9 điều có thể bạn chưa biết về đồng hồ sinh học 9 điều có thể bạn chưa biết về đồng hồ sinh học Bạn có biết tại sao khi mùa đông đến, bạn thường ngủ dậy muộn hơn thường lệ? Đó là vì đồng hồ sinh học t[.]
Trang 19 điều có thể bạn chưa biết về đồng hồ sinh học
Bạn có biết tại sao khi mùa đông đến, bạn thường ngủ dậy muộn hơn thường lệ? Đó là vì đồng hồ sinh học trong cơ thể Bạn có thể dễ dàng chỉnh lại đồng hồ báo thức của mình, những lại khó có thể điều chỉnh đồng
hồ sinh học.
Đồng hồ sinh học hay nhịp điệu sinh học thực chất là 1 loạt các biến đổi nội tại trong cơ thể được kiểm soát bởi não và xảy ra theo 1 chu kỳ khoảng 24 giờ Các biến đổi này rất nhạy cảm với ánh sáng, vì vậy khi đông sang, chuyển từ ngày dài đêm ngắn sang ngày ngắn đêm dài, đồng hồ sinh học của bạn có thể gặp sự cố Chẳng hạn, bạn khó có thể dậy đúng giờ và hay bị đói bụng khi giờ cơm chưa tới
Bạn có chắc rằng mình đã hiểu hết về đồng hồ sinh học Thật ra, chính các nhà khoa học cũng chưa giải đáp hết được các câu hỏi về đồng hồ sinh học
9 sự thật ít biết về đồng hồ sinh học
1 Ánh sáng nhân tạo làm rối loạn đồng hồ sinh học
Bóng tối là đầu mối tự nhiên lớn nhất cho con người biết là đã đến giờ đi ngủ Ánh sáng nhân tạo
từ đèn điện, TV hay thậm chí từ điện thoại di động có thể đánh lừa não bộ nghĩ rằng nên tỉnh táo
và cảnh giác, thay vì chìm từ từ vào giấc ngủ Charles A Czeisler, giáo sư về giấc ngủ tại ĐH Y Harvard cho hay: Công nghệ đã tách rời chúng ta khỏi lộ trình 24h/ngày của tự nhiên – môi trường mà ta tiến hóa – khiến ta ngủ muộn Và rồi, chúng ta lại dùng caffeine vào buổi sáng để dậy sớm như cũ, đặt sức ép lên giấc ngủ
Trang 2Ánh sáng nhân tạo (từ đèn điện, TV hay thậm chí từ điện thoại di động) có thể làm rối loạn đồng
hồ sinh học.
Để đồng hồ sinh học không bị đảo lộn, loại bớt ánh đèn trong phòng ngủ có thể là cách sửa chữa tạm thời Tuy nhiên, cách này không dễ thực hiện với những người có đồng hồ sinh học đặc biệt nhạy cảm
2 Sống xa đô thị có thể thiết lập lại đồng hồ sinh học
Theo 1 nghiên cứu nhỏ của Đại học Colorado tại Boulder, 1 tuần cắm trại rời xa đô thị có thể khiến cho nhịp sinh học của người tham dự gần hơn với lộ trình tự nhiên Nhà nghiên cứu Kenneth Wright cho biết: “Chúng tôi phát hiện chu kỳ sáng-tối tự nhiên (bình minh và hoàng hôn)
cung cấp tín hiệu mạnh mẽ làm giảm đáng kể các khác biệt thường thấy giữa người dậy
sớm và người thức muộn.”
Không chỉ người sống ở thành phố bị rối loạn đồng hồ sinh học, các loài động vật cũng vậy Theo
1 nghiên cứu, những chú chim sống ở đô thị dường như có đồng hồ sinh học chạy nhanh hơn bình thường Chúng thích nghi với lối sống về đêm nhiều hơn so với các chú chim sống trong rừng Nguyên nhân lại là vì ánh sáng nhân tạo, cộng thêm tiếng ồn
3 Bạn có thể khiến mình bị jet lag mà không cần mua vé máy bay
Bạn có thể làm cho cơ thể bị mệt mỏi như vừa trải qua chuyến bay dài dằng dặc qua 3 múi giờ khác nhau mà không cần phải bước lên máy bay Hãy thử thức muộn hơn bình thường và rồi
Trang 3ngủ bù – xem nào, trong 2 ngày Thứ 7 và Chủ Nhật Và rồi khi phải trở lại với lộ trình bình thường của mình vào sáng Thứ 2, bạn sẽ cảm thấy người lảo đảo và cáu kỉnh
Hiện tượng này tên là Jet lag xã hội Chệch khỏi thói quen ngủ-thức thông thường như trong ví
dụ trên làm đồng hồ sinh học trở nên rối loạn, dẫn tới khó ngủ vào tối ngày Chủ Nhật, và vì thế khó ở vào sáng Thứ 2
Để tránh jet lag xã hội, các chuyên gia khuyến cáo nên đi ngủ buổi tối và thức dậy buổi sáng vào những giờ cố định, kể cả cuối tuần Nếu bạn không thể làm được điều này thì ít nhất hãy cố gắng nhận ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng nhiều hết mức có thể – đồng hồ sinh học của bạn có thể
sẽ đúng giờ trở lại
4 Jet lag và các vấn đề giấc ngủ khác đều được coi là rối loạn nhịp sinh học
Trung tâm y tế Cleveland nhận định: Các thay đổi bên trong hay bên ngoài đều có thể khiến ta ngủ quá nhiều (bệnh ngủ rũ-nguyên nhân là rối loạn đồng hồ sinh học cá nhân) hay quá ít (mất ngủ-nguyên nhân là thay đổi thói quen) Các vấn đề giấc ngủ này được gọi là rối loạn nhịp sinh học
Rối loạn nhịp sinh học còn bao gồm hội chứng giấc ngủ đến trễ, khuynh hướng cú đêm cực đoan, hội chứng giấc ngủ đến sớm – thường thấy ở những người già đi ngủ rất sớm vào buổi tối
và cũng dậy vào sáng sớm, và rối loạn do làm việc theo ca – ảnh hưởng tới những người làm đêm hoặc thường xuyên phải thay đổi giờ làm việc dẫn tới giấc ngủ bị ảnh hưởng