Thực hành kĩ năng sống lớp 4 Bài 11 Kĩ năng thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn I Yêu cầu cần đạt 1 Kiến thức Xác định được các vật có thể gây ra nguyên nhân cháy nổ, các dụng cụ dùng để chữa cháy Xác định đú.
Trang 1Thực hành kĩ năng sống lớp 4
Bài 11: Kĩ năng thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
I Yêu cầu cần đạt
1 Kiến thức
- Xác định được các vật có thể gây ra nguyên nhân cháy nổ, các dụng cụ dùng
để chữa cháy
- Xác định đúng các số điện thoại 113 – 114 – 115 khi khẩn cấp
- Nêu được ý nghĩa các số điện thoại 113 – 114 – 115
- Thực hiện các bước cơ bản để nhờ sự giúp đỡ, thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
- Nêu được một số kĩ năng thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
- Vận dụng được các bước cơ bản để thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
2 Hình thành và phát triển năng lực
Năng lực đặc thù
- Năng lực ngôn ngữ
+ Xác định được các vật có thể gây ra nguyên nhân cháy nổ, các dụng cụ dùng
để chữa cháy
+ Xác định đúng các số điện thoại 113 – 114 – 115 khi khẩn cấp
+ Nêu được ý nghĩa các số điện thoại 113 – 114 – 115
+ Nêu được một số kĩ năng thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
- Năng lực khoa học
+ Thực hiện các bước cơ bản để nhờ sự giúp đỡ, thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn + Vận dụng được các bước cơ bản để thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
* Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: HS xác định được một số vật dụng gây ra cháy nổ và xác định được nguyên nhân từ đó tìm cách để phòng tránh khi xảy ra hỏa hoạn
- Giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, lắng nghe đối phương để tìm ra các nguyên nhân xảy ra hỏa hoạn
- Giải quyết vấn đề: Chỉ ra một số kĩ năng cơ bản khi gặp hỏa hoạn
3 Hình thành các phẩm chất
Trang 2- Trung thực: Trình bày rõ nguyên nhân, mạnh dạn thông báo sự việc xảy ra hỏa hoạn đúng lúc, đúng chỗ với cơ quan phòng cháy chữa cháy
- Yêu nước: Giúp đỡ bản thân và mọi người khi gặp sự cố hỏa hoạn, vận động mọi người thực hiện an toàn phòng cháy chữa cháy
II Đồ dùng dạy học
1 Đồ dùng
- Giáo viên: Sách thực hành kĩ năng sống lớp 4 của PGS.TS Huỳnh Văn Sơn, NXB Giáo dục Việt Nam, tái bản lần thứ nhất; 2 bảng phụ; 2 bộ hình ảnh bao gồm (nến, bình chữa cháy, bếp gas, đèn dầu, lò nướng, lối hoát hiểm, bàn ủi, sách,
ổ điện, công tắc điện); video “Nguy cơ cháy nổ từ các thiết bị dân dụng” (https://www.youtube.com/watch?v=r0SgVhpKevg); powerpoint; 3 bức tranh (Bi gặp sự cố hỏa hoạn bếp gas tại nhà, Bi gặp 2 bạn HS đánh nhau, Bi bị chấn thương khi đá banh); thẻ màu xanh, đỏ; hình ảnh căn nhà bị cháy; khăn ướt
- Học sinh: Sách thực hành kĩ năng sống lớp 4 của PGS.TS Huỳnh Văn Sơn, NXB Giáo dục Việt Nam, tái bản lần thứ nhất; đồ dùng học tập, bảng con
2 Phương pháp, kĩ thuật
- Phương pháp: Thảo luận nhóm, quan sát, sắm vai, sân khấu hóa
- Kĩ thuật: Động não, ra quyết định, giao tiếp, trình bày vấn đề, giải quyết vấn
đề, tương tác
III Hoạt động dạy – học chủ yếu
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
A Hoạt động mở đầu ( 5 phút)
1 Khởi động
- GV cho HS hát bài “Trái đất này
là của chúng mình” một sáng tác của
nhạc sĩ Trương Quang Lục
2 Kết nối (hình thức cá nhân)
(Phương pháp quan sát, hỏi đáp)
- GV chiếu cho HS quan sát 1 bức
ảnh ngọn lửa
- GV nêu: Lửa có tác dụng giúp
cho con người đun nấu, sưởi ấm khi
- HS hát bài “Trái đất này là của chúng mình”
- HS quan sát bức ảnh ngọn lửa
Trang 3trời lạnh, giúp con người thấy ánh sáng
khi đêm tối về Lửa có rất nhiều công
dụng nhưng bên cạnh đó, lửa có nhiều
tác hai rất đáng sợ Muốn biết được tác
hai của lửa như thế nào, bay giờ chúng
ta sẽ hướng mắt lên màn hình xem 1
đoạn video ngắn nhé
- GV cho HS xem 1 đoạn video
phóng sự ngắn mang tên “Nguy cơ
cháy nổ từ các thiết bị dân dụng”
- GV đặt ra câu hỏi cho cả lớp sau
khi xem đoạn video:
+ Nguyên nhân gây ra các vụ cháy
nổ trong video là do đâu?
+ Đám cháy trong video đã gây nên
những thiệt hại gì?
+ Để gọi các chú lính cứu hỏa,
chúng ta phải bấm số mấy?
- GV đánh giá phần trả lời của HS
(khả năng quan sát video, suy luận và
cách trình bày câu trả lời)
- GV dẫn dắt vào bài mới:
- GV đưa ra kết luận: Trong cuộc
sống hằng ngày, chúng ta không thể
tránh khỏi một số sự cố cháy nổ Cháy
nổ gây nên một thiệt hại rất lớn cho
chúng ta Vì vậy, phòng cháy chữa
cháy là rất quan trọng, mỗi chúng ta
nên tự trang bị cho mình những kĩ
năng thật tốt để thoát hiểm nơi có hỏa
hoạn Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau
trải nghiệm những kĩ năng thoát hiểm
khi gặp hỏa hoạn
- Do quạt máy, do các thiết bị điện
sử dụng trong gia đình
- Nhiều nhà cửa, tài sản bị cháy, con người bị bỏng
- Để gọi các chú lính cứu hỏa, chúng ta phải bấm số 114
Trang 4B Hoạt động hình thành kiến thức mới (12’)
1 Trải nghiệm (hình thức nhóm)
Mục tiêu: Xác định được các vật có thể gây ra nguyên nhân cháy nổ, các dụng cụ dùng để chữa cháy
Kĩ năng: Động não, ra quyết định
Đồ dùng dạy học: 2 bảng phụ (chia làm 2 cột: vật gây ra cháy nổ và dụng
cụ dùng chữa cháy), 2 bộ hình ảnh bao gồm (nến, bình chữa cháy, bếp gas, đèn dầu, lò nướng, lối hoát hiểm, bàn ủi, sách, ổ điện, công tắc điện)
Phương pháp: Thảo luận nhóm, quan sát
Sản phẩm cần đạt: HS xác định được những vật gây ra cháy nổ và dụng cụ chữa cháy thông qua trò chơi “Đội nào nhanh hơn”
Cách tiến hành:
- GV tổ chức trò chơi “Đội nào
nhanh hơn”
- Quy luật chơi:
+ GV chia lớp thành 2 đội A và B
+ Mỗi đội thảo luận và cử ra 4 thành
viên để tham gia trò chơi
+ GV phát cho 2 đội chơi mỗi đội 1
bộ hình ảnh và yêu cầu trong vòng 2’,
đội nào sắp xếp được đúng và nhanh
nhất sẽ nhận được 2 bông hoa điểm 10
về cho tổ)
- GV hỏi thêm: Vậy trong lớp học
và gia đình của mình có những vật
dụng nào dễ gây ra cháy nổ?
- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm
của HS: Các em đã đưa ra rất nhiều
những vật dụng dễ gây ra cháy nổ, thật
đáng khen Nhưng chúng ta còn phải
- HS tham gia trò chơi
Vật gây cháy
nổ
Dụng cụ chữa cháy
Nến, công tắc điện, bếp gas, đèn dầu, lò nướng, bàn ủi, sách, ổ cắm điện
Bình chữa cháy, lối thoát hiểm
- HS lần lượt kể tên các vật dụng dễ gây ra cháy nổ
Trang 5biết cách để sử dụng chúng an toàn
cũng như biết cách phòng tránh khi
hỏa hoạn xảy ra để bảo vệ tính mạng
và tì sản của mình và mọi người
2 Chia sẻ - phản hồi (hình thức cá nhân)
Mục tiêu:
- Xác định đúng các số điện thoại 113 – 114 – 115 khi khẩn cấp
- Nêu được ý nghĩa các số điện thoại 113 – 114 – 115
Kĩ năng: giao tiếp, ra quyết định, trình bày vấn đề
Đồ dùng dạy học: 3 bức tranh (Bi gặp sự cố hỏa hoạn bếp gas tại nhà, Bi gặp 2 bạn HS đánh nhau, Bi bị chấn thương khi đá banh); mỗi HS 1 bảng con (HS tự chuẩn bị)
Phương pháp: Quan sát, trình bày vấn đề
Sản phầm cần đạt: HS xác định đúng và chỉ ra được ý nghĩa của các số điện thoại 113 – 114 – 115 khi khẩn cấp
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS chuẩn bị mỗi bạn
1 bảng con ở trước mặt
- GV nêu: Cô có 3 bức tranh nói về
bạn Bi, bạn Bi đã gặp các sự cố mà
không biết phải gọi đến ai để nhờ sự
trợ giúp, bây giờ cô sẽ chiếu lần lượt
từng bức tranh, trong thời gian 5s các
em hãy giúp bạn Bi bằng cách ghi các
số điện thoại khẩn cấp vào bảng con
như là 113 114 hay 115 để giúp bạn Bi
nhé
+ Bức tranh số 1: Bạn Bi đi học về
thì gặp 2 anh lớn hơn đang đánh nhau
ngoài đường
- HS ghi bảng 113
Trang 6+ Bức tranh số 2: Bạn Bi đi chơi đá
banh và đang bị thương rất nặng không
thể đứng dậy được
+ Bức tranh số 3: Bạn Bi đang nấu
ăn mà do mải mê xem tivi nên dẫn đến
sự cố hỏa hoạn
- GV chốt ý bằng cách đặt ra câu hỏi
cho HS trả lời:
+ Chúng ta gọi 113 khi nào?
+ Chúng ta gọi 114 khi nào?
+ Chúng ta gọi 115 khi nào?
+ Chúng ta có nên thử hay gọi để
đùa nghịch vào các số 113, 114, 115
không? Vì sao?
- GV nhận xét chung: Các em đã
biết nhận diện và hiểu được ý nghĩa
của các số 113 – 114 – 115 được dùng
khi nào, với mục đích gì? Cô hy vọng
các em sẽ không lẫn lộn giữa các số và
hãy bấm gọi chỉ khi các em hay những
người thân thiết gặp khẩn cấp
- HS ghi bảng 115
- HS ghi bảng 114
- Khi gặp mọi người đang đánh
nhau hoặc bị trộm cắp vào nhà
- Khi chúng ta gặp các sự cố cháy
- Khi bản thân hoặc gặp mọi người
bị thương
- Chúng ta không nên gọi thử hay đùa nghịch Vì làm như vậy mọi người
sẽ hoang mang
C Hoạt động luyện tập (10’)
1 Xử lí tình huống (hình thức theo nhóm)
Mục tiêu:
- Thực hiện các bước cơ bản để nhờ sự giúp đỡ, thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
Kĩ năng: giải quyết vấn đề
Đồ dùng dạy học: powerpoint, sách giáo khoa “Thực hành kỹ năng sống cho HS lớp 4” của PGS.TS Huỳnh Văn Sơn, NXB Giáo dục Việt Nam, tái bản lần thứ nhất
Phương pháp: thảo luận nhóm, sắm vai
Trang 7 Sản phẩm cần đạt: HS xử lí được tình huống, có khả năng giao tiếp và thông báo vấn đề đến các số điện thoại 113 – 114 – 115 khi khẩn cấp
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS đọc tình huống
trong SGK/54
- GV chia lớp thành 4 nhóm thảo
luận để xử lý tình huống trong thời
gian
(3’) sau đó, cử đại diện của nhóm
lên đóng vai giải quyết tình huống
- GV gọi một nhóm lên đóng vai
Các nhóm còn lại quan sát nhận xét
- GV nhận xét cho từng nhóm: Cô
nhận thấy, các em đều rất tự tin, mạnh
dạn giao tiếp với các chú cảnh sát
phòng cháy chữa cháy đó là một điều
rất đáng khen Các em lưu ý khi giao
tiếp, chúng ta nên nói ngắn gọn, vào rõ
vấn đề như: Mình phải chào hỏi, nêu
rõ mình bị sự cố gì, số nhà và địa chỉ ở
đâu để có thể nhận được sự giúp đỡ kịp
thời
- HS đọc tình huống
- HS tiến hành sắm vai
2 Rút kinh nghiệm
Mục tiêu:
- Nêu được một số kĩ năng thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
Kĩ năng: giải quyết vấn đề, ra quyết định
Đồ dùng dạy học: powerpoint, thẻ màu xanh, màu đỏ cho HS
Phương pháp: quan sát
Sản phẩm:
+ HS thể hiện được những việc nên làm và không nên làm khi gặp sự cố hỏa hoạn xảy ra thông qua việc giơ thẻ màu
Trang 8+ HS nắm được các kĩ năng cơ bản khi có hỏa hoạn xảy ra
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS đọc thầm yêu cầu
bài trong SGK/55 trong thời gian 2’
- GV lần lượt đọc từng câu hỏi, HS
bày tỏ ý kiến bằng cách giơ thẻ xanh
đối với những việc nên làm và giơ thẻ
đỏ đối với những việc không nên làm
- GV đặt câu hỏi thêm:
+ Vì sao em không đồng tình với
việc khóc ầm lên vì sợ hãi, căng thẳng
khi có hỏa hoạn
+ Vì sao em không đồng tình với
việc chạy khỏi đám cháy và nhớ mang
theo tiền, gấu bông, gối ôm
- GV nhận xét, kết luận bằng cách
cho HS xem 1 đoạn video ngắn mang
tên “Dạy trẻ thoát khỏi đám cháy”
- GV đặt thêm vài câu hỏi để HS nhớ
lại vấn đề trong đoạn video vừa xem:
- HS đọc yêu cầu bài
- HS giơ thẻ xanh đối với những việc làm:
+ Chạy ra lối thoát hiểm có chữ “Lối thoát – Exit”
+ Di chuyển khỏi tòa nhà có đám cháy thì nên cúi người xuống
+ Di chuyển ra khỏi nơi cháy có nhiều khói thì nên dùng khăn ướt để che mũi, miệng lại
- HS giơ thẻ đỏ đối với những việc làm:
+ Khóc ầm lên vì sợ hãi, căng thẳng + Chạy ra khỏi đám cháy và nhớ mang theo tiền, gấu bông, gối ôm
- Khi khóc, sợ hãi đám cháy sẽ càng lan rộng ra, chúng ta nên gọi cho người lớn hoặc 114 để cứu kịp thời
- Vì tiền, gấu bông, gối ôm ta có thể mua lại được, nếu chúng ta lo lấy những món yêu thích ta sẽ nguy hiểm đến tính mạng
- HS tiến hành xem video
Trang 9+ Khi ngửi thấy mùi khói em sẽ làm
gì?
+ Khi di chuyển tư thế phải như thế
nào?
+ Nếu không may lửa đã bén vào
người em phải làm gì?
- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời
của HS và chốt lại các kĩ năng cơ bản
cần làm khi xảy ra hỏa hoạn và lưu ý
với HS không được tiếc với những
món quà mặc dù nó có ý nghĩa mà
quay lại đám cháy Bởi tính mạng của
các em là trên hết
- Lấy khăn ướt để che mũi, miệng lại khi di chuyển
- Cúi thấp người xuống di chuyển
ra khỏi nơi có hỏa hoạn
- Nằm xuống lăn qua lăn lại đến khi lửa tắt
D Hoạt động vận dụng (8’)
Mục tiêu:
- Vận dụng được các bước cơ bản để thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
Kĩ năng: tương tác, giải quyết vấn đề
Đồ dùng dạy học: hình ảnh căn nhà bị cháy, khăn ướt
Phương pháp: sân khấu hóa
Sản phẩm: HS diễn tập lại được các bước cơ bản để thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn
Cách tiến hành
- GV tổ chức cho HS tham gia diễn
tập thoát hiểm khi có hỏa hoạn
+ GV dựng 1 tình huống giả sử cô
và các em đang ở trong 1 căn nhà
nhưng chẳng may nó bị chập điện và
dẫn đến cháy nhà Chúng ta hãy tìm
cách thoát hiểm nhé
+ GV mời 4-5 HS xung phong để
cùng tham gia diễn tập, những HS còn
lại thì quan sát
- HS tiến hành tham gia diễn tập
Trang 10+ GV sẽ là người hô lệnh, các em
hãy thực hiện những kĩ năng phù hợp
với khẩu lệnh đưa ra
- Các khẩu lệnh như:
+ Có cháy, có cháy bây giờ chúng ta
phải gọi cho ai để cứu bây giờ?
+ Có khói bốc lên nhiều quá
+ Lửa đã bén vào người rồi
- GV mời HS nhận xét, đánh giá
phần diễn tập của các bạn (cách thông
báo với cảnh sát phòng cháy chữa
cháy, cách thực hiện các kĩ năng có đạt
yêu cầu chưa)
- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm
của HS
- GV mời 2-3 HS nêu lại hành động
cần thực hiện ngay khi phát hiện có
hỏa hoạn xảy ra
Củng cố- dặn dò:
- Giáo viên nhận xét tiết học
- GV chốt lại kết luận: Lửa vừa có
lợi nhưng nó cũng có nhiều tác hại rất
ghê sợ thậm chí nó có thể lấy đi tính
mạng của chúng ta Các em hãy nhớ,
làm việc gì cũng phải luôn cẩn thận và
phải được sự đồng ý của bố mẹ Khi
các em hay người thân, hàng xóm gặp
hỏa hoạn, các em phải nhớ những kĩ
năng hôm nay mà chúng ta đã học để
được sự giúp đỡ kịp thời
- Học sinh thực hiện theo khẩu lệnh
- Gọi 114
- Lấy khăn ướt bịt mũi, miệng và cúi người, di chuyển sát tường về phía lối thoát hiểm
- Nằm xuống lăn qua lăn lại
- HS nêu ý kiến
Trang 11- Giáo viên dặn dò học sinh xem lại bài ở nhà, xem trước bài học để chuẩn
bị cho bài học tiếp theo