2 TRƯỜNG THPT PHÚ NHUẬN BỘ MÔN LỊCH SỬ KHỐI LỚP 10 TUẦN 6 /HK1 (từ 7/03 đến 12/03/2022) PHIẾU HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Bài 25 TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN (Nửa đầu thế kỷ X[.]
Trang 1TRƯỜNG THPT PHÚ NHUẬN
BỘ MÔN: LỊCH SỬ
KHỐI LỚP: 10
TUẦN: 6 /HK1 (từ 7/03 đến 12/03/2022)
PHIẾU HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
Bài 25 TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN
(Nửa đầu thế kỷ XIX)
A Nhiệm vụ tự học, nguồn tài liệu cần tham khảo:
Link bài giảng tham khảo: https://www.youtube.com/watch?v=S-SkaEz0wTI
(Môn Lịch Sử- Lớp 10- Bài 25: Tình hình chính trị triều Nguyễn- Nguồn: HANOITV)
1 Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước, chính sách ngoại giao
Đọc sách giáo khoa mục 1 bài 25
2 Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
Đọc sách giáo khoa mục 2 bài 25
3 Tình hình văn hóa, giáo dục
Đọc sách giáo khoa mục 3 bài 25
B Kiến thức cần ghi nhớ:
1 Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước, chính sách ngoại giao
- Năm 1802 Nguyễn Anh lên ngôi (Gia Long) nhà Nguyễn thành lập, đóng đô ở Phú Xuân (Huế)
- Chính quyền Trung ương tổ chức theo mô hình nhà Lê
- Thời Gia Long chia nước ta thành ba vùng: Bắc Thành, Gia Định Thành và các Trực doanh (Trung bộ) do Triều đình trực tiếp cai quản
- Năm 1831 - 1832 Minh Mạng thực hiện một cuộc cải cách hành chính địa phương chia cả nước
là 30 tỉnh và một phủ Thừa Thiên Đứng đầu là Tổng đốc tuần phủ hoạt động theo sự điều hành của triều đình
- Các phủ, huyện, châu, xã vẫn giữ như cũ
- Tuyển chọn quan lại: Thông qua giáo dục, khoa cử
• Luật pháp: Ban hành Hoàng triều luật lệ với 400 điều hà khắc.
• Quân đội: Được tổ chức quy củ, trang bị đầy đủ, song lạc hậu, thô sơ.
• Ngoại giao:
Trang 2- Thần phục nhà Thanh (Trung Quốc).
- Bắt Lào, Campuchia thần phục
- Với phương Tây “đóng cửa, không chấp nhận đặt quan hệ ngoại giao của họ”
2 Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn
Nông nghiệp:
- Nhà Nguyễn thực hiện chính sách quân điền, song do diện tích đất công ít (20% tổng diện tích), đối tượng được hưởng nhiều, vì vậy tác dụng không lớn
- Khuyến khích khai hoang bằng nhiều hình thức, nhà nước và nhân dân cùng khai hoang
- Nhà nước còn bỏ tiền, huy động nhân dân sửa, đắp đê điều
- Trong nhân dân, kinh tế tiểu nông cá thể vẫn duy trì như cũ
Thủ công nghiệp:
- Thủ công nghiệp nhà nước:
+ Được tổ chức với quy mô lớn, các quan xưởng được xây, sản xuất tiền, vũ khí, đóng thuyền, làm đồ trang sức, làm gạch ngói (nghề cũ)
+ Thợ quan xưởng đã đóng tàu thủy - được tiếp cận với kỹ thuật chạy bằng máy hơi nước
- Trong nhân dân: Nghề thủ công truyền thống được duy trì nhưng không phát triển như trước Thương nghiệp:
- Nội thương: Phát triển chậm chạp do chính sách thuế khóa phức tạp của nhà nước
- Ngoại thương: Nhà nước nắm độc quyền, buôn bán với các nước láng giềng Hoa, Xiêm, Mã Lai
- Dè dặt với phương Tây, tàu thuyền các nước phương Tây chỉ được ra vào cảng Đà Nẵng Đô thị tàn lụi dần
3 Tình hình văn hóa, giáo dục
- Giáo dục Nho học được củng cố, song không bằng các thế kỷ trước
- Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa giáo
-Văn học chữ Nôm phát triển Tác phẩm xuất sắc của Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan
-Quốc sử quán thành lập, nhiều bộ sử mới được biên soạn: Lịch triều hiến chương loại chí… -Kiến trúc: Kinh đô Huế, lăng tẩm, thành lũy ở các tỉnh, cột cờ Hà Nội
- Nghệ thuật dân gian: tiếp tục phát triển
C Bài tập:
1 Bài tập có hướng dẫn:
Học sinh đọc sách giáo khoa và hoàn thành bài tập sau:
Trang 3Lập bảng thống kê các thành tựu văn hóa tiêu biểu của thời Nguyễn ở nửa đầu thế kỷ XIX theo mẫu:
- Giáo dục
- Tôn giáo
- Văn học
- Sử học
- Kiến trúc
- Nghệ thuật dân gian
Gợi ý:
- Giáo dục - Giáo dục Nho học được củng cố, song không bằng các thế kỷ trước
- Tôn giáo - Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa giáo
- Văn học - Văn học chữ Nôm phát triển Tác phẩm của Nguyễn Du, Hồ Xuân
Hương, Bà Huyện Thanh Quan
- Sử học - Quốc sử quán thành lập, nhiều bộ sử mới được biên soạn: Lịch triều
hiến chương loại chí…
- Kiến trúc - Kinh đô Huế, lăng tẩm, thành lũy ở các tỉnh, cột cờ Hà Nội
- Nghệ thuật dân gian - Tiếp tục phát triển
2 Bài tập tự luyện:
Câu 1 Quốc hiệu đầu tiên của nước ta dưới thời Nguyễn là
A Việt Nam
B Đại Nam
C Nam Việt
D An Nam
Câu 2 Thay đổi lớn nhất trong cải cách hành chính dưới thời Minh Mạng là
A Chia cả nước thành 3 vùng: Bắc thành, Gia Định thành và Trực doanh
B Chia cả nước thành 31 tỉnh và 1 phủ Thừa Thiên
C Chia cả nước thành 30 tỉnh và 1 phủ Thừa Thiên
D Chia cả nước thành 3 vùng: Bắc thành, Gia Định thành và phủ Thừa Thiên
Câu 3 Dưới thời nhà Nguyễn, bộ Hoàng Việt Luật lệ còn được gọi là gì?
A Luật Gia Long
Trang 4B Luật Hoàng triều.
C Luật Minh Mạng
D Luật Hồng Đức
Câu 4 Tổ chức bộ máy cai trị ở địa phương thời Minh Mạng theo những cấp nào?
A Tỉnh, phủ, huyện và xã
B Tỉnh, huyện, phủ, tổng và xã
C Tỉnh, phủ, huyện, châu, tổng và xã
D Tỉnh, phủ, huyện, châu và xã
Câu 5 Chính quyền trung ương nhà Nguyễn được tổ chức theo mô hình triều đại nào trước đó?
A Nhà Hồ
B Nhà Lê
C Nhà Lý
D Nhà Trần
D Nội dung chuẩn bị:
HS cần đọc SGK bài 26, Tình hình xã hội ở nửa đầu thế kỷ XIX và cuộc đấu tranh của nhân dân
E Đáp án bài tập tự luyện: