Luận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long An

Luận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long AnLuận văn Thạc sĩ Kỹ thuật môi trường: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long An

Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:

(Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị của Hội đồng chấm bảo vệ Luận văn Thạc sĩ)

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã đƣợc sửa chữa (nếu có)

Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV

TP HCM, ngày … tháng… năm 20 …

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: Nguyễn Tường Vy Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 07/04/1990 Nơi sinh: Long An

Chuyên ngành: Kĩ thuật môi trường MSHV: 1441810016

I- Tên đề tài:

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm

tại KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long An

II- Nhiệm vụ và nội dung:

Nhiệm vụ : Đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm

tại KCN Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long An

Nội dung:

- Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và trên thế giới về xanh hóa công nghiệp –

đô thị

- Nghiên cứu xây dựng hệ thống các tiêu chí đánh giá các KCN đô thị xanh

- Điều tra đánh giá KCN đô thị Phúc Long theo các tiêu chí đã xây dựng

- Đề xuất các giải pháp xanh hóa phù hợp cho KCN đô thị Phúc Long, huyện Bến Lức,

tỉnh Long An

III- Ngày giao nhiệm vụ: (Ngày bắt đầu thực hiện LV ghi trong QĐ giao đề tài)

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ:

V- Cán bộ hướng dẫn: PGS.TS Phùng Chí Sỹ

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Học viên thực hiện Luận văn

(Ký và ghi rõ họ tên)

Nguyễn Tường Vy

truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong thời gian học tập tại trường

Các anh chị làm việc trong Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Long An, Ban

quản lý KCN Phúc Long đã cung cấp số liệu thực tế cho nghiên cứu này

Cuối cùng xin được tri ân, ghi nhớ tất cả tình cảm của gia đình và bạn bè, đồng

nghiệp đã ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện luận văn này

Nguyễn Tường Vy

TÓM TẮT

Nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trên nền tảng tăng trưởng kinh tế,

và bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển đô thị công nghiệp, luận văn “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long An” sẽ xây dựng một bộ tiêu chí theo chiến lược tăng trưởng xanh của Chính Phủ Mục đích xây dựng bộ tiêu chí này là để đánh giá hiện trạng của KCN đô thị Phúc Long Đề tài cũng đã sử dụng phương pháp tính GGI theo UNCSD (2005) để tính toán chỉ số tăng trưởng xanh cho KCN đô thị Phúc Long theo năm cấp độ: tăng trưởng xanh rất cao, tăng trưởng xanh cao, tăng trưởng xanh trung bình, tăng trưởng xanh thấp và tăng trưởng xanh rất thấp cho thấy KCN đô thị Phúc Long ở mức tăng trưởng xanh trung bình

Qua đó đề tài cũng đã đề xuất một số giải pháp để xanh hóa KCN đô thị phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Long An Các giải pháp được chia thành 4 nhóm: Nhóm giải pháp về quản lý hành chính, giải pháp về kinh tế, giải pháp về kỹ thuật, giải pháp

về nâng cao nhận thức

Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ đóng góp một số giải pháp cho công tác bảo vệ môi trường và quá trình tiến đến phát triển bền vững KCN đô thị Phúc Long nói riêng cũng như cho các KCN đô thị nói chung

Aiming to the sustainable development basing on the economic and environmental protection in the industrial development, thesis “ Research to propose the solutions for greening urban industrial parks– case study in the Phuc Long urban industrial park, Ben Luc district, Long An provine” will suggest a system of criteria for evaluating the green urban industrial park according to green growth strategy of the Government The purpose built set of criteria to assess the status of the Phuc Long urban industrial park This project also uses the method for calculating GGI under the UNCSD (2005) to calculate green growth index for urban industrial park at five levels : very high-green growth, green growth-high, medium-green growth, low-green growth and very low-green growth showed Phuc Long ubarn industrial park at the medium-green growth level

Thereby the project also proposes a number of solutions proposed greening industrial park consistent with the actual conditions of Long An Province The solutions are divided into 4 groups, including: Administrative, economic, technical, raising awareness ones

The results of the research was to build up the technical criterion system to evaluate the Green Urban Industrial Park proposed the scheme to convert the Phuc Long into the Green Urban Industrial Park

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN I LỜI CÁM ƠN II TÓM TẮT III ABSTRACT IV DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VIII DANH MỤC CÁC BẢNG X

MỞ ĐẦU 1

1 ĐẶTVẤNĐỀ 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 4

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 5

4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

5.1 Phương pháp kế thừa số liệu 5

5.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực tế 6

5.3 Phương pháp ma trận 7

5.4 Phương pháp tính chỉ số tăng trưởng xanh 7

5.5 Phương pháp chuyên gia 8

5.6 Phương pháp bản đồ 8

6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 9

6.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài 9

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 9

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ

TRÊN THẾ GIỚI VỀ XANH HÓA CÔNG NGHIỆP 10

1.1 CÁC KHÁI NIỆM VỀ KCN SINH THÁI, KCN THÂN THIỆN MÔI TRƯỜNG, KCN CARBON THẤP, KCN XANH, ĐÔ THỊ XANH 10

1.2 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾGIỚI 11

1.2.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VỀ KCN SINH THÁI 11

1.2.2 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VỀ TĂNG TRƯỞNG XANH 14

1.2.2.1 Khái niệm về tăng trưởng xanh 14

1.2.2.2 Tổng quan về bộ tiêu chí tăng trưởng xanh 15

1.3 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC 32

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG BỘ TIÊU CHÍ KHU CÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ XANH 34

2.1 CƠ SỞ KHOA HỌC, THỰC TIỄN XÂY DỰNG BỘ TIÊU CHÍ 34

2.1.1 Cơ sở khoa học 34

2.2.2 Cơ sở thực tiễn 34

2.2 XÂY DỰNG BỘ TIÊU CHÍ KHU CÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ XANH 34

2.3 XÂY DỰNGPHƯƠNG PHÁP TÍNH CHỈSỐTĂNGTRƯỞNG XANH 40

2.4 XÂY DỰNGPHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CÁC TIÊU CHÍ ĐÃCHỌN 41

2.5 ĐÁNH GIÁ TIÊU CHÍ THEO Ý KIẾN CỦA CHUYÊN GIA 43

CHƯƠNG 3: ĐIỀU TRA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG KCN ĐÔ THỊ PHÖC LONG, HUYỆN BẾN LỨC, TỈNH LONG AN 45

3.1 ĐIỀU TRA THỰC TẾ VỀ KCN ĐÔ THỊ PHÚC LONG 45

3.1.1 Giới thiệu chung về KCN đô thị Phúc Long 45

3.1.2 Điều tra các doanh nghiệp và hộ dân tại Khu công nghiệp đô thị Phúc Long theo các tiêu chí tăng trưởng xanh 55

3.2 TÍNH TOÁN THỬ NGHIỆM CHỈ SỐ TĂNG TRƯỞNG XANH CHO KCN ĐÔ THỊ PHÚC LONG 55

3.3 ĐÁNH GIÁ KCN ĐÔ THỊ PHÚC LONG THEO THANG CHỈ SỐ TĂNG TRƯỞNG XANH 76

CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP XANH HÓA KHU CÔNG NGHIỆP ĐÔ THỊ PHÖC LONG PHÙ HỢP VỚI ĐIỀU KIỆN THỰC TẾ 78

4.1 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ 78

4.2 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP VỀ KỸ THUẬT 82

4.3 ĐỀXUẤT CÁC GIẢI PHÁP VỀ KINH TẾ 96

4.4 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP VỀ NHẬN THỨC 98

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO 101

PHỤ LỤC 104

GGGI Global Green Growth Institue Viện tăng trưởng xanh

toàn cầu

Lan

thiện môi trường

OECD Organization for Economic

Co-operation and Development

Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế

ODA Official Development Assistance Hỗ trợ phát triển chính

thức

UNEP United Nations Environment

Programme

Chương trình môi trường Liên hợp Quốc

UNESCAP Economic and Social Commission for

Asia and the Pacific

Ủy ban Kinh tế Xã hội Châu Á Thái Bình Dương UNIDO United Nations Industrial

Development Organization

Tổ chức phát triển Công

nghiệp Liên hợp quốc

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của OECD 15

Bảng 1.2 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của Châu Á – Thái Bình Dương 18

Bảng 1.3 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của GGGI 23

Bảng 1.4 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của Hàn Quốc 27

Bảng 1.5 Danh sách chỉ thị của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của Cộng hòa Séc 29 Bảng 2.1 Bộ tiêu chí đánh giá khu công nghiệp đô thị xanh 38

Bảng 2.2 Tầm quan trọng của các tiêu chí 42

Bảng 2.3 Danh sách chuyên gia tham gia thực hiện tham vấn ý kiến 42

Bảng 2.4 Thang điểm đánh giá tiêu chí 43

Bảng 2.5 Kết quả điểm đánh giá tiêu chí theo ý kiến của 10 chuyên gia 43

Bảng 2.6 Thang đánh giá nức độ xanh hóa KCN đô thị 44

Bảng 3.1 Danh sách các doanh nghiệp trong Khu công nghiệp Phúc Long 48

Bảng 3.2 Tiêu chuẩn qui định chất lượng nước thải đầu vào KCN Phúc Long 51

Bảng 3.3 Diện tích sử dụng đất khu dân cư 54

Bảng 3.4 Tỷ lệ doanh nghiệp tiết kiệm nguyên vật liệu sản xuất, năng lượng điện, nước, tái sử dụng chất thải 56

Bảng 3.5 Mức độ xanh hóa sản xuất của các doanh nghiệp tại KCN Phúc Long 62 Bảng 3.6 Mức độ chấp hành các văn bản pháp luật về BVMT của các doanh nghiệp

trong KCN Phúc Long 66Bảng 3.7 Mức độ lối sống xanh hóa của các hộ dân cư tại khu dân cư Phúc Long 70Bảng 3.8 Tính toán thử nghiệm chỉ số tăng trưởng xanh cho KCN đô thị Phúc Long 73Bảng 4.1 Công suất tiêu thụ điện của đèn sợi đốt và đèn compact 83Bảng 4.2 So sánh đặc điểm đèn huỳnh quang T 10, T 8, T5 83

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 0.1 Phương pháp nghiên cứu 9

Hình 3.1 Bản đồ liên hệ vùng của KCN đô thị Phúc Long 45

Hình 3.2 Khu công nghiệp Phúc Long 46

Hình 3.3 Sơ đồ tổng thể KCN đô thị Phúc Long 46

Hình 3.4 Khu dân cư Phúc Long 54

Hình 4.1 Mô hình ISO 14001 79

Hình 4.2 Bộ máy tích hợp quản lý an toàn–sức khỏe–môi trường–năng lượng 80

Hình 4.3.Công tác tự kiểm tra an toàn–sức khỏe–môi trường–năng lượng 81

Hình 4.4 Bậc thang quản lí chất thải 82

Hình 4.5 So sánh công suất đèn T8 và T10 84

Hình 4.6 Nguyên lý hoạt động của pin nhiên liệu 85

Hình 4.7 Pin năng lượng mặt trời 88

Hình 4.8 Các ứng dụng kiến trúc tổ ong thường thấy 95

Hình 4.9 Mái nhà xanh các công trình giải trí, nhà ở, cao ốc, văn phòng 96

MỞ ĐẦU

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Với đường lối đổi mới, mở cửa, hội nhập quốc tế, Việt Nam đã ban hành các chính sách thu hút đầu tư với nhiều ưu đãi, khuyến khích Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư về tiếp cận mặt bằng sản xuất kinh doanh, thủ tục hành chính,… các khu đô thị công nghiệp đã được thành lập trên hầu hết các tỉnh, thành phố cả nước Sự hình thành và phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao ở Việt Nam mang lại hiệu quả thiết thực cho nền kinh tế nước nhà Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, vào tháng 7/2015 Việt Nam có 299 khu công nghiệp với tổng diện tích đất tự nhiên khoảng 84.000 ha Diện tích đã được thuê là khoảng 26.000

ha, bằng 46% tổng diện tích đất cho thuê Cụ thể, có 212 khu công nghiệp đang hoạt động với đất tự nhiên 60.000 ha và 87 Khu công nghiệp với 24.000 ha đất đang được giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng Các khu công nghiệp góp phần quan trọng trong việc giải quyết việc làm, đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao thu nhập, đời sống và trình độ của người lao động Các khu công nghiệp có đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng ngành sản xuất công nghiệp, nâng cao giá trị xuất khẩu và sức cạnh tranh của nền kinh tế qua đó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của cả nước theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa Tính đến đầu năm 2015, các khu công nghiệp, khu kinh

tế trên cả nước đã thu hút trên 2,6 triệu lao động cả trực tiếp và gián tiếp

Thực tế phát triển các khu công nghiệp thời gian qua đã đặt ra vấn đề cần phải được giải quyết đối với các địa phương khi tiến hành phát triển các khu công nghiệp là chỗ ở cho người lao động trong khu công nghiệp và người dân tái định cư khi có đất bị thu hồi, giúp họ nhanh chóng ổn định cuộc sống, tiếp tục phát triển Tại một số địa phương như: Đồng Nai, Long An, Bình Dương, v.v… đã bước đầu triển khai song song với các đề án phát triển khu công nghiệp là các dự án phát triển nhà ở gọi chung

là khu đô thị công nghiệp nhằm tạo các tiện ích công cộng bao gồm: khu nhà ở, khu

trung tâm dịch vụ thương mại, bãi đỗ xe, khu vui chơi giải trí, trường học… với quy

mô tính chất của một đô thị nhằm nâng cao đời sống và giúp người lao động có điều kiện làm việc tốt hơn

Hiện tại Long An có 28 KCN được quy hoạch theo Công văn số 463/TTg-KTN ngày 28/3/2013 với tổng diện tích là 10.216,16 ha trong đó có 24 KCN đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư kết cấu hạ tầng với tổng vốn đầu tư là 35.336,68 tỷ đồng và 62,7 triệu USD; trong đó hiện có 16 KCN đã đi vào hoạt động với tổng diện tích 3.998,77 ha.Tính đến ngày 31/12/2014, các KCN này đã thu hút được 916 dự án đầu tư; thuê lại 1.380,818ha và 624.243 m2 nhà xưởng xây sẵn;trong đó có 335 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với tổng vốn đầu tư đăng ký là 2.155,319 triệu USD và

581 dự án vốn đầu tư trong nước (DDI) với tổng vốn đầu tư đăng ký là 34.366,192 tỷ đồng Cho đến nay, tại các KCN đã có 500 doanh nghiệp đi vào hoạt động (trong đó

196 doanh nghiệp FDI và 304 dự án DDI) thu hút hơn 75.600 lao động Mặc dù tỷ lệ số

dự án đã đăng ký đi vào hoạt động chỉ đạt được ở mức khiêm tốn (55%) nhưng với thành quả gặt hái được qua 16 năm hoạt động cho thấy tương lai đầy tiềm năng và chiều hướng tăng trưởng luôn là chủ yếu.[1]

Riêng huyện Bến Lức là một trong những đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Long An với những ưu thế về vị trí, khí hậu cùng các chính sách thu hút ưu đãi đầu tư

có tốc độ phát triển công nghiệp khá mạnh Trong những năm qua, huyện Bến Lức đã thành lập nhiều khu đô thị công nghiệp thu hút được khá nhiều các nhà đầu tư trong và ngoài nước Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Long An đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 định hướng tập trung phát triển các vùng kinh tế thì huyện Bến Lức thuộc vùng phát triển đô thị và công nghiệp tổng hợp góp phần đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh So sánh với các ngành sản xuất khác (nông lâm ngư nghiệp, xây dựng, dịch vụ,…) ngành sản xuất công nghiệp đã gây ô nhiễm môi trường, gia tăng áp lực về khả năng xử lý ô nhiễm môi trường của tỉnh

Phát triển các khu đô thị công nghiệp với mục tiêu tập trung các cơ sở sản xuất công nghiệp, chỗ ở của người lao động, sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng, tập trung các nguồn thải ô nhiễm vào các khu vực nhất định, nâng cao hiệu quả sản xuất, hiệu quả quản lý nguồn thải và bảo vệ môi trường Tuy nhiên khi mà các khu đô thị công nghiệp được thành lập ngày càng nhiều đồng nghĩa với áp lực của hoạt đông phát triển sản xuất lên môi trường sẽ tiếp tục tăng trong tương lai, vấn đề ô nhiễm, suy thoái môi trường và cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên là vấn đề đang bức xúc hiện nay Quá trình phát triển khu đô thị công nghiệp đã bộc lộ một số khuyết điểm trong việc xử lý chất thải và đảm bảo chất lượng môi trường Nhiều dự án chưa xử lý tốt các chất thải rắn, lỏng và khí thải, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng an sinh xã hội Ô nhiễm môi trường nước thải từ các khu đô thị công nghiệp có thành phần đa dạng, chủ yếu là các chất lơ lửng, chất hữu cơ, dầu mỡ và một số kim loại nặng Đối với khí thải ô nhiễm do các nhà máy sử dụng công nghệ sản xuất lạc hậu hoặc chưa đầu tư hệ thống xử lý khí thải, chủ yếu ô nhiễm bụi, CO, SO2 và NO2 Vấn

đề chất thải rắn từ các khu đô thị công nghiệp có chiều hướng gia tăng, CTR nguy hại chiếm khoảng 20%, tỷ lệ CTR có thể tái chế và tái sử dụng cao

Các quốc gia trên thế giới đã và đang chú trọng đồng đều phát triển kinh tế, an ninh và phúc lợi xã hội và bảo vệ môi trường Tăng trưởng xanh được thừa nhận là mô hình phát triển cho thế kỷ 21 Từ thực tế trên và xu hướng của thế giới, việc quản lý, phát triển các KCN ở nước ta cần có sự thay đổi từ quan niệm xây dựng mô hình KCN phát triển theo hướng hài hòa, an sinh nông thôn, thân thiện với môi trường và phát triển bền vững Một số mô hình KCN được nghiên cứu và áp dụng như KCN sinh thái Kalundborg tại Đan Mạch, mô hình KCN Nandigama tại Ấn Độ, một số KCN xanh tại Thái Lan và ở Tianjin Trung Quốc,và nghiên cứu về tăng trưởng xanh đô thị ở thành phố Đà Nẵng và Đà Lạt tại nước ta

Hiện nay, vấn đề xanh hóa công nghiệp tại Việt Nam nói chung và tại tỉnh Long

An nói riêng đang được quan tâm phát triển Thực hiện theo quyết định 403/QĐ-TTg

về phê duyệt kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020 Các ngành công nghiệp xanh sẽ giảm thiểu lượng chất thải phát thải, sử dụng năng lượng một cách hiệu quả và triển khai sử dụng các nguồn tài nguyên có thể tái tạo làm nguyên liệu cũng như năng lượng đầu vào

Để hạn chế các tác động tiêu cực nêu trên đồng thời nhằm đảm bảo quan điểm phát triển kinh tế xã hội của tỉnh trong quá trình tái cơ cấu kinh tế đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 là nâng cao chất lượng tăng trưởng, đảm bảo các điều kiện về bảo vệ môi trường ứng phó với biến đổi khí hậu hướng đến nền sản xuất công nghiệp xanh thân thiện với môi trường thì cần phải có giải pháp định hướng phát triển một nền công nghiệp đô thị xanh, sạch, đưa ra các giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm môi trường

Do đó, đề tài “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa Khu công nghiệp đô

thị – Áp dụng thử nghiệm tại KCN Phúc Long, huyện Bến Lức, tỉnh Long An” được chọn làm đề tài luận văn cao học nhằm đề xuất bộ tiêu chí cụ thể để đánh giá mức độ xanh hóa của khu công nghiệp đô thị Phúc Long từ đó đề xuất các giải pháp cho một khu công nghiệp đô thị xanh hướng đến mục tiêu phát triển bền vững

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xanh hóa KCN đô thị Phúc Long thông qua xây dựng bộ tiêu chí để đánh giá khu công nghiệp đô thị xanh phù hợp với điều kiện thực tế tỉnh Long An nhằm đảm bảo phát triển kinh tế nhanh, bền vững từ các hoạt động sản xuất công nghiệp để góp phần thực thiện mục tiêu của chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh trên địa bàn tỉnh

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Đối tượng nghiên cứu: Các doanh nghiệp và khu dân cư trong khu công nghiệp đô

thị Phúc Long

- Phạm vi không gian: Khu công nghiệp đô thị Phúc Long

- Phạm vi thời gian: Số liệu hiện trạng doanh nghiệp và khu dân cư đang hoạt động được cập nhật đến năm 2015

4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

- Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và trên thế giới về xanh hóa công

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

5.1 Phương pháp kế thừa số liệu

Kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu sẵn có liên quan đến đề tài như:

- Tham khảo và kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có ở ngoài nước và trong nước, liên quan đến vấn đề tăng trưởng xanh trong lĩnh vực công nghiệp, điển hình là bộ tiêu chí để xác định KCN đô thị xanh

- Tài liệu tổng quan về khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái, KCN thân thiện môi trường, KCN cacbon thấp; khu đô thị xanh, tài liệu thông tin về KCN trên

địa bàn tỉnh Long An; tài liệu, thông tin về các cơ sở sản xuất và các hộ dân cư tại

khu công nghiệp đô thị Phúc Long

5.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

- Khảo sát thực tế, điều tra bổ sung thông tin về tình hình sản xuất công nghiệp, tình hình quản lý, thu gom, tái sử dụng chất thải từ hoạt động sản xuất công nghiệp từ

khu công nghiệp, từ các doanh nghiệp trong khu công nghiệp

- Phương pháp điều tra xã hội học thông qua việc lập phiếu điều tra phỏng vấn bằng

bảng hỏi được sử dụng nhằm khai thác thông tin từ đối tượng các doanh nghiệp và dân cư tại KCN Phúc Long, phục vụ cung cấp các dữ liệu liên quan đến các thông số đánh giá động lực, áp lực, hiện trạng, tác động, đáp ứng Đây là các chỉ số dùng để tính toán xác định mức độ một KCN xanh

Cụ thể, đề tài tiến hành thực hiện các mẫu phiếu điều tra phân bố như sau:

- 28 phiếu tại các doanh nghiệp trong KCN Phúc Long và 32 phiếu cho các hộ dân cư đang sinh sống trong khu công nghiệp đô thị Phúc Long

Số lượng 60 phiếu đảm bảo cho kết quả điều tra đạt yêu cầu tổng thể và đại diện, thực

tế chứng minh trong kết quả nghiên cứu cuối cùng của đề tài

Xây dựng phiếu điều tra: Nội dung của phiếu điều tra được xây dựng trên cơ sở thu thập các thông tin cần thiết đáp ứng cho mục tiêu nghiên cứu của đề tài, bao gồm các

nhóm thông tin cơ bản như sau:

- Thông tin về cơ sở sản xuất công nghiệp: Tên cơ sở, địa chỉ, điện thoại, loại hình

đầu tư, ngành nghề sản xuất, năm đi vào hoạt động, quy mô công suất, số lao động, tổng diện tích, tổng diện tích cây xanh…

- Thông tin về phát thải khí nhà kính: Quy trình sản xuất, nguyên liệu sử dụng, năng

lượng sử dụng, nước sử dụng…

- Thông tin về xanh hóa sản xuất: việc lập các hồ sơ môi trường, áp dụng sản xuất

sạch hơn, chứng nhận ISO 9001, ISO 14001, tình hình phát sinh khí thải, nước thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại, các hệ thống xử lý khí, nước, chất thải rắn…

- Thông tin về xanh hóa khu đô thị : quy hoạch sử dụng đất hợp lý, đặc điểm địa hình, , thảm xanh tự nhiên, việc thực hiện phân loại rác tại nguồn, dịch vụ vệ sinh, hệ thống cấp nước sạch, thiết kế công trình với không gian xanh…

- Thông tin khác: Nhận thức về tăng trưởng xanh của doanh nghiệp và người dân

- Điều tra bằng bảng câu hỏi, sau đó chỉnh sửa bảng câu hỏi cho phù hợp và xác định

quy trình điều tra

5.3 Phương pháp ma trận:

Phương pháp chấm điểm là phương pháp cho thang điểm theo các mức khác nhau của một đối tượng Đối tượng ở đây có thể là con số cụ thể hoặc là các dạng nội dung đạt được Tuy phương pháp chấm điểm được sử dụng rất rộng rãi trong tất cả các ngành nghề và lĩnh vực, song phương pháp này chịu ảnh hưởng nhất định từ yếu tố nhận định chủ quan của người đánh giá và chấm điểm, nên phương pháp này cần được sử dụng

kết hợp với phương pháp chuyên gia

5.4 Phương pháp tính chỉ số tăng trưởng xanh:

Quy trình trình tự các bước áp dụng cho tính toán chỉ số GGI (Green Growth Index- GGI) [36]

Cơ sở xác định đối với từng tiêu chí:

- Dựa vào chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh để xác định các tiêu chí

- Dựa vào các văn bản pháp quy như các quy chuẩn, tiêu chuẩn để xác định giá trị

tiệm cận đối với các tiêu chí ảnh hưởng xấu

- Dựa vào chiến lược quốc gia, quy hoạch, kế hoạch phát triển của tỉnh Long An để

xác định giá trị tiệm cận đối với các tiêu chí ảnh hưởng tốt như tỷ lệ cây xanh, tỷ lệ thu gom rác, tỷ lệ tái sử dụng nước thải, tỷ lệ tái sử dụng chất thải

5.5 Phương pháp chuyên gia

Trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện, đề tài được góp ý và bổ sung chỉnh sửa nhiều lần thông qua những chuyên gia trong lĩnh vực môi trường để đề xuất các giải pháp xanh hóa các KCN trên địa bàn Tỉnh Long An

Điều tra thực tế tại KCN đô thị Phúc Long bằng bảng câu hỏi

Thu thập số liệu trong

Hình 0.1 Phương pháp nghiên cứu

6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

6.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học góp phần vào ứng dụng nghiên cứu phát triển các mô hình khu công nghiệp đô thị xanh tại khu công nghiệp đô thị Phúc

Long nói riêng và cả nước nói chung

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Đề tài có ý nghĩa giúp khu công nghiệp đô thị Phúc Long xác định rõ bộ tiêu chí để chuyển đổi từ khu công nghiệp đô thị hiện hữu thành khu công nghiệp đô thị xanh Từ

đó góp phần bảo vệ môi trường hướng tới mục tiêu phát triển bền vững

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ TRÊN THẾ GIỚI VỀ XANH HÓA CÔNG NGHIỆP

1.1 CÁC KHÁI NIỆM VỀ KCN SINH THÁI, KCN THÂN THIỆN MÔI TRƯỜNG, KCN CARBON THẤP, KCN XANH, ĐÔ THỊ XANH

1) Khái niệm KCN sinh thái

KCN sinh thái hình thành trên cơ sở sinh thái học công nghiệp, trong đó sản xuất sạch, quy hoạch, kiến trúc và xây dựng bền vững, tiết kiệm năng lượng và hợp tác các doanh nghiệp Định nghĩa một cách đơn giản: “Chất thải từ một quá trình này có thể được sử dụng như nguyên liệu thô, đầu vào cho một quá trình khác”

2) Khái niệm KCN thân thiện môi trường

KCN thân thiện với môi trường là một mô hình KCN có các cơ sở sản xuất cùng hoạt động như một cộng đồng các nhà máy có quan hệ mắc xích với nhau thông qua một số trao đổi chất trong các quá trình sản xuất và giải quyết các vấn đề môi trường để hướng đến một mục đích cuối cùng là sản xuất hiệu quả nhất, sử dụng ít nguyên vật liệu và năng lượng nhất, ít ô nhiễm môi trường nhất và bảo đảm điều kiện làm việc tốt nhất không gây ảnh hưởng sức khỏe cho cộng đồng Ngoài ra, KCN còn có tác động lan toả tích cực đến hoạt động kinh tế, xã hội và môi trường của các doanh nghiệp, ngành, địa phương, khu vực xung quanh

3) Khái niệm KCN carbon thấp

KCN carbon thấp là một khu vực trong đó phát thải lượng khí nhà kính ít nhất trên 1 đơn vị diện tích trong khi vẫn đạt hiệu quả kinh tế xã hội ở mức cao nhất hướng tới phát triển bền vững, cân bằng giữa xã hội, kinh tế và môi trường

4) Khái niệm KCN xanh

KCN xanh bao gồm khái niệm KCN sinh thái, KCN thân thiện môi trường, KCN cacbon thấp KCN xanh là KCN giảm phát thải khí nhà kính; tiết kiệm năng lượng, nguyên vật liệu; xanh hóa các ngành sản xuất trong KCN; tiêu thụ bền vững

5) Khái niệm đô thị xanh

Đô thị xanh được hiểu là sự phát triển đô thị trên cơ sở mật độ xây dựng thấp, hệ số sử dụng đất cao, bảo tồn văn hóa bản địa và di sản lịch sử, sử dụng năng lượng tái tạo, tạo không gian mở cho đô thị, nâng cao chất lượng và mức độ phổ biến của giao thông công cộng, giảm thiểu giao thông cá nhân

1.2 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI

1.2.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trên thế giới về KCN sinh thái

Việc hướng đến ngành công nghiệp xanh đã và đang được các quốc gia trên thế

giới quan tâm Nghiên cứu mô hình KCN sinh thái được các nước có nền kinh tế và

công nghệ tiên tiến áp dụng như Đức, Italia, Anh, Mỹ, Đan Mạch Tuy nhiên, việc tiếp cận phát triển khu công nghiệp xanh hóa trên thế giới khác nhau, phụ thuộc vào tiềm năng, cơ hội và điều kiện thực tế của mỗi nước

Một số mô hình sinh thái có thể kể đến như là:

1) KCN Kalunborg – Đan Mạch là một ví dụ điển hình nhất về việc áp dụng cộng sinh công nghiệp đầu tiên trên thế giới áp dụng các nghiên cứu của KCN sinh thái phát triển

hệ thống cộng sinh công nghiệp thông qua việc trao đổi chất thải, chu trình sản xuất khép kín, đảm bảo tuần hoàn năng lượng và vật chất ở mức độ tối đa, tránh xả vào môi trường tự nhiên KCN Kalunborg có thành phần chính là nhà máy điện Asnaes đốt than

để chuyển hóa thành điện năng với công suất 1.500 MW, hiệu suất chỉ đạt 40%, 60% năng lượng còn lại thải ra môi trường Để mang lại lợi ích kinh tế, năng lượng thải ra được cấp cho nhà máy lọc dầu Statoil, nhà máy sản xuất dược phẩm và enzyme Novo Nordisk, nông trại nuôi cá Asnaes và khu dân cư thành phố Kalunborg (20.000 dân)

Các chất thải khác từ nhà máy điện Asnaes như thạch cao được chuyển cho công ty làm ván trát tường Gyproc, tro và xỉ chuyển cho công ty sản xuất xi măng và vật liệu lát đường Ngoài ra, chất thải sunfur từ nhà máy lọc dầu Statoil được sử dụng sản xuất axit sulfuric (công ty Kemira) bùn thải từ nhà máy Novo Nordisk và nông trại nuôi cá chuyển làm phân bón cho nông trại.

2) Mô hình KCN Fujisawa -Tập đoàn EBARA (chuyên sản xuất máy móc công nghệ cao, thiết bị điện chính xác và thiết bị môi trường) Trọng tâm của quy trình này là các nhà máy lọc nước, xử lý nước thải và sản xuất điện Các công nghệ chính được kết hợp trong KCN Fujisawa và các chức năng trong hệ thống bao gồm:

- Hệ thống đốt cháy khí hoá tầng sôi và nấu chảy tro biến các rác thải thành thị, nông thôn, chất thải và nhựa thành các sản phẩm bán được như NH3, CH4, H2 Sự đốt cháy đồng thời cung cấp nhiệt cho nhà máy nhiệt điện;

- Hệ thống xử lý khí thải giúp loại bỏ khí nitơ và oxit sunfua chuyển sang sử dụng làm phân bón trong nông nghiệp;

- Hệ thống pin mặt trời và máy phát điện tua bin gió được sử dụng trên mái nhà để phát điện và nước nóng;

- Hệ thống xử lý nước thải tách phần nước dùng để cọ rửa nhà vệ sinh, tưới cây, vườn, công viên, phần bùn cặn qua hệ thống xử lý bùn được sử dụng làm phân trong nông nghiệp;

- Máy bơm có khả năng trao đổi nhiệt sử dụng trong quá trình xử lý nước thải để tận dụng nhiệt từ lưu trữ cho mục đích làm lạnh hoặc đun nóng;

- Công nghệ pin nhiên liệu mới sẽ chuyển đổi khí CH4 hoặc H2 thải ra từ hệ thống khí hóa và hệ thống đốt cháy thành năng lượng điện nhờ các phản ứng hóa học;

- Hệ thống cung cấp nước trực tiếp bao gồm hàng loạt các máng nước trên mái nhà

và bồn chứa để giảm chi phí năng lượng kết hợp với việc bơm nguồn nước ngầm;

- Các ngôi nhà được thiết kế hiệu quả cao với các vật liệu xây dựng cách nhiệt và một hệ thống nước thải chân không để tiết kiệm nước

3) Nghiên cứu KCN xanh tập trung vào giảm phát thải khí nhà kính, xanh hóa sản xuất, sản xuất và tiêu thụ bền vững Hiện nay tại Ấn Độ nghiên cứu KCN xanh tại KCN Nandigama, Andhra Pradesh, dự án KCN xanh Jedcherla có các yêu cầu về sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý chất thải, nước thải, cống thoát nước mưa, kết hợp

trồng rừng, cảnh quan và quản lý nguồn nước [21]

4) Tại Thái Lan, Khu công nghiệp xanh được khởi xướng bởi Ban quản lý các KCN của Thái Lan (IEAT) – quản lý 28 KCN KCN xanh bắt đầu phát triển ở một số KCN như: KCN MapTa Phut (KCN hóa dầu), KCN bờ biển đông với các nhà máy sản xuất ô

tô và điện tử, KCN Bangpoo, KCN phía Bắc được xây dựng vào thập niên 80 với nhiều nhà máy khác nhau Với mục tiêu xây dựng KCN sinh thái trao đổi chất thải, thu hồi tài nguyên, sản xuất sạch hơn, chương trình cộng đồng và sinh thái công nghiệp phát triển mạng lưới kết nối các nhà máy trong và ngoài khu công nghiệp Sau thời gian thực hiện, IEAT nhận thấy việc tái sử dụng các chất thải ngay trong nhà máy là mối quan tâm hàng đầu, các cơ hội trao đổi chất thải trong nhà máy ở 1 KCN nào đó là có giới hạn Sự giới hạn này thúc đẩy việc tìm kiếm cơ hội trao đổi chất thải với các nhà máy

bên ngoài KCN [18]

5) Tại Trung Quốc xây dựng một khu công nghiệp xanh cấp thế giới ở Tianjin, được trang bị với công nghệ và thiết bị tiên tiến, tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn phát thải

bằng không, tạo ra các mô hình hoạt động tốt nhất với phát thải cacbon thấp [20]

6)Nhật Bản có những thành phố sinh thái nối tiếng như Kawasaki, Kitakyushu và các thành phố này đang nô lực để trở thành thủ đô sinh thái toàn cầu Chính phủ Trung Quốc đã đầu tư xây dựng thành phố DongTan (Thượng Hái) từ vùng đầm lầy bỏ hoang, nằm ở Chongminh trở thành một thành phố sinh thái tiêu biểu, không CO2 đầu tiên trên thế giới Trong khi đó, Quốc đảo Singapore cũng sở hữu đô thị sinh thái Thiên Tân Sino

Đặc điểm chung của các khu đô thị sinh thái này là các tòa nhà thường được xây dựng theo mô hình thấp tầng, mái nhà phủ cỏ và cây xanh để cách nhiệt, phương tiện đi lại trong khu đô thị là xe buýt chạy bằng nhiên liệu sạch, xe đạp hoặc xe chạy điện.[33]

1.2.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu trên thế giới về tăng trưởng xanh

1.2.2.1 Khái niệm về tăng trưởng xanh

Định nghĩa theo OECD (Organization for Economic Cooperation and

Development: Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế): “Tăng trưởng xanh là thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế đồng thời đảm bảo rằng các nguồn tài sản tự nhiên cung cấp các tài nguyên và dịch vụ môi trường thiết yếu cho cuộc sống của chúng ta

Để thực hiện điều này, tăng trưởng xanh là nhân tố xúc tác trong việc đầu tư và đổi mới, là cơ sở cho sự tăng trưởng bền vững và tăng cường tạo ra các cơ hội kinh tế mới” [22]

Theo UNESCAP đã định nghĩa: “Tăng trưởng xanh là chiến lược tìm kiếm sự tối

đa hóa trong sản lượng kinh tế và tối đa hóa gánh nặng sinh thái Cách tiếp cận mới tìm kiếm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và tính bền vững môi trường bằng việc thúc đẩy những thay đổi cơ bản trong sản xuất và tiêu dùng xã hội” [18]

Theo UNEP tăng trưởng xanh được xem như kết quả của “cải thiện phúc lợi con người và công bằng xã hội, trong khi giảm thiểu mức thấp nhất các rủi ro môi trường

và cạn kiệt hệ sinh thái”

Tại Việt Nam theo Quyết định số 1393/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về tăng

trưởng xanh :” Tăng trưởng xanh ở Việt Nam là sự tăng trưởng dựa trên quá trình thay đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế nhằm tận dụng lợi thế so sánh, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế thông qua việc nghiên cứu và áp dụng công nghệ tiên tiến, phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại để sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu,

góp phần xóa đói giảm nghèo và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách bền vững” [11]

1.2.2.2 Tổng quan về bộ tiêu chí tăng trưởng xanh

Trên thế giới hiện nay đã có nhiều tổ chức đưa ra hệ thống các chỉ thị và chỉ số để so sánh và đánh giá, từ đó xây dựng tăng trưởng xanh cho các quốc gia Có thể kể đến các

tổ chức như Tổ chức hợp tác kinh tế và phát triển OECD, UNESCAP (Ủy ban Kinh tế

Xã hội Châu Á Thái Bình Dương), UNEP (Chương trình môi trường Liên Hợp Quốc), GGGI (The Green Growth Knowledge Platform)… Hệ thống chỉ thị tăng trưởng xanh

ở các nước trên thế giới đều có sự tương đồng và chủ yếu xoay quanh 4 chủ đề: Môi trường và hiệu suất tài nguyên; vốn, chất lượng môi trường; cơ hội kinh tế và đáp ứng

của chính sách Khái quát một số hệ thống chỉ thị tăng trưởng xanh của các nước trên

thế giới như sau:

1) Hệ thống chỉ thị tăng trưởng xanh của OECD

Trong báo cáo của nhóm nghiên cứu OECD năm 2011 đã đề xuất ra 4 nhóm chủ đề và

35 chỉ thị đánh giá tăng trưởng xanh [27] Hệ thống các chỉ thị sử dụng để đánh giá bao gồm:

Bảng 1.1 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của

GDP trên một đơn vị lượng khí thải CO2

Giá trị thực tế liên quan đến khí CO2 thải ra

Hiệu suất năng lượng GDP trên một đơn vị TPES

Năng suất nguồn tài Mức độ sử dụng năng lượng theo ngành

Chủ đề Chỉ thị

nguyên Tỷ lệ năng lượng tái tạo

Tiêu thụ nguyên liệu nội địa

Mức độ phát sinh chất thải và tỷ lệ phục hồi

Tỷ lệ N, P trong nông nghiệp

không tái tạo

Trữ lượng tài nguyên khoáng sản và tỷ lệ

khai thác

Đa dạng sinh học và hệ

sinh thái

Loại tài nguyên đất và mục đích sử dụng

Diện tích đất nông nghiệp bị ảnh hưởng bởi

Dân số phơi nhiễm với ô nhiễm không khí

Phơi nhiễm với nguy cơ tự nhiên hoặc công

nghiệp và thiệt hại kinh tế có liên quan

Tiện nghi và dịch vụ môi

trường

Dân số tiếp cận với xử lý nước thải

Dân số tiếp cận với nước uống hợp vệ sinh

Đổi mới về môi trường trong tất cả các lĩnh

vực

Hàng hóa và dịch vụ môi

trường

Giá trị gia tăng trong lĩnh vực EGS

Việc làm trong ngành EGS

Dòng tài chính quốc tế

Dòng chảy tài chính quốc tế quan trọng đối

với GG

Thị trường tài chính carbon

Đầu tư trực tiếp nước ngoài

Giá và chuyển giao

Thuế liên quan đến môi trường

Giá năng lượng

Giá nước và thu hồi chi phí

Bối cảnh kinh tế - xã hội và đặc điểm của

tăng trưởng

Tăng trưởng và cơ cấu kinh tế

Sản xuất và thương mại

Thị trường lao động, giáo dục và thương

mại

Xã hội

2) Hệ thống chỉ thị tăng trưởng xanh ở Châu Á – Thái Bình Dương

Khung chỉ thị tăng trưởng xanh được phát triển tập trung vào một khía cạnh quan trọng, bao gồm các chủ đề: Hạnh phúc của con người, năng suất và hiệu quả tài

nguyên, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, chất lượng môi trường, đầu tư vào tài nguyên thiên nhiên và đáp ứng của chính sách Hệ thống các chỉ thị sử dụng để đánh giá bao gồm 56 chỉ thị đề xuất.[18]

Bảng 1.2 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của Châu

hệ sinh thái và phân phối

gánh nặng của suy thoái

Chủ đề Chỉ thị

sử dụng đất truyền thống và địa bàn

Chính sách công bố công khai cho

ngành công nghiệp khai thác

Tham gia vào việc ra quyết định

Quyền con người

Chuyển đổi cơ

Sử dụng năng lượng tái tạo

Tòa nhà đáp ứng tiêu chuẩn xanh

Lượng phát thải khí nhà kính và sử

dụng tài nguyên của mỗi lao động

Tiêu thụ tài nguyên

Chính sách và thể chế hỗ trợ cho xã hội, công nghệ và đổi

Chủ đề Chỉ thị

Đầu tư trong nghiên cứu và phát triển

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo

Đầu tư công nghệ thân thiện môi

trường

Hiệu quả sinh

thái

Tài nguyên / chất thải / phát

thải chất thải / hiệu quả

Hiệu quả tài nguyên

Phát thải khí nhà kính của tiêu dùng

Tỷ lệ năng lượng tái tạo

Năng lượng sử dụng cho mỗi km vận

chuyển hành khách

Chính sách và thể chế hỗ trợ cho hiệu quả / cải thiện năng

suất

Chính sách giá cả tài nguyên (nước,

điện / năng lượng)

Chính sách thuế tài nguyên

Chính sách gây ô nhiễm trả tiền

Tiết kiệm chi phí từ việc tiết kiệm

năng lượng và tài nguyên

Hỗ trợ bởi các trung tâm sản xuất sạch

Chủ đề Chỉ thị

hơn

Chương trình chính phủ cho tiết kiệm

nguồn tài nguyên

Trợ cấp cho các nguồn tài nguyên

chính Thuế và giá Carbon

Chính sách công bố thông tin và các chương trình, bao gồm các chương

trình ghi nhãn sinh thái

Chính sách khuyến khích trách nhiệm

xã hội của doanh nghiệp

Đầu tư vào tài

nước khác thủy sản

Tiêu thụ nguyên liệu nội địa

Sử dụng năng lượng (tổng nguồn cung

Chủ đề Chỉ thị

hệ sinh thái

Hỗ trợ thể chế và chính sách đối với đầu tư vào vốn tự

nhiên

Thuế môi trường và chính sách khác

để giải quyết các yếu tố bên ngoài thị

trường

Nguồn tài nguyên tái tạo

Bảo hiểm khu vực rừng nguyên sinh

Giới hạn không

gian

Chính sách về: sử dụng tài nguyên, giới hạn phát thải

và các mục tiêu ở cấp quốc gia trong khu vực, tiểu khu

giám sát và cơ chế phản hồi

Hệ thống các chỉ thị về tăng trưởng xanh của GGGI cũng tương tự như bộ chỉ số của OECD nhưng có sự khác biệt trong việc phân chia các chủ đề và nhóm chỉ thị Hệ

thống chỉ thị tăng trưởng xanh của GGGI như sau:[27]

Bảng 1.3 Danh sách chỉ thị chính của hệ thống chỉ số tăng trưởng xanh của

Khoáng sản và nguồn năng

có sẵn

Đa dạng sinh học Diện tích khu vực trong tình trạng được bảo vệ

hiệu quả (bao gồm cả khu vực bảo tồn biển)

Diện tích rừng, các hệ sinh thái nông nghiệp và

nuôi trồng thủy sản dưới sự quản lý bền vững

Xu hướng trong sự phong phú và rủi ro tuyệt

chủng của các loài được lựa chọn

Môi trường và hiệu suất tài nguyên

Đổi mới

Chỉ tiêu R & D quan trọng đối với GG Bằng sáng chế quan trọng đối với GG Đổi mới về môi trường trong mọi lĩnh vực Đầu tư R & D

Năng lượng

GDP trên 1 đơn vị TPES Tiêu thụ năng lượng bình quân đầu người Năng suất năng lượng

Nguyên liệu Tiêu thụ nguyên liệu trong nước