Đánh giá kết quả duy trì người hiến máu dự bị và cung cấp máu cho cấp cứu tại Trung tâm Y tế Đảo Cát Bà và Đảo Bạch Long Vĩ, Hải Phòng năm 2020-2022

Việc cung cấp máu cho vùng sâu, vùng xa nhất là ở hải đảo xa đất liền để cấp cứu và điều trị người bệnh là vấn đề cấp thiết. Bài viết Đánh giá kết quả duy trì người hiến máu dự bị và cung cấp máu cho cấp cứu tại Trung tâm Y tế Đảo Cát Bà và Đảo Bạch Long Vĩ, Hải Phòng năm 2020-2022.

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ DUY TRÌ NGƯỜI HIẾN MÁU DỰ BỊ

VÀ CUNG CẤP MÁU CHO CẤP CỨU TẠI TRUNG TÂM Y TẾ ĐẢO CÁT BÀ

VÀ ĐẢO BẠCH LONG VĨ, HẢI PHÒNG NĂM 2020-2022

Hoàng Văn Phóng 1 , Nguyễn Thị Thu Hiền 1 ,

Lê Thị Chuyên 1 , Phạm Văn Hoàng 2 , Đỗ Tiến Dũng 3 TÓM TẮT 16

Mục tiêu: (1) Đánh giá kết quả duy trì người

hiến máu dự bị (HMDB) tại hai đảo Cát Bà và

Bạch Long Vĩ, (2) Đánh giá hiệu quả cung cấp

máu toàn phần từ người HMDB cho cấp cứu,

điều trị tại Trung tâm Y tế đảo Cát Bà và đảo

Bạch Long Vĩ giai đoạn 2020 – 2022

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu:

nghiên cứu hồi cứu hồ sơ của bệnh viện, bệnh án

của bệnh nhân được nhận 57 đơn vị máu toàn

phần và hồ sơ sức khỏe của 62 thành viên lực

lượng HMDB tại đảo Cát Bà và đảo Bạch Long

Vĩ

Kết quả: Xây dựng và duy trì được lực

lượng HMDB bị gồm 62 người, độ tuổi trung

bình là 35,2 ± 4,8, chủ yếu là nhóm máu O

(82,3%) Người HMDB được xét nghiệm sàng

lọc định kỳ HIV, HBV, HCV và giang mai 6

tháng/lần Trong 3 năm (từ năm 2020 đến năm

2022), Trung tâm Y tế Cát Bà và Bạch Long Vĩ

đã tiếp nhận được 57 đơn vị máu (Cát Bà 30 đơn

vị và Bạch Long Vĩ 27 đơn vị) từ người HMDB,

1

Trung tâm HHTM, Bệnh viện Hữu nghị

Việt-Tiệp Hải Phòng

2

Trung tâm Y tế Cát Bà

3

Trung tâm Y tế Quân dân y Bạch Long Vĩ

Chịu trách nhiệm chính: Hoàng Văn Phóng

SĐT: 0913.017.142

Email: phongkhaduy@yahoo.com

Ngày nhận bài: 18/7/2022

Ngày phản biện khoa học: 01/8/2022

Ngày duyệt bài: 13/9/2022

kịp thời sử dụng cho cấp cứu cho 30 bệnh nhân (Cát Bà 18 bệnh nhân, Bạch Long Vĩ 12 bệnh

nhân) Kết luận: Hai đảo Cát Bà và Bạch Long

Vĩ đã xây dựng và duy trì được lực lượng HMDB với 62 thành viên, giúp đảm bảo kịp thời nhu cầu máu toàn phần cho cấp cứu Trong ba năm, Trung tâm Y tế của 2 đảo đã huy động được 57 đơn vị máu cho 30 bệnh nhân cần máu toàn phần

và không xảy ra tai biến nào

Từ khóa: sử dụng máu, truyền máu, hiến

máu dự bị

SUMMARY RESULTS OF MAINTAINING WALKING BLOOD BANK AND SUPPLYING BLOOD FOR EMERGENCY CASES IN ISLAND CAT

BA HOSPITAL AND ISLAND BACH LONG VI HOSPITAL IN 2020 – 2022

Objective: (1) Results of maintaining walking

blood bank in Cat Ba island and Bach Long Vi island (2) Evaluation of the effectiveness of collecting and using whole blood from walk-in blood donors in Cat Ba island and Bach Long Vi island

Methodology: A retrospective study was

conducted on medical records of patients who were transfused 57 whole blood units from

walk-in blood donors and health records of 62 members walk-in blood donors on Cat Ba island and Bach Long Vi island

Results: Cat Ba island and Bach Long Vi

island has established the walk-in donor panel

with 62 donors, the average age is 35,2 ± 4,8,

almost of them is O group (82,3%) The

screening test for HBV, HCV, HIV and syphilis

was done at least once a 6 month In three years,

there were 57 blood units that were collectted

from the walk-in donors (Cat Ba: 30 blood units

and Bach Long Vi: 27 blood units) for 30

patients (Cat Ba:18 patients and Bach Long Vi:

18 patients) in emergency cases Conclusion:

The walk-in donor panel was established with 62

members and plays an important role in

emergency cases in Cat Ba island and Bach Long

Vi island In three years, 2 islands have collected

57 whole bloood units for 30 patients who

needed whole blood and had no blood

transfusion accident

Keywords: Blood use, blood transfusion,

walk-in blood donation

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Việc cung cấp máu cho vùng sâu, vùng

xa nhất là ở hải đảo xa đất liền để cấp cứu và

điều trị người bệnh là vấn đề cấp thiết Trong

nhiều năm gần đây, ngành Truyền máu Việt

Nam đã xây dựng mô hình cung cấp máu cho

vùng sâu, vùng xa, biên giới và các đảo có

người dân sinh sống để cung cấp máu, các

chế phẩm máu kịp thời cho cấp cứu điều trị

người bệnh Mô hình cung cấp máu tại Phú

Quốc (Kiên Giang) và Cát Bà (Hải Phòng)

bước đầu đã cải thiện việc cung cấp máu ở

các đảo trên [1],[2]

Hải Phòng là thành phố cảng biển có

nhiều đảo có người sinh sống, là ngư trường

lớn ở Vịnh Bắc Bộ và là nơi có dịch vụ nghề

cá tại các đảo phát triển Công tác chăm sóc

sức khỏe cho người dân sống, làm ăn trên

đảo là vấn đề quan trọng, nhất là việc cung

cấp máu và chế phẩm máu cho cấp cứu điều

trị người bệnh [3]

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương Trung tâm Huyết học - Truyền máu Hải Phòng từng bước củng cố và duy trì lực lượng hiến máu dự bị (HMDB), cùng với việc dự trữ máu tại Trung tâm Y tế Cát Bà đã đáp ứng được nhu cầu về máu cho cấp cứu

và điều trị ở đảo Bạch Long Vĩ và đảo Cát

Bà [2],[3] Mô hình cung cấp máu tại các đảo

đã có hiệu quả cao cho công tác ứng cứu khi

có thảm họa, thiên tai xảy ra Chính vì vậy, ngành Y tế Hải Phòng đã đầu tư kinh phí cho việc quản lý, xây dựng và duy trì lực lượng HMDB thực chất, hiệu quả, bền vững nhằm cung cấp đủ máu tại chỗ khi có cấp cứu cần truyền máu Trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2022, lực lượng HMDB tại các đảo trên đã sẵn sàng tham gia hiến máu để cứu giúp những người bệnh qua được cơn nguy kịch Để đánh giá việc duy trì lực lượng HMDB và kết quả tiếp nhận máu từ người HMDB, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này với mục tiêu:

1 Đánh giá kết quả duy trì người hiến máu dự bị tại đảo Cát Bà và đảo Bạch Long

Vĩ

2 Đánh giá hiệu quả cung cấp máu toàn phần từ người hiến máu dự bị cho cấp cứu tại Trung tâm Y tế đảo Cát Bà và Bạch Long Vĩ trong giai đoạn 2020 - 2022

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu

- Người hiến máu dự bị: 62 người (Cát

Bà 36 người và Bạch Long Vĩ 26 người)

- Đơn vị máu toàn phần từ người HMDB hiến: 57 đơn vị (Cát Bà 30 đơn vị và Bạch Long Vĩ 27 đơn vị)

- 30 bệnh nhân được truyền máu toàn phần từ người HMDB tại Tại Trung tâm Y tế đảo Cát Bà (18 bệnh nhân: Năm 2020 có 6

bệnh nhân; 2021 có 10 bệnh nhân và 2022 có

2 bệnh nhân) và Bạch Long Vĩ (12 bệnh

nhân: Năm 2020 có 4 bệnh nhân; 2021 có 6

bệnh nhân và 2022 có 2 bệnh nhân)

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Thời gian: tháng 6 năm 2020 đến tháng

6 năm 2022

Địa điểm: Tại đảo Cát Bà và đảo Bạch

Long Vĩ thành phố Hải Phòng

2.3 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu hồi cứu Dựa vào thống kê

bệnh án, sổ theo dõi truyền máu và hồ sơ

theo dõi sức khỏe của người HMDB tại

Trung tâm Y tế Cát Bà và Trung tâm Y tế Quân dân y Bạch Long Vĩ

2.4 Nội dung nghiên cứu

- Các chỉ số nghiên cứu: Các chỉ số về tuổi, giới, nghề nghiệp của người HMDB; Tỷ

lệ % người tham gia hiến máu được huy động; tỷ lệ lây nhiễm các virus HIV, HBV, HCV, giang mai, thực hiện an toàn truyền máu và đánh giá tai biến truyền máu

- Các thông số này được so sánh với kết quả của các nghiên cứu của các tác giả khác trước đó để đánh giá hiệu quả

2.5 Xử lý số liệu: bằng Microsoft Excel

và các test thống kê thông dụng

III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Kết quả duy trì lực lượng hiến máu dự bị tại đảo Cát Bà và đảo Bạch Long Vĩ

Bảng 3.1 Kết quả tuyển chọn và quản lý người hiến máu dự bị tại đảo Cát Bà

Năm

Nhận xét: Năm 2020 có 38 người đăng ký cũ, 6 người đăng ký mới tham gia lực lượng

HMDB, có 05 người không tham gia, số người đăng ký HMDB là 39 người Năm 2021 còn

36 người và đến tháng 6 năm 2022 có 36 người tham gia HMDB đạt tiêu chuẩn hiến máu, như vậy số người đăng ký HMDB có xu hướng giảm trong năm 2021 và 2022

Bảng 3.2 Kết quả tuyển chọn và quản lý người hiến máu dự bị tại đảo Bạch Long Vĩ

Năm

Nhận xét: Năm 2020 có 18 người đăng ký cũ, 6 người đăng ký mới tham gia lực lượng

HMDB, có 01 người không tham gia, số người đăng ký HMDB là 23 người Năm 2021 có 26 người và đến tháng 6 năm 2022 có 26 người tham gia HMDB đạt tiêu chuẩn hiến máu Như vậy số người đăng ký HMDB năm 2022 tăng hơn so với năm 2020

Bảng 3.3 Đặc điểm tuổi, giới, nghề nghiệp của người hiến máu dự bị tại đảo Cát Bà và đảo Bạch Long Vĩ

Địa điểm

Thông số

Đảo Cát Bà (n = 36)

Đảo Bạch Long Vĩ (n = 26)

Tổng số

2 đảo (n = 62)

Số lượng % Số lượng %

Số lượng %

Nghề

nghiệp

Công chức - Viên chức 25 69,5 20 76,9 45 72,6

Nhận xét:

- Đảo Cát Bà xây dựng và duy trì được lực lượng HMDB là 36 người trong đó có 24 nam

và 12 nữ, chủ yếu là cán bộ công chức và viên chức chiếm 69,5%, lực lượng vũ trang chiếm 19,4% và lao động tự do chiếm 11,1%

- Đảo Bạch Long Vĩ xây dựng và duy trì được lực lượng HMDB là 26 người trong đó có

15 nam và 11 nữ, chủ yếu là cán bộ công chức và viên chức chiếm 76,9%, lực lượng vũ trang chiếm 23,1%

- Độ tuổi trung bình của lực lượng HMDB ở 2 đảo là 35,2 ± 4,8 tuổi

Bảng 3.4 Tỷ lệ nhóm máu của người người hiến máu dự bị tại đảo Cát Bà và Bạch Long Vĩ

Địa điểm

Nhóm máu

Đảo Cát Bà Đảo Bạch Long Vĩ Tổng số

Số lượng % Số lượng % Số lượng %

Nhận xét: Trong 62 người tham gia HMDB, tỷ lệ người có nhóm máu O chiếm đa số là

82,3%, nhóm máu B chiếm 9,6%, nhóm máu A chiếm 6,5% và nhóm máu AB chiếm 1,6%

Bảng 3.5 Kết quả xét nghiệm sàng lọc định kỳ tác nhân lây truyền qua đường máu của người hiến máu dự bị ở đảo Cát Bà

Năm Chỉ số

2020

Giang mai (+) 0 0 0 0

Nhận xét: Tỷ lệ nhiễm HIV, HBV, HCV, giang mai ở lực lượng HMDB tại Cát Bà rất

thấp chỉ có 2 trường hợp dương tính với HBV chiếm 4,5% năm 2020, chung cho cả 3 năm là 1,3% Năm 2021 và năm 2022 không có người nhiễm HBV, HCV, HIV và giang mai

Bảng 3.6 Kết quả xét nghiệm sàng lọc định kỳ tác nhân lây truyền qua đường máu của người HMDB ở đảo Bạch Long Vĩ

Năm Chỉ số

2020

Nhận xét: Tỷ lệ nhiễm HIV, HBV, HCV và giang mai ở lực lượng HMDB tại đảo Bạch

Long Vĩ có 1 trường hợp dương tính với HBV chiếm 4,2% năm 2020, chung cho cả 3 năm là 0,9% Năm 2021 và năm 2022 không có người HMDB nào nhiễm HBV, HCV, HIV và giang mai

3.2 Hiệu quả huy động người hiến máu dự bị, sử dụng máu cho cấp cứu tại Trung tâm Y tế đảo Cát Bà và đảo Bạch Long Vĩ

Bảng 3.7 Nhu cầu máu sử dụng tại Trung tâm Y tế Cát Bà

Năm

Nhận xét: Trong 3 năm nhu cầu sử dụng máu và chế phẩm cho cấp cứu tại Trung tâm Y

tế Cát Bà là 108 đơn vị Trong đó có 30 đơn vị máu toàn phần, 45 đơn vị khối hồng cầu, 25 đơn vị huyết tương tươi đông lạnh và 8 đơn vị khối tiểu cầu máy

Bảng 3.8 Kết quả huy động hiến máu của người hiến máu dự bị ở đảo Cát Bà

Năm Chỉ số

Số người được gọi/ Số

người đăng ký HMDB 18/39 46,2 20/36 55,6 8/36 22,2 46/111 41,8

Số người đến hiến máu/

Số người được gọi 14/18 77,8 16/20 80,0 6/8 75,0 36/46 78,2

Số người hiến máu được/ 12/14 85,7 14/16 87,5 4/6 67,0 30/36 83,3

Số người đến HM

Số đơn vị máu đã sử

dụng/ Số đơn vị máu hiến 12/12 100,0 14/14 100,0 4/4 100,0 30/30 100,0

Nhận xét: Lượng máu dự trữ tại Trung tâm Y tế không đủ để cung cấp cho những trường

hợp cấp cứu khẩn cấp nên vẫn cần 30 đơn vị máu tiếp nhận từ người HMDB Trong 3 năm,

số người cần huy động đến hiến máu chiếm 41,8% so với số người đăng ký HMDB Số người đến hiến máu được đạt 78,2% so với số người được gọi và toàn bộ số máu tiếp nhận đã sử dụng hết cho người bệnh an toàn

Bảng 3.9 Kết quả huy động thực tế người hiến máu dự bị ở đảo Bạch Long Vĩ

Năm Chỉ số

Số người được gọi/ Số

người đăng ký HMDB 14/23 60,9 20/26 76,9 8/26 30,8 42/75 56,0

Số người đến hiến máu/

Số người được gọi 12/14 85,7 18/20 90,0 6/8 75,0 36/42 85,7

Số người hiến máu được/

Số người đến HM 9/12 75,0 14/18 77,8 4/6 67,0 27/36 75,0

Số đơn vị máu đã sử

dụng/ Số đơn vị máu hiến 9/9 100,0 14/14 100,0 4/4 100,0 27/27 100,0

Nhận xét: Đảo Bạch Long Vĩ chưa có điều kiện dự trữ máu và chế phẩm nên việc cung

cấp máu hoàn toàn lấy từ người HMDB Trong 42 lượt người HMDB được huy động đến hiến máu chiếm 56% trong tổng số người đăng ký HMDB Số người đến hiến máu chiếm 85,7% so với số người được gọi và số người hiến máu được chiếm 75% so với số người đến hiến máu 100% số đơn vị máu tiếp nhận được sử dụng hết cho người bệnh an toàn

Bảng 3.10 Kết quả xét nghiệm sàng lọc đơn vị máu toàn phần tiếp nhận từ người HMDB ở đảo Cát Bà

Kết quả

Xét nghiệm

(+) (-) (+) (-) (+) (-) (+) (-) Năm

2020

Kỹ thuật NAT (n = 12) 0 12 0 12 0 12 Không làm Năm

2021

Kỹ thuật NAT (n = 14) 0 14 0 14 0 14 Không làm Năm

2022

Nhận xét: Sau khi lấy máu, toàn bộ các đơn vị máu toàn phần thu được từ người HMDB

đều được làm xét nghiệm test nhanh với HBsAg, anti-HCV, anti-HIV và giang mai, kết quả 100% không phản ứng Sau truyền máu, mẫu huyết thanh lưu của tất cả các mẫu máu được xét nghiệm lại bằng kỹ thuật ELlSA và kỹ thuật NAT cho HBV, HCV, HIV và kết quả 100%

âm tính

Bảng 3.11 Kết quả xét nghiệm sàng lọc đơn vị máu toàn phần tiếp nhận từ người HMDB ở đảo Bạch Long Vĩ

Kết quả

Kỹ thuật

(+) (-) (+) (-) (+) (-) (+) (-) Năm

2020

Kỹ thuật NAT (n = 9) 0 9 0 9 0 9 Không làm Năm

2021

Kỹ thuật NAT (n = 14) 0 14 0 14 0 14 Không làm Năm

2022

Kỹ thuật NAT (n = 4) 0 4 0 4 0 4 Không làm

Nhận xét: Sau khi lấy máu, toàn bộ các đơn vị máu toàn phần thu được từ người HMDB

đều được làm xét nghiệm nhanh với HBsAg, anti-HCV, anti-HIV và giang mai, kết quả 100% không phản ứng Sau truyền máu, mẫu huyết thanh lưu của tất cả các mẫu máu được xét nghiệm lại bằng kỹ thuật ELISA và kỹ thuật NAT cho HBV, HCV, HIV và kết quả 100% âm tính

Bảng 3.12 Kết quả thực hiện quy trình truyền máu lâm sàng với máu toàn phần tại Trung tâm Y tế Cát Bà và Trung tâm Y tế Quân dân y Bạch Long Vĩ

Năm Xét nghiệm

Cộng

Định nhóm máu hệ ABO của bệnh

nhân tại giường bằng huyết thanh mẫu 10 100,0 16 100,0 4 100,0 30 Định nhóm máu hệ ABO của đơn vị

máu toàn phần tại giường bằng huyết

Tai biến truyền máu phải xử trí 0 0 0 0 0 0 0

Nhận xét: Khi thực hiện truyền máu toàn phần, bệnh viện đã thực hiện định nhóm máu

ABO của đơn vị máu và mẫu máu bệnh nhân tại giường bệnh Không xảy ra tai biến truyền máu nào phải xử trí

IV BÀN LUẬN

4.1 Kết quả duy trì lực lượng hiến

máu dự bị tại đảo Cát Bà và Bạch Long

Vĩ

Mô hình cung cấp máu tại huyện đảo Cát

Hải được Viện Huyết học - Truyền máu

Trung ương xây dựng từ năm 2012 Sau khi

cầu Tân Vũ - Lạch Huyện nối đảo Cát Hải

với đất liền, huyện đảo Cát Hải chỉ còn đảo

Cát Bà duy trì lực lượng HMDB Để duy trì

lực lượng HMDB ở đây, Trung tâm Huyết

học - Truyền máu tăng cường công tác quản

lý và tuyên truyền vận động người HMDB,

sẵn sàng hiến máu khi có cấp cứu xảy ra

Đồng thời, Trung tâm cũng xây dựng lực

lượng HMDB tại đảo Bạch Long Vĩ với cách

làm tương tự như mô hình ở Cát Bà để cung

cấp máu kịp thời khi có yêu cầu

Kết quả bảng 3.1 cho thấy: Tại đảo Cát

Bà, nhu cầu sử dụng máu thực tế và lượng

máu được dự trữ tại Trung tâm Y tế Cát Bà

nên số người HMDB trong diện quản lý là 36

người thấp hơn so với mô hình của tác giả

Ngô Mạnh Quân đã xây dựng tại đảo Phú

Quốc năm 2013 là 71 người [2] Lý do nhu

cầu máu và chế phẩm đã được Trung tâm Y

tế Cát Bà dự trữ tương đối tốt nên nhu cầu

huy động từ người HMDB giảm [3]

Kết quả bảng 3.2 cho thấy, đảo Bạch

Long Vĩ không có điều kiện dự trữ máu nên

số lượng máu sử dụng hoàn toàn phụ thuộc

vào lực lượng HMDB Năm 2020, thông qua

các cơ quan, tổ chức xã hội và trong cộng

đồng dân cư tại đảo đã có 23 người đăng ký

tham gia HMDB Năm 2021 và năm 2022

lực lượng tham gia HMDB tăng lên 26

người, những người này đều có nhận thức tốt

về HMTN, sẵn sàng tham gia hiến máu

Ở bảng 3.3 cho thấy: Người HMDB ở 2 đảo có tỷ lệ nam chiếm 72,6% cao hơn nữ là 37,1% Kết quả này tương đương với kết quả của tác giả Ngô Mạnh Quân xây dựng năm 2012-2013 Tuy nhiên, về độ tuổi trung bình của người HMDB của chúng tôi là 35,2 ± 4,8 tuổi cao hơn nghiên cứu của tác giả Ngô Mạnh Quân là 31,2 ± 5,7 tuổi [2] Chúng tôi tập trung vận động nhiều vào đối tượng là công chức, viên chức giữ trọng trách lãnh đạo trong các cơ quan đoàn thể, những người này có tinh thần trách nhiệm và làm gương trong công việc hiến máu tốt hơn [3],[7] Tất cả những người tham gia hiến máu của chúng tôi có nhóm máu O là chủ yếu chiếm 82,3%, kết quả được trình bày ở bảng 3.4 Về cơ cấu nhóm máu của người đăng ký HMDB, theo Nguyễn Anh Trí để kịp thời có máu truyền cho các trường hợp cấp cứu khẩn cấp nên dùng máu nhóm O, khi chọn người HMDB ưu tiên chọn người nhóm máu O Rh(D) dương [1], nếu có điều kiện chúng ta

có thể truyền khối hồng cầu lắng cũng là một biện pháp đảm bảo an toàn truyền máu Cũng theo tác giả Bạch Quốc Khánh, máu toàn phần nhóm O có thể truyền cho các nhóm máu khác trong trường hợp khẩn cấp [5] Tác giả Bùi Thị Mai An cũng cho rằng nên tuyển chọn hầu hết hoặc chỉ chọn những người có nhóm máu O cho người HMDB [6] Bởi HMDB là phục vụ cấp cứu, lấy máu nhanh

và truyền sớm, do vậy, để hạn chế tai biến do truyền máu khác nhóm, tăng tỷ lệ huy động người hiến máu thành công, trong khi chờ

được cung cấp chế phẩm máu hoặc cấp cứu

bệnh nhân qua đợt mất máu cấp, truyền máu

toàn phần nhóm O là phù hợp[4],[6],[7]

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, quy trình truyền

máu lâm sàng cấp cứu khi có chỉ định, nếu

cần máu trong vòng dưới 1 giờ thì ưu tiên

nhóm máu O [8] Do đó, ngay khi tuyển chọn

người HMDB ở đảo Cát Bà có 80,6% người

nhóm máu O và đảo Bạch Long Vĩ có 84,6%

người có nhóm máu O Đồng thời, chúng tôi

cũng lựa chọn những nhóm máu khác như

nhóm máu A, nhóm máu B và cả nhóm AB

để tăng cơ hội truyền máu cùng nhóm khi

cần Các nhóm máu A, nhóm máu B và nhóm

máu AB của người HMDB lần lượt là 6,5%,

9,6% và 1,6% (chung cho 2 đảo)

Chúng tôi tiến hành rút ngắn thời gian

khám sức khỏe, thực hiện các xét nghiệm

bằng test nhanh HIV, HBV, HCV và giang

mai định kỳ mỗi 6 tháng một lần so với quy

định (năm/1 lần), để tăng độ an toàn cho

người HMDB Việc thực hiện các test nhanh

là những kỹ thuật đơn giản, giá thành thấp

phù hợp với trang thiết bị và nhân lực hiện có

tại các đảo Trong thời gian tới có điều kiện

về kinh phí, chúng tôi triển khai các kỹ thuật

sàng lọc cao hơn như ELISA hoặc hóa phát

quang và kỹ thuật NAT cho người HMDB

Việc rút ngắn thời gian xét nghiệm sàng lọc

bằng test nhanh dựa vào khuyến cáo của Bộ

Y tế (sàng lọc HBV bằng test nhanh cho

người hiến máu lần đầu và những người hiến

máu nhắc lại quá 6 tháng) Do đó, chúng tôi

rút ngắn thời gian sàng lọc HIV, HBV, HCV

và giang để làm tăng độ an toàn cho đơn vị

máu tiếp nhận từ người HMDB [7] Trong

nghiên cứu này, ở bảng 3.5 và 3.6 cho thấy:

Tỷ lệ người HMDB qua tuyển chọn có xét nghiệm dương tính tương đối thấp (ở đảo Cát

Bà là 1,3% phản ứng với HBV và đảo Bạch Long Vĩ là 0,9% phản ứng với HBV), thấp hơn so với nghiên cứu của tác giả Ngô Mạnh Quân ở đảo Phú Quốc là (5-5,3%) [2] Điều này cho thấy vai trò của việc sàng lọc định

kỳ người HMDB 6 tháng /1 lần làm tỷ lệ nhiễm các bệnh lây qua đường truyền máu giảm đáng kể, đảm bảo an toàn cho đơn vị máu huy động từ người HMDB

4.2 Hiệu quả huy động người hiến máu dự bị và sử dụng máu cho cấp cứu đảo Cát Bà và đảo Bạch Long Vĩ

Nhu cầu sử dụng máu của Trung tâm Y tế Cát Bà ngày càng tăng do số bệnh nhân cấp cứu và điều trị cần đến truyền máu tăng Theo kết quả ở bảng 3.7 nhu cầu máu của Trung tâm Y tế Cát Bà từ năm 2020 đến năm

2022 là 108 đơn vị máu và chế phẩm Trong

đó Trung tâm đã dự trữ được 78 đơn vị chiếm 72% tổng số máu sử dụng Tuy nhiên, còn 30 đơn vị máu chiếm 28% phải huy động

từ người HMDB Tại đảo Bạch Long Vĩ, nhu cầu sử dụng máu trong 3 năm là 27 đơn vị, với số lượng máu trên, chúng tôi huy động tương đối thuận lợi từ người HMDB, kết quả thể hiện ở bảng 3.8

Trong 3 năm, đảo Cát Bà cần 30 đơn vị máu toàn phần, chúng tôi đã huy động 36 lượt người HMDB hiệu quả đạt 83,3%, được thể hiện ở bảng 3.8 Đảo Bạch Long Vĩ cần

27 đơn vị máu toàn phần, chúng tôi huy động

36 lượt người HMDB hiệu quả đạt 75%, được trình bày ở bảng 3.9

Trong nghiên cứu của tác giả Ngô Mạnh

Quân tại đảo Phú Quốc, năm 2013 huy động

được 24 đơn vị máu toàn phần sau khi gọi 35

người HMDB đạt 68,6% số người huy động

[2] Qua đó cho thấy hiệu quả sẵn sàng hiến

máu của người HMDB tại đảo Cát Bà và

Bạch Long Vĩ giai đoạn 2020 – 2022 cao hơn

so với đảo Phú Quốc năm 2013 Có được

điều này do công tác tuyên truyền vận động

và quản lý người HMDB của chúng tôi được

làm thường xuyên nên ý thức hiến máu của

người HMDB tốt hơn

Sau khi thực hiện sàng lọc bằng test

nhanh, toàn bộ các đơn vị máu thu được đều

đạt tiêu chuẩn và được truyền cho người

bệnh Tất cả các đơn vị máu đều được lưu

mẫu huyết thanh và làm lại xét nghiệm sàng

lọc HBV, HCV, HIV bằng kỹ thuật ELISA

và NAT tại Trung tâm Huyết học - Truyền

máu Hải Phòng, kết quả 100% âm tính được

trình bày ở bảng 3.10 và 3.11 Kết quả này

cho thấy mức độ an toàn các bệnh lây nhiễm

qua đường máu của người HMDB ở đảo Cát

Bà và Bạch Long Vĩ rất cao không có trường

hợp nào nhiễm HIV, HBV, HCV sau khi đã

kiểm tra lại bằng kỹ thuật ELISA và NAT

Từ đó cho thấy việc tuyên truyền nâng cao ý

thức của người HMDB đặc biệt việc kiểm tra

thường xuyên các xét nghiệm sàng lọc bằng

test nhanh cũng mang lại hiệu quả rất tốt

[4],[6],[7]

Bảng 3.12 cho thấy truyền máu lâm sàng

với máu toàn phần tại các Trung tâm Y tế tại

hai đảo được thực hiện theo đúng quy định

của Bộ Y tế Hai Trung tâm Y tế ở hai đảo đã

thực hiện định nhóm máu hệ ABO cho bệnh

nhân và đơn vị máu toàn phần tại giường bệnh bằng huyết thanh mẫu Trong và sau khi truyền máu không xảy ra tai biến truyền máu nặng nào[7]

Như vậy, việc xây dựng và duy trì lực lượng HMDB đã góp phần giúp đảm bảo nguồn máu kịp thời và giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường truyền máu cho người bệnh tại đảo Cát Bà và Bạch Long Vĩ

V KẾT LUẬN

Đảo Cát Bà và đảo Bạch Long Vĩ thành phố Hải Phòng đã xây dựng và duy trì được lực lượng HMDB thực chất, hiệu quả và bền vững, giúp đảm bảo kịp thời nhu cầu máu toàn phần cho cấp cứu:

l Đã xây dựng và duy trì được lực lượng hiến máu dự bị:

- Người đăng ký HMDB gồm 62 người (Cát Bà 36 người, Bạch Long Vĩ 26 người),

- Độ tuổi trung bình là 35,2 ± 4,8 tuổi

- Công chức, viên chức là chủ yếu chiếm 72,6%

- Người có nhóm máu O chiếm 82,3%

2 Hiệu quả huy động người tham gia HMDB:

- Trong 3 năm, đảo Cát Bà đã huy động

30 đơn vị máu, hiệu quả đạt 83,3% số người huy động tham gia hiến máu và đảo Bạch Long Vĩ đã huy động được 27 đơn vị máu, hiệu quả đạt 75% số người huy động tham gia hiến máu

- Kết quả xét nghiệm sàng lọc đơn vị máu tiếp nhận từ người hiến máu dự bị: 100% âm tính với HIV, HBV, HCV (làm test nhanh,