và phépchia có dư, ướcchung lớn nhất
Sinh viên cần đạt được các
kỹ năng:
- Biết giải các bài tập phầncấu trúc đại số, phép chiahết và phép chia có dư,ước chung lớn nhất
- Từ đó hiểu sâu sắc về cơ
sở đại số của lý thuyết số
về số tự nhiên và phân số
Nghiên cứu
kỹ tài liệu[4] và giảibài tậptrước khiđến lớp
đã nêu
Sinh viên hiểu sâu sắc hơncác vấn đề đã được trìnhbày trong bài giảng
Nghiên cứucác tài liệu[1], [2],[3],[4] và viếtthu hoạchKT-ĐG 1 tiết trên
Ôn tập tất
cả các kiếnthức về lýthuyết và
Trang 14bài tập đãhọc
Tuần 6: Nội dung 1: Cơ sở toán học hiện đại của các khái niệm cơ bản về các tập hợp số ở Tiểu học (tiếp)
điểm
Nội dung chính Mục tiêu cụ thể Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập 2 tiết trên
lớp Thực hành giải cácbài tập phần cấu
trúc đại số, phépchia hết và phépchia có dư, ướcchung lớn nhất
Sinh viên cần đạt được các
kỹ năng:
- Biết giải các bài tập phầncấu trúc đại số, phép chiahết và phép chia có dư,ước chung lớn nhất
- Từ đó hiểu sâu sắc về cơ
sở đại số của lý thuyết số
về số tự nhiên và phân số
Nghiên cứu
kỹ tài liệu[4] và giảibài tập trướckhi đến lớp
Bàitập
1.1 Đoạn thẳng và
độ dài của nó1.2 Một số hìnhphẳng và diện tíchcủa nó
Sinh viên cần phải hiểusâu sắc các vấn đề:
- Các khái niệm về: Đoạnthẳng và độ dài đoạnthẳng; Một số hình phẳng
- Biết tính chất đặc trưngcủa các hình và tính diệntích của các hình
Chuẩn bị kỹtrong tài liệu[4] trước khiđến lớp
đã nêu
Sinh viên hiểu sâu sắc hơncác vấn đề đã được trìnhbày trong bài giảng
Nghiên cứucác tài liệu[1], [2],[3],[4] và viếtthu hoạch
sinh viên bằng hìnhthức kiểm tra vấnđáp hoặc giải bàitập
Đánh giá khả năng tiếp thu
và vận dụng kiến thức củasinh viên
Ôn tập tất cảcác kiến thức
về lý thuyết
và bài tập đãhọc
Trang 15Tuần 7: Nội dung 2: Cơ sở toán học của các khái niệm hình học ở Tiểu học
Nội dung chính Mục tiêu cụ thể Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập 2 tiết
trên lớp Thực hành đo độ dàiđoạn thẳng và tính
diện tích của một sốhình hình học đơngiản
Sinh viên cần đạt được các
kỹ năng:
- Hiểu sâu sắc về đoạnthẳng và cách đo độ dàiđoạn thẳng
- Biết so sánh hai hìnhphẳng và tính diện tích cáchình đơn giản
nghiên cứu tàiliệu [4] và SGKtrước khi đênlớp
Lý
thuyết 1 tiếttrên lớp 2 Các khái niệm hìnhhọc cơ bản ở Tiểu học
nhìn từ quan điểmcủa hình học Euclid
và lý thuyết độ đo2.1 Không gianaffine và không gianEuclid Đoạn thẳng
và độ dài của đoạnthẳng
2.2 Quan niệm vềdiện tích theo tinhthần lý thuyết độ đo
SV cần phải hiểu sâu sắccác vấn đề:
- Khái niệm: Không gianaffine và không gianEuclid
- Nắm vững các tính chấtcủa không gian Affine vàkhông gian Euclid để giảithích được các khái niệmhình học cơ bản ở Tiểu học
nghiên cứu tàiliệu [4] và SGKtrước khi đênlớp
kỹ các vấn đề đã nêu
Sinh viên hiểu sâu sắc hơncác vấn đề đã được trìnhbày trong bài giảng
Nghiên cứucác tài liệu [1],[2],[3], [4] vàviết thu hoạch
viên bằng hình thứckiểm tra vấn đáp hoặcgiải bài tập
Đánh giá khả năng tiếp thu
và vận dụng kiến thức củasinh viên
Ôn tập tất cảcác kiến thức
về lý thuyết vàbài tập đã học