BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG PAGE 14 Chuyên đề NỘI DUNG CƠ BẢN NGHỊ QUYẾT SỐ 1302020QH14 NGÀY 13112020 CỦA QUỐC HỘI VỀ THAM GIA LỰC LƯỢNG GÌN GIỮ HÒA BÌNH CỦA LIÊN HỢP QUỐC Nghị quyết số 1302020QH14..............................
Trang 1CỦA QUỐC HỘI VỀ THAM GIA LỰC LƯỢNG GÌN GIỮ HÒA BÌNH
CỦA LIÊN HỢP QUỐC
Nghị quyết số 130/2020/QH14 về tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc được Quốc hội khóa XIV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 ngày 13/11/2020; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2021 (Nghị quyết số 130/2020/QH14)
I SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH NGHỊ QUYẾT SỐ 130/2020/QH14
1 Hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ra đời từ năm 1948, là một
cơ chế đặc biệt được Liên hợp quốc giao cho Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thành lập dưới hình thức các phái bộ nhằm giúp tạo điều kiện chấm dứt xung đột
và gìn giữ hòa bình, thông qua việc triển khai các lực lượng do các nước thành viên đóng góp đặt dưới sự chỉ huy của Liên hợp quốc
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc cử lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc Điều này nhằm thực thi Hiến pháp năm 2013 và thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, phù hợp với Nghị quyết Đại hội XI, Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10/4/2013 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế, thể hiện Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế Ngày 23/11/2012, Bộ Chính trị đã thông qua Đề án Tổng thể
về việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (sau đây
viết gọn là Đề án Tổng thể); ngày 05/12/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê
duyệt Đề án Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc giai đoạn 2014 - 2020 và những năm tiếp theo; ngày 30/10/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Công an nhân dân Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc giai đoạn 2014 - 2020 và những năm tiếp theo Đây là những chủ trương quan trọng để Bộ Quốc phòng và Bộ Công
an chuẩn bị nguồn lực, đặc biệt là nhân sự để tham gia theo lộ trình đã được nêu trong Đề án Tổng thể, phát huy các lĩnh vực có thế mạnh của Việt Nam như quân y, công binh, hậu cần, cảnh sát, để đóng góp vào hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
Thực tế, từ tháng 6/2014 đến tháng 12/2020, Việt Nam đã cử 175 lượt cán
bộ, nhân viên thuộc Bộ Quốc phòng đi làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại các Phái bộ Cộng hòa Trung Phi, Nam Xu-đăng và Cục Hoạt động hòa bình tại Trụ sở Liên hợp quốc1 Hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Quốc phòng chuẩn bị triển khai lực lượng công binh thuộc Quân đội nhân dân Việt
1 49 lượt cán bộ theo hình thức cá nhân; 126 lượt cán bộ, nhân viên theo hình thức đơn vị (Bệnh viện dã
chiến cấp 2 số 1 và số 2).
Trang 2Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (quân số khoảng 320
người) Lực lượng tham gia của Việt Nam đã và đang hoàn thành xuất sắc
nhiệm vụ, được Đảng, Nhà nước, Nhân dân ghi nhận, đồng tình ủng hộ và Liên hợp quốc cùng cộng đồng quốc tế đánh giá cao2 Về tài chính, với nguồn tiền bồi hoàn của Liên hợp quốc (hơn 4,8 triệu đô-la Mỹ) và sự hỗ trợ của quốc tế (hơn
20 triệu đô-la Mỹ) đã góp phần giảm đáng kể ngân sách Nhà nước đầu tư cho việc tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam3
Thực hiện Đề án Công an nhân dân tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc giai đoạn 2014 - 2020 và những năm tiếp theo, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công an tích cực làm công tác chuẩn bị lực lượng, như: đào tạo, huấn luyện cán bộ theo các tiêu chuẩn của Liên hợp quốc4; nghiên cứu, đánh giá các địa bàn có thể cử lực lượng triển khai; thiết lập mối quan hệ hợp tác, trao đổi thông tin với các cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc… Trong thời gian tới,
dự kiến thành lập Văn phòng Thường trực về Công an nhân dân Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc theo hình thức kiêm nhiệm để thúc đẩy công tác chuẩn bị; hoàn thiện cơ sở pháp lý và phấn đấu cử cán bộ, sĩ quan Công an nhân dân đi làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại các phái bộ của Liên hợp quốc từ năm 2021
2 Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc đã và đang thúc
đẩy, tăng cường mối quan hệ hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam với các nước5, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc
tế, đóng góp vào sự thành công của Việt Nam trong việc ứng cử vào vị trí Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 Đảng, Nhà nước và Quốc hội Việt Nam đã có chủ trương về việc Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập quốc tế Hiến pháp sửa đổi năm 2013 đã tạo cơ
sở pháp lý để Việt Nam tham gia các hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình trong khu vực và trên thế giới6 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 162/2016/NĐ-CP
2 02 lần Liên hợp quốc gửi thư cảm ơn Chính phủ Việt Nam; 29 lượt cá nhân được Liên hợp quốc đánh
giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ (chiếm 31%, trong khi tỷ lệ trung bình của các nước là 2%); 03 Huân chương
Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba và nhiều bằng khen của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng
3
Hoa Kỳ, Ốt-xờ-trây-li-a hỗ trợ trang bị huấn luyện và triển khai, xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ công
tác huấn luyện (trị giá hơn 11,7 triệu đô-la Mỹ); Ốt-xờ-trây-li-a hỗ trợ vận chuyển lực lượng và trang thiết bị tới phái bộ (trị giá hơn 1,23 triệu đô-la Mỹ); Liên hợp quốc, Anh, Ốt-xờ-trây-li-a, Trung Quốc, Nhật Bản, Pháp,
Hoa Kỳ đã hỗ trợ kinh phí đào tạo tiếng Anh và chuyên môn gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc cho hàng trăm
lượt cán bộ, sĩ quan (trị giá tương đương khoảng 8 triệu đô-la Mỹ).
4 Bộ Công an đã cử 10 lượt cán bộ tham gia các khóa của Liên hợp quốc về đào tạo sĩ quan cao cấp, kỹ năng quản lý, lập kế hoạch, đào tạo ngoại ngữ, tập huấn nghiệp vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Tây Ban Nha, Ốt-xờ-trây-li-a, Thụy Sĩ, Ma-lay-xi-a, Trung Quốc; cử 08 cán bộ tham gia ứng tuyển vào các vị trí khác nhau của cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc về gìn giữ hòa bình tại I-ta-li-a và Hoa Kỳ.
5 Việt Nam đã ký 9 Bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc với các nước đối tác gồm: Ốt-xờ-trây-li-a (18/3/2015), Trung Quốc (7/4/2015), Hoa Kỳ (7/7/2015), Hàn Quốc (11/9/2015), Nhật Bản (15/9/2015), Ấn Độ (3/9/2016), Pháp (10/11/16), Niu Di-lân (07/11/2017), Liên bang Nga (22/11/2017).
6
Điều 64 Hiến pháp năm 2013 quy định: “ Nhà nước củng cố và tăng cường nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân mà nòng cốt là lực lượng vũ trang nhân dân; phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước
để bảo vệ vững chắc Tổ quốc, góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới”; Điều 65 Hiến pháp năm
2013 quy định: "Lực lượng vũ trang nhân dân… cùng toàn dân xây dựng đất nước và thực hiện nghĩa vụ quốc
Trang 3ngày 14/12/2016 quy định một số chế độ, chính sách đối với cá nhân và công tác bảo đảm đối với các tổ chức của Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành 03 thông tư về lĩnh vực này7 Tuy nhiên, việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc là một nhiệm vụ mới, hiện nay chưa được thể chế hóa bằng các văn bản pháp luật của Quốc hội để cụ thể hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về lĩnh vực này Trong quá trình triển khai tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc đã và đang phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập, nhất là về cơ sở pháp lý:
Cơ chế xây dựng lực lượng, thẩm quyền, quy trình triển khai lực lượng, công tác quản lý Nhà nước, bảo đảm nguồn lực, chế độ, chính sách đối với việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc8
3 Bộ Chính trị đã giao Ban Cán sự đảng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ
chỉ đạo, nghiên cứu đề xuất xây dựng văn bản pháp lý của Quốc hội về việc Việt
Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (Công văn số
4387-CV/VPTW ngày 14/7/2017 của Văn phòng Trung ương Đảng); giao Bộ Quốc
phòng đề xuất quy trình cụ thể việc cử nhân sự của Việt Nam tham gia hoạt
động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc phù hợp với tình hình mới (Công văn số
6321-CV/VPTW ngày 07/4/2018 của Văn phòng Trung ương Đảng).
Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh đã đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về việc
Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (Công văn số
233/VPCTN-QPAN-m ngày 12/ 02/2018 của Văn phòng Chủ tịch nước) Vì vậy,
việc xây dựng, ban hành Nghị quyết của Quốc hội về tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc nhằm quán triệt quan điểm của Đảng về đẩy mạnh
rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật để phù hợp với thông lệ quốc tế, các điều ước và thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam
là thành viên tại Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020
Từ các lý do nêu trên, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết về tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc là phù hợp và cần thiết
II MỤC ĐÍCH VÀ QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG NGHỊ
tế”.
7 03 thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành bao gồm: (i) Thông tư số 156/2017/TT-BQP
ngày 28 tháng 6 năm 2017 quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số
162/2016/NĐ-CP ngày 14 tháng 12 năm 2016 quy định một số chế độ, chính sách đối với cá nhân và công tác bảo đảm đối với các tổ chức của Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc thuộc phạm vi quản lý của Bộ
Quốc phòng; (ii) Thông tư số 171/2018/TT-BQP ngày 19 tháng 12 năm 2018 quy định về quản lý, chỉ huy, chỉ
đạo, điều hành đối với lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc thuộc phạm vi quản lý của
Bộ Quốc phòng; (iii) Thông tư số 23/2019/TT-BQP ngày 12 tháng 3 năm 2019 quy định tiêu chuẩn sức khỏe
quân nhân tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
8 Ngày 31 tháng 12 năm 2019, Bộ Quốc phòng đã có Báo cáo số 14733/BC-BQP đánh giá tác động chính sách, Báo cáo số 14734/BC-BQP tổng kết việc thi hành pháp luật liên quan đến việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Trang 4QUYẾT SỐ 130/2020/QH14
1 Mục đích
Xây dựng khung pháp lý về tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc để triển khai lực lượng tham gia theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là thành viên; nâng cao hiệu quả quản lý, chỉ huy, điều hành, thực hiện nhiệm vụ; đảm bảo hợp lý chế độ chính sách; chuẩn hóa quy trình, thủ tục pháp lý trong việc chuẩn bị lực lượng, phương tiện, triển khai, điều chỉnh, rút lực lượng và xử lý những vấn đề phát sinh tại địa bàn
2 Quan điểm
- Quán triệt đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; nâng cao vị thế đất nước; vì lợi ích quốc gia, dân tộc, phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng về hội nhập quốc tế
- Phù hợp với quy định của Hiến chương Liên hợp quốc, các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên
- Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, sự thống nhất của Nghị quyết với hệ thống pháp luật Việt Nam; bảo đảm tính khả thi của Nghị quyết, phù hợp với điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội của Việt Nam
- Bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
III BỐ CỤC CỦA NGHỊ QUYẾT SỐ 130/2020/QH14
Nghị quyết gồm 6 chương, 18 điều Cụ thể như sau:
- Chương I: Quy định chung: Gồm 06 điều (từ Điều 1 đến Điều 6) quy
định Phạm vi điều chỉnh; đối tượng áp dụng; nguyên tắc, hình thức và lĩnh vực tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc; xử lý vi phạm, khiếu nại Trong đó dự thảo Nghị quyết chỉ quy định lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng,
Bộ Công an tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc trên cơ sở khoản 2 Điều 89 Hiến pháp năm 2013
- Chương II: Lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa
bình Liên hợp quốc: Gồm 04 điều (từ Điều 7 đến Điều 10) quy định về xây
dựng lực lượng; trang phục, trang bị, phương tiện, vũ khí
- Chương III: Thẩm quyền, quy trình triển khai lực lượng: Gồm 03
điều (từ Điều 11 đến Điều 13) quy định thẩm quyền quyết định việc cử, điều chỉnh, rút lực lượng và quy trình cử, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
- Chương IV: Kinh phí đảm bảo và chế độ, chính sách: Gồm 02 điều
(Điều 14 và Điều 15) quy định kinh phí đảm bảo cho việc tham gia lực lượng
Trang 5gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; việc quản lý, sử dụng tiền bồi hoàn của Liên hợp quốc; chế độ chính sách cho cá nhân, đơn vị trực tiếp, gián tiếp tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
- Chương V: Quản lý nhà nước: Gồm 02 điều (Điều 16 và Điều 17) quy
định nội dung quản lý nhà nước; nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, các Bộ,
cơ quan ngang Bộ trong tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
- Chương VI: Điều khoản thi hành: Gồm 01 điều (Điều 18) quy định
hiệu lực thi hành của Nghị quyết từ ngày 01/7/2021
IV NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA NGHỊ QUYẾT SỐ 130/2020/QH14
1 Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)
Nghị quyết quy định về nguyên tắc, hình thức, lĩnh vực, lực lượng, thẩm
quyền, quy trình triển khai lực lượng, kinh phí bảo đảm, chế độ, chính sách và quản
lý nhà nước đối với việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
2 Đối tượng áp dụng (Điều 2)
Trên cơ sở khoản 2 Điều 89 Hiến pháp năm 2013, Nghị quyết quy định đối tượng áp dụng như sau: Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh
sĩ và đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, chuyên môn
kỹ thuật, chiến sĩ và đơn vị thuộc Bộ Công an được cử tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
Nghị quyết không quy định dân sự là đối tượng áp dụng tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc trong Nghị quyết, vì những lí do chính sau: Hiến pháp năm 2013 không quy định đối tượng dân sự tham gia “hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới” Theo quy định của Liên hợp quốc, thành phần dân sự tham gia vào các vị trí của Liên hợp quốc được tuyển dụng, ký hợp đồng cá nhân trực tiếp với Liên hợp quốc, không chịu
sự ràng buộc của Chính phủ quốc gia mang hộ chiếu Do vậy, chưa có cơ sở pháp
lý chắc chắn để cử dân sự tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
Nghị quyết cũng áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
3 Nguyên tắc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
(Điều 5)
Trên cơ sở quy định của Hiến pháp, pháp luật Việt Nam, quy định của Liên hợp quốc, pháp luật quốc tế và các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là thành viên, Nghị quyết quy định 05 nguyên tắc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc Cụ thể như sau:
- Đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản
Việt Nam; quyết định của Hội đồng Quốc phòng và An ninh; sự thống lĩnh của
Chủ tịch nước và quản lý nhà nước của Chính phủ
Trang 6- Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật Việt Nam; phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc, pháp luật quốc tế, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên
- Bảo đảm độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; phù hợp với lợi ích quốc gia, dân tộc, điều kiện và khả năng của Việt Nam; tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia
- Chỉ tham gia hoạt động hỗ trợ khắc phục hậu quả chiến tranh, duy trì hòa bình sau xung đột, vì mục đích nhân đạo trên cơ sở đề nghị của Liên hợp quốc
- Chỉ triển khai ở quốc gia, khu vực đã được Liên hợp quốc thành lập phái
bộ và tại các cơ quan của Liên hợp quốc
Những nguyên tắc này là căn cứ quan trọng để Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tham mưu cho Chính phủ trình Hội đồng Quốc phòng
và An ninh quyết định việc cử lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; là “kim chỉ nam” cho việc chỉ huy, chỉ đạo của Bộ Quốc phòng,
Bộ Công an đối với lực lượng đang hoạt động tại các Phái bộ
4 Hình thức và lĩnh vực tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (Điều 5)
- Về hình thức tham gia: Nghị quyết quy định 02 hình thức, bao gồm: Hình thức cá nhân và hình thức đơn vị Thực tế các phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã và đang triển khai cho thấy lực lượng các nước đều tham gia
dưới các hình thức đơn vị và cá nhân Hình thức Đơn vị tham gia lực lượng gìn
giữ hòa bình của Liên hợp quốc là hình thức triển khai theo đội hình đơn vị
thuộc lực lượng vũ trang tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, ví dụ: Bệnh viện dã chiến cấp 2, Đội Công binh
Hình thức cá nhân tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc là hình thức triển khai sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc Bộ Quốc
phòng, Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, hoặc cơ quan liên quan đến hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc Đối tượng này không thuộc biên chế của đơn vị nào của Việt Nam tại Phái bộ,
mà thuộc biên chế của các cơ quan tham mưu, chỉ đạo chuyên môn của Phái bộ
đó, ví dụ: Sĩ quan tham mưu thuộc Phòng Huấn luyện, Phòng Kế hoạch; sĩ quan hậu cần thuộc Phòng Trang bị; sĩ quan quân y thuộc Phòng Quân y; quan sát viên quân sự thuộc Phòng Quan sát viên quân sự
- Các lĩnh vực tham gia bao gồm: Tham mưu; Hậu cần; Kỹ thuật; Thông tin, liên lạc; Công binh; Quân y; Cảnh sát; Kiểm soát quân sự; Quan sát viên quân sự; Quan sát viên và giám sát bầu cử và các lĩnh vực khác do Hội đồng Quốc phòng và An ninh quyết định
Trang 7Ngoài những lĩnh vực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã nêu cụ thể ở trên, Nghị quyết quy định việc tham gia các lĩnh vực khác (do Hội đồng Quốc phòng và An ninh quyết định) Trong trường hợp Việt Nam được Liên hợp quốc đề nghị tham gia các lĩnh vực mới, nếu phù hợp với các nguyên tắc đã quy định trong Nghị quyết và năng lực, điều kiện tham gia của Việt Nam, Chính phủ sẽ xem xét, trình Hội đồng Quốc phòng và An ninh xem xét, quyết định theo thẩm quyền
5 Xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại (Điều 6)
Nghị quyết quy định việc xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại trong quá trình lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc như sau:
- Cá nhân, đơn vị Việt Nam vi phạm pháp luật Việt Nam, pháp luật nước
sở tại và quy định của Liên hợp quốc trong thời gian tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc bị xử lý theo quy định của pháp luật Việt Nam và quy định của Liên hợp quốc
Theo quy định và thực tiễn thì lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ theo Công ước về quyền ưu đãi và miễn trừ của Liên hợp quốc năm 1946 Đồng thời, trước khi triển khai hoạt động gìn giữ hòa bình, Liên hợp quốc và các nước sở tại ký một thỏa thuận trong đó có nội dung mở rộng các quyền ưu đãi và miễn trừ này, Liên hợp quốc giao toàn bộ quyền quản lý và xử lý cho nước cử quân Theo đó, các quân nhân khi bị Chính phủ nước sở tại cho rằng có bất kỳ vi phạm nào, kể cả hình sự tại nước đó sẽ xử lý hoàn toàn theo pháp luật của nước cử quân Bên cạnh đó, Hiến pháp quy định công dân Việt Nam ở nước ngoài được Nhà nước bảo hộ Theo tinh thần đó, Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc được Nhà nước bảo hộ theo pháp luật Việt Nam, pháp luật quốc tế và các quy định của Liên hợp quốc về quyền ưu đãi và miễn trừ
- Việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại giữa lực lượng Việt Nam với Liên hợp quốc hoặc bên thứ ba trong thời gian tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc thực hiện theo thỏa thuận giữa Việt Nam và Liên hợp quốc
6 Nhiệm vụ, quyền hạn của cá nhân, đơn vị tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (Điều 7)
Theo quy định của Nghị quyết, cá nhân, đơn vị tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
a) Nhiệm vụ:
- Thực hiện nhiệm vụ thuộc lĩnh vực tham gia do cấp có thẩm quyền của Liên hợp quốc giao theo thỏa thuận giữa Việt Nam và Liên hợp quốc
Trang 8- Tham mưu cho cấp có thẩm quyền của Việt Nam về nâng cao năng lực tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc và các lĩnh vực khác có liên quan
- Bảo vệ vị thế và uy tín của Việt Nam; phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam; tôn trọng pháp luật, chính quyền, người dân và văn hóa, phong tục tập quán ở quốc gia, khu vực nơi lực lượng Việt Nam tham gia
- Thực hiện nhiệm vụ khác do cấp có thẩm quyền của Việt Nam giao
b) Quyền hạn:
- Sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, trang bị, thiết bị, phương tiện của Việt Nam và Liên hợp quốc được giao theo quy định để thực hiện nhiệm vụ
- Quyền hạn khác theo quy định của pháp luật Việt Nam, quy định của Liên hợp quốc và thỏa thuận giữa Việt Nam và Liên hợp quốc
7 Xây dựng lực lượng (Điều 8)
Nghị quyết quy định về xây dựng lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc như sau:
- Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và bộ, ngành liên quan lập kế hoạch trung hạn và dài hạn về xây dựng lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định
- Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định biên chế, tổ chức đơn vị và tiêu chuẩn lực lượng thuộc thẩm quyền quản lý để tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
- Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện cho cá nhân, đơn vị tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc về chuyên môn, nghiệp vụ, chính trị, pháp luật, ngoại ngữ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, lĩnh vực, địa bàn và giới tính
8 Chỉ huy trưởng lực lượng Việt Nam tại phái bộ (Điều 9)
Nội dung này xây dựng nhằm luật hóa quy định của Liên hợp quốc về việc mỗi quốc gia cử lực lượng tham gia tại một phái bộ phải cử một sĩ quan trong lực lượng thuộc nước đó đang hoạt động tại Phái bộ, là Chỉ huy trưởng lực lượng quốc gia, bao gồm cả lực lượng tham gia hình thức đơn vị và cá nhân Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ của Liên hợp quốc, Chỉ huy trưởng có trách nhiệm quản lý về mặt hành chính đối với toàn bộ lực lượng thuộc quốc gia mình
Trang 9và làm việc với các cơ quan chức năng của Phái bộ để phối hợp xử lý các vấn đề hành chính liên quan đến lực lượng quốc gia thuộc quyền
Lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam thực hiện chức trách, nhiệm vụ của mình theo thỏa thuận giữa Việt Nam và Liên hợp quốc Lực lượng này nhận nhiệm vụ công tác chuyên môn của mình từ Phái bộ Chỉ huy trưởng lực lượng Việt Nam xử lý các vấn đề hành chính nội bộ trong lực lượng của Việt Nam; định kỳ báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ của lực lượng thuộc quyền hoặc những vấn đề phát sinh ngoài thẩm quyền về nước theo quy định của Điều lệnh Quản lý bộ đội Quân đội Nhân dân Việt Nam
Nghị quyết quy định về chỉ huy trưởng của lực lượng Việt Nam tại phái
bộ như sau:
- Lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại mỗi phái bộ có Chỉ huy trưởng
- Trường hợp phái bộ chỉ có lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an tham gia, người chỉ huy cao nhất của lực lượng đó là Chỉ huy trưởng lực lượng Việt Nam
- Trường hợp phái bộ có lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an tham gia, người chỉ huy cao nhất của lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng là Chỉ huy trưởng lực lượng Việt Nam
- Chính phủ quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Chỉ huy trưởng lực lượng Việt Nam tại phái bộ
9 Trang phục, trang bị của lực lượng Việt Nam (Điều 10)
Nghị quyết quy định về trang phục, trang bị của lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc như sau:
- Trong thời gian tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, lực lượng Việt Nam sử dụng trang phục theo quy định của Liên hợp quốc
- Cá nhân, đơn vị tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc được giao quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, trang bị, thiết bị, phương tiện và vật chất cần thiết khác để thực hiện nhiệm vụ
- Việc quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ trong thời gian tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc thực hiện theo quy định của pháp luật Việt Nam, quy định của Liên hợp quốc, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên
- Chính phủ quy định màu sắc, dấu hiệu nhận biết riêng đối với trang bị,
phương tiện được sử dụng huấn luyện và triển khai thực hiện nhiệm vụ
Trang 1010 Thẩm quyền quyết định việc cử, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam (Điều 11)
Nghị quyết quy định: Hội đồng Quốc phòng và An ninh quyết định việc
cử, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
Nội dung quy định về thẩm quyền ở trên nhằm cụ thể hóa khoản 2, Điều
89, Hiến pháp năm 2013 quy định "Hội đồng quốc phòng và an ninh… quyết định việc lực lượng vũ trang nhân dân tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới" Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc là trường hợp cụ thể của “hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới”
11 Quy trình cử mới, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam (Điều 12)
Nghị quyết quy định quy trình cử mới, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc như sau:
a) Bước 1: Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an báo cáo
Chính phủ trình Hội đồng Quốc phòng và An ninh quyết định chủ trương cử
mới, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam
b) Bước 2: Căn cứ quyết định của Hội đồng Quốc phòng và An ninh, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an báo cáo Chính phủ trình Chủ tịch
nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh ban hành quyết định việc cử mới, điều chỉnh, rút lực lượng Việt Nam
c) Bước 3: Căn cứ quyết định của Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định lực lượng cụ thể theo thẩm quyền
Chính phủ sẽ ban hành Nghị định quy định chi tiết nội dung, quy trình Bộ Quốc phòng, Bộ Công an báo cáo Chính phủ về việc cử mới, điều chỉnh, rút lực lượng
12 Quy trình cử luân phiên, thay thế (Điều 13)
Nghị quyết quy định quy trình cử luân phiên, thay thế lực lượng Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc như sau:
a) Bước 1: Hằng năm, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an báo cáo Chính phủ trình Hội đồng Quốc phòng và An ninh kế hoạch cử lực lượng luân phiên, thay thế
b) Bước 2: Căn cứ quyết định của Hội đồng Quốc phòng và An ninh, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an báo cáo Chính phủ trình Chủ tịch
nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh ban hành quyết định việc cử lực lượng luân phiên, thay thế