( TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP HCM SỐ 2 (1) 2007 ) ( 35 )116 TAP CHÌ KHOA HQC SÖ 01(11) 2007 BÀN VE CÁC D,IÊM MÓI CUA DQ THÂO LUAT THUÊ THU NHAP CÁ NHÂN NGUYEN XUÂN THÄNG * ngrfòi có thu nhâp[.]
Trang 1TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM - SỐ 2 (1) 2007
NGUYEN XUÂN THÄNG *
ngrfòi có thu nhâp cao dã d0ğc áp dung tù năm
1991 den nay Theo dÿ kien Luat thue TNCN sè chính thúc d0çic áp dung vào ngày 1/1/2009
Viet Nam gia nhmap TÖ chúc thtîong
mąi the giói (WTO) die u dó có nghîa các rào
càn thrïdng mąi sé dan b! gõ bô theo các cam
ket, các khoãn thu cho ngân sách nhà nrïóc tù
thue nhâp khau sé ngày càng giãm, ngân
sách nhà nUõc sè phq thuôc chu y6u vào các
nguÖn thu trong nu’óc, trong dó thue thu nhap
cá nhân (TNCN) sé Ià m jot trong nhúng nguón
thu quan trgng chiem tÎ le dáng ke Do vȘay
công tác hoàn thiên ve măt pháp Iÿ de có cd
sô dna thue TNCN di vào dòi sÖng nhân dân,
nham: bào dàm tính công bang xã hKoi, hoàn
thie n he thÖng chính sách thue và tąo st Ön d!
nh cho ngân sách nhà nrïóc là rät cän thiet
Tht/c hien tien trình cåi cách he thÖng thue,
vùa qua Chính phú có tò trình sÖ 134/TTr-CP
ngày 17/10/2006 trình QuÖc hKoi ve drï án
Luât thue TNCN de thay the cho Pháp Ie nh
thue thu nhap dÖi vói
Hgc viên cao hgc, DH Kinh tê“ TP.HCM
DLI thåo thue TNCN dã the hien dr/ğc tính ke thùa cúa Pháp lenh thue thu nhmap dćíi vói ngUòi có thu nhmap cao hien hành, có tính toán den các bi6n dȘong cúa dät nrYóc trong thong lai có ành hUông den viec thiJc hien Lueat
thue TNCN, có tham khão, so sánh vói thue
TNCN cûa môt sÖ nr/óc trong khu vÿc và trên
lhe giói Nói chung, DȘ thào Lueat thue TNCN khá bám sát tình hình thÿc te, dáp úng duğc các yêu cau phát trien dät nr/óc trong quá trình hôi nhâp Môt Ià, nam bat thông tin ve thu nhmap cúa dân crï, tùng br/óc quàn Iÿ ti6n tói kiem soát thu
nhmap, phqc vu công tác hoąch dinh chính sách
phát trien kinh te-xã hKoi Hai là, båo dåm don giàn, de thÿc hien, de kiem tra, minh bąch và công khai Ba Ià, phÙ hcip vói thrïc tien và he thÖng pháp luât cúa Viet Nam, phù hcip thông
le quÖc t6
Tuy nhiên bên cąnh dó van còn mğt so
nği dung, chúng ta can phåi nghiên cúu sâu hon, de bão dãm Lueat khi dã ban hành có tính
khã thi cao:
- OÖi thcing ch!U thue Ià thu nhâp tù
chuyen nhUğng bat dğng sån: theo ÿ kien cá nhân cúa tôi khi dna khoån thu nhâp này thành dÖi tubing ch!u thue sé duğc st hoan nghênh cúa da sÖ ngr/òi dân Bên cąnh muc tiêu dieu
tiet thu nhâp, tăng thu cho ngân sách, nó còn
35
Trang 2TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM - SỐ 2 (1) 2007DRN DÀN TRAO DÔI 117
có tác dqng dieu tiet th| trtïòng bät dğng sãn vÖn dã rät phúc tąp cúa Viet Nam trong thòi gian vùa qua Viec dau co nâng giá dat Iên quá cao dã Iàm ành hr/ông den da sÖ ngüòi dân lao dȘong nghèo không có khã năng mua dUğc nhà, trong khi dó mğt bô phcan rat nhô nhúng ngUòi mua bán, dau co dät dai ląi chiem duğc nhñng khoàn Iği nhuân khÖng lö nhUng phán loi nhuân này
Iąi hau nhiJ chcfa có mğt sac thue nào dieu tiet Tuy nhiên, khi tính khoãn thu6 này chúng ta càn
phåi xem xét ÿ6u tÖ trr/ğt giá cûa dóng tien Vì khi dåu to vào bät d/ong sån de kiem Iòi thì thòi gian sé tUdng dÖi kéo dài, có the trên môt năm hay Iâu hdn, trong khoång thòi gian dó gíá t*! CÛčt dong tien sè không còn nhU ban dau khi mua bät dong sàn, neu phan này không duğc tính thì sé rät thiet cho ngUòi nğp thue Theo tôi nên sù dung tî sÖ giá tiêu dùng (CPI) de trù thêm phan thu nhâp khi tính thue Ví du: mğt ng0òi mua m jot bät dğng sãn vào ngày 1/1/2009 giá 1.000.000.000 dóng và bán tài sãn này vào ngày 31/12/2009 vói giá 1.200.000.000 dong, không có chi phí nào khác, phan thu nhmap 200.000.000 dong thuğc dÖi thçîng chiu thu6 TNCN, giã sù tî sÖ giá tiêu dùng
Giá chuyen nhúdng
Giá von Thu nhțap
tính thue
Thue
suat thue
TNCN
Thue TNCN Phài nop
Cách tính theo diï
thào Luât thue
Cách tính dê nghi 1.200.000.000 1.084.000.000 116.000.000 25% 29.000.000
(CPI) năm 2009 Ià 8,4%.
Trong dó:
Giá vÖn cúa cách tính de ngh! = Giá vÖn gÖc x (1+tî sÖ giá tiêu dùng năm 2009)
1.000.000.000 x (1+8,4%) = 1.084.000.000
- Giàm trù gia cånh
+ Phan dÖi vói ngU”di nğp thu6: theo Del thào Lueat thue TNCN có 2 phUong án dUğc trù
4 trițeu dóng/tháng (48 trieu dong/năm) hay 5 trieu dÖng/tháng (60 trieu dong/năm) cho bån thân,
ngoài ra không dr/ğc trù thêm bät cú khoàn nào khác NhU ta dã biet trong xã hği moi ngUòi có ngành nghe d/ac thù khác nhau, moi ngành nghe có “chi phí nghe nghiep” khác nhau, ví du: dÖi
vói ca sî, dien viên phåi chi cho quan, áo, phän son rat Ión; giång viên giång dąy ô các trU*dng
dąi hgc, cao dang, bác sï, dUcïc sï phài chi de mua tài lieu, sách ô trong và ngoài nUóc, tham gia hôi thåo, hKoi ngh!, Các Ióp huän luyen de thr/òng xuyên câp nheat kien thúc nâng cao trình
do, chi phí cho các hoąt dông này cûng rät Ión Hay có nhñng nghe mà thòi gian sÖng cúa nghe
dó rät ngan, ví dq: các van dȘong viên the dqc the thao Do dó khi tính thue phän này ta không the giåm trù theo kieu cào bang nh0 vây du'ğc Bây có the Ià mot buóc lùi cúa Dÿ thåo Lueat thue
TNCN so vói Pháp lenh S”la dÖi bÖ sung m jot sÖ dieu cúa Pháp lenh thue thu nhmap dÖi vói ngUòi
có thu nhmap cao sÖ 14/2004/PL-UBTVQH11 dcfğc áp dqng tù ngày 1/7/2004 Theo Pháp lenh tąi Dieu 10 qui d¡nh “OÖi vói ca sï, nghe sï xiec, múa, cau thú bóng dá, vțan dțong viên chuyên nghiep d0ğc trù 25% thu nhmap khi xác d|nh thu nhmap ch|u thue” Theo tôi phan này Di thào thue TNCN nên ke thùa tính than giåm trù cúa Pháp lenh sÖ 14/2004/PL-UBTVQH11, bên cąnh dó phåi mô 36
Trang 3TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM - SỐ 2 (1) 2007
118 TAP CHÏ KHOA HOC SÖ 01(11)-2007
rông thêm dÖi thdng drïğc trù thu nhap khi tính thue, ví du: các giáo sql giång dąy ô các trüòng dąi hgc, cao dang, bác sî, diJğc sï
+ Phan dÖi vói ngu’òi phu thuğc: Tu'ong tu' nhU trên ta không the trù theo kíeu cào bang
nh0 trong Dÿ thåo thue TNCN d0ğc, vì ngi òi phq thuDoc cûng có rät nhieu dąng khác nhau Ví
du tôi có mğt ngUòi bąn, dúa con dau Iòng mói 18 tháng tuÖi dã phåi mÖ tim mät gán 35 trieu dong, tù dó den nay tien thuÖc không biet bao nhiêu mà ke, gan dây em bé ląi phãi tiep tuc mo
tinh hoàn mät gan 30 trieu nña, thu nhmap cùa hai vğ chÖng khoàng gan 10 triȘeu dóng/tháng, trong
dó thu nhmap cûa vğ 8 triêu dÖng/tháng, hai vğ chÖng phài nhò ông bà nKoi, ngoąi giúp dõ chi phi'
de Io cho con NhU vȘay, neu ngi òi vğ chî düğc giåm trù thu nhmap cho 1 ngüòi phq thuDoc Ià ngUòi con thì ván còn phåi ntop thu6, sćî thue phåi nğp bình quân 1 tháng nhiJ sau:
Tong thu nhâp
Phân giam tríï cho ban thän
Płiân giam trîi
cho ngüõi phu thuoc
Thu nhap
tính thue
Thue
suat
Thue TNCN
Ngifõi v 8.000.000 4.000.000 1.600.000 2.400.000 5% 120.000
Dieu này là het súc phi Iÿ, vì nhü hai bąn tôi thu nhmap không dù trang trài các chi phí trong
gia dình dù dã het súc ti6t kiem, phãi vay moon, nhò st tree giúp tù bên ngoài mói tÖn tąi dUğc,
Iąi phåi ntop thue thu nhmap bình quân tháng 120.000 dÖng thì Iäy dâu ra trà nci và trang tråi chi phí cho con Theo tôi, phan này nên trù thu nhmap khi tính thue cho ngrfòi phu thuğc theo Dÿ thåo Lueat thue TNCN doi nhñng ngUòi phu thuDoc có súc khôe bình th0òng BÖi vói ngUòi phu thuDoc b! các chúng benh nan y, ta nên trù thu nhmap căn cú theo các hóa don ch”rîa benh thÿc te và có xác nhcan cùa benh vien ve chúng benh dó Dieu này cûng là mğt cách thúc de tùng bu’óc tao thói
quen trong xã hği, sù dv ng chúng tù khi phát sinh chi phí, tien den tính thue TNCN theo chi phí thÿc te cùa ngiJòi ntop thue
37