Chiến lược giao tiếp tiếng anh bằng miệng cho người việt nam không chuyên về tiếng anh ở trình độ trung cấp

CHIẾN LƯỢC GIAO TIẾP TIẾNG ANH BẰNG MIỆNG CHO NGƯỜI VIỆT NAM KHÔNG CHUYÊN VỀ TIẾNG ANH Ở TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP Năng lực giao tiếp tiếng Anh hiện nay được coi là chìa khóa vàng để hội nhập thế giới thành.

CHIẾN LƯỢC GIAO TIẾP TIẾNG ANH BẰNG MIỆNG CHO NGƯỜI VIỆT NAM KHÔNG CHUYÊN VỀ TIẾNG ANH Ở TRÌNH ĐỘ TRUNG

CẤP

Năng lực giao tiếp tiếng Anh hiện nay được coi là chìa khóa vàng để hội nhập thế giới thành công Tuy nhiên, nhiều người cho rằng năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh của sinh viên không chuyên ngành tiếng Anh ở Việt Nam còn xa mới đạt được

kỳ vọng khi hoàn thành giáo dục đại học Trong khi đó, các nghiên cứu về chiến lược giao tiếp (CS) ở Việt Nam còn thiếu vì hầu hết các nghiên cứu trước đây liên quan đến giao tiếp trong bối cảnh Việt Nam dường như chủ yếu tập trung vào các yếu tố ngôn ngữ hoặc phương pháp luận ảnh hưởng đến năng lực giao tiếp của sinh viên Việt Nam Vì vậy, bài báo này báo cáo một nghiên cứu khái quát hóa các chiến lược giao tiếp của người Việt Nam không chuyên về tiếng Anh với trình độ tiếng Anh ở mức trung bình Nghiên cứu vừa mang tính chất định lượng, trong đó một khung CS tích hợp của Malasit, Y và Sarobol, N (2013) [1] kết hợp những nghiên cứu của Tarone (1980) [2], Faerch & Kasper (1983) [3], và Dornyei & Scott (1997) [4] được sử dụng để phân tích và xác định việc sử dụng CS của sinh viên trong hiệu suất nói được ghi lại Dữ liệu từ các bản ghi âm và các cuộc phỏng vấn không chính thức với các sinh viên sẽ giúp đưa ra các khuyến nghị cho việc dạy và học tiếng Anh để nâng cao năng lực giao tiếp tại Việt Nam

1 Giới thiệu

Trong vài thập kỷ qua, việc dạy tiếng Anh ở Việt Nam đã chuyển sang hướng tập trung vào giao tiếp do vị thế quan trọng của tiếng Anh với tư cách là một ngôn ngữ quốc tế Điều này đã tác động mạnh mẽ đến việc dạy và học ngoại ngữ Tuy nhiên, hầu hết các nhà tuyển dụng ở Việt Nam đều đồng ý rằng năng lực giao tiếp bằng miệng của sinh viên không chuyên tiếng Anh khi hoàn thành chương trình giáo dục đại học ở Việt Nam còn xa so với kỳ vọng của họ đối với lực lượng lao động Như vậy, hiệu quả của việc giao tiếp bằng ngôn ngữ đích vẫn là mối quan tâm sâu sắc nhất của cả người học tiếng Anh và giáo viên bởi người học vốn đã dành một khoảng thời gian đáng kể cho việc học ngôn ngữ để giao tiếp như mục tiêu chính của việc học nhưng sau đó hầu hết họ lại gặp phải quá gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp bằng ngôn ngữ Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam (MOET) thông qua tài liệu nghiêm ngặt xác định nghiêm ngặt các yêu cầu về tiếng Anh đối với sinh viên đại học, cao học và nghiên cứu sinh Việc triển khai Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2020 hiện nay tại các trường cao đẳng, đại học trên khắp Việt Nam là nỗ lực của Bộ GD&ĐT nhằm chuẩn bị cho lực lượng lao động trẻ Việt Nam đủ năng lực ngoại ngữ để hội nhập quốc tế tốt hơn Trên thực tế, một số nghiên cứu đã được

thực hiện nhằm nâng cao NLGT của sinh viên Việt Nam nhưng hầu hết các nghiên cứu này dường như chủ yếu tập trung vào các yếu tố ngôn ngữ, phương pháp luận hay CNTT-TT ảnh hưởng đến NLGT của sinh viên Việt Nam và các hoạt động giao tiếp để hình thành NLTT

Trên thực tế, CS đã là chủ đề nghiên cứu được quan tâm bởi ngôn ngữ và các nhà nghiên cứu cũng như giáo viên trên khắp thế giới trong nhiều thập kỷ Đã có một

số công trình nghiên cứu về bản chất, việc sử dụng, dạy học CS cũng như các yếu

tố ảnh hưởng đến việc sử dụng CS Những nghiên cứu này, ở một mức độ lớn, đã mang lại những hàm ý sư phạm cho giáo viên, người thiết kế khóa học và nhà giáo dục cần tính đến để cải thiện năng lực giao tiếp của người học tiếng Anh Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu thực nghiệm về CS trong bối cảnh Việt Nam Một vài nghiên cứu đã được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu Việt Nam và những nghiên cứu này liên quan đến các biến số rất hạn chế và chỉ tập trung vào đặc điểm của người học Một nghiên cứu trường hợp được thực hiện giữa tám sinh viên đại học

ở Huế – một thành phố ở miền Trung Việt Nam do Lê thực hiện (2006) [ 5 ] là nghiên cứu đầu tiên về những điều này và cho đến nay, là nghiên cứu duy nhất mở rộng hướng dẫn CS Nghiên cứu đã tìm thấy những kết quả tích cực đối với đào tạo chiến lược và gợi ý rằng “bồi dưỡng CS ở người học ngôn ngữ có thể giúp cải thiện năng lực chiến lược của họ và do đó có thể nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ trôi chảy của họ” (Le, 2006) Nghiên cứu của Bùi (2012) [ 6 ] nghiên cứu về việc sử dụng CS của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh ở các trường đại học phía Nam Việt Nam cho thấy tần suất và việc sử dụng CS của sinh viên bị ảnh hưởng rất nhiều bởi giới tính, thái độ đối với việc nói tiếng Anh, trình độ học vấn phổ thông, khả năng tiếp xúc với tiếng Anh giao tiếp bằng lời nói bằng tiếng Anh, và các loại tập trung chủ yếu bằng tiếng Anh Định (2013) [ 7 ]điều tra việc làm CS của sinh viên Việt Nam học tiếng Anh và mối quan hệ của nó với giới tính và không tìm thấy mối quan hệ rõ ràng nào giữa hai điều này

Vì vậy, việc điều tra các loại CS mà người Việt Nam không chuyên sử dụng tiếng Anh thông qua các nhiệm vụ giao tiếp, đặc biệt là của một nhóm sinh viên cụ thể được coi là có tầm quan trọng lớn trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp tiếng Anh nói của họ, vốn là nhu cầu cao của thị trường lao động trong nước Việt Nam Nghiên cứu này sẽ cung cấp khuyến nghị cho việc dạy và học tiếng Anh cho người học EFL cũng như chương trình giảng dạy tiếng Anh ở cấp đại học

Nghiên cứu đề xuất nhằm mục đích tìm hiểu thực trạng sử dụng CS miệng bằng tiếng Anh của sinh viên Việt Nam không chuyên tiếng Anh ở trình độ trung cấp và đưa ra cách cân nhắc CS miệng bằng tiếng Anh cho ELT ở Việt Nam nhằm nâng

cao năng lực giao tiếp tiếng Anh của sinh viên Việt Nam Nó cũng cố gắng lấp đầy khoảng trống của các nghiên cứu hạn chế hiện nay về CS nói tiếng Anh của người học Việt Nam và tìm kiếm câu trả lời cho các câu hỏi sau:

1 Tần suất sử dụng CS của các chuyên ngành không phải tiếng Anh có trình độ tiếng Anh trung cấp là bao nhiêu?

2 Nhận thức của sinh viên đối với việc sử dụng CS là gì?

2 Phê bình văn học

2.1 định nghĩa của CS

Bốn thập kỷ qua, CS là chủ đề của nhiều nghiên cứu về ngôn ngữ học và tiếp thu ngôn ngữ thứ hai Một số định nghĩa về CS của người học ngôn ngữ đã được đề xuất bởi các học giả và chuyên gia khác nhau dựa trên nhận thức và niềm tin cá nhân của họ trong bối cảnh nghiên cứu của họ CS đã được mô tả khác nhau là:

“một nỗ lực có hệ thống của người học để diễn đạt hoặc giải mã ý nghĩa trong ngôn ngữ đích, trong những tình huống mà các quy tắc ngôn ngữ đích có hệ thống phù hợp chưa được hình thành” (Tarone, Cohen và Dumas, 1976, trang

78 ) [ 8 ] ; “mọi nỗ lực thao túng một hệ thống ngôn ngữ hạn chế nhằm thúc đẩy giao tiếp” (Bialystok, 1983, trang 102) [ 9 ]; “các chiến lược bằng lời nói và phi ngôn ngữ

có thể được đưa vào hành động để bù đắp cho những sự cố trong giao tiếp do các điều kiện hạn chế trong giao tiếp thực tế hoặc do không đủ năng lực trong một hoặc nhiều lĩnh vực khác của năng lực giao tiếp và để nâng cao hiệu quả của giao tiếp” (Canale, 1983, tr 10) [ 10 ] ; “kỹ thuật đối phó với những khó khăn trong giao tiếp bằng ngôn ngữ thứ hai không hoàn hảo” (Stern, 1983, trang 411) [ 11 ] ; “các chiến lược mà một người sử dụng ngôn ngữ sử dụng để đạt được ý nghĩa dự định của mình khi nhận thức được các vấn đề phát sinh trong giai đoạn lập kế hoạch của một phát ngôn do thiếu sót ngôn ngữ (của chính anh ta)” (Poulisse, 1900 [ 12 ]; trích dẫn bởi Ellis, 1994 [ 13 ] , tr.44); “những cách đạt được giao tiếp bằng cách sử dụng ngôn ngữ theo cách hiệu quả nhất” (Bygate, 2000, tr 115) [ 14 ] ; “các chiến thuật mà người học L2 thực hiện để giải quyết các vấn đề giao tiếp bằng lời nói” (Lâm,

2006, tr 142); [ 15 ] “các chiến lược mà người học sử dụng khi năng lực giao tiếp của họ bằng ngôn ngữ đang học (L2) là không đủ Điều này bao gồm việc hiểu bản thân họ trong L2 và nhờ những người khác giúp họ hiểu” Williams (2006, trang 2) [ 16 ]

Việc xem xét các định nghĩa CS cho thấy rằng các nhà nghiên cứu CS vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về định nghĩa CS Có thể nói từ các mẫu trên, các CS được

định nghĩa khác nhau Bất chấp sự khác biệt, theo Bialystock (1990) [ 17 ] , các định

nghĩa CS có ba đặc điểm chung: (1) tính chất có vấn đề (CS chỉ được sử dụng khi xảy ra vấn đề giao tiếp), (2) ý thức (người học nhận thức được thực tế là CS đang được áp dụng cho một mục đích cụ thể), và (3) tính có chủ đích (“người học kiểm

soát một tiết mục và áp dụng có chủ ý để đạt được những hiệu quả nhất định” (Bialystok, 1990) [ 17 ] Nói chung, việc sử dụng CS liên quan đến quyết định của người nói trong nỗ lực giao tiếp để đạt được mục tiêu giao tiếp của họ (Bui, 2012) [ 6 ] Kết quả là, trong nghiên cứu hiện tại, các CS được gọi là “các chiến lược mà người sử dụng ngôn ngữ sử dụng để đạt được ý nghĩa dự định của mình khi nhận thức được các vấn đề phát sinh trong giai đoạn lập kế hoạch của một phát ngôn do thiếu sót về ngôn ngữ của họ”

2.2 Phân loại CS

Nghiên cứu hiện có về các loại hình và phân loại CS cho thấy rằng CS đã được phân loại khác nhau tùy theo nguyên tắc thuật ngữ và phân loại của các nhà nghiên cứu khác nhau Sự phân loại của họ có thể được tạo ra từ cuộc điều tra CS của chính họ (ví dụ: Tarone, Cohen và Dumas, 1976; Færch và Kasper, 1983 [ 3 ] ; Paribakht, 1985 [ 18 ] , Poulisse, 1987 [ 19 ] ; Bialystok, 1990 [ 17 ] ; Nakatani,

2006 [ 20 ] ; Mariani, 2010 [ 21 ] ; và Somsai và Intaraprasert, 2011) [ 22 ], hoặc từ việc xem xét và sửa đổi các công trình nghiên cứu khác (ví dụ: Bialystok, 1983 [ 23 ] , Willems, 1987 [ 24 ] ; Dörnyei, 1995 [ 25 ] ; và Dörnyei và Scott, 1995 [ 26 ] ) (Bùi, 2012) [ 6 ]

Việc xem xét các phân loại CS đã cung cấp một hướng dẫn cho nghiên cứu hiện tại Đối với mục đích điều tra hiện tại, nhà nghiên cứu đã sử dụng các CS được đề xuất từ các cấu trúc liên kết được thiết lập gần đây nhất do Malasit, Y và Sarobol,

N (2013) [ 1 ] đề xuất, được điều chỉnh từ Tarone (1980) [ 2 ] , Faerch & Kasper (1983) [ 3 ] ; Dörnyei và Scott (1995) [ 4 ] , và được mô tả như sau

3 Phương pháp luận

3.1 Những người tham gia

Đối tượng tham gia gồm 20 sinh viên chuyên ngành không chuyên tiếng Anh có trình độ tiếng Anh ở mức trung cấp Những người tham gia là sinh viên năm thứ ba của Đại học Cảnh sát Nhân dân có độ tuổi từ 20 đến 22 Họ được lựa chọn dựa trên

sự thuận tiện, sẵn sàng và mức độ sẵn sàng tham gia cũng như trình độ tiếng Anh của họ

3.2 Phương pháp nghiên cứu

Cả hai phương pháp định tính và định lượng đều được sử dụng trong nghiên cứu này để thu thập dữ liệu thực nghiệm từ các nhóm đối tượng tham gia khác nhau (sinh viên học tiếng Anh trình độ trung cấp không chuyên) tại Việt Nam

Bảng 1 Phân loại để phân tích các chiến lược truyền thông tích hợp các chiến lược của Tarone (1980), Faerch & Kasper (1983) và Dornyei & Scott (1997)

Ghi âm: Những người tham gia được yêu cầu tham gia vào một cuộc thảo luận

nhóm mang tính ngẫu nhiên Thảo luận nhóm phản ánh hoạt động nói của người học trong bối cảnh giao tiếp, nơi có thể quan sát quá trình tạo lời nói tự phát (Gradman & Hanania, 1991) [ 27 ] Các sinh viên được hỏi những câu hỏi tương tự

để thảo luận và không được thông báo rằng các cuộc thảo luận bằng miệng của họ

đã được ghi lại Mỗi cuộc thảo luận nhóm kéo dài khoảng 15 phút Đoạn ghi âm sau đó được sao chép để phân tích dữ liệu Một bảng câu hỏi được đề xuất bởi Malasit, Y và Sarobol, N (2013) [ 1 ]được sử dụng để phân tích và xác định CS của sinh viên Bảng câu hỏi được làm bằng tiếng Việt khi phát cho người tham gia và sau đó được dịch sang tiếng Anh để phân tích dữ liệu

Phỏng vấn không chính thức với sinh viên: Một cuộc phỏng vấn không chính

thức được thực hiện bởi giáo viên/ nhà nghiên cứu nhằm tìm hiểu thêm thông tin

về nhận thức và quan điểm của sinh viên đối với CS

3.3 Thủ tục

Phân tích định lượng liên quan đến việc đếm tần suất CS của những người tham gia đã sử dụng bảng câu hỏi về CS do Malasit, Y và Sarobol, N (2013) [ 1 ] đề xuất Mặt khác, khía cạnh định tính được phân tích thủ công bằng cách sử dụng

CS thực tế của họ trong cuộc thảo luận bằng miệng được ghi lại và câu trả lời của

họ cho các câu hỏi phỏng vấn của giáo viên

4 Kết quả và thảo luận

Các kết quả được thảo luận phù hợp với hai câu hỏi nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu 1: Tần suất sử dụng CS của những sinh viên không chuyên

tiếng Anh có trình độ tiếng Anh trung cấp là bao nhiêu?

Bảng 2 dưới đây minh họa việc sử dụng CS chung của những người học tiếng Anh

ở trình độ trung cấp Có thể thấy, các sinh viên đã sử dụng các chiến lược đền bù (92 %) áp đảo rất nhiều các chiến lược tránh né (8 %) trong giao tiếp bằng miệng của họ Điều này cho thấy rằng các sinh viên đã cố gắng duy trì cuộc trò chuyện trôi chảy và duy trì sự tương tác của họ với các đối tác của họ Trong tổng số 92 phần trăm các chiến lược đền bù, 70 phần trăm được phân bổ cho các chiến lược hành động nội bộ và chỉ 22 phần trăm cho các chiến lược liên hành động Một số nghiên cứu (Wannaruk, 2003 [ 28 ] ; Lam, 2010 [ 29 ] ; Aliakbari & Karimi Allvar, 2009) [ 30 ]chỉ ra rằng người học ở các trình độ thành thạo khác nhau sử dụng CS ở các mức độ khác nhau Nếu những người tham gia được trang bị đầy đủ các nguồn

ngôn ngữ, họ sẽ ít sử dụng chiến lược đền bù hơn so với những người có ít khả năng tiếp cận ngôn ngữ hơn

Bảng 2 Tổng thể việc sử dụng CS của sinh viên

Bảng 3 dưới đây cho thấy tần suất sử dụng từng CS của sinh viên

Bảng 3 Việc sử dụng CS cụ thể của sinh viên

Kết quả cho thấy rằng không phải tất cả các chiến lược đều được sinh viên sử

dụng Không một sinh viên nào sử dụng CS như ngoại lai hóa , gần đúng, nói

vòng vo, lặp lại khác hoặc thể hiện sự không hiểu trong bài nói của họ Việc nước

ngoài hóa ít thường xuyên nhất có thể được giải thích rằng việc điều chỉnh L1 cả

về hình thái và ngữ âm thành L2 là bất thường vì L2 (tiếng Anh) có các đặc điểm khác với L1

Trong số 22 chiến lược, sử dụng thiết bị điều chỉnh và do dự (23,4%) là chiến lược

được sử dụng thường xuyên nhất Điều này một phần là do những sinh viên này cần duy trì sự kiểm soát của cuộc trò chuyện và dành thời gian để suy nghĩ về những gì sẽ nói tiếp theo Kết quả thu được phù hợp với các nghiên cứu trước đây

như của Nakatani, Makki và Bradley (2012) Tiếp theo là tự sửa chữa (12,5%), tự

lặp lại (10%) và mã phù hợp (7,8%) Có thể, các em đã quen với việc sử dụng tính năng tự sửa , tự lặp lại khi nói tiếng Việt trong giao tiếp hàng ngày và việc

đánh mật mã.chủ yếu xảy ra khi học sinh không nhớ được một từ tiếng Anh nên thường bỏ nói tiếng Anh và nói cả câu bằng tiếng Việt Yêu cầu giải thích và yêu

cầu xác nhận chiếm tỷ lệ như nhau (6,2%) Nó chỉ ra rằng vì kiến thức hạn chế khi

gặp phải một số khó khăn về từ vựng, do đó họ cần sử dụng nhiều trợ giúp

hơn Xếp hạng CSs theo sát là từ bỏ tin nhắn , sử dụng các phương tiện phi ngôn

ngữ , dịch nguyên văn , yêu cầu lặp lại , tất cả đều chiếm 4,6% Rất ít sinh viên sử

dụng cách nói tránh, bỏ sót chủ đề và kêu gọi sự giúp đỡmà chỉ có 3,1% trong giao tiếp của họ Đáng chú ý là việc tạo từ , sử dụng các từ đa năng và kiểm tra mức độ

hiểu chỉ được sử dụng một lần.

Câu hỏi nghiên cứu 2: Nhận thức của sinh viên đối với việc sử dụng CS là gì?

Thông tin từ cuộc phỏng vấn không chính thức với các sinh viên cung cấp một số thông tin có giá trị cho nghiên cứu Khi được giáo viên hỏi các em có ý kiến gì về

CS hay tại sao lại sử dụng một số loại CS này nhiều hơn các CS khác, hầu hết các sinh viên đều không ngần ngại tiết lộ rằng các em có biết gì về CS ngoại trừ một số

bộ lọc đôi khi được sử dụng được giáo viên đề cập trong bài học

5 Kết luận và hàm ý

Tần suất CS mà học sinh học tiếng Anh trình độ trung cấp sử dụng trong nghiên cứu này (64 CS bởi 20 người học) thấp hơn nhiều so với các nghiên cứu trước đó (Wannaruk, 2003; [ 28 ] Rabab'ah & Bulut, 2007 [ 31 ] ; Chen, 1990 [ 32 ] ; Bùi,

2012 [ 6 ] ; Định, 2013 [ 7 ]) Dữ liệu này cùng với câu trả lời của sinh viên cho các câu hỏi phỏng vấn chứng minh rằng trong các nhiệm vụ giao tiếp của họ, những sinh viên đó sử dụng CS một cách rất vô thức và một phần là do sự xuất hiện của các chiến lược như vậy trong phòng chờ của mẹ họ Do đó, nên nâng cao nhận thức của học sinh về việc sử dụng CS trong giao tiếp bằng lời nói cùng với việc kết hợp hướng dẫn chính thức về CS trong chương trình giảng dạy ở trường Bằng cách này, sinh viên có thể có nhiều cơ hội tiếp xúc với việc sử dụng CS trong các hoạt

động trên lớp như một số nhà nghiên cứu trước đây (ví dụ: Dornyei, 1995 [ 25 ] ; Nakatani, 2005 [ 33 ] ; Kongsom, 2009 [ 34 ]) đã xác nhận rằng việc đào tạo CS trong lớp học thực sự có thể giúp học sinh giao tiếp hiệu quả hơn, nâng cao nhận thức của học sinh về CS và nâng cao sự tự tin của học sinh khi nói tiếng Anh Bên cạnh

đó, đào tạo chính thức hoặc thảo luận chính thức về CS và việc giảng dạy CS sẽ hữu ích cho giáo viên tiếng Anh

Nghiên cứu gần đây được thực hiện với một nhóm nhỏ sinh viên của một trường đại học và nhằm mục đích khái quát hóa các loại và tần suất sử dụng CS của sinh viên tiếng Anh trình độ trung cấp Do đó, nghiên cứu sâu hơn về CS được thực hiện trong môi trường Việt Nam nên tính đến CS trong mối quan hệ với các biến số khác như ngôn ngữ mẹ đẻ, động lực, tính cách hoặc chuyên ngành của sinh viên Hơn nữa, vì hầu hết các nghiên cứu trước đây tập trung vào việc sử dụng CS trong môi trường giáo dục nơi mục đích giao tiếp của người học là học ngôn ngữ, nghiên cứu trong tương lai về CS nên tính đến việc sử dụng CS của sinh viên tốt nghiệp trong giao tiếp thực tế