* DIEN DAN TRAO DOI 87 T‘C "DONG NGUYÊN" DËN NH‘YNG HÇ QUA CUA ODA PHĄM CH I DÚNGï*› Dó“i vói Nguyen KhÄc Phuc, có mât dfișc diem mà ngiYă i ta de nhan th5y khi "nghiên ctru" ve anh Iâ con ngtrái này[.]
Trang 1PHĄM CH I DÚNGï*›
Dó“i vói Nguyen KhÄc Phuc, có
mât dfișc diem mà ngiYă i ta de nhan th5y
khi "nghiên ctru" ve anh Iâ con ngtrái này
khóng chi Ià met nhà văn Chúng tôi dã có
dôi giây Rhút ngöi npÄu hiżng vái nhau xd
met vài zfidø anh tâm /iuyêf, trong dó dzz t
dây sang cã vâ“n de hą täng kinh tê“.
Döng nguyën - cö the gęi dö Iá mot
tinh than hay mot cu łhë han lõ mot tiêu chí
-vän Ià dieu anh tâm däc
Môt trong các k|ch bàn cúa Viet
Nam, mang màu sac Viet Nam, không phài Ià
mğt st Isa chgn ngau nhiên mà Ià Isa chgn
có tinh chät I|ch sù, có tinh chat sÖng còn
Vây thì nó phåi chgn m jot thái do thích nghi
vói the trąng và vi the cùa nó Cho nên
dong nguyên là gì? Gän nhiY ô Viet Nam
tù xua tói giò không xày ra chien tranh tôn
giáo Däy chính Ià do ket quå cúa mğt st
ILfa chgn döng nguyên Có nghïa Ià I!Ch sù
văn hóa VN là I/ich sú döng nguyên, túc
Inch sù phát trien cua xã hğİ VN !a !!Ch s”U
dong
nguyén Bôi vì, giai doąn dong nguyên
dsp nhät Iàm nên Di/en Biên Phú Ià giai
doąn năm
46 Trong thòi chćíng My, chính dòng dÖng
nguyên mói trap hop duqc tät cà dân tğc,
nhúng linh mqc, nhân sT, trí thúc, chính
khách cûa Nam VN dã dúng ve phía Mat tran
Dân t{oc Giåi phóng Theo tôi, döng
nguyên Ià st Isa chgn có tinh chät sinh tù dÖi
vói văn hóa Viet Nam, d{ac biet là trong the kÿ
21 này
NhUng qua bië“t bao thăng främ I|ch sù
cûng nhieu biê”n dong, bíë“n cö“ chính tr¡, lieu tinh (*) Cong tàc viên Táp san Khoa hoc Dąi hęc Mã BC TP HCM.
Trang 2ding nguyên /royen thó”ng cua dân tôc
cho dê’n nay có b¡ biê“n ding?
Tät nhiên, trong m jot the giói
mói, m jot the giói mà tät cà nhúng ap
ldc tù bên ngoài doi vào Viet Nam thì
dÖng nguyê n dã bi bi6n d?ng that st
Thí du, ap ldc My vào Viet Nam hiên nay
không phài Ià áp Inc quân stY mà Ià áp
ldc kinh te và văn hóa, dăc biet Ià văn
hóa The nhu'ng áp Icfc kinh te và văn
hóa có the bien thái thành áp ldc quân
sc/ bät kÿ lúc nào
And via” a nhåc dê”n áp ldc kinh
tê” - cá/ hflu hình ch ï không tr ”vu tilting
mâ tâ“t ca chúng ta deu có the cåm nhan
diJcic môt cách tran trui Trong ting thë“
nh/Yng tác dong kinh tê“ vào ni ăc ta
hien nay, anh có thê” minh hqa chef?
Chang hąn nhu’ vÖn ODA vay niJóc ngoài, rÖi new, cho den giò bao nhiêu cái dã dáo hąn, lãi bao nhiêu và hieu quà bao nhiêu, tôi e Ià không có mäy ngUòi näm thât st cq the Tôi nhó mğt trong nh“Ung
cuÖn sách phân tích sâu sac nhät ve ODA
mà tôi dã dudc dgc, Ià cuÖn "Phàn phát trien - cái giá phài trå cho ttY do" Chính cuÖn sách äy nói den ODA và NGO
- khung khiep lam Tôi dgc rÖi mói gi/at mình Chi trù mot sćí không quá lón nhúng cái disc, còn Iąi thông qua các tÖ chúc phi chính phù và ODA, chính các mud' c phiJong Tây dã quay trô ląi xâm lL/ c các nrfóc kém phát trien mot Iän n”la DÖi vói các nLfóc kém phát trien, thuòng ODA deu kèm theo nhúng di6u kien: anh phåi sú dung, phài mua nhâp khau Iąi nh”üng thiet b|, nhúng chuyên gia cùa nó Mà toàn là dät cå Nhu
My, hg có cã mğt kho phe thài nhung máy tinh cá nhân the he tù năm 95, bây giò nó Iàm the nào?
Trang 388 TÂP SAN KHOA HOC SO 3(4)-2005
Qua cuôn sãch dó, anh có the rút ra hgc Achentina khung khiep lam, mà tôi có cåm
nh/Yng dong cø nào de phu'ang Táy cung câp giác nhu’ chúng ta chrfa hình dung ra hình ra
ODA cho các nuác kém phát trien ? khÖi diJöc Nói th/at, tôi khiep sci nhät là nci dáo
hąn
Thú nhät, hg gây ra thien càm ve chính
tr¡ và ngoąi giao Hai là de giai quyet nhúng tön
tąi ve thi ong mai, tài chính mà các nLfõc cho
ODA không còn biet cách nào khác ngoài viec
thåi sang cho các nuôc thuğc the giói thú ba-
các ni óc kém phát trien Thú ba, ke cå dùng
ODA de mua chuğc hàng loąt quan chúc cua
ntïóc sô tąi Không có gì lii hdn Ià dùng ODA
mua môt cách kin dáo nhät Vì dã dính ODA là
phài di Iąi, kÿ ket, thăm víeng lân nhau Thú ttY,
ODA là mot cách rùa tien Cûng tù cuÖn sách
trên dã cho thäy ngoài nhúng chính phù that st
Iành mąnh, có môt sÖ quÖc gia deu phài
"chung sÖng" vói nhúng nguön thu bät hqp
pháp, mà không biet làm cách nào de rùa nên
chi còn cách tong vào ODA Nói nht/ the có
nghïa Ià coi chÙng nuóc ta có the trô thành m
jot bãi thåi theo nghïa nào dó, ve kinh te, văn
hóa, công nghiep và d{ac biet Ià bãi thài phi
ong thúc Chua bao giò các nuóc thuğc the giói
thú ba trô thành thuğc dia sâu sac nhü bây
giò
Anh có diJ cam divers vói dòng chãy
ODA vào Viet Nam nhV hien nay, vói cách thd“c
khai thác và sù dung ODA nhu hien nay, trong
5-10 năm sä¡s tói tình hinh sé ra sao?
Coi chùng "võ nd" Neu không can
thcan, sé phåi tuyên bÖ phá sán hàng loąt
doanh nghiSep và chúng ta không dú tien de trà
lãi GiÖng nhiJ Achentina, có thòi kÿ gong ngLfòi
lên de duy trì 1 pêsô àn 1 dôla, nhiJng anh Iäy
cái gì bào chúng cho 1 pêsô ăn 1 dôla vói năng
ldc sàn xuät cùa anh? Anh muÖn 1 pêsô ăn 1
dôla thì năng ldc san xuät trong niJóc cùa anh
phåi Ià súc mąnh, phài là bån v| cho döng
pê-sô NhiJng anh Iąi chî dùng ODA và däu to bên
ngoài vào de mua giá try cho cái dong ti6n cùa
anh vÖn không có giá tr¡ The Ià anh gán cho
cái giá try cúa anh 1 pêsô ăn 1 dôla, den khi
dáo hąn nhiëu năm không trå Iãi du’ tc, thì võ
nd và 1 pêsô làm sao thong duong vói 1 dôla
disc
Tronp kinh te hgc, ngdôi ta gpi dó Ià giá fri åo
Goi Ià giá t*! åO cúng dudC, hay Ià giá
t ! + à anh mua bang tiën cùa nguòi khác Bài
day thì phai làm sao dê thoát ducic căi
"hąn" dó ?
OÖi vói m jot sćí nuóc nghèo, trong m jot
the giói da cfc nhi the này, anh phåi chap nhan ODA, nhàng vói dìeu kien anh phài nghien răng nghien lgi Iąi, biet nhúng muu dö cua ODA nhàng phài dùng nó de kích thích sàn xuät trong nUóc và bù dap ląi st thieu thÖn ph0dng tien Ke hoąch Marshall cùa My là gì?
Là châu Âu nhcan ODA cùa My sau năm 45, nhu’ng nó phåi hieu quå thì nó mói phqc höi duğc châu Âu chú Ca/ u cú dgc ląi chiJong
trình Marshall di, chính là chûdng trình phuc höi châu Âu sau dąi chien the giói Ian thú hai Vmay mà nùa the ky röi mà châu Âu van còn no ODA cúa My, van chiJa trå het
Thê“ còn châu Phi?
Châu Phi thì khôi nói, vì châu Phi Ià k!
Ch bån toi nhät và tham k!ch nhät cùa ODA Tôi còn khiep sci m jot chuyen núa, dó Ià duo an toàn cúa tät cå các công trình ODA hien nay Ià nhiJ the nào, it ai biet Moi Io khác là sȘ suy thoái ve môi triJòng den múc nào, không ai dánh giá
diJõc, rùng còn thȘc st bao nhiêu, niJóc ngam còn bao nhiêu, Iô dät ra sao
Van de ODA có mô“i liên quan dê’n toàn
cäu hóa chúï?
Khi hği nhap, vë m{at Iÿ thuyet toàn cäu hóa là dúng, là st phÖi hcip nhip nhàng m jot treat
th kinh te the giói, nhu vói mğt mieng bánh, thang to ăn mieng to, thang bé ăn mieng bé, thang nào cúng có phan Túc ve m{at Iÿ thuyet, toàn cäu hóa là dúng, Ià nhân dąo, là co hği
cho tät cå các nuóc Còn trong thȘc te, niJóc nào nhan thiY‘c mğt cách tinh táo và nghien răng khai thác môt cách có hieu quà nhät, giàm thieu nhúng hieu úng phu cùa toàn cäu hóa thì niJóc dó di Iên Nt/óc nào liJòi bieng, cau thà và dong thòi không'tinh táo thì niJóc dó
sé phåi trà giá cho toàn cau hóa bang cách Iàm thuğc 8ia toàn dien và sé trô thành con nd, con tin cúa chính mình