Mục tiêu của mô đun: Học xong mô đun này học viên sẽ có khả năng: - Trình bày cấu tạo, nguyên lý và đặc điểm lắp ghép; nội dung các bước bảo dưỡng của hệ thống truyền lực bằng cơ khí..
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC BẰNG CƠ KHÍ
NGÀNH/NGHỀ: NGUỘI SỬA CHỮA MÁY CÔNG CỤ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành theo Quyết định số / ngày tháng năm
của
Nam Định, năm 2018
Trang 2TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
LỜI GIỚI THIỆU
Nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh nghề
Nguội sửa chữa máy công cụ của Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định và
các trường dạy nghề trong tình hình mới Chúng tôi biên soạn cuốn Giáo trình
Bảo dưỡng hệ thống truyền lực bằng cơ khí
Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình và sắp xếp logic nhằm hướng dẫn cho người học những kỹ thuật cơ bản về bảo trì hệ thống truyền lực trong hệ thống thiết bị cơ khí Cũng như những chú ý quan trọng trong bảo quản sử dụng và làm việc với các thiết bị được sử dụng để gia công và sửa chữa
Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng
Tuy nhiên, dù đã rất cố gắng nhưng không tránh được những thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp phê bình của độc giả để lần tái bản sau được hoàn thiện hơn
Nhóm tác giả xin chân thành cảm ơn sự đóng góp ý kiến của hội đồng thẩm định giáo trình các môn học/ môđun đào tạo nghề trong Trường Cao Đẳng Công nghiệp Nam Định đã giúp đỡ chúng tôi hoàn thành cuốn giáo trình này./
Xin chân thành cám ơn
Nam Định, ngày… tháng năm 2018 Tham gia biên soạn
Trần Văn Vượt
Trang 3MỤC LỤC
Bài 1: Công tác chuẩn bị trước khi bảo dưỡng hệ thống truyền lực bằng cơ khí 1
Bài 2: Tháo bộ phận truyền lực bằng cơ 1 khí 8
Bài 3: Làm sạch và kiểm tra chi tiết sau khi tháo .19
Bài 4: Bảo dưỡng, Sửa chữa nhỏ và chuẩn bị chi tiết thay thế 28
Bài 5: Lắp bộ phận truyền lực cơ khí 40
Bài 6: Thử bộ phận truyền lực sau bảo dưỡng 49
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 56
Trang 4CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC BẰNG CƠ KHÍ Mã số mô đun: MĐ 23
Thời gian mô đun: 60h (Lý thuyết: 0h; Thực hành: 57h, Kt: 3h)
I Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học sinh đã học xong các mô đun MĐ
15, MĐ 16, MĐ 18
- Tính chất: Mô đun chuyên môn nghề bắt buộc
II Mục tiêu của mô đun:
Học xong mô đun này học viên sẽ có khả năng:
- Trình bày cấu tạo, nguyên lý và đặc điểm lắp ghép; nội dung các bước bảo dưỡng của hệ thống truyền lực bằng cơ khí
- Tháo, bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ các chi tiết của hệ thống truyền lực bằng cơ khí đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật
- Chạy thử và kiểm tra, xử lý sai sót của hệ thống truyền lực bằng cơ khí sau khi bảo dưỡng
- Làm việc cẩn thận, an toàn và năng suất
Trang 51
Bài 1: Công tác chuẩn bị trước khi bảo dưỡng hệ thống truyền lực bằng cơ khí
Giới thiệu:
Nội dung bài học có tính quyết định đến chất lượng, năng suất cũng như công tác an toàn cho người và thiết bị trước khi thực hiện các công việc bảo dưỡng hệ thống truyền động bằng cơ khí của máy công cụ
Mục tiêu thực hiện:
Học xong bài này học viên có khả năng:
- Trình bày cấu tạo, nguyên lý làm việc và đặc tính lắp ghép của hệ thống truyền lực bằng cơ khí trong máy công cụ
- Lập phiếu công nghệ tháo, lắp, bảo dưỡng các cơ cấu truyền lực cơ khí trong máy
- Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện, chất liệu cần cho việc bảo dưỡng theo quy trình đã lập
- Kiểm tra, xem xét và ghi được những mất mát, hư hỏng hoặc không bình thường của bộ phận cần bảo dưỡng
- Đảm bảo công tác an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
Nội dung chính:
1 Cấu tạo, nguyên lý làm việc của bộ phận truyền lực bằng cơ khí (hộp tốc độ, hộp trục chính, chạy dao, bàn dao, hệ bàn gá, ụ động)
2 Lập phiếu công nghệ tháo, lắp, bảo dưỡng hệ thống truyền lực bằng cơ khí
3 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật tư cho tháo lắp và bảo dưỡng
4 Xem xét kiểm tra thực trạng bên ngoài và bên trong của bộ phận truyền lực bằng
cơ khí trước khi bảo dưỡng
5 Công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp trong qúa trình làm việc
6.Kiểm tra
Trang 62
Hoạt động 1: Học lý thuyết:
CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC VÀ ĐẶC ĐIỂM LẮP GHÉP CỦA HỆ
THỐNG TRUYỀN ĐỘNG BẰNG CƠ KHÍ
Địa điểm:
Phòng học lý thuyết
Yêu cầu:
- Hiểu được cấu tạo, nguyên lý và đặc tính lắp ghép của một số hộp truyền động điển hình; trên cơ sở đó vận dụng để nghiên cứu về cấu tạo, nguyên lý của các loại hộp truyền động khác trong các máy công cụ
- Biết và vận dụng được biểu mẫu, nội dung các bước khi lập phiếu công nghệ tháo, lắp và bảo dưỡng chi tiết, bộ phận máy trên cơ sở trang thiết bị, dụng cụ được trang bị đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật đặt ra
Vật tư, dụng cụ, trang thiết bị:
- Vở ghi chép cá nhân
- Các loại dụng cụ vẽ cầm tay
Nguồn động liên quan :
- Bản trong về các hộp truyền động điển hình
- Bản trong về mẫu phiếu công nghệ tháo, lắp
- Bản trong về mẫu phiếu công nghệ bảo dưỡng
- Máy chiếu, màn chiếu
- Bản vẽ khai triển các hộp truyền động điển hình
- Máy tính
Trang 73
Nội dung:
1 Cấu tạo (hình 1a; 1b)
Hình 1a: Hộp tốc độ nhìn từ phải Hình lb: Hộp tốc độ nhìn từ trái
Hộp truyền động băng cơ khí (Hộp tốc độ) của máy khoan K125 có câu tạo bên trong gồm: 3 trục truyền động (I, II, III) và các cơ câu truyền động băng bánh răng trụ răng thẳng; dùng tạo ra các số vòng quay khác nhau cho trục chính mang dao khoan câu tạo cụ thể như sau:
1 Vỏ hộp
2 Các bánh răng cố định lắp trên trục III
3 Trục truyền số III (Trục ống then hoa)
4 Trục trục truyền số II (Trục then hoa)
5 Khối bánh răng di trượt lắp trên trục II
6 Trục truyền số I (Trục có then băng dẫn hướng)
7 Khối bánh răng di trượt lắp trên trục I
8 Trục dẫn hướng cho thanh răng của cơ câu điều khiển
9 Thanh răng mang ngàm gạt của khối bánh răng di trượt lắp trên trục I
10 Bánh răng cố định lắp trên trục II
Trang 84
11 Thanh răng mang ngàm gạt của khối bánh răng di trượt lắp trên trục II
12 Vít điều chỉnh áp động lò xo của cơ cấu điều khiển
2 Nguyên lý:
Truyền động bắt đầu từ động cơ điện có: công suất N = 2.7 KW; số vòng quay
n = 1440 v/phút; qua bộ truyền đai thang có tỷ số truyền i = d1/d2, Truyền vào trục
cấp vòng quay khác nhau cho trục II bằng các tỷ số truyền
7
i 5
7
9
cho trục chính mang dao khoan (Trục chính có một đầu là trục then hoa ăn khớp với trục ống then hoa số III)
Tổng quát xích truyền động là như sau:
n + (v/ph) trục răng
Mối ghép giữa nắp với thành hộp là mối ghép ren bằng bu lông M8 (Đầu chìm) Bên trong hộp có 3 trục truyền động (I, II, III); định tâm cho trục là các ổ lăn hướng kính có đặc tính lắp ghép vòng trong lắp với cổ trục là mối ghép chặt; vòng ngoàI lắp với lỗ trên thành hộp là mối ghép trung gian Để che kín và chặn vị trí lắp ghép của ổ lăn trong lỗ của thành hộp, phía trên có một nắp ổ hình số 8 cho cả 3 đầu trục; phía dưới là bề mặt lắp ghép của thân máy Mối ghép của nắp đậy đầu trục (mặt bích) liên kết với thành hộp bằng mối ghép ren M8 (vít xẻ rãnh đầu chìm)
bánh răng di trượt trên trcụ là mối ghép then hoa
i
1 = 7 ; i
2
7
4
Z, , 7
= ^-7và L = ^±
7 7
7
7
7
7 ■ • _ 7
8
7 ’ 3 * * 6 7
■
^10 ^11
Trên trục III có các khối báng răng cố
rw N=2.7K
Trang 95
kính ngoài
then bằng và xác định vị trí của các bánh răng trên trục bằng vai trục; bạc cách và vòng phanh
Trục dẫn hướng cho thanh răng mang gàm gạt của cơ cấu đIều khiển các bánh răng di trượt lắp với thành hộp là mối ghép trung gian và có 2 vít để khống chế trục chuyển dịch dọc; trên trục dẫn hướng có 3 rãnh xẻ hình chữ V để xác định vị trí làm việc của các bánh răng di trượt trong 2 khối Các thanh răng mang ngàm ngàm gạt lắp lỏng với trục dẫn hướng và trên mõi thanh răng có cơ cấu vít - lò xo và viên bi
nẽ vào rãnh chữ V trên trục khi điều khiển để xác định một vòng quay cụ thể trên trục chính
Bộ truyền đai thang có bánh đai bị động lắp với đầu trục I của hộp tốc độ bằng mối ghép then bằng và một vòng phanh chặn
Động cơ điện được lắp trên giá treo và giá treo lắp lên thân máy bằng mối ghép ren M12 (đầu lục giác ngoài); để điều chỉnh sức căng của dây đai, đế động cơ lắp với giá treo có 2 rãnh ô van với 2 bu lông M12 và cơ cấu trục ren M14 để tăng giảm khoảng cách 2 trục của bánh đai
Hoạt động 2: Thực hành
Lập phiếu công nghệ tháo, lắp hộp tốc độ máy khoan K125
Địa điểm:
Xưởng thực hành
Yêu cầu:
- Lập phiếu công nghệ tháo, lắp hộp tốc độ máy khoan K125 bằng các phương tiện và các dụng cụ cho trước đảm bảo thời gian quy định và an toàn
- Lập phiếu công nghệ bảo dưỡng hộp tốc độ máy khoan K125 hợp lý với điều kiện về trang thiết bị và nguồn động có tại xưởng thực hành
- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết bị, vật tư phục vụ cho công tác bảo dưỡng theo thực trạng yêu cầu sau khi đã kiểm tra xem xét
Vật tư, dụng cụ, trang thiết bị:
- Giấy, bút
- Bàn học
- Máy tính, máy in
Trang 106
Nguồn động liên quan:
- Bản vẽ khai triển của hộp tốc độ máy khoan K125
- Hộp tốc độ máy khoan K125
- Mẫu phiếu công nghệ tháo lắp
- Bản liệt kê dụng cụ, thiết bị dùng cho tháo lắp và bảo dưỡng
Nội dung:
1 Biện pháp an toàn:
a) Bàn nâng khi thực hiện việc xem xét kiểm tra thực trạng của hộp tốc độ phải được kê, đỡ chắc chắn và mõi lần khảo sát chỉ được đứng lên bàn một người
b) Khi sử dụng máy tính để vẽ phảI có bản vẽ phác họa được giáo viên chấp nhận
2 Công tác chuẩn bị:
a) Chuẩn bị bút thước và đồ dùng để lập phiếu công nghệ tháo lắp
b) Kê bàn nâng vào vị trí cuả máy K125 có hộp tốc độ cần bảo dưỡng
c) Nghiên cứu bản vẽ lắp
d) Xem xét thực trạng hộp tốc độ trước khi lập phiếu công nghệ bảo dưỡng
3 Trình tự lập phiếu công nghệ:
a) Lập phiếu công nghệ tháo, lắp hộp tốc độ: Nội dung các bước tháo phải hợp lý và minh họa được các mối ghép điển hình cần chú ý khi tháo; tiêu chuẩn kỹ thuật phải đảm bảo cho chi tiết và cơ cấu sau khi lắp
b) Lập phiếu công nghệ bảo dưỡng: Chỉ ra được những công việc cụ thể phải thực hiện khi bảo dưỡng hộp tốc độ máy khoan K125 một cách chính xác
và hợp lý như: Thông các đường dẫn dầu; làm sạch bể chứa dầu bôi trơn; thay thế ổ lăn cho các trục truyền; gia công thay thế then, vít hoặc bu lông; dũa vát đỉnh răng khi có biến dạng đầu răng; đIều chỉnh áp động của lo xo; làm sạch các màng rỉ sắt v.v