Xuất huyết tiêu hóa là tình trạng cấp cứu nội/ngoại khoa thường gặp tại bệnh viện Bạch Mai, việc nghiên cứu về nhu cầu sử dụng chế phẩm máu ở nhóm bệnh nhân này là rất cần thiết, giúp cho ngân hàng máu có kế hoạch dự trù và cấp phát máu kịp thời. Bài viết Khảo sát sự phân bố nhóm máu hệ ABO và nhu cầu sử dụng chế phẩm máu ở bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa tại Bệnh viện Bạch Mai năm 2020 - 2022.
Trang 1KHẢO SÁT SỰ PHÂN BỐ NHÓM MÁU HỆ ABO VÀ NHU CẦU
SỬ DỤNG CHẾ PHẨM MÁU Ở BỆNH NHÂN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA
TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI NĂM 2020 - 2022
Nguyễn Văn Huyền 1 , Trần Anh Tuấn 1 , Nguyễn Tuấn Tùng 1 TÓM TẮT 29
Xuất huyết tiêu hóa (XHTH) là tình trạng cấp
cứu nội/ngoại khoa thường gặp tại bệnh viện
Bạch Mai, việc nghiên cứu về nhu cầu sử dụng
chế phẩm máu ở nhóm bệnh nhân này là rất cần
thiết, giúp cho ngân hàng máu có kế hoạch dự trù
và cấp phát máu kịp thời Mục tiêu: xác định tỷ
lệ nhóm máu hệ ABO và thực trạng sử dụng chế
phẩm máu ở nhóm bệnh nhân XHTH điều trị tại
Bệnh viện Bạch Mai năm 2020 - 2022 Đối
tượng: 1.490 bệnh nhân chẩn đoán XHTH điều
trị tại Bệnh viện Bạch Mai từ 06/2020 đến
06/2022 Phương pháp nghiên cứu: mô tả cắt
ngang Kết quả: tỷ lệ nhóm máu O: 49,0%;
nhóm máu B: 25,4%, nhóm máu A: 20,0% và
nhóm máu AB: 5,6% Tỷ lệ bệnh nhân XHTH có
truyền máu chiếm 72,6% với tổng số đơn vị chế
phẩm máu sử dụng là: 5.987, trong đó khối hồng
cầu chiếm tỷ lệ 70,0%, trung bình 4,1 ± 3,2 đơn
vị/bệnh nhân, huyết tương tươi với 20,8% và sử
dụng trung bình với 4,5 ± 4,1 đơn vị/bệnh nhân
Từ khóa: Nhóm máu hệ ABO, Xuất huyết
tiêu hóa
1
Bệnh viện Bạch Mai
Chịu trách nhiệm chính: Nguyễn Văn Huyền
SĐT: 0963.101.003
Email: nguyenhuyen.hmu@gmail.com
Ngày nhận bài: 15/8/2022
Ngày phản biện khoa học: 15/8/2022
SUMMARY SURVEY ON THE DISTRIBUTION
OF ABO BLOOD GROUPS AND DEMAND FOR USE OF BLOOD PRODUCTS IN PATENTS WITH GASTROINTESTINAL BLEEDING AT BACH MAI HOSPITAL IN 2020 - 2022
Gastrointestinal bleeding is a common medical / surgical emergency at Bach Mai hospital, it is essential to study the need for blood products in this patient groups to help with blood banking, as well as to have a backup plan to
provide blood in a timely manner Objectives: to
determine the percentage of ABO blood group and the current state of blood products usage among patients with gastrointestinal bleeding with blood at Bach Mai Hospital in the period of
2020 - 2022 Subjects: 1,490 patients with
gastrointestinal bleeding were treated at Bach Mai Hospital from 06/2020 to 06/2022
Research method: Cross-sectional description Results: blood group O: 49,0%; blood group B:
25,4%, blood group A: 20,0% and blood group AB: 5,6% The percentage of patients with gastrointestinal bleeding receiving blood transfusion accounted for 72,6% of the total number of units of blood products used (5,987),
of which the percentage of red blood cells units accounted for 70,0%, the average was 4,1 ± 3,2 units/patient, fresh plasma with 20,8% and mean use of 4,5 ± 4,1 units/patient
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ
Xuất huyết tiêu hóa (XHTH) là tình trạng
bệnh lý cấp cứu nội/ngoại khoa thường gặp,
có thể nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân
nếu không được phát hiện và điều trị kịp
thời, trong đó truyền máu có ý nghĩa hết sức
to lớn trong quá trình điều trị cho các bệnh
nhân XHTH và cho đến ngày nay đây vẫn là
một phương pháp điều trị đặc biệt mà chưa
có biện pháp nào có thể thay thế được Bệnh
viện Bạch Mai là một trong những Bệnh viện
lớn hạng đặc biệt, có nhiều chuyên khoa
chuyên sâu với chuyên môn kỹ thuật cao
được sử dụng Trong đó XHTH là nhóm
bệnh nhân thường gặp, nhu cầu sử dụng chế
phẩm máu là rất lớn Vì vậy nghiên cứu về
sự phân bố của hệ thống nhóm máu ABO và
thực trạng sử dụng chế phẩm máu ở nhóm
bệnh nhân XHTH là cần thiết với 2 mục tiêu:
1 Xác định tỷ lệ nhóm máu hệ ABO ở
nhóm bệnh nhân XHTH tại Bệnh viện Bạch
Mai năm 2020-2022
2 Khảo sát tình hình sử dụng chế phẩm
máu ở nhóm bệnh nhân trên
II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Gồm 1.490 bệnh nhân được chẩn đoán
xác định XHTH lần đầu vào điều trị tại
Trung tâm Tiêu hóa – Gan – Mật – Tụy,
Bệnh viện Bạch Mai, với 5.978 đơn vị chế
phẩm máu được sử dụng từ 06/2020 đến
ngày 06/2022
Với tiêu chuẩn chẩn đoán XHTH:
Xuất huyết tiêu hóa là tình trạng chảy
máu ra khỏi lòng mạch vào đường tiêu hóa
Được thải ra khỏi đường tiêu hóa bằng cách
nôn hay đi ngoài ra máu hoặc phân đen Dựa
vào vị trí XHTH người ta phân loại thành
XHTH cao và XHTH thấp:
- XHTH cao là tình trạng xuất huyết từ thực quản đến phía trên của dây chằng Treitz XHTH cao xuất phát từ thực quản, dạ dày, phần trên của ruột non (tá tràng)
- XHTH thấp là tình trạng xuất huyết từ dưới dây chằng Treitz trở xuống đến hậu môn XHTH thấp xuất phát từ ruột non, trực tràng, đại tràng và đi qua hậu môn
Tiêu chuẩn loại trừ
Loại trừ các bệnh nhân có mất máu phối hợp không do XHTH
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang Phương pháp thu thập số liệu: thuận tiện, mẫu được thu thập hàng ngày cho đến khi đủ
số liệu, dựa trên hai phần mềm: hệ thống quản lý ngân hàng máu BloodStorage, hệ thống quản lý xét nghiệm Labconnect, và bệnh án tại Trung tâm Tiêu hóa – Gan - Mật
- Tụy
Công thức tính cỡ mẫu
Cỡ mẫu nghiên cứu được tính theo công thức:
n = Z21 - α /2
p(1-p) (p.ε)2
Cỡ mẫu tính toán theo công thức: 1.099 bệnh nhân
Nội dung tiến hành nghiên cứu Chỉ tiêu nghiên cứu
- Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu: tuổi,
giới
- Tỷ lệ nhóm máu hệ ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH theo giới tính, theo các vị trí XHTH
- Tỷ lệ các loại chế phẩm máu sử dụng ở nhóm bệnh nhân XHTH theo nhóm máu hệ ABO, theo các vị trí XHTH
Các kỹ thuật áp dụng trong nghiên cứu
Trang 3Kỹ thuật định nhóm máu hệ ABO:
phương pháp ống nghiệm, phương pháp
gelcard được thực hiện tại Trung tâm Huyết
học và Truyền máu
2.3 Xử lý số liệu
- Số liệu nghiên cứu được thu thập, phân
tích, xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel
2019, SPSS 22.0, BloodStorage, Labconnect
- Biến số định tính được trình bày dưới
dạng tỷ lệ phần trăm (%) với 2 số thập phân
- Biến số định lượng được trình bày theo giá trị trung bình, độ lệch chuẩn,
- Sử dụng test χ2 để kiểm định ý nghĩa thống kê khi so sánh các tỷ lệ, trường hợp giá trị nhỏ sử dụng test χ2 hiệu chỉnh với Yates Phép so sánh được đánh giá là có ý nghĩa thống kê khi p < 0,05
2.4 Đạo đức nghiên cứu
Đề cương nghiên cứu được duyệt bởi Hội đồng y đức trường Đại học Y Hà Nội
III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Tỷ lệ nhóm máu hệ ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH
Bảng 1 Tỷ lệ nhóm máu hệ ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH
Nhận xét: Trong 1.490 bệnh nhân XHTH nhóm máu O chiếm tỷ lệ cao nhất là 49,0%,
nhóm B 25,4%, nhóm A chiếm 20,0%, thấp nhất là nhóm AB với 5,6%
3.2 Đặc điểm phân bố nhóm máu hệ ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH
Bảng 2 Phân bố nhóm máu hệ ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH theo vị trí XHTH
Phân loại
XHTH
Nhóm máu
Tổng
XHTH cao 237 19,5 298 24,5 610 50,1 72 5,9 1.217 81,7
XHTH thấp 61 22,3 91 29,7 120 44,0 11 4,0 273 18,3
Nhận xét: Trong nghiên cứu chúng tôi nhận thấy tỷ lệ bệnh nhân XHTH cao chiếm
81,7% cao hơn so với XHTH thấp 18,3%, tuy nhiên tỷ lệ nhóm máu hệ ABO không có sự khác biệt giữa 2 nhóm này với p > 0,05
Bảng 3 Phân bố nhóm máu hệ ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH theo giới tính
Giới
Nhóm máu
Tổng
Nam 234 19,9 295 25,0 584 49,6 65 5,5 1.178 79,1
Nữ 64 20,5 84 26,9 146 46,8 18 5,8 312 20,9
Trang 4Nhận xét: Trong nghiên cứu, nam giới chiếm đa số 79,1%; nữ là 20,9% Sự phân bố
nhóm máu hệ ABO không có sự khác biệt giữa nam và nữ với p > 0,05
3.3 Tình hình sử dụng chế phẩm máu ở nhóm bệnh nhân XHTH
Bảng 4 Tỷ lệ truyền máu ở nhóm bệnh nhân XHTH
Nhận xét: Trong 1.490 bệnh nhân XHTH thì tỷ lệ bệnh nhân có truyền máu là 72,6%,
bệnh nhân không phải truyền máu là 27,4%
Bảng 5 Tỷ lệ các loại chế phẩm sử dụng trong nhóm bệnh nhân XHTH
Nhận xét: Khối hồng cầu là chế phẩm được sử dụng nhiều nhất, chiếm tỷ lệ 70,0%, tiếp
theo là huyết tương tươi 20,8%, khối tiểu cầu 8,1% và tủa lạnh là 1,1%,
Bảng 6 Tỷ lệ chế phẩm sử dụng trong nhóm bệnh nhân XHTH theo nhóm máu hệ ABO
Nhóm
máu
Chế phẩm máu Khối hồng
cầu
Khối tiểu cầu
Huyết tương tươi
Tủa lạnh
A 886 21,2 129 26,5 300 24,1 16 25,4 1.331 22,3
B 1.104 26,4 135 27,8 449 36,1 19 30,2 1.707 28,5
O 1.979 47,3 192 39,5 443 35,6 28 44,4 2642 44,2
Nhận xét: Với 5.978 đơn vị máu được sử dụng chúng tôi nhận thấy, trong các loại chế
phẩm thì tỷ lệ nhóm máu O cao nhất, tiếp theo là nhóm B cao hơn nhóm A, thấp nhất là nhóm máu AB
Bảng 7 Tỷ lệ các loại chế phẩm máu sử dụng theo phân loại XHTH
Phân loại XHTH
Chế phẩm máu (Số đơn vị sử dụng TB/BN) (X̅± SD)
XHTH cao 4,1 ± 2,9 2,6 ± 2,1 4,5 ± 4,1 3,4 ± 3,2 XHTH thấp 4,3 ± 4,1 2,7 ± 2,3 4,6 ± 4,2 4,0
Trang 5Nhận xét: Số đơn vị chế phẩm máu sử dụng trên bệnh nhân cao nhất là HTT với 4,5 ± 4,1
đơn vị/bệnh nhân, sau đó là KHC với 4,1 ± 3,2 đơn vị/bệnh nhân, thấp nhất là KTC với 2,6 ± 2,1 đơn vị/bệnh nhân Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê giữa 2 nhóm XHTH cao và XHTH thấp
IV BÀN LUẬN
4.1 Tỷ lệ nhóm máu hệ ABO ở nhóm
bệnh nhân XHTH
Qua kết quả ở bảng 1, chúng tôi đã tiến
hành nghiên cứu trên tổng số 1.490 bệnh
nhân bị XHTH cho ra tỷ lệ nhóm máu A là
20,0%, nhóm máu B là 25,4%, nhóm máu O
là 49,0%, nhóm máu AB là 5,6% Kết quả
nghiên cứu của chúng tôi cũng tương tự như
nghiên cứu của tác giả Đỗ Trung Phấn
(2004)(1) nghiên cứu về tỷ lệ hằng định nhóm
máu của người Việt nam, tác giả Trần Ngọc
Quế(2011)(2) nghiên cứu về tỷ lệ nhóm máu
ABO ở người hiến máu lần đầu và tác giả
Bùi Thị Mai An (2006)(3) nghiên cứu nhóm
máu hệ hồng cầu, các tác giả trên cũng đều
cho kết quả nhóm máu O chiếm tỷ lệ cao
nhất, nhóm AB chiếm tỷ lệ thấp nhất, sau đó
là nhóm B cao hơn nhóm A
4.2 Đặc điểm phân bố nhóm máu hệ
ABO ở nhóm bệnh nhân XHTH
Khi so sánh sự phân bố của nhóm máu hệ
ABO ở nhóm bệnh lý XHTH ở bảng số 1 với
sự phân bố nhóm máu hệ ABO của tác giả
Đỗ Trung Phấn (2004)(1) khi nghiên cứu về
chỉ số hằng định về nhóm máu hệ ABO của
người Việt Nam, chúng tôi nhận thấy ở nhóm
máu B có tỷ lệ mắc bệnh XHTH (25,4%)
thấp hơn so với người khỏe mạnh (28,3%),
nhóm máu O có tỷ lệ bị XHTH là 49,0% cao
hơn so với tỷ lệ ở người khỏe mạnh là
45,0%, sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê
với p < 0,05 Nghiên cứu của chúng tôi cũng
tương tự với nghiên cứu của tác giả Massimo
Franchini và cộng sự(4) (năm 2018) cho kết
quả nhóm máu O làm gia tăng nguy cơ chảy
máu từ đường tiêu hóa trên hơn so với người khỏe mạnh Tác giả Bahardoust M và cộng
sự(5) (năm 2018) cũng cho thấy tỷ lệ chảy máu cao nhất ở nhóm máu O khi so sánh với người khỏe mạnh
Qua so sánh, chúng tôi cũng đồng quan điểm với các tác giả, khi nhận thấy tỷ lệ nhóm máu O ở bệnh xuất huyết tiêu hóa cao hơn người khỏe mạnh Điều này được giải thích dựa trên mối liên quan của nhóm máu
hệ ABO với yếu tố von-Willebrand Yếu tố von-Willebrand có vai trò quan trọng đối với chức năng tiểu cầu, do tác dụng là cầu nối giúp tiểu cầu dính vào thành mạch tại vị trí tổn thương cũng như gắn kết với các tiểu cầu khác trong chức năng ngưng tập, các nghiên cứu của tác giả Danyelle R A Rios(6) và Silamlak Birhanu Abegaz(7) đã chỉ ra ở nhóm máu O có nồng độ von-Willebrand trong huyết tương thấp hơn khoảng 25% so với các nhóm máu khác Đồng quan điểm với các tác giả nước ngoài, tác giả Đỗ Tiến Dũng(8) (năm 2017) nghiên cứu trên sinh viên Cao đẳng tại Bệnh viện Bạch Mai cũng cho kết quả người nhóm máu O có nồng độ yếu tố VIII và von-Willebrand thấp hơn so với các nhóm máu khác Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến người có nhóm máu O dễ bị chảy máu hơn so với nhóm máu khác, từ đó nguy
cơ xuất huyết tiêu hóa của người nhóm máu
O cũng cao hơn so với những người khỏe mạnh
Số liệu bảng 2 khi nghiên cứu tỷ lệ nhóm máu hệ ABO theo các vị trí XHTH ở nhóm bệnh nhân XHTH, chúng tôi cũng nhận thấy mặc dù số lượng bệnh nhân XHTH cao
Trang 681,7% cao hơn nhiều XHTH thấp 18,3%
nhưng sự phân bố nhóm máu hệ ABO theo
các vị trí xuất huyết trong nhóm bệnh nhân
XHTH lại không có sự khác biệt với p >
0,05 Trong nghiên cứu tỷ lệ XHTH cao
chiếm tỷ lệ lớn là do thói quen sinh hoạt của
người Việt Nam với lượng rượu bia tiêu thụ
ở Việt Nam luôn đứng đầu thế giới, đặc biệt
tăng cao ở những người trong độ tuổi lao
động và sử dụng ở nam nhiều hơn nữ, đây
cũng là nguyên nhân chính gây ra các bệnh
XHTH mà đa số là XHTH ở dạ dày
Kết quả nghiên cứu số liệu bảng 3 khi
nghiên cứu tỷ lệ nhóm máu hệ ABO theo
giới tính ở nhóm bệnh nhân XHTH, chúng
tôi cũng nhận thấy tỷ lệ các nhóm máu của
hệ ABO ở giới nam và giới nữ đều phân bố
theo nhóm máu O chiếm tỷ lệ cao nhất,
nhóm máu B cao hơn nhóm máu A và thấp
nhất là nhóm máu AB Trong nghiên cứu
mặc dù tỷ lệ bệnh nhân nam chiếm tỷ lệ
79,1% cao hơn nhiều so với nữ 20,9%,
nhưng chúng tôi chưa thấy có sự khác biệt về
phân bố tỷ lệ nhóm máu hệ ABO theo giới
tính ở nhóm bệnh nhân XHTH với p > 0,05
Tỷ lệ phân bố nhóm máu hệ ABO ở giới tính
cũng tương tự như trong cộng đồng người
khỏe mạnh, đây cũng là một thuận lợi cho
việc dự trù cũng như cung cấp các chế phẩm
máu được kịp thời
4.3 Tình hình sử dụng chế phẩm máu ở
nhóm bệnh nhân XHTH
Bảng số liệu 4 khi nghiên cứu trên 1.490
bệnh nhân XHTH chúng tôi nhận thấy bệnh
nhân có truyền máu chiếm tỷ lệ rất cao
72,6%, bệnh nhân không truyền máu chiểm
tỷ lệ thấp hơn là 27,4% Qua đây chúng ta có
thể thấy nhu cầu sử dụng chế phẩm máu của
bệnh nhân XHTH là rất cao, nên việc đáp
ứng nhu cầu truyền máu kịp thời là rất cần
thiết trong quá trình điều trị cho các bệnh nhân này
Kết quả bảng số liệu 5 khi nghiên cứu với 5.978 đơn vị chế phẩm máu sử dụng để điều trị cho các bệnh nhân XHTH, chúng tôi nhận thấy loại chế phẩm máu sử dụng nhiều nhất
là khối hồng cầu với 70,0%, tiếp theo là huyết tương tươi 20,8%, khối tiểu cầu 8,1%
và ít sử dụng nhất là tủa lạnh VIII với 1,1% Điều này hoàn toàn hợp lý với bệnh cảnh của nhóm bệnh nhân XHTH, theo đó khối hồng cầu giúp bồi hoàn kịp thời tế bào hồng cầu mất đi khi bệnh nhân bị XHTH, cùng với đó
là lượng huyết tương tươi được sử dụng để
bù lại các yếu tố đông máu giúp quá trình cầm máu được diễn ra nhanh chóng hơn
Từ bảng số liệu 6 chúng tôi cũng nhận thấy trong các loại chế phẩm máu được sử dụng phân bố theo nhóm máu hệ ABO cũng tương tự như kết quả nghiên cứu của tác giả Phùng Thị Hồng Hạnh(9) (năm 2020) khi khảo sát nhu cầu sử dụng máu tại Bệnh viện Thanh Nhàn; tác giả Nguyễn Thị Tuyết Trâm(10) (năm 2020) khảo sát nhu cầu sử dụng máu tại Bệnh viện Trung ương Huế, các tác giả trên cũng cho tỷ lệ sử dụng chế phẩm máu theo thứ tự: nhóm máu O > nhóm máu B > nhóm máu A > nhóm máu AB Qua đây chúng tôi nhận thấy sự phân bố nhóm máu hệ ABO ở các loại chế phẩm máu tương
tự như sự phân bố nhóm máu hệ ABO ở người khỏe mạnh, điều này rất thuận lợi cho việc dự trù cũng như cung cấp máu cho bệnh nhân
Bảng số liệu 7 chúng tôi tiến hành nghiên cứu số đơn vị máu sử dụng trung bình cho một bệnh nhân XHTH, kết quả chúng tôi nhận thấy tỷ lệ sử dụng chế phẩm máu cao nhất là huyết tương tươi với trung bình mỗi bệnh nhân đã truyền 4,5 ± 4,1 đơn vị, sau đó
là khối hồng cầu với trung bình mỗi bệnh
Trang 7nhân đã truyền 4,1 ± 3,2 đơn vị, thấp hơn là
khối tiểu cầu với 2,6± 2,1 đơn vị Nghiên cứu
sâu hơn nhu cầu sử dụng chế phẩm máu theo
từng nguyên nhân gây XHTH, chúng tôi
nhận thấy ở các loại chế phẩm máu mặc dù
lượng bệnh nhân có XHTH cao chiếm tỷ lệ
cao hơn nhiều so với XHTH thấp nhưng
chúng tôi lại thấy tỷ lệ sử dụng các chế phẩm
máu giữa bệnh nhân XHTH cao và XHTH
thấp lại không có sự khác biệt với p > 0,05
V KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu 1.490 bệnh nhân với
5.978 đơn vị chế phẩm máu được sử dụng để
điều trị cho bệnh nhân XHTH từ 06/2020
đến ngày 06/2022 tại bệnh viện Bạch Mai,
chúng tôi rút ra một số kết luận sau:
5.1 Tỷ lệ nhóm máu hệ ABO ở bệnh
nhân XHTH:
Nhóm máu A chiếm tỷ lệ 20,0%, nhóm
máu B chiếm tỷ lệ 25,4%, nhóm máu O
chiếm tỷ lệ 49,0%, nhóm máu AB chiếm tỷ
lệ 5,6% Trong đó tỷ lệ nhóm máu hệ ABO
không khác biệt giữa bệnh nhân nam và nữ,
giữa bệnh nhân XHTH cao và XHTH thấp
5.2 Tình hình sử dụng chế phẩm máu ở
nhóm bệnh nhân XHTH:
Tỷ lệ bệnh nhân XHTH có truyền máu
chiếm 72,6%, trong đó loại chế phẩm máu sử
dụng nhiều nhất là KHC chiếm 70,0%, sau đó
là HTT với 20,8%, KTC 8,1% và thấp nhất là
Tủa lạnh VIII với 1,1% Tỷ lệ sử dụng chế
phẩm máu trung bình cao nhất là HTT với 4,5
± 4,1 đơn vị/bệnh nhân, sau đó là KHC với
trung bình 4,1 ± 3,2 đơn vị/bệnh nhân
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đỗ Trung Phấn (2013) Các giá trị sinh học
về huyết học và miễn dịch huyết hoc In: Đỗ
Trung Phấn Kỹ thuật xét nghiệm huyết học
và truyền máu ứng dụng trong lâm sàng, tái
bản lần thứ 2, pp 351 Nhà xuất bản Y học,
Hà Nội
2 Trần Ngọc Quế (2011) Nghiên cứu xây
dựng ngân hàng máu hiếm tại Viện Huyết học – Truyền máu trung ương Luận văn tiến
sĩ, trường Đại học Y Hà Nội Tr 58
3 Bùi Thị Mai An (2006) Những hiểu biết
mới về nhóm máu hệ hồng cầu và ứng dụng sinh học phân tử trong nghiên cứu kháng nguyên nhóm máu hệ hồng cầu Một số chuyên đề Huyết học – Truyền máu, tập 2, pp.170-187 Nhà xuất bản Y học Hà Nội
4 Massimo Franchini et al O blood type is a
risk factor for upper gastrointestinal bleeding J Thromb Thrombolysis 2018; 45(1): 48–50
5 Bahardoust M et al Association between
ABO Blood Group and Clinical Outcomes in Patients with Gastrointestinal Bleeding Internal Medicine: Open Access 2018; 08(1)
6 Danyelle R A Rios et al Relationship
between ABO blood groups and von Willebrand factor, ADAMTS13 and factor VIII in patients undergoing hemodialysis J Thromb Thrombolysis 2012; 33(4): 416–421
7 Silamlak Birhanu Abegaz Human ABO
Blood Groups and Their Associations with Different Diseases BioMed Research International 2021; 2021
8 Đỗ Tiến Dũng Tìm hiểu mối liên quan giữa
nồng độ một số yếu tố đông máu với các nhóm máu hệ ABO trên nhóm sinh viên khỏe mạnh của Trường Cao đẳng Y Bạch Mai Tạp chí Y học Việt Nam 2017; 467: 151- 158
9 Phùng Thị Hồng Hạnh Tình hình sử dụng
máu, chế phẩm máu và xét nghiệm hòa hợp miễn dịch tại Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2017-2019 Tạp chí Y học Việt Nam 2020; 496: 166-173
10 Nguyễn Thị Tuyết Trâm Khảo sát nhu cầu
sử dụng và khả năng cung cấp các chế phẩm tại Bệnh viện Trung Ương Huế trong 2 năm (2018-2019) Tạp chí Y học Việt Nam 2020; 496: 38-44