NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC QUÂN SỰ, QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG VÀ CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG TÁC QUÂN SỰ, QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG 1 Đặc điểm, tính chất và nội dung của công tác quân sự.
Trang 1NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN
VỀ CÔNG TÁC QUÂN SỰ, QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG
VÀ CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG TÁC QUÂN SỰ, QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG
1 Đặc điểm, tính chất và nội dung của công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương là một bộ phận trong toàn bộ công tác quân sự, quốc phòng của Đảng và Nhà nước, được tiến hành ở các địa phương trong thời bình và thời chiến, nhằm tổ chức và động viên quần chúng tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân; chuẩn bị và tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ địa phương, góp phần giữ vững chủ quyền an ninh quốc gia trong thế trận phòng thủ bảo vệ Tổ quốc của cả nước
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương do toàn thể đảng bộ, nhân dân
và lực lượng vũ trang địa phương tiến hành, dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng địa phương, sự quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện của chính quyền địa phương và sự chỉ đạo, chỉ huy của cơ quan quân sự cấp trên
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương thể hiện sự vận dụng và kết hợp nhuần nhuyễn giữa học thuyết Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội với truyền thống yêu nước và nghệ thuật quân sự độc đáo chống giặc ngoại xâm của dân tộc, là một nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự, tổ chức lực lượng và sử dụng phương thức tiến hành chiến tranh của Đảng và Nhà nước ta
1.1 Đặc điểm
- Chủ thể, lực lượng thực hiện công tác quân sự, quốc phòng địa phương rất phong phú và rộng rãi, bao gồm cả quân đội và nhân dân, với mọi tầng
Trang 2lớp, lứa tuổi, dõn tộc, tụn giỏo, nhiều thành phần kinh tế khỏc nhau; cả hệ thống chớnh trị, cỏc ban, ngành, đoàn thể nhõn dõn, cỏc loại tổ chức, đơn vị ở mọi địa bàn
- Phương thức tiến hành cụng tỏc quõn sự, quốc phũng địa phương luụn gắn liền với cụng tỏc vận động quần chỳng của Đảng ở địa phương, lấy kiến thức quõn sự, quốc phũng và quan điểm, đường lối của Đảng làm chỗ dựa để
“giỏo dục, động viờn, tổ chức”1 quõn, dõn thực hiện
- Quỏ trỡnh thực hiện luụn cú sự kết hợp nhiều nhiệm vụ, nhiều mặt cụng tỏc trờn cựng một địa bàn lónh thổ Từng địa phương vừa làm nhiệm vụ quõn
sự của địa phương, vừa làm nhiệm vụ quõn sự đối với cả nước; vừa thực hiện nhiệm vụ của tiền tuyến, vừa thực hiện nhiệm vụ của hậu phương; gắn việc thực hiện nhiệm vụ cỏch mạng của Đảng ở địa phương với thực hiện cụng tỏc quõn sự, quốc phũng địa phương; phỏt huy sức mạnh tổng hợp của địa phương để thực hiện nhiệm vụ của địa phương và nhiệm vụ của cả nước; xõy dựng lực lượng cho cả địa phương và cả nước
- Cụng tỏc quõn sự quốc phũng địa phương vừa đặt dưới sự lónh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Trung ương Đảng, chịu sự chỉ đạo, chỉ huy dọc về quõn sự, quốc phũng của hệ thống đảng uỷ quõn sự và chỉ huy quõn sự
từ trờn xuống dưới, vừa chịu sự lónh đạo, chỉ đạo về mọi mặt của cấp uỷ, chớnh quyền địa phương
- Phạm vi ảnh hưởng của cụng tỏc quõn sự, quốc phũng địa phương rất rộng, nhất là trong những thời điểm xảy ra tỡnh trạng bất ổn về quốc phũng an ninh ở địa phương hay khi cú chiến tranh xảy ra
- Hiện nay cụng tỏc quõn sự, quốc phũng địa phương được tiến hành trong điều kiện thời bỡnh, cả nước tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị
1 Nghị định 19/CP ngày 12/3/1994, Một số văn kiện cơ bản của Chính phủ về công
tác quốc phòng, Bộ tham mu năm 1995, tr 30.
Trang 3trường định hướng xã hội chủ nghĩa gắn với sẵn sàng đối phó với âm mưu thủ đoạn "diễn biến hoà bình", bạo loạn lật đổ của chủ nghĩa đế quốc
1.2 Tính chất của công tác quân sự, quốc phòng địa phương
- Tính chính trị: Xuất phát từ nguyên lý quân sự phải phục tùng chính trị,
nhiệm vụ quân sự phải phục tùng đường lối chính trị, bảo đảm cho đường lối chính trị được thực hiện Do vậy, mọi nội dung của công tác quân sự, quốc phòng địa phương phải lấy việc thực hiện thắng lợi đường lối chính trị, quân sự của Đảng làm mục đích Có như vậy công tác quân sự, quốc phòng địa phương mới phát triển đúng hướng và đạt kết quả trên thực tế
- Tính quân sự: Công tác quân sự, quốc phòng địa phương luôn mang
tính quân sự, đó là tính khẩn trương, nghiêm túc, bí mật và sẵn sàng chiến đấu cao, thậm chí ác liệt, hy sinh Chỉ có trên cơ sở quán triệt đầy đủ tính chất quân sự, thì công tác quân sự, quốc phòng địa phương mới đáp ứng yêu cầu xây dựng củng cố nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân ở địa phương, đáp ứng yêu cầu sự phát triển ngày càng cao của khoa học kỹ thuật quân sự hiện đại, chuẩn bị đủ điều kiện chống trả chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao của địch giành thắng lợi
- Tính toàn diện: Công tác quân sự, quốc phòng địa phương có nội dung
rất rộng và toàn diện từ xây dựng nền quốc phòng toàn dân đến tiến hành chiến tranh nhân dân ở địa phương cơ sở, gắn bó chặt chẽ với xây dựng nền
an ninh nhân dân và thế trận an ninh nhân dân Mặt khác, công tác quân sự, quốc phòng địa phương luôn có quan hệ chặt chẽ và phụ thuộc vào các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, tư tưởng Quán triệt tính chất toàn diện sẽ bảo đảm cho công tác quân sự, quốc phòng địa phương mới phát huy được sức mạnh tổng hợp của địa phương để tiến hành và đạt hiệu quả cao
- Tính nhân dân: Công tác quân sự, quốc phòng ở mỗi địa phương do
nhân dân địa phương trực tiếp thực hiện dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng, sự
Trang 4quản lý điều hành của chính quyền địa phương, sự hướng dẫn của các cơ quan chức năng, nhằm bảo vệ cấp uỷ đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị xã hội và tính mạng, tài sản của nhân dân Quán triệt đầy đủ tính nhân dân sẽ bảo đảm cho công tác quân sự, quốc phòng địa phương có phương thức hoạt động đúng, động viên và tổ chức được đông đảo nhân dân thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở địa phương
- Tính địa phương: Công tác quân sự, quốc phòng địa phương được tổ
chức thực hiện ở các địa phương trong cả nước Mỗi địa phương lại có điều kiện địa lý, kinh tế, truyền thống cách mạng, phong tục tập quán, trình độ dân trí, văn hoá khác nhau đòi hỏi quá trình tiến hành phải bám sát thực tiễn địa phương để có các chủ trương, hình thức, biện pháp phù hợp, nhân dân đồng tình ủng hộ
1.3 Nội dung cơ bản của công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương có nội dung cơ bản là tổ chức nhân dân xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chuẩn bị và tiến hành chiến tranh nhân dân ở địa phương Nội dung cơ bản trên đây được thể hiện ở các mặt công tác cụ thể: Giáo dục quốc phòng toàn dân; xây dựng khu vực phòng thủ; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; tham gia xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh toàn diện; xây dựng lực lượng vũ trang địa phương; xây dựng lực lượng dự bị động viên và chuẩn
bị động viên thời chiến; kết hợp quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại; tổ chức nhân dân phòng, chống "diễn biến hoà bình", bạo loạn lật đổ của địch; chuẩn bị địa phương sẵn sàng và thực hành chống chiến tranh xâm lược; thực hiện công tác tuyển quân và tuyển sinh quân sự; xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quân sự địa phương; thực hiện quản lý Nhà nước về quốc phòng ở địa phương; tổ chức thực hiện chính sách về quốc
Trang 5phòng và chính sách hậu phương quân đội; tổng kết và nghiên cứu khoa học về quân sự, quốc phòng địa phương…
2 Những vấn đề cơ bản về công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương
2.1 Đặc điểm, nhiệm vụ của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương là một bộ phận trong những hoạt động lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là cấp uỷ địa phương đối với lĩnh vực quân sự, quốc phòng ở địa phương; một bộ phận của công tác đảng, công tác chính trị trong lực lượng vũ trang của Đảng; một trong những hoạt động lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với
hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương trong tổ chức thực hiện công tác quân sự, quốc phòng địa phương, nhằm giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành, chỉ huy, hướng dẫn của hệ thống cấp uỷ, chính quyền địa phương và hệ thống đảng uỷ quân sự, cơ quan quân sự địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương; bảo đảm cho công tác quân sự, quốc phòng địa phương luôn phát triển đúng đường lối, quan điểm của Đảng, đạt kết quả cao; lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ
2.1.1 Đặc điểm của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương
- Đối tượng của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân
sự, quốc phòng địa phương đa dạng và phức tạp.
Đối tượng của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương là tất cả các lực lượng tham gia thực hiện công tác quân sự, quốc phòng địa phương, bao gồm mọi tổ chức, con người ở trong hệ
Trang 6thống chính trị, lực lượng vũ trang và nhân dân ở địa phương với nhiều lứa tuổi, trong các thành phần kinh tế, tôn giáo, dân tộc, với những phong tục, tập quán, truyền thống, tín ngưỡng và trình độ dân trí khác nhau
- Chủ thể của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương là các tổ chức đảng, hệ thống chính quyền, đội ngũ cán bộ, đảng viên, các đoàn thể quần chúng, các tổ chức chính trị xã hội, trong đó chủ thể trung tâm là hệ thống cấp uỷ địa phương, đảng uỷ quân sự địa phương và cơ quan chính trị thuộc cơ quan quân sự địa phương.
Công tác quân sự quốc phòng địa phương chịu sự lãnh đạo “song trùng” của cả hệ thống cấp uỷ địa phương và hệ thống đảng uỷ quân sự Công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương là một bộ phận công tác đảng, công tác chính trị trong lực lượng vũ trang, đồng thời là một
bộ phận trong những hoạt động lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với nhiệm
vụ quân sự, quốc phòng địa phương Do vậy, chủ thể của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương bao gồm hệ thống cấp
uỷ, chính quyền địa phương các cấp, các ban, ngành, đoàn thể chính trị xã hội;
hệ thống đảng uỷ quân sự, cơ quan quân sự, cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ chính trị các cấp trong cơ quan quân sự và tổ chức đảng, thủ trưởng, cơ quan, đơn vị, tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp trên địa bàn Trong đó chủ thể trung tâm trực tiếp là hệ thống cấp uỷ địa phương và đảng uỷ quân sự địa phương Cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ chính trị các cấp thuộc cơ quan quân sự địa phương là lực lượng nòng cốt chuyên trách
- Công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương luôn gắn liền với mọi phong trào hành động cách mạng của nhân dân ở địa phương
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương là sự cụ thể hoá đường lối quân
sự, quốc phòng của Đảng được thực hiện bởi toàn thể đảng bộ, hệ thống chính
Trang 7trị, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương Nội dung của công tác quân sự, quốc phòng địa phương lại rất rộng với nhiều nhiệm vụ cụ thể, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và với các lĩnh vực khác Do vậy, có gắn liền với mọi phong trào hành động cách mạng của các tổ chức và nhân dân ở địa phương công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương mới có nội dung, hình thức, biện pháp hoạt động cụ thể, thiết thực, hiệu quả; mới hiện thực hoá đường lối, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của Đảng và Nhà nước ở địa phương, cơ sở
- Phương thức tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương phải linh hoạt, sáng tạo phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng địa phương, từng đối tượng.
Do đối tượng công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương rất đa dạng phong phú, phức tạp về lứa tuổi, trình độ văn hoá, phong tục tập quán, do vậy để đảm bảo tính hiệu quả thiết thực, bên cạnh việc tuân thủ các nguyên tắc công tác đảng, công tác chính trị trong lực lượng vũ trang, công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương phải linh hoạt, sáng tạo phù hợp với những điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng đối tượng, từng địa phương
Những đặc điểm trên đây phản ánh tính phong phú và phức tạp trong tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương Đòi hỏi các chủ thể công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương phải thường xuyên nghiên cứu, nắm vững đối tượng, nhiệm vụ, nội dung để có hình thức, biện pháp tiến hành phù hợp, đồng thời phải đề cao trách nhiệm, chủ động hiệp đồng và có quy chế làm việc chặt chẽ nhằm đoàn kết được mọi lực lượng cùng tiến hành công tác đảng, công tác chính trị
Trang 82.1.2 Nhiệm vụ công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân
sự, quốc phòng địa phương
- Xây dựng đảng uỷ quân sự địa phương trong sạch vững mạnh hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ
- Nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, của mọi lực lượng
và nhân dân địa phương đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương
- Giữ vững nguyên tắc chế độ, nề nếp hoạt động, tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng, hiệu lực quản lý điều hành của chính quyền địa phương các cấp trong tiến hành công tác quân sự, quốc phòng địa phương
- Phát huy vai trò của hệ thống chính trị, của các cơ quan chức năng đặc biệt là vai trò của cơ quan quân sự địa phương trong thực hiện nhiệm vụ quân
sự, quốc phòng địa phương
- Chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh về chính trị, tổ chức, sức chiến đấu và trình độ sẵn sàng chiến đấu cao
2.2 Nội dung, yêu cầu, phương thức tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương
2.2.1 Nội dung công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân
sự, quốc phòng địa phương
- Tiến hành công tác giáo dục, vận động đối với hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương, nhằm không ngừng nâng cao nhận thức chính trị và trình độ giác ngộ quốc phòng cho các đối tượng.
Thường xuyên tiến hành sâu rộng công tác giáo dục, vận động chính trị đối với hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương để nâng cao giác ngộ chính trị, tinh thần cảnh giác cách mạng, tạo nên sự đồng thuận
về nhận thức, trách nhiệm trước yêu cầu thực hiện mọi nhiệm vụ quân sự quốc phòng địa phương là nhiệm vụ quan trọng thường xuyên của công tác đảng, công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Trang 9Phải thường xuyên coi trọng công tác giáo dục truyền thống; giáo dục tinh thần yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội Kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với các hình thức sinh hoạt, hoạt động của các cơ quan, đoàn thể với nội dung thích hợp Sử dụng rộng rãi các phương tiện thông tin đại chúng để giáo dục và vận động chính trị trong các tầng lớp nhân dân và các lực lượng
vũ trang địa phương
- Quán triệt đường lối chính trị, quân sự, đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân; tư tưởng, nghệ thuật quân sự của Đảng và truyền thống quân sự của dân tộc cho lực lượng vũ trang và hệ thống chính trị, bảo đảm cho
công tác quân sự, quốc phòng địa phương luôn đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ của sự nghiệp củng cố nền quốc phòng toàn dân bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới
Đường lối chính trị, quân sự, đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân và nghệ thuật quân sự của Đảng cùng với truyền thống quân sự của dân tộc là nền tảng tư tưởng, cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác quân sự, quốc phòng địa phương, có vai trò định hướng cho sự hình thành và phát triển của công tác quân sự, quốc phòng địa phương Vì vậy, công tác đảng, công tác chính trị phải đi sâu quán triệt một cách sâu sắc các nội dung đó cho các đối tượng, nhằm làm cho hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và toàn thể nhân dân địa phương hiểu rõ, chấp hành và vận dụng sáng tạo
Trên cơ sở nắm vững đường lối, hiểu rõ và hiểu sâu sắc truyền thống nghệ thuật quân sự quý báu của dân tộc để biên soạn nội dung, xây dựng kế hoạch và sử dụng các hình thức, biện pháp thích hợp nhằm quán triệt quan điểm, tư tưởng, nghệ thuật quân sự và đường lối chính trị, quân sự, đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân của Đảng vào trong công tác quân
sự, quốc phòng địa phương một cách hiệu quả
Trang 10- Tiến hành công tác tư tưởng, công tác tổ chức trong lực lượng vũ trang địa phương, xây dựng lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh về chính trị, có sức chiến đấu cao, thực sự là lực lượng chiến đấu, lực lượng chính trị tin cậy của
cấp uỷ, chính quyền và nhân dân địa phương, xứng đáng là lực lượng nòng cốt cho toàn dân đánh giặc, bảo vệ và giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương
Lực lượng vũ trang địa phương có nhiều thành phần: cơ quan quân sự, đơn vị bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và lực lượng dự bị động viên của địa phương Công tác đảng, công tác chính trị phải đi vào tất cả các lực lượng
để xây dựng về mọi mặt, lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở
Phải thường xuyên coi trọng đúng mức việc bảo đảm chất lượng chính trị của từng con người trong lực lượng vũ trang địa phương Chú trọng xây dựng các tổ chức trong lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh cả về chính trị,
tư tưởng và tổ chức, trước hết là tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên
- Xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự địa phương vững mạnh, có đầy đủ
phẩm chất và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của công tác quân sự, quốc phòng địa phương trong mọi giai đoạn Đội ngũ cán bộ quân sự địa phương là lực lượng nòng cốt trong tổ chức thực hiện sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương Vì vậy, cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự địa phương vững mạnh, có đủ phẩm chất và năng lực tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trong thực tiễn
Xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự địa phương hiện nay cần phải quán triệt sâu sắc các quan điểm của đảng về công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ theo Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng; Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng bộ quân đội và các nghị quyết chuyên đề về công tác cán
bộ của các cấp uỷ đảng có thẩm quyền Trong đó chú trọng một số vấn đề sau: