Đề bài Vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản của công ty địa ốc Alibaba gây chấn dộng dư luận Hãy phân tích thủ đoạn mà công ty sử dụng lừa đảo khách hàng Chính quyền địa phương có trách nhiệm liên đới như.
Trang 1Đề bài: Vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản của công ty địa ốc Alibaba gây chấn dộng dư luận Hãy phân tích thủ đoạn mà công ty sử dụng lừa đảo khách hàng Chính quyền địa phương có trách nhiệm liên đới như thế nào trong vụ
án thuộc lĩnh vực đất đai này
Bài làm
Vẽ dự án “ma”, mua đất trên giấy là chiêu lừa không mới trong ngành bất động sản nhiều năm qua, nhưng nó vẫn xảy ra Vụ việc Công ty Cổ phần địa ốc Alibaba mới đây lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của hơn 6.700 khách hàng tiếp tục rung hồi chuông cảnh báo cho những người thiếu hiểu biết, nhẹ dạ, cả tin vào các dự án trên giấy Đến nay Cơ quan điều tra đã xác định được 3.924
bị hại của "tập đoàn" địa ốc này, với số tiền bị lừa đảo, chiếm đoạt hơn 2.373
tỷ đồng Trên thực tế, chưa có bất kỳ dự án nào mà Công ty cổ phần địa ốc Alibaba (viết tắt Alibaba), giới thiệu là dự án đã được các cơ quan chức năng phê duyệt, hoàn chỉnh pháp lý theo quy định Quy hoạch phân lô, đường sá, tiện ích công cộng cũng do Alibaba tự vẽ và nói với khách hàng Người đứng tên sở hữu những mảnh đất này cũng là những cá nhân và đất đai cũng đang
là đất nông nghiệp Vậy đâu là cách mà công ty này có thể thu hút hàng nghìn khách hàng xuống tiền?
Để lừa được hàng ngàn người, Nguyễn Thái Luyện - Chủ tịch HĐQT Địa ốc Alibaba đã vạch ra một quy trình rất bài bản gồm 5 bước để đưa các
“thượng đế” vào tròng như sau:
- Bước 1: Dùng tiền cá nhân và tiền chiếm đoạt từ khách hàng giao cho người thân, nhân viên thân tín đứng tên nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp tại Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Thuận Sở dĩ Công ty Alibaba không
tự đứng tên nhận chuyển nhượng đất là do theo quy định tại Điều 193 Luật đất đai: Tổ chức kinh tế chỉ được nhận chuyển nhượng, góp vốn, thuê quyền
Trang 2sử dụng đất nông nghiệp khi có đủ điều kiện “Có văn bản chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền… để thực hiện dự án” Do Công ty này không thực hiện dự án nào nên để lách luật, Nguyễn Thái Luyện giao cho các cá nhân là người thân, nhân viên thân tín đứng tên để nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp
- Bước 2: Sau khi hoàn tất chuyển nhượng hoặc chỉ mới đặt cọc, Luyện chỉ đạo các cá nhân lập hợp đồng ủy quyền cho pháp nhân (1 trong 22 pháp nhân của Alibaba) để vẽ dự án “ma”, phân lô, tách thửa trái quy định pháp luật Việc ủy quyền cho pháp nhân này có mục đích chính là để người dân, khách hàng tin là có dự án thật
- Bước 3: Các pháp nhân dùng tư cách chủ đầu tư tiến hành vẽ dự án
“ma” trên đất nông nghiệp, phân lô tách thửa trái quy định và thông qua bộ phận truyền thông để quảng cáo bán sản phẩm Để củng cố niềm tin của khách hàng, Alibaba đã thành lập một doanh nghiệp chuyên về truyền thông (Công ty TNHH truyền thông ALI), quảng bá liên tục trên các trang web, mạng xã hội; tổ chức các buổi tiếp xúc khách hàng quy mô lớn, đồng thời thường xuyên, liên tục tập huấn cho nhân viên cách thức tư vấn bán sản phẩm cho khách, các cách thức để khách hàng tin tưởng mua nền
- Bước 4: Luyện chỉ đạo các chủ đầu tư ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh phân phối nền đất với Công ty Alibaba để Công ty này trở thành đại lý phân phối nền cho khách hàng, nhằm mục đích che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của các dự án nêu trên, đồng thời tạo ra giao dịch ảo để khách hàng tin tưởng là các dự án có đủ tính pháp lý, đủ điều kiện chuyển nhượng theo Luật kinh doanh bất động sản mà đồng ý mua
- Bước 5: Khi khách hàng đồng ý mua, Luyện chỉ đạo các pháp nhân ký kết hợp đồng với khách hàng nhưng tiền thu được thì nộp về Công ty Alibaba cho Luyện quản lý, sử dụng
Trang 3Để tạo lòng tin và thu hút khách hàng, Nguyễn Thái Luyện đã đưa ra thủ đoạn: Cam kết mua lại với giá cao hơn từ 30% sau 12 tháng hoặc 38% sau
15 tháng kể từ ngày nộp tiền; hoặc thuê lại với giá 2%/tháng kể từ ngày ký và thanh toán 95% giá trị Hợp đồng Với phương thức này, hầu hết khách hàng nhận chuyển nhượng đất dưới dạng nền thổ cư do Công ty Alibaba chào bán đều không nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dưới dạng thổ cư như cam kết khi đến hạn, mà sẽ được Công ty Alibaba chuyển sang hình thức trả lãi hoặc thu mua trở lại theo các hợp đồng quyền chọn hoặc phụ lục hợp đồng kèm theo
Không thể phủ nhận về độ tinh vi của thủ đoạn mà các đối tượng đã gây ra Tuy nhiên để tập đoàn Alibaba lừa đảo trót lọt trong suốt 3 năm với số tiền hơn 2.300 tỉ đồng, thì phần lớn trách nhiệm cũng thuộc về sự buôn lỏng quản lý của các địa phương Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu và
Bộ Xây dựng
Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc kiểm tra trực tiếp các dự án được nêu rõ tại Điều 178 của Luật Kinh doanh bất động sản Theo đó, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm kiểm tra giám sát các dự án trên địa bàn và có trách nhiệm xử lý khi vi phạm
Trách nhiệm của Bộ Xây dựng được quy định trong điều 77 của Luật kinh doanh bất động sản Cụ thể, Bộ Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra việc thực thi pháp luật về kinh doanh bất động sản, phối hợp với UBND các tỉnh kiểm tra, rà soát dự án Nhiệm vụ chính thuộc về UBND cấp tỉnh, phải thanh tra, kiểm tra dự án, xử lý vi phạm, thu hồi, đình chỉ, tạm dừng, điều chỉnh và cho phép chuyển nhượng theo quy định pháp luật
Với những dự án vi phạm pháp luật như của Alibaba, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị 11 thực hiện các giải pháp ổn định thị trường bất động sản trong bối cảnh thị trường xuất hiện một số dự án vi phạm quy định pháp luật
Trang 4Bộ Xây dựng đã có văn bản đề nghị địa phương kiểm tra, nắm bắt tình hình, làm rõ nguyên nhân và xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật
về kinh doanh bất động sản, pháp luật về đất đai, pháp luật về đầu tư và xem xét đề nghị xử lý hình sự
Bộ cũng đã yêu cầu các địa phương phải công khai thông tin về chương trình kế hoạch phát triển nhà ở, phát triển đô thị, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai, đầu tư hạ tầng để người dân biết, tránh tình trạng lừa đảo Theo quy định, địa phương phải công bố công khai, không công bố là vi phạm pháp luật
Đối với chính quyền địa phương:
Alibaba đã bỏ qua rất nhiều thủ tục bắt buộc để triển khai dự án, trong
đó có thủ tục quan trọng là quyết định giao đất của UBND tỉnh, thành phố khi công bố bán đất nền Khi đó, cơ quan gần dân nhất là UBND xã, phường đáng
lẽ phải giám sát và tham mưu cho UBND quận, huyện, thị xã để kịp thời xử
lý, nhưng các đơn vị này không sâu sát, chính vì vậy tạo lỗ hổng để Alibaba vi phạm pháp luật Chính quyền địa phương cần rút kinh nghiệm trong giám sát các dự án bất động sản trên địa bàn, tránh tình trạng doanh nghiệp bán xong
dự án, rồi cơ quan chức năng mới vào cuộc mới phát hiện dự án có vấn đề thì khi đó, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng
Thời gian tới, các cấp chính quyền nên tăng cường đôn đốc kiểm tra, thấy công ty nào có biểu hiện mua bán bất động sản thì chúng ta kiểm tra, nếu
họ thiếu, chưa hoàn thiện thì hướng dẫn tránh tình trạng dự án bất động sản
“ma”, ngoài việc khách hàng cần tìm hiểu về dự án thì trách nhiệm của chính quyền địa phương là cung cấp đầy đủ thông tin về quy hoạch, tính pháp lý các
dự án công khai trên website của UBND quận, huyện hoặc trên các phương tiện truyền thông đại chúng, kể cả trên mạng xã hội để người dân tiếp cận thông tin dễ hơn
Trang 5Đồng thời, về mặt pháp lý thì cũng cần có quy định rõ ràng về việc khi doanh nghiệp công bố bán sản phẩm thì đơn vị nào có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, phát hiện sai phạm, nếu có Đặc biệt, chính quyền địa phương, cơ quan chức năng nơi doanh nghiệp có pháp nhân hay tại địa phương có dự án
mở bán phải chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát? Và quan trọng nhất là cần quy định chặt chẽ hơn việc tách thửa, nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp gom đất nông nghiệp để tách thửa, phân lô bán nền trái pháp luật
Do đó, cần phải quy trách nhiệm về quản lý đất đai, đô thị tại địa phương, phải định vào luật Hiện nay, chúng ta có quy định này nhưng chưa nghiêm “Trách nhiệm của địa phương về quản lý đất đai nếu có trường hợp
sử dụng không đúng mục đích như đất nông nghiệp nhưng phân lô, xây dựng trái phép thì phải kiểm tra, ngăn chặn và xử lý
Để tránh tình trạng tương tự như Alibaba tiếp tục xảy ra trong thời gian tới, trước hết người mua nhà, đất cần tìm hiểu kỹ tính pháp lý của các dự án Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng cần tăng cường quản lý, kiểm tra chặt chẽ việc triển khai các dự án trên địa bàn, đặc biệt quy trách nhiệm những người liên quan Bên cạnh đó, bộ, ngành chức năng cần quy định chặt chẽ hơn trong việc tách thửa, phân lô, bán nền đối với đất nông nghiệp, phi nông nghiệp