Để bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030, luận án đưa ra 4 quan điểm và 5 giải pháp: Hoàn thiện cơ ch
Trang 1trường làm việc, nhà ở và đi lại trong một số khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của một số người lao
động Thực trạng trên do một số nguyên nhân khách quan và chủ
quan mang lại Trên cơ sở đó chỉ ra một số vấn đề cần giải quyết từ
thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động ở các khu công nghiệp
tỉnh Bắc Ninh
4 Để bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các
khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến
năm 2030, luận án đưa ra 4 quan điểm và 5 giải pháp: Hoàn thiện
cơ chế chính sách liên quan đến bảo đảm lợi ích kinh tế của người
lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh; tăng cường
hiệu lực, hiệu quả, quản lý của chính quyền các cấp tỉnh Bắc Ninh
đối với việc bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các
khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh; phát huy vai trò của tổ chức công
đoàn và các tổ chức chính trị xã hội khác trong bảo đảm lợi ích kinh
tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh;
phát huy trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm lợi ích kinh
tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh;
nâng cao năng lực cho người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh trong tự bảo đảm và bảo vệ lợi ích kinh tế của chính
họ Các quan điểm và giải pháp trên là một thể thống nhất, có
quan hệ chặt chẽ với nhau, đòi hỏi phải được vận dụng một cách
đồng bộ để đem lại hiệu quả thiết thực trong bảo đảm lợi ích kinh tế
của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến
năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài luận án
Lợi ích kinh tế của người lao động có vai trò hết sức quan trọng đối với mỗi cá nhân người lao động, bởi vì lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất,
nó phản ánh mục đích và động cơ khách quan của các chủ thể khi tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội và do hệ thống quan hệ sản xuất quyết định Hệ thống quan hệ sản xuất của mỗi chế độ xã hội sẽ quy định
hệ thống lợi ích kinh tế của xã hội đó Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội ở nước ta còn tồn tại nhiều quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, do đó hệ thống lợi ích kinh tế cũng mang tính đa dạng Dưới góc độ khái quát nhất có lợi ích kinh tế cá nhân, lợi ích kinh tế tập thể và lợi ích kinh tế xã hội, trong đó lợi ích kinh tế cá nhân là động lực trực tiếp thúc đẩy các chủ thể tham gia tích cực vào các hoạt động kinh tế - xã hội Để kích thích tính tích cực của người lao động, phát huy nhân tố con người, vấn đề căn bản nhất là phải tác động vào lợi ích kinh tế cá nhân người lao động, tạo điều kiện để người lao động thực hiện được lợi ích kinh tế của mình, sao cho người lao động được hưởng lợi ích kinh tế tương ứng với đóng góp của họ trong quá trình lao động Hiện nay ở nước ta, sự phát triển các khu công nghiệp đã thu hút được một lượng lớn người lao động vào làm việc, do vậy lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp là vấn đề được các cơ quan chức năng quan tâm sâu sắc
Bắc Ninh là một tỉnh nằm ở phía Đông Bắc của thủ đô Hà Nội,
có diện tích nhỏ nhất cả nước (823,1km2) và dân số là 1,446 triệu người Tỉnh Bắc Ninh hiện có 16 khu công nghiệp tập trung được phê duyệt với tổng diện tích 6.397,68ha, trong đó có 10 khu công nghiệp
đã đi vào hoạt động với diện tích đất quy hoạch 3.473,41ha Đến hết năm 2020, các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh sử dụng 331.609 lao động Với số lượng người lao động trong các khu công nghiệp lớn, những năm qua nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đã quan tâm thực hiện tốt lợi ích kinh tế của người lao động như trả lương cho người lao động đủ đáp ứng nhu cầu tái sản xuất sức lao động, quan tâm đến điều kiện môi trường làm việc của người lao động, có nhiều hoạt động nhằm nâng cao đời sống vật chất cho người lao động Phần lớn người lao động trong các khu công nghiệp có thu
Trang 2nhập ổn định, đời sống từng bước được cải thiện, góp phần thực hiện
thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh Tuy nhiên,
bên cạnh các doanh nghiệp có sự quan tâm đến đời sống vật chất của
người lao động, cũng còn không ít doanh nghiệp do chạy theo lợi
nhuận, không quan tâm tới lợi ích chính đáng của người lao động như
không bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn lao động, chế độ bảo
hiểm bị xâm hại Phần lớn các doanh nghiệp không lo được chỗ ở
cho người lao động Do lợi ích kinh tế của một số người lao động
trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh không được thực hiện tốt
dẫn tới tình trạng người lao động trong một số khu công nghiệp đình
công, đòi tăng lương, yêu cầu các chủ doanh nghiệp quan tâm tới các
nhu cầu và lợi ích chính đáng của họ Mặt khác, do lợi ích kinh tế của
một số người lao động bị xâm hại, cuộc sống khó khăn, nên một số
người lao động sa vào các tệ nạn xã hội gây ảnh hưởng không tốt
đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Bắc Ninh
Thực tế đã có nhiều công trình nghiên cứu ở trong và ngoài
nước về lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động,
nhưng chưa có sự thống nhất nhận thức về lợi ích kinh tế của người lao
động Đặc biệt chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ về
lý luận và thực tiễn về bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong
các khu công nghiệp ở Việt Nam nói chung và trong các khu công
nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh nói riêng Vì vậy, tôi chọn“Bảo đảm lợi ích
kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh”
làm đề tài luận án tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế chính trị có ý nghĩa lý
luận và thực tiễn sâu sắc
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Luận giải một số vấn đề lý luận và thực tiễn về lợi ích kinh tế và
bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh; trên cơ sở đó, đề xuất quan điểm và giải pháp bảo
đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước
có liên quan đến lợi ích kinh tế của người lao động; khái quát kết
trò khác nhau trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp Từ kinh nghiệm bảo đảm lợi ích kinh
tế của người lao động trong các khu công nghiệp của các địa
phương khác, để bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong
các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh cần: Thực hiện trả lương theo sản phẩm và trả lương trên cơ sở mức lương tối thiểu vùng; tăng cường kiểm tra và áp dụng biện pháp cứng rắn đối với các doanh nghiệp khi vi phạm chế độ bảo hiểm của người lao động; thường xuyên quan tâm đến điều kiện, môi trường làm việc, tập trung nguồn lực đào tạo nâng cao tay nghề, xây dựng các đề án giải quyết việc làm cho người lao động, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia phát triển nhà ở cho người lao động; tăng cường vai trò của chính quyền địa phương trong kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm việc bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp; Phát huy vai trò của các tổ chức công đoàn trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3 Đánh giá thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2010 - 2020 cho thấy, những kết quả đạt được như: Thu nhập của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh ngày càng tốt hơn; tỷ lệ người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được tham gia đóng bảo hiểm ngày càng cao; trình độ tay nghề và việc làm của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh ngày càng tăng và ổn định; điều kiện môi trường làm việc, nhà ở và
đi lại của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được hầu hết các doanh nghiệp coi trọng Bên cạnh đó, lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn còn một số hạn chế như: Thu nhập của người lao động ở một số doanh nghiệp trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn chưa đủ tái sản xuất sức lao động và có sự chênh lệch lớn; chế
độ bảo hiểm của một số người lao động trong các khu công nghiệp
ở tỉnh Bắc Ninh vẫn còn bị xâm hại; nâng cao trình độ tay nghề của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp; điều kiện môi
Trang 34.2.1 Hoàn thiện cơ chế chính sách liên quan đến bảo đảm
lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh
4.2.2 Tăng cường hiệu lực, hiệu quả, quản lý của chính quyền
các cấp tỉnh Bắc Ninh đối với việc bảo đảm lợi ích kinh tế của người
lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
4.2.3 Phát huy vai trò của tổ chức công đoàn và các tổ chức
chính trị xã hội khác trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao
động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
4.2.4 Phát huy trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo
đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp
ở tỉnh Bắc Ninh
4.2.5 Nâng cao năng lực cho người lao động trong các khu công nghiệp
ở tỉnh Bắc Ninh trong tự bảo đảm và bảo vệ lợi ích kinh tế của chính họ
Kết luận chương 4 KẾT LUẬN
1 Lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp
ở tỉnh Bắc Ninh là lợi ích vật chất, phản ánh nhu cầu kinh tế của người
lao động, nảy sinh trên một hệ thống quan hệ sản xuất nhất định, được
thực hiện theo quy định của pháp luật, góp phần nâng cao đời sống của
người lao động và gia đình họ, tạo ra sự thống nhất về lợi ích giữa
người lao động với chủ thể liên quan
2 Nội dung lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu
công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh bao gồm: Thu nhập; chế độ bảo
hiểm; nâng cao trình độ tay nghề và việc làm; điều kiện môi
trường làm việc, nhà ở, đi lại Quá trình bảo đảm lợi ích kinh tế
của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
chịu sự ảnh hưởng của các yếu tố như: Hệ thống chính sách, pháp
luật của Nhà nước có liên quan đến bảo đảm lợi ích kinh tế của
người lao động; vai trò quản lý của các cơ quan nhà nước và sự
hoạt động của các tổ chức công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp
trong các khu công nghiệp; điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội;
Hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và ý thức trách
nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người
lao động; tình hình thị trường lao động Mỗi yếu tố có vị trí, vai
quả nghiên cứu đạt được của các công trình đã tổng quan và những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục nghiên cứu giải quyết
- Luận giải một số vấn đề lý luận chung về lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh Nghiên cứu, khảo sát kinh nghiệm bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp của một số địa phương trong nước, trên cơ sở đó rút ra bài học cho tỉnh Bắc Ninh
- Khảo sát, đánh giá thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh; chỉ ra nguyên nhân và những vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
- Đề xuất quan điểm và giải pháp bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm
2025 và tầm nhìn đến năm 2030
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Lợi ích kinh tế của người lao động Việt Nam trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận án nghiên cứu lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp trên các khía cạnh: Thu nhập; chế độ bảo hiểm; nâng cao trình độ tay nghề và việc làm; điều kiện môi trường làm việc, nhà ở và đi lại
- Về không gian: Luận án nghiên cứu lợi ích kinh tế của
người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
- Về thời gian: Các số liệu khảo sát, đánh giá thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh từ năm 2010 đến năm 2020
4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động
Trang 4Cơ sở thực tiễn
Luận án dựa trên cơ sở các báo cáo, số liệu thống kê của
các cơ quan quản lý nhà nước tỉnh Bắc Ninh; một số sách, báo và
luận án có liên quan; kết quả khảo sát kinh nghiệm bảo đảm lợi
ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở một
số địa phương trong nước
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử: Được sử
dụng để phân tích, làm rõ thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động
trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh, chỉ ra những kết quả đạt
được và hạn chế của thực trạng đó Nghiên cứu lợi ích kinh tế của người
lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh trong mối liên hệ
với lợi ích kinh tế của doanh nghiệp và lợi ích kinh tế của xã hội Đây là
phương pháp được sử dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu của luận án
- Phương pháp trừu tượng hoá khoa học: Luận án gạt bỏ khỏi đối
tượng nghiên cứu những nội dung không liên quan đến lợi ích kinh tế
của người lao động trong các khu công nghiệp Đồng thời luận án không
đi sâu nghiên cứu tất cả các nội dung liên quan đến lợi ích kinh tế của
người lao động trong các khu công nghiệp, mà chỉ nghiên cứu những nội
dung mang tính cốt yếu, thể hiện rõ nét nội dung lợi ích kinh tế của
người lao động trong các khu công nghiệp đã chỉ ra ở phạm vi nghiên
cứu Phương pháp này được sử dụng trong xây dựng quan niệm, nội
dung, yếu tố ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của người lao động trong các
khu công nghiệp; đánh giá thực trạng, đề xuất quan điểm, giải pháp bảo
đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- Phương pháp thống kê - so sánh: Được sử dụng chủ yếu ở
chương 3, trên cơ sở thống kê các tài liệu, số liệu có được từ thực
tiễn thực hiện lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công
nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh để phân tích, đánh giá thực trạng lợi ích
kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020
- Phương pháp phân tích - tổng hợp: Được sử dụng trong cả 4
chương của luận án Ở chương 1 phân tích, tổng hợp khái quát kết quả
nghiên cứu của các công trình đã tổng quan; ở chương 2 phân tích kết
3.3.3.2 Mâu thuẫn giữa yêu cầu giải quyết các quan hệ lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh với trách nhiệm của chính quyền địa phương tỉnh Bắc Ninh còn hạn chế 3.3.3.3 Mâu thuẫn giữa yêu cầu thoả mãn lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh với năng lực tự bảo vệ lợi ích kinh tế của chính bản thân người lao động
3.3.3.4 Mâu thuẫn giữa động cơ tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp với nhận thức, trách nhiệm của một bộ phận doanh nghiệp trong đáp ứng nhu cầu lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
Kết luận chương 3 Chương 4 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM LỢI ÍCH KINH TẾ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở TỈNH BẮC NINH ĐẾN NĂM 2025
VÀ TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030 4.1 Quan điểm bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
4.1.1 Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh phải trên cơ sở cơ chế, chính sách, pháp luật của Nhà nước
4.1.2 Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh phải toàn diện các nội dung và trên cơ sở sự phát triển của doanh nghiệp
4.1.3 Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động phải kết hợp hài hòa với lợi ích kinh tế của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
4.1.4 Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh phải trên cơ sở phát huy vai trò của các chủ thể, nhất là vai trò của tổ chức công đoàn và thực hiện thoả ước lao động tập thể
4.2 Giải pháp bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
Trang 5Hai là, trình độ của một bộ phận lớn người lao động trong các
khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh ngày càng nâng lên, tạo ra năng
suất lao động cao, là cơ sở để lợi ích kinh tế của họ được bảo đảm
tốt và ổn định hơn
Ba là, năng lực sản xuất của một số doanh nghiệp trong các khu
công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh ngày càng cao, khả năng bảo đảm lợi ích
kinh tế của người lao động ngày càng lớn
3.3.2 Nguyên nhân của hạn chế về lợi ích kinh tế của người
lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.3.2.1 Nguyên nhân khách quan
Một là, hệ thống cơ chế, chính sách liên quan đến lợi ích kinh
tế của người lao động trong các khu công nghiệp mặc dù đã được
hoàn thiện, song vẫn còn những điều khoản chưa thực sự phù hợp
Hai là, môi trường tự nhiên ở tỉnh Bắc Ninh vẫn còn một vài
nhân tố ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của người lao động trong các
khu công nghiệp
3.3.2.2 Nguyên nhân chủ quan
Một là, tỉnh Bắc Ninh chưa có quy chế phối hợp cụ thể giữa các
cơ quan chức năng có liên quan trong việc thực hiện lợi ích kinh tế của
người lao động trong các khu công nghiệp
Hai là, các tổ chức công đoàn cơ sở có lúc chưa phát huy hết vai trò
của mình trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong
các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
Ba là, một số doanh nghiệp trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc
Ninh chưa thực sự quan tâm đến lợi ích kinh tế của người lao động
Bốn là, trình độ chuyên môn và năng lực nhận thức xã hội của một
số người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn còn
nhiều hạn chế
3.3.3 Một số vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng lợi
ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh
3.3.3.1 Mâu thuẫn giữa yêu cầu đáp ứng lợi ích kinh tế của
người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh với hệ
thống cơ chế, chính sách về lợi ích kinh tế của người lao động chưa
thực sự hoàn thiện
quả nghiên cứu về lợi ích kinh tế và lợi ích kinh tế của người lao động, để xây dựng quan niệm trung tâm, nội dung và yếu tố ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh, làm
cơ sở hình thành khung lý luận, phân tích kinh nghiệm thực tiễn bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở một số địa phương trong nước; ở chương 3 phân tích, tổng hợp những số liệu, tư liệu thu thập được từ thực tiễn lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc, từ đó chỉ rõ những kết quả đạt được và hạn chế từ thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020
- Phương pháp lịch sử kết hợp với logic: Được sử dụng chủ
yếu ở chương 1, 2, 3 để tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án; làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn của luận án; tìm ra nguyên nhân của thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020, đặc biệt là chỉ ra được những mâu thuẫn cần giải quyết nhằm bảo đảm tốt hơn lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
5 Những đóng góp mới của luận án
- Làm rõ được nội hàm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh; đồng thời chỉ ra được các yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
- Xác định những vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
- Đề xuất quan điểm, giải pháp bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đến năm
2025 và tầm nhìn đến năm 2030
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Về mặt lý luận: Luận án góp phần làm sáng tỏ thêm những
vấn đề lý luận về lợi ích kinh tế của người lao động nói chung, lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp nói riêng
- Về mặt thực tiễn: Luận án có thể làm tài liệu tham khảo trong
nghiên cứu, giảng dạy và học tập môn kinh tế chính trị ở các nhà trường
Trang 6trong và ngoài quân đội Đồng thời luận án có thể làm tài liệu tham khảo
cho cấp uỷ, chính quyền địa phương tỉnh Bắc Ninh trong bảo đảm lợi ích
kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp
7 Kết cấu của luận án
Kết cấu của luận án gồm: Phần mở đầu; 04 chương (11 tiết);
kết luận; danh mục các công trình của tác giả đã công bố có liên quan
đến đề tài luận án; danh mục tài liệu tham khảo; phụ lục
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan
đến đề tài
1.1.1 Các công trình nghiên cứu về lợi ích và lợi ích kinh tế
D.I.Chesnocov (1973), Chủ nghĩa duy vật lịch sử với tính
cách là xã hội học của chủ nghĩa Mác - Lênin; V.N.Lavrinenko
(1978), Những vấn đề lợi ích xã hội trong chủ nghĩa Lênin;
Ju.K.Pletnicov (1981), Lý luận phản ánh của Lênin dưới ánh sáng của
sự phát triển khoa học và thực tiễn; V.P.Camankin (1982), Các lợi ích
kinh tế dưới chủ nghĩa xã hội; Glen Weishbrod and David Simmonds
(2011), Defining economic impact and benefit metrics from multiple
perspectives: lessons to be learned from both sides of the Atlantic (Xác
định tác động kinh tế và các số liệu lợi ích từ nhiều khía cạnh: Bài học
kinh nghiệm từ cả hai bờ Đại Tây Dương)
1.1.2 Các công trình nghiên cứu về lợi ích kinh tế của người
lao động
Robert F.Campling (1987), Employee benefits and the part -
time worker: legal and economic issues, School of industrial realtion
(Lợi ích của nhân viên và người làm việc bán thời gian: Các vấn đề
pháp lý và kinh tế); Lisa M.Lynch (1989), Private sector training and
its impact on the earnings of young workers (Đào tạo khu vực tư nhân
và tác động của nó đến thu nhập của lao động trẻ); John E.Tropman
(2001), The Compensation Solution: How to Develop an
Employee-Driven Rewards System (Giải pháp lương thưởng: Cách phát triển hệ
thống phần thưởng cho người lao động); Sara R.Collins, Karen Davis,
Michelie M.Doty, and Alice Ho (2004), Wages, health benefits, and
3.2.1.4 Điều kiện môi trường làm việc, nhà ở và đi lại của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh được hầu hết các doanh nghiệp coi trọng
3.2.2 Hạn chế về lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.2.2.1 Thu nhập của người lao động ở một số doanh nghiệp trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn chưa đủ tái sản xuất sức lao động và có sự chênh lệch lớn
3.2.2.2 Chế độ bảo hiểm của một số người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn còn bị xâm hại
3.2.2.3 Nâng cao trình độ tay nghề của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp
3.2.2.4 Điều kiện môi trường làm việc, nhà ở và đi lại trong một số khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của một
số người lao động
3.3 Nguyên nhân của kết quả đạt được, hạn chế và một số vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.3.1 Nguyên nhân của kết quả đạt được về lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.3.1.1 Nguyên nhân khách quan Một là, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lợi ích kinh tế của người lao động ngày càng được hoàn thiện
Hai là, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh tạo thuận lợi cho lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp được bảo đảm ngày càng tốt
Ba là, khả năng giải quyết việc làm cho người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh ngày càng cao
3.3.1.2 Nguyên nhân chủ quan Một là, các cơ quan quản lý nhà nước ở tỉnh Bắc Ninh và các tổ chức công đoàn cơ sở trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh đã phát huy tốt vai trò của mình trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp
Trang 72.3.2.2 Thường xuyên quan tâm đến điều kiện, môi trường làm
việc, tập trung nguồn lực đào tạo nâng cao tay nghề, xây dựng các đề
án giải quyết việc làm cho người lao động, tạo mọi điều kiện thuận
lợi cho các nhà đầu tư tham gia phát triển nhà ở cho người lao động
2.3.2.3 Tăng cường vai trò của chính quyền địa phương trong
kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm việc bảo đảm lợi ích kinh tế của
người lao động trong các khu công nghiệp
2.3.2.4 Phát huy vai trò của các tổ chức công đoàn trong bảo
đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp
Kết luận chương 2 Chương 3 THỰC TRẠNG LỢI ÍCH KINH TẾ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG
TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở TỈNH BẮC NINH
3.1 Tổng quan về các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.1.1 Quá trình xây dựng và phát triển các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh
3.1.1.1 Quá trình hình thành các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.1.1.2 Quá trình thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh
3.1.1.3 Đóng góp của các khu công nghiệp vào quá trình phát
triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Bắc Ninh
3.1.2 Tình hình lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh
3.1.2.1 Về số lượng lao động
3.1.2.2 Về chất lượng lao động
3.1.2.3 Về cơ cấu lao động
3.2 Kết quả đạt được và hạn chế về lợi ích kinh tế của người
lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.2.1 Kết quả đạt được về lợi ích kinh tế của người lao động trong
các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
3.2.1.1 Thu nhập của người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh ngày càng tốt hơn
3.2.1.2 Tỷ lệ người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh được tham gia đóng bảo hiểm ngày càng cao
3.2.1.3 Trình độ tay nghề và việc làm của người lao động trong các
khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh ngày càng tăng và ổn định
workers’ health (Tiền lương, lợi ích sức khỏe và sức khỏe của người lao động); Elaine Ditsler, Peter Fisher, and Colin Gordon (2005), The substandard benefits of workers in part-time, temporary, and contract job
(Những lợi ích không đạt tiêu chuẩn của người lao động trong công việc bán thời gian, tạm thời và hợp đồng); Thomas R.Cusack, Torben Ivensen, David
Soskice (2007), Economic interests and the origins of electoral sustems (Lợi
ích kinh tế và nguồn gốc của các bầu cử); Daniel S.Hamermesh, Daiji
Kawaguchi, Jungmin Lee (2014), Does labour legislation benefit workers? Well-Being after an hours reduction (Pháp luật lao động có mang lại lợi ích
cho người lao động không? Hạnh phúc sau một giờ giảm)
1.1.3 Các công trình nghiên cứu về khu công nghiệp
Michael E.Porter (1998), Cluster and the new Economics of Competition (Cluster và kinh tế mới của cạnh tranh); Ministry of
Knowledge and Economy - Knowledge Sharing program (2013),
Industrial park development Strategy and mangement Practices (Chiến
lược phát triển khu công nghiệp và thực tiễn quản lý); Andres
Rodriguez-Pose, Dan Hardy (2014), Technology and Industrial Parks in Emerging Countries (Khu công nghệ và khu công nghiệp ở các nước mới nổi)
1.2 Một số công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan
đến đề tài
1.2.1 Các công trình nghiên cứu về lợi ích và lợi ích kinh tế
Đào Duy Tùng (Chủ biên, 1982), Bàn về ba lợi ích kinh tế; Nguyễn Duy Hùng (1988), Bàn về sự hình thành và kết hợp các lợi ích kinh tế trong nông nghiệp tập thể; Nguyễn Linh Khiếu (2002), Góp phần nghiên cứu quan hệ lợi ích; Đặng Quang Định (2010), Thống nhất lợi ích kinh tế giữa giai cấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay; Trần Thị Lan (2012), Quan hệ lợi ích kinh tế trong thu hồi đất của nông dân để xây dựng các khu công nghiệp và khu đô thị mới ở Hà Nội; Trần Thanh Giang (2013), Vấn đề lợi ích kinh tế của nông dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay; Đỗ Huy Hà (Chủ biên, 2013), Giải quyết quan hệ lợi ích kinh tế trong quá trình đô thị hoá ở nước ta hiện nay; Hoàng Văn Khải (2019), Giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
Trang 81.2.2 Các công trình nghiên cứu về lợi ích kinh tế của người
lao động
Chử Văn Tuyên (1998), Lợi ích kinh tế của người lao động và
vận dụng nó vào lực lượng vũ trang trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam; Bùi Hoàng Mai (2008), “Nhà ở cho người
lao động trong các khu công nghiệp Bắc Ninh”; Đặng Quang Định
(2012), Vai trò của lợi ích đối với sự phát triển xã hội; Nguyễn
Thị Minh Loan (2015), Lợi ích kinh tế của người lao động trong các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn thành phố
Hà Nội; Phạm Thị Thương (2018), Lợi ích kinh tế của người lao
động trong các doanh nghiệp tư nhân ở tỉnh Thừa Thiên Huế
1.2.3 Các công trình nghiên cứu về khu công nghiệp
Lê Hồng Yến (2007), Hoàn thiện chính sách về mô hình quản
lý nhà nước đối với sự phát triển khu công nghiệp Việt Nam; Phan
Mạnh Cường (2015), Phát triển bền vững các khu công nghiệp trên
địa bàn tỉnh Thái Nguyên; Nguyễn Hữu Niên (2016), Phát triển khu
công nghiệp Bắc Ninh theo hướng bền vững; Phạm Kim Thư (2017),
Quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố
Hà Nội
1.3 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã tổng
quan và những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục nghiên cứu
1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã tổng quan
Một là, về lý luận lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh
tế của người lao động
Các công trình đã đề cập đến nhiều khía cạnh như: Quan niệm
về lợi ích và lợi ích kinh tế Khẳng định lợi ích kinh tế có vai trò to lớn
đối với các hoạt động kinh tế của cá nhân, là động lực thúc đẩy con
người hoạt động tạo ra sự phát triển kinh tế xã hội, lợi ích kinh tế là vấn
đề sống còn của sản xuất và đời sống xã hội nói chung, phát triển kinh
tế - xã hội nói riêng Luận giải được một số đặc trưng lợi ích kinh tế của
người lao động: Lợi ích kinh tế là phạm trù kinh tế khách quan không
phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người, chúng ta không thể tự
lựa chọn và định đoạt được lợi ích kinh tế của mình Lợi ích kinh tế là
hình thức biểu hiện của quan hệ sản xuất, do quan hệ sản xuất quyết
định Trước hết là quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất, điều này thể
Ngoài ra, việc bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh còn có thể được thực hiện thông qua những điều khoản tự nguyện, đàm phán bình đẳng, không ép buộc dựa trên những nguyên tắc của thị trường dưới dạng các hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể tạo điều kiện để lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp được thực hiện Bên cạnh đó, việc phát huy tốt vai trò của chính quyền địa phương, chủ doanh nghiệp và tổ chức công đoàn trong khu công nghiệp làm cho lợi ích kinh tế của người lao động chắc chắn được bảo đảm
2.2.2 Yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
2.2.2.1 Hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên quan đến bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động
2.2.2.2 Vai trò quản lý của các cơ quan nhà nước và sự hoạt động của các tổ chức công đoàn cơ sở ở các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp
2.2.2.3 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 2.2.2.4 Trình độ năng lực của người lao động trong các khu công nghiệp
2.2.2.5 Hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và ý thức trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động
2.2.2.6 Tình hình thị trường lao động
2.3 Kinh nghiệm bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở một số địa phương trong nước và bài học rút ra cho tỉnh Bắc Ninh
2.3.1 Kinh nghiệm bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở một số địa phương trong nước
2.3.1.1 Kinh nghiệm của tỉnh Vĩnh Phúc 2.3.1.2 Kinh nghiệm của tỉnh Hưng Yên 2.3.1.3 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng
2.3.2 Bài học rút ra cho tỉnh Bắc Ninh
2.3.2.1 Thực hiện trả lương theo sản phẩm và trả lương trên
cơ sở mức lương tối thiểu vùng; tăng cường kiểm tra và áp dụng biện pháp cứng rắn đối với các doanh nghiệp khi vi phạm chế độ bảo hiểm của người lao động
Trang 9động được hay không được ở nhà ở xã hội, được đưa đón đi làm hàng
ngày bằng phương tiện của doanh nghiệp, hoặc được trợ cấp tiền để
thuê nhà ở và đi lại hay không
2.2 Quan niệm và yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm lợi ích kinh
tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
2.2.1 Quan niệm bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động
trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công
nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh là tổng thể các hoạt động của chủ thể, nhằm
làm cho lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh chắc chắn được thực hiện theo quy định của pháp luật,
góp phần nâng cao đời sống của người lao động và gia đình họ
Hiểu quan niệm trên một số nội dung sau:
Mục đích bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các
khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh: Nhằm làm cho lợi ích kinh tế chính
đáng của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh chắc
chắn được thực hiện, theo quy định của pháp luật và phù hợp với vị trí,
vai trò của họ trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
trong các khu công nghiệp
Chủ thể bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các
khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh bao gồm: Người sử dụng lao động,
người lao động, nhà nước (các cấp), các tổ chức xã hội Trong đó
người sử dụng lao động là chủ thể chính, các chủ thể khác có vai
trò rất quan trọng trong bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động
trong các khu công nghiệp
Đối tượng được bảo đảm lợi ích kinh tế là người lao động Việt
Nam đang làm việc trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
Phương thức bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong
các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh: Thông qua hệ thống chính sách,
pháp luật của nhà nước, phát huy vai trò của chính quyền địa phương
các cấp, chủ doanh nghiệp trong khu công nghiệp và tổ chức công
đoàn trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh Đối với việc bảo
đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở
tỉnh Bắc Ninh thì hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước là
hành lang pháp lý, là cơ sở để điều tiết hành vi của các chủ thể
hiện, người nào nắm tư liệu sản xuất, sẽ quản lý quá trình sản xuất, quyết định phân phối sản phẩm Lợi ích kinh tế luôn gắn liền với nhu cầu kinh tế Các công trình có những đánh giá khác nhau về mức độ gắn kết giữa lợi ích kinh tế với nhu cầu kinh tế Nhưng tất cả đều thống nhất quan điểm lợi ích kinh tế và nhu cầu kinh tế có mối quan hệ thống nhất biện chứng với nhau Lợi ích kinh tế bắt nguồn từ nhu cầu và là cái
để đáp ứng nhu cầu kinh tế, nhu cầu kinh tế làm nảy sinh lợi ích kinh tế, tuy nhiên nhu cầu kinh tế ở đây là nhu cầu vật chất có khả năng thanh toán của con người Trong mỗi xã hội tồn tại các lợi ích kinh tế khác nhau Dưới góc độ khái quát nhất có thể phân chia lợi ích kinh tế thành lợi ích kinh tế cá nhân, lợi ích kinh tế tập thể và lợi ích kinh tế xã hội Lợi ích kinh tế xã hội giữ vai trò hàng đầu, là cơ sở để thực hiện các lợi ích khác, lợi ích kinh tế cá nhân là động lực trực tiếp, mạnh mẽ nhất thúc đẩy cá nhân tham gia tích cực vào các hoạt động kinh tế - xã hội Các nghiên cứu đã chỉ ra những nội dung lợi ích kinh tế của người lao động là: Tiền lương, tiền thưởng; các khoản thu nhập ngoài tiền lương; việc làm ổn định; nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp; bảo đảm về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động Đây là những tư liệu quan trọng, giúp cho tác giả luận án hiểu sâu sắc thêm về lợi ích, lợi ích kinh tế, đồng thời kế thừa, phát triển có chọn lọc để hoàn thành luận án của mình
Hai là, về thực trạng lợi ích kinh tế và bảo đảm lợi ích kinh
tế của người lao động
Một số công trình đã đánh giá thực trạng bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các loại hình doanh nghiệp như doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân: Nhìn chung, các doanh nghiệp đã
cố gắng thực hiện lợi ích kinh tế của người lao động trong doanh nghiệp của mình như: Giải quyết tốt việc làm cho người lao động; thu nhập của người lao động tăng lên, đời sống được cải thiện; doanh nghiệp ngày càng quan tâm hơn đến việc đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn, bảo đảm chế độ làm việc và thời gian nghỉ ngơi cho người lao động Tuy nhiên, vẫn còn hiện tượng nhiều doanh nghiệp cắt xén tiền lương, tiền công; trả tiền công không phù hợp với thời gian làm tăng ca; trốn đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho người lao động; môi trường và điều kiện làm việc của người lao động chưa được cải thiện Thông qua đó, giúp cho nghiên cứu
Trang 10sinh có thêm tư liệu để phân tích, đánh giá một cách khách quan và toàn
diện về lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh
Bắc Ninh thời gian qua, chỉ ra những mâu thuẫn từ thực trạng cần giải
quyết, đồng thời làm cơ sở để đề xuất các quan điểm, giải pháp bảo đảm lợi
ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh
đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
Ba là, về giải pháp bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động
Dưới những góc độ tiếp cận khác nhau, một số công trình đã đề
xuất một số quan điểm, giải pháp nhằm bảo đảm lợi ích kinh tế của
người lao động Các quan điểm, giải pháp mà các công trình đưa ra như:
Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách bảo đảm lợi
ích kinh tế của người lao động; nâng cao nhận thức của chủ doanh
nghiệp trong bảo đảm lợi ích kinh tế cho người lao động; phát huy vai trò
của tổ chức công đoàn; nâng cao trình độ nhận thức và ý thức, kỷ luật
cho người lao động Bên cạnh đó, một số công trình cũng đề xuất các
giải pháp, chính sách nhằm nâng cao vai trò quản lý nhà nước, bảo vệ
môi trường và phát triển bền vững các khu công nghiệp ở một số địa
phương và mô hình quản lý nhà nước đối với sự phát triển các khu công
nghiệp ở Việt Nam
Như vậy, qua tổng quan các công trình khoa học đã công bố, cho
thấy chưa có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện,
đầy đủ và cập nhật dưới góc độ khoa học kinh tế chính trị về lợi ích kinh tế
và bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp
Do vậy, đề tài “Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu
công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh” mà tác giả nghiên cứu là một công trình
khoa học độc lập, đảm bảo tính cấp thiết, có tính thực tiễn cao và không
trùng lặp với các công trình khoa học đã được công bố
1.3.2 Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục nghiên cứu
Một là, dưới góc độ nghiên cứu của khoa học kinh tế chính trị thì
lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc
Ninh được hiểu như thế nào? Nội dung lợi ích kinh tế của người lao
động trong các khu công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh gồm những nội dung
gì? Bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công
nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh chịu sự ảnh hưởng của những yếu tố nào? Để
bảo đảm lợi ích kinh tế của người lao động trong các khu công nghiệp ở
phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau” Về tiền thưởng: Thưởng theo năng suất chất lượng công việc, thưởng sáng kiến, thưởng theo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp… Đây là khoản thu nhập không bắt buộc mà chủ doanh nghiệp phải trả cho người lao động theo luật định, mà là một phần lợi nhuận doanh nghiệp tự nguyện phân phối trở lại cho người lao động
* Chế độ bảo hiểm của người lao động:
Tiêu chí đánh giá chế độ bảo hiểm của người lao động: Đó là
người lao động được tham gia hay không được tham gia các loại hình bảo hiểm bắt buộc theo quy định của pháp luật, bao gồm: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp
* Nâng cao trình độ tay nghề và việc làm của người lao động: Tiêu chí đánh giá nâng cao trình độ tay nghề và việc làm của người lao động: Nâng cao trình độ tay nghề của người lao động trong các khu
công nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh có thể tiến hành bằng nhiều hình thức: kèm cặp, bồi dưỡng người lao động tại chỗ, mở các lớp học cho người lao động tại doanh nghiệp hoặc gửi người lao động đi học tại các cơ sở đào tạo, có thể ngắn hạn hoặc dài hạn, tổ chức tham quan các doanh nghiệp khác, qua
đó người lao động cũng có thể học tập, chia sẻ kinh nghiệm với nhau Tất
cả các hình thức đó phải góp phần nâng cao trình độ tay nghề cho người lao động, để người lao động có thể đáp ứng được yêu cầu công việc của mình Việc làm của người lao động phải được thể hiện rõ trong hợp đồng lao động thông qua hình thức ký kết hợp đồng, gồm có hợp đồng lao động ngắn hạn, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng và hợp đồng lao động dài hạn, trong đó hợp đồng lao động dài hạn thể hiện người lao động có việc làm ổn định Việc làm của người lao động còn thể hiện thông qua tiêu chí việc làm phải phù hợp với tính chất công việc và sức khỏe của người lao động
* Điều kiện môi trường làm việc, nhà ở và đi lại của người lao động:
Tiêu chí đánh giá điều kiện môi trường làm việc, nhà ở và đi lại của người lao động: Về điều kiện môi trường làm việc của người lao
động: Điều kiện lao động có bảo đảm an toàn vệ sinh, lao động hay không; trang bị và phương tiện bảo vệ cá nhân có đầy đủ không; môi trường làm việc có tính chất nguy hiểm, dễ gây ra tai nạn lao động hay không Về nhà ở và đi lại của người lao động: Người lao