Giáo dục đạo đức tại nhà trường việt nam trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC TẠI NHÀ TRƯỜNG VIỆT NAM TRONG XU THẾ TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY Chúng ta hiện đang sống trong thời đại toàn cầu hóa đầy cạnh tranh và thay đổi Trong quá trình thay đổi này, cần nhận thức s.

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC TẠI NHÀ TRƯỜNG VIỆT NAM TRONG XU THẾ

TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY

Chúng ta hiện đang sống trong thời đại toàn cầu hóa đầy cạnh tranh và thayđổi Trong quá trình thay đổi này, cần nhận thức sâu sắc bản chất và tác động củaquá trình này để giúp chúng ta giảm thiểu rủi ro Đồng thời, phải phát triển kinh tếbền vững, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời ngăn ngừa các nguy cơsuy thoái đạo đức xã hội Trong bối cảnh đó, việc giáo dục đạo đức, giá trị sốngcho học sinh càng trở nên cấp thiết và cần chú trọng những nội dung thiết thực

1 Giới thiệu

Chúng ta đang sống trong một thế giới toàn cầu hóa đầy cạnh tranh và năngđộng Quá trình toàn cầu hóa này làm gia tăng mạnh mẽ sự tương tác và phụ thuộclẫn nhau giữa các quốc gia trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, trướchết và chủ yếu là lĩnh vực kinh tế, sau đó là các lĩnh vực chính trị, văn hóa, giáodục , tạo ra những biến đổi và mối quan hệ chung trên toàn thế giới khối cầu Nó

đã trở thành một xu thế khách quan, tác động đến mọi mặt của đời sống con người,đồng thời chứa đựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực,vừa có sự hợp tác, vừa có sự cạnh tranh Dưới góc độ kinh tế, toàn cầu hóa chủ yếuđược dùng để chỉ các tác động thương mại nói chung và tự do hóa thương mại hay

“thương mại tự do” nói riêng Dưới cùng một góc độ này,

Tuy nhiên, trong quá trình toàn cầu hóa đầy cạnh tranh và năng động này cũngtiềm ẩn những thách thức, thậm chí có thể trở thành rủi ro, nhất là đối với các nướcđang phát triển bởi các nước này chịu sự chi phối, “chỉ đạo” của các nước tư bảnphát triển và các tập đoàn kinh tế tư bản liên quốc gia Theo Suzanne Berger

trong Toàn cầu hóa và Chính trị , các hoạt động tiếp thị và xuất khẩu văn hóa Mỹ

đã làm suy yếu các giá trị và truyền thống quốc gia1 Nguyễn Văn Huyên cũngnhận thấy toàn cầu hóa có thể làm thay đổi sai nhiều giá trị trong lối sống theo lýtưởng nhân văn cao đẹp mà cha ông chúng ta đã vun đắp hàng ngàn năm qua, từ đólàm suy thoái các giá trị xã hội.2 Đồng quan điểm, Nguyễn Thị Thanh Huyền,

trong bài viết “ Toàn cầu hóa và nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống của người Việt Nam hiện nay ” đã cảnh báo về những nguy cơ của toàn cầu hóa đối với đạo

đức lối sống của người Việt Nam.3

Ở Việt Nam, đã có nhiều nghiên cứu về toàn cầu hóa nói chung nhưng chưa cónhiều công trình nghiên cứu một cách hệ thống về tác động của toàn cầu hóa đốivới giáo dục đạo đức cho học sinh nói riêng Có thể kể đến một số công trình tiêu

biểu như: Phạm Văn Đức (2006), Toàn cầu hóa và tác động của nó đối với Việt

Nam 4 ; Lê Ngọc Trà (2009), Một số vấn đề của giáo dục Việt Nam trong bối

cảnh7 ; Trần Lê Bảo (2010), Đối thoại giữa các nền văn hóa trong xu thế toàn cầu hóa 8 ; Phan Thanh Long (2015), Giáo dục đa văn hóa trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa 9 …

Trong quá trình hoàn toàn năng động này, việc nghiên cứu cơ hội và nguy cơ nóichung và giáo dục đạo đức cho học sinh nói riêng là rất cần thiết và có ý nghĩaquan trọng Học sinh đại diện cho một tầng lớp xã hội đặc biệt với trình độ văn hóanhất định Các em nhạy bén, năng động tiếp thu tri thức mới, khẳng định giá trịmới nhưng sự phát triển chưa hoàn thiện Họ có hạn chế là tuổi đời còn trẻ, dễ bịtác động bởi những mặt tiêu cực của toàn cầu hóa, làm suy thoái đạo đức, lốisống Vì vậy, trên cơ sở phân tích một số tác động của toàn cầu hóa đối với đạođức xã hội Việt Nam nói chung, bài viết đề xuất một số nội dung giáo dục đạo đứccho sinh viên hiện nay

có nguồn gốc nông nghiệp Những giá trị truyền thống sẽ được soi chiếu lại trongquá trình kế thừa có chọn lọc, những gì lỗi thời sẽ được lọc bỏ và thay thế bằngcách tiếp thu và phát triển những giá trị tiến bộ Khi toàn cầu hóa diễn ra ngày càngmạnh mẽ, quá trình này sẽ càng được thúc đẩy Thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên, làchủ thể tiếp thu nhanh nhất các giá trị và tạo ra những sáng tạo, thay đổi

Toàn cầu hóa tạo cơ hội tiếp cận những giá trị mới, đồng thời vai trò cá nhân sẽđược đặc biệt chú trọng và nâng cao tương đối Toàn cầu hóa sẽ mang lại chonguồn nhân lực Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhiều cơ hội việc làm với mứclương cao trong nước cũng như nước ngoài tùy theo năng lực của mỗi cánhân Thông qua việc tham gia thị trường lao động quốc tế, chúng ta sẽ tiếp thuđược các tiêu chuẩn giao tiếp toàn cầu, giúp chúng ta thu hẹp khoảng cách giữa cácđặc điểm quốc gia và quốc tế Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giải trí tiếp thu

từ nước ngoài sẽ góp phần làm cho nền văn hóa nói chung và đời sống tinh thầnnói riêng của chúng ta ngày càng đa dạng, phong phú Thế hệ trẻ nói chung và sinh

viên nói riêng sẽ được sống trong một môi trường văn hóa sôi động, mang tính trítuệ, thẩm mỹ cao và được tiếp thu bởi công nghệ hiện đại Đây là điều kiện tốt đểphát triển tối ưu khả năng nhận thức, đánh giá, ý thức, tình cảm của con người theotiêu chí của xã hội hiện đại, là cơ hội để con người Việt Nam phát triển tinh thần,thể chất, trí tuệ và tình cảm.

Đối với một đất nước vốn mang nhiều dấu ấn văn hóa nông nghiệp như Việt Nam,lối sống, cách làm việc kiểu tiểu nông sẽ bị đổi mới và dần thay thế bằng lối sốngcông nghiệp, không khí lối sống quốc tế Con người sẽ bị cuốn vào nhịp sống củakinh tế thị trường, kinh tế tri thức và khoa học công nghệ Thế hệ trẻ, đặc biệt làhọc sinh, sinh viên có thể sẽ bị cuốn vào tốc độ tiếp thu tri thức không ngừng tăngcao Phong cách lao động và làm việc công nghiệp hiện đại sẽ tạo ra những thayđổi rõ rệt trong lối sống của người Việt Nam, nơi sẽ không còn chỗ cho sự trì hoãn,

ỷ lại mà thay vào đó là sự năng động, nhạy bén và nắm bắt cơ hội

Phong cách giao tiếp truyền thống của tiếng Việt sẽ nhanh chóng bị biến đổi theohướng nội địa hóa Trong toàn cầu hóa, giao tiếp không chỉ giới hạn trong hành viứng xử của con người mà liên quan đến mọi lĩnh vực hoạt động phổ biến của conngười Truyền thông đáp ứng nhu cầu kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa và nhất làđáp ứng các mối quan hệ tình cảm, ý chí, hiểu biết và hỗ trợ nhau cùng tiến

bộ Khái niệm “Thế giới phẳng” của toàn cầu hóa sẽ từng bước mở rộng quan điểmcủa người Việt Nam về giao tiếp Các phương tiện khoa học, kỹ thuật và công nghệ

sẽ thúc đẩy toàn cầu hóa và trở thành phương tiện hữu hiệu để trao đổi và đồng hóacác giá trị giữa con người với con người trong môi trường toàn cầu mở

Trong một xã hội như Việt Nam, nền kinh tế còn nghèo nàn, lối sống tiêu dùng dễdẫn đến những ngộ nhận trong đánh giá giá trị con người Lối sống “sính ngoại” sẽtrở thành lối nghĩ, lối sống của một bộ phận trong xã hội, dẫn đến hiện tượng chạytheo tiện nghi vật chất dưới nhiều hình thức, kể cả những cách không lành mạnh,

trái pháp luật Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến phát sinh các tệ nạn

xã hội như: ma tuý, mại dâm, trác táng Lối sống không lành mạnh dễ dẫn đến tưtưởng coi thường thuần phong mỹ tục, thậm chí coi thường phẩm giá con người,coi mọi thứ đều có thể trở thành hàng hoá Sự tác động này sẽ dẫn đến sự méo mó,hủy hoại các chuẩn mực đạo đức, thẩm mỹ xã hội, các trạng thái tinh thần truyềnthống tốt đẹp của dân tộc ta và đặc biệt là lý tưởng sống của mỗi cá nhân

“Ô nhiễm” môi trường văn hóa do Internet gây ra ngày càng đáng báo động Hiệntượng nghiện game online, Internet, sống trong thế giới ảo thay vì thế giới thực…dẫn đến những hành vi coi thường chuẩn mực đạo đức, pháp luật để thỏa mãn “cáitôi” Chúng ta không thể phủ nhận những lợi ích to lớn mà mạng toàn cầu đã vàđang mang lại trong quá khứ, hiện tại và tương lai Tuy nhiên, chúng ta không thểkhông nhận thấy rằng, Internet cũng là con đường ngắn nhất, nhanh nhất tham gialàm cho đạo đức, lối sống trở nên mất trật tự, suy thoái Trong khi đó, công tácquản lý của chính quyền đối với lĩnh vực này còn tuần hoàn, chưa phù hợp Nhiềuphim ảnh, tin tức, ấn phẩm bạo lực, không phù hợp với văn hóa dân tộc, thậm chí

đi ngược lại lợi ích quốc gia,

2.2 Giáo dục đạo đức cho sinh viên Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa 2.2.1 Giáo dục đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh trong bối cảnh toàn

Aristotle (384 -322 TCN) tin rằng Chúa không bắt buộc phải có những công dânhoàn toàn có đạo đức, mà chính việc khám phá ra những nhu cầu trên trái đất đãtạo nên một con người hoàn chỉnh trong các mối quan hệ đạo đức

Petxtalodi (1746 - 1827), một trong những nhà giáo dục tiêu biểu của thế kỷ XIX,

đã đánh giá rất cao vai trò của giáo dục đạo đức Ông cho rằng vai trò trung tâmcủa giáo dục là giáo dục đạo đức cho trẻ em, lấy tình yêu thương con người làm cơ

sở chung nhất Tình yêu này bắt nguồn từ gia đình, trước hết là tình yêu thương

dành cho cha mẹ, anh chị em, thứ hai là tình yêu thương bạn bè và mọi người trong

xã hội

C.Mác (1818-1883), người sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học, cho rằng: mục tiêugiáo dục của chủ nghĩa xã hội là phát triển toàn diện con người Con người pháttriển toàn diện là con người phát triển đầy đủ và phát huy tối đa tiềm năng củamình về mọi mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, tình cảm, nhận thức, hiệu quả, thẩm mỹ,

có khả năng cảm nhận mọi hiện tượng tự nhiên và xã hội xung quanh

Kế thừa truyền thống của tổ tiên, Đảng ta, với Chủ tịch Hồ Chí Minh là người lãnhđạo, luôn quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho thanh niên bởi như Chủ tịch

nước thường nói: “ Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Trên thực tế, nước ta giàu hay nghèo, mạnh hay yếu phần lớn đều phụ thuộc vào thanh niên”, trong khi sinh viên chiếm một tỷ lệ rất lớn.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Đảng Cộng sản ta tiếp tục khẳng định vai trò, tầm quantrọng của giáo dục và đào tạo Đồng thời, Đảng đặc biệt coi trọng việc rèn luyệnđạo đức, phát triển nhân cách cho học sinh, sinh viên, hướng dẫn các em gắn việcrèn luyện bản thân, lập nghiệp với tương lai của cộng đồng, dân tộc, bồi dưỡngnăng lực, phẩm chất, lối sống cho các em của thế hệ trẻ Việt Nam hiện đại

Có thể hiểu giáo dục đạo đức là quá trình chủ thể giáo dục tác động đến đối tượng giáo dục có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch nhằm giúp đối tượng giáo dục hình thành ý thức, tình cảm, niềm tin, thói quen đạo đức và cách ứng xử phù hợp với xã hội yêu cầu.

Giáo dục đạo đức không chỉ nâng cao trình độ nhận thức đạo đức mà còn bảo tồncác giá trị, chuẩn mực đạo đức đã được thiết lập từ bao đời nay Nó cũng tham giavào việc tạo ra những giá trị đạo đức mới và xây dựng những quan điểm, phẩmchất đạo đức mới, tính tích cực nhận thức cho từng đối tượng giáo dục Đồng thời,giáo dục đạo đức còn góp phần tích cực khắc phục những quan điểm đạo đức lạchậu, những giá trị nhân cách lệch chuẩn, đấu tranh với những hiện tượng phi đạođức đang đầu độc môi trường xã hội, xây dựng cơ chế bảo vệ chống lại sự suygiảm các giá trị đạo đức, văn hóa trong nhân cách của mỗi cá nhân

2.2.1.2 Giáo dục đạo đức cho sinh viên Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay

* Giáo dục đạo đức phải hướng tới các giá trị truyền thống và hiện đại

Xã hội và kinh tế tri thức đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với việc tudưỡng đạo đức nhân văn Trong nền kinh tế tri thức, hoạt động tạo ra tri thức và sửdụng tri thức để tạo ra giá trị là trọng tâm và được coi trọng nhất Lực lượng sảnxuất của xã hội loài người dần dần phụ thuộc chủ yếu vào năng lực trí tuệ của conngười Mặt khác, cuộc cách mạng thông tin cũng góp phần thay đổi tư duy conngười để bắt kịp thời đại mới Trong khi công nghệ thông tin thâm nhập vào cáclĩnh vực kinh tế để tạo ra những công nghệ tiên tiến cho các lĩnh vực này, nó cũng

hỗ trợ và thúc đẩy quá trình đổi mới tư duy, thay đổi quan điểm và cách tiếpcận Nó đòi hỏi con người phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, thích ứng, làm chủ đểphát triển bản thân cũng như phát triển xã hội Điều này một mặt tiếp tục giảiphóng sức lao động của con người, và đòi hỏi sự kết nối, hợp tác, ứng biến, sángtạo và trao đổi với môi trường quốc tế để đạt đến một mức độ mới về mật độ vàcường độ Mặt khác, nó cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với con người trongcác lĩnh vực giá trị đạo đức, tình cảm, thiện chí, trách nhiệm và ý thức tự nguyện.Tuy nhiên, kinh tế tri thức dễ dẫn đến con người mù quáng theo đuổi nhữngphương tiện duy lý mà quên đi mục đích của nó Chẳng hạn trong giáo dục hiệnnay, nội dung giáo dục tuy phong phú nhưng dường như mục tiêu giáo dục conngười, giáo dục nhân cách đạo đức chưa đạt được kết quả như mong đợi Trongquá trình hội nhập với văn hóa phương Tây, một bộ phận thanh niên hiểu biết vềvăn hóa truyền thống còn hạn chế Họ hầu như chạy theo danh lợi, tiền bạc mà ítquan tâm đến những yếu tố, giá trị tinh thần khiến họ dần dần mất đi sự đồng cảm,lòng trắc ẩn và tủi hổ Ngày nay, ngày càng có nhiều học sinh không tuân thủ nộiquy, buông thả, ngỗ nghịch, học hành cẩu thả, thậm chí vi phạm pháp luật Mặtkhác, do xu hướng tự phát của xã hội là cực kỳ coi trọng các quyền và tự do cánhân, sinh viên nghĩ rằng họ có quyền tự do và không ai có thể chỉ trích hay quản

lý họ Sự tự do quá mức này dẫn đến những biểu hiện suy thoái về chuẩn mực đạođức trong các mối quan hệ xã hội giữa trò với thầy, giữa cha mẹ và con cái , họcsinh thiếu lễ độ với thầy cô giáo, con cái bất hiếu, hiếu kính với cha mẹ, ông

bà Nhà trường nhiều khi chỉ quản lý những lĩnh vực liên quan đến kiến thức, kỹnăng mà ít chú ý đào tạo con người kỷ luật, nhân phẩm Nguy cơ một bộ phậnthanh niên, học sinh hiện nay lầm tưởng về các giá trị, coi thường các quy tắc,chuẩn mực đã trở thành vấn đề nhức nhối đối với các bậc phụ huynh, các nhà giáodục và cán bộ quản lý giáo dục và không ai có thể chỉ trích hay quản lý họ Sự tự

do quá mức này dẫn đến những biểu hiện suy thoái về chuẩn mực đạo đức trongcác mối quan hệ xã hội giữa trò với thầy, giữa cha mẹ và con cái , học sinh thiếu

lễ độ với thầy cô giáo, con cái bất hiếu, hiếu kính với cha mẹ, ông bà Nhà trườngnhiều khi chỉ quản lý những lĩnh vực liên quan đến kiến thức, kỹ năng mà ít chú ý

đào tạo con người kỷ luật, nhân phẩm Nguy cơ một bộ phận thanh niên, học sinhhiện nay lầm tưởng về các giá trị, coi thường các quy tắc, chuẩn mực đã trở thànhvấn đề nhức nhối đối với các bậc phụ huynh, các nhà giáo dục và cán bộ quản lýgiáo dục và không ai có thể chỉ trích hay quản lý họ Sự tự do quá mức này dẫnđến những biểu hiện suy thoái về chuẩn mực đạo đức trong các mối quan hệ xã hộigiữa trò với thầy, giữa cha mẹ và con cái , học sinh thiếu lễ độ với thầy cô giáo,con cái bất hiếu, hiếu kính với cha mẹ, ông bà Nhà trường nhiều khi chỉ quản lýnhững lĩnh vực liên quan đến kiến thức, kỹ năng mà ít chú ý đào tạo con người kỷluật, nhân phẩm Nguy cơ một bộ phận thanh niên, học sinh hiện nay lầm tưởng vềcác giá trị, coi thường các quy tắc, chuẩn mực đã trở thành vấn đề nhức nhối đốivới các bậc phụ huynh, các nhà giáo dục và cán bộ quản lý giáo dục nơi học sinhthiếu tôn trọng thầy cô giáo, con cái bất hiếu với ông bà cha mẹ Nhà trường nhiềukhi chỉ quản lý những lĩnh vực liên quan đến kiến thức, kỹ năng mà ít chú ý đàotạo con người kỷ luật, nhân phẩm Nguy cơ một bộ phận thanh niên, học sinh hiệnnay lầm tưởng về các giá trị, coi thường các quy tắc, chuẩn mực đã trở thành vấn

đề nhức nhối đối với các bậc phụ huynh, các nhà giáo dục và cán bộ quản lý giáodục nơi học sinh thiếu tôn trọng thầy cô giáo, con cái bất hiếu với ông bà cha

mẹ Nhà trường nhiều khi chỉ quản lý những lĩnh vực liên quan đến kiến thức, kỹnăng mà ít chú ý đào tạo con người kỷ luật, nhân phẩm Nguy cơ một bộ phậnthanh niên, học sinh hiện nay lầm tưởng về các giá trị, coi thường các quy tắc,chuẩn mực đã trở thành vấn đề nhức nhối đối với các bậc phụ huynh, các nhà giáodục và cán bộ quản lý giáo dục

Trong bối cảnh đó, xã hội tri thức và nền kinh tế tri thức rất cần tinh thần nhân văn

và lý tưởng giá trị Hệ tư tưởng truyền thống tuy thiếu yếu tố dân chủ và khoa học

so với hiện đại, nhưng nếu chỉ lấy dân chủ và khoa học để đánh giá tài nguyên vănhóa dân tộc thì sẽ là phiến diện Về lý luận truyền thống có cái gì đó về giá trị vàđịnh hướng liên quan đến đạo đức, mỹ học, triết học Ngoài ra, còn có những quanniệm về sự phát triển bản thân của con người, con người sử dụng lý trí để đối mặtvới thất bại, đánh giá cao ý nghĩa của hạnh phúc và thành công, cũng như trau dồinhân cách, các giá trị tinh thần và trân trọng cuộc sống Chúng ta có thể phát triểnngười Việt Nam về năng lực văn hóa, kinh nghiệm cá nhân với người khác, cũngnhư khả năng vượt qua nghịch cảnh, làm cho mọi người có cái nhìn thấu đáo vềcác giá trị nhân văn, tinh thần và sự tu dưỡng nhân cách Những điều này khôngchỉ mâu thuẫn với dân chủ và khoa học mà còn hỗ trợ cho sự phát triển của dânchủ và khoa học Những điều này rất phù hợp với sự phát triển của con người ViệtNam mới, hiện đại nhưng vẫn mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống mà ngườiNhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã rất thành công Ở Xin-ga-po, từ những năm 80

của thế kỷ XX, bắt đầu xuất hiện xu hướng quay trở lại với truyền thống đạo đứcNho giáo và cải biến nội dung các giá trị đạo đức Nho giáo (như Trung, Hiếu, Lễ,Chính, Nghĩa ) trở thành nội dung hạt nhân trong giáo dục đạo đức ở trườnghọc Chính phủ Singapore gọi đó là “sự tùy biến Nho giáo của Singapore” [ Nhữngđiều này không chỉ mâu thuẫn với dân chủ và khoa học mà còn hỗ trợ cho sự pháttriển của dân chủ và khoa học Những điều này rất phù hợp với sự phát triển củacon người Việt Nam mới, hiện đại nhưng vẫn mang đậm bản sắc văn hóa truyềnthống mà người Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã rất thành công Ở Xin-ga-po,

từ những năm 80 của thế kỷ XX, bắt đầu xuất hiện xu hướng quay trở lại vớitruyền thống đạo đức Nho giáo và cải biến nội dung các giá trị đạo đức Nho giáo(như Trung, Hiếu, Lễ, Chính, Nghĩa ) trở thành nội dung hạt nhân trong giáo dụcđạo đức ở trường học Chính phủ Singapore gọi đó là “sự tùy biến Nho giáo củaSingapore” [ Những điều này không chỉ mâu thuẫn với dân chủ và khoa học màcòn hỗ trợ cho sự phát triển của dân chủ và khoa học Những điều này rất phù hợpvới sự phát triển của con người Việt Nam mới, hiện đại nhưng vẫn mang đậm bảnsắc văn hóa truyền thống mà người Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã rất thànhcông Ở Xin-ga-po, từ những năm 80 của thế kỷ XX, bắt đầu xuất hiện xu hướngquay trở lại với truyền thống đạo đức Nho giáo và cải biến nội dung các giá trị đạođức Nho giáo (như Trung, Hiếu, Lễ, Chính, Nghĩa ) trở thành nội dung hạt nhân.trong giáo dục đạo đức ở trường học Chính phủ Singapore gọi đó là “sự tùy biếnNho giáo của Singapore” [ Những điều này rất phù hợp với sự phát triển của conngười Việt Nam mới, hiện đại nhưng vẫn mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống

mà người Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã rất thành công Ở Xin-ga-po, từnhững năm 80 của thế kỷ XX, bắt đầu xuất hiện xu hướng quay trở lại với truyềnthống đạo đức Nho giáo và cải biến nội dung các giá trị đạo đức Nho giáo (nhưTrung, Hiếu, Lễ, Chính, Nghĩa ) trở thành nội dung hạt nhân trong giáo dục đạođức ở trường học Chính phủ Singapore gọi đó là “sự tùy biến Nho giáo củaSingapore” [ Những điều này rất phù hợp với sự phát triển của con người Việt Nammới, hiện đại nhưng vẫn mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống mà người NhậtBản, Hàn Quốc, Singapore đã rất thành công Ở Xin-ga-po, từ những năm 80 củathế kỷ XX, bắt đầu xuất hiện xu hướng quay trở lại với truyền thống đạo đức Nhogiáo và cải biến nội dung các giá trị đạo đức Nho giáo (như Trung, Hiếu, Lễ,Chính, Nghĩa ) trở thành nội dung hạt nhân trong giáo dục đạo đức ở trườnghọc Chính phủ Singapore gọi đó là “sự tùy biến Nho giáo của Singapore” [ nó bắtđầu từ xu hướng quay trở lại với truyền thống đạo đức Nho giáo và điều chỉnh nộidung các giá trị đạo đức Nho giáo (như Trung, Hiếu, Lễ, Nghĩa, v.v.) để trở thànhnội dung hạt nhân trong giáo dục đạo đức ở nhà trường Chính phủ Singapore gọi

đó là “sự tùy biến Nho giáo của Singapore” [ nó bắt đầu từ xu hướng quay trở lạivới truyền thống đạo đức Nho giáo và điều chỉnh nội dung các giá trị đạo đức Nhogiáo (như Trung, Hiếu, Lễ, Nghĩa, v.v.) để trở thành nội dung hạt nhân trong giáodục đạo đức ở nhà trường Chính phủ Singapore gọi đó là “sự tùy biến Nho giáocủa Singapore” [10 ; 103] Ở đây cũng nói thêm, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng rấtchú trọng đổi mới thực chất các giá trị đạo đức Nho giáo để giáo dục đạo đức Sựgiáo dục của ông về Trung, Hiếu, Cần, Kiệm, Khiêm tốn, Trung thực v.v ít nhiều

có nguồn gốc từ Nho giáo

* Giáo dục đạo đức hướng đến các giá trị công dân toàn cầu

Trong nền kinh tế toàn cầu hóa, không thể không tồn tại văn hóa dân tộc và sự kếthừa, sáng tạo văn hóa dân tộc tạo nên những thành tựu mới cho dân tộc và nhânloại Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc phát huy văn hóa truyền thống góp phầnphát triển trong hội nhập là rất quan trọng Thứ nhất, phải khắc phục, bài trừ nhữngảnh hưởng tiêu cực của truyền thống văn hóa Nho giáo còn sót lại Nếu chúng takhông tham gia với tư thế mới, hiện đại vào quá trình toàn cầu hóa thì sẽ tự tạo chomình hình ảnh xấu, có những hành vi không phù hợp với thông lệ, chuẩn mựcchung của quốc tế, làm mất đi diện mạo phù hợp của con người Việt Nam trongquá trình xây dựng xã hội hiện đại Thói gia trưởng phong kiến, quan điểm giai cấp

xã hội, thói lệ thuộc, thói tôi tớ, thói coi thường pháp luật, tâm lý bảo thủ, và thiếutính độc lập v.v đang cản trở sự phát triển và là chất độc đối với cơ thể của nhữngcông dân Việt Nam hiện đại Cần dựa vào sự xây dựng và phát triển các tiêu chuẩnmới và giáo dục từ nhà trường và toàn xã hội để loại bỏ những mặt tiêu cực này(toàn cầu hóa cũng sẽ giúp loại bỏ những mặt tiêu cực này) Những điều này phảitừng bước được khắc phục trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị và văn hóa

cần tiếp thu và phát huy những ưu điểm của truyền thống văn hóa nước ta trongquá trình toàn cầu hóa để thế giới hiểu và đồng cảm với văn hóa nước ta Chúng tôikhông chỉ đồng hóa văn hóa của chúng tôi mà còn chuyển giao văn hóa của chúngtôi Sự tự tin của chúng ta sẽ được tạo ra khi truyền thống văn hóa đặc sắc của dântộc ta được phát huy và giới thiệu rộng rãi trên thế giới Vấn đề hiện nay là làm sao

để tinh hoa truyền thống trở thành nguồn tri thức, trí tuệ thấm sâu vào giáo dục,giúp lớp trẻ hiểu biết rộng về nội dung văn hóa dân tộc, thúc đẩy họ trở thànhnhững sứ giả văn hóa tự tin đối thoại, giao lưu với các nền văn hóa phương Tây ,trong sự đồng hóa với văn hóa cổ truyền Việt Nam Chúng tôi không chỉ đồng hóavăn hóa của chúng tôi mà còn chuyển giao văn hóa của chúng tôi Sự tự tin củachúng ta sẽ được tạo ra khi truyền thống văn hóa đặc sắc của dân tộc ta được pháthuy và giới thiệu rộng rãi trên thế giới Vấn đề hiện nay là làm sao để tinh hoa

truyền thống trở thành nguồn tri thức, trí tuệ thấm sâu vào giáo dục, giúp lớp trẻhiểu biết rộng về nội dung văn hóa dân tộc, thúc đẩy họ trở thành những sứ giả vănhóa tự tin đối thoại, giao lưu với các nền văn hóa phương Tây , trong sự đồng hóavới văn hóa cổ truyền Việt Nam Chúng tôi không chỉ đồng hóa văn hóa của chúngtôi mà còn chuyển giao văn hóa của chúng tôi Sự tự tin của chúng ta sẽ được tạo

ra khi truyền thống văn hóa đặc sắc của dân tộc ta được phát huy và giới thiệu rộngrãi trên thế giới Vấn đề hiện nay là làm sao để tinh hoa truyền thống trở thànhnguồn tri thức, trí tuệ thấm sâu vào giáo dục, giúp lớp trẻ hiểu biết rộng về nộidung văn hóa dân tộc, thúc đẩy họ trở thành những sứ giả văn hóa tự tin đối thoại,giao lưu với các nền văn hóa phương Tây , trong sự đồng hóa với văn hóa cổtruyền Việt Nam

Trong quá trình đổi mới giáo dục, chúng ta phải sửa chữa những sai lầm trước đây

từ truyền thống văn hóa của chúng ta Cần phê phán những cái chưa được phê phántriệt để và kế thừa, phát triển những cái chưa kế thừa, phát triển Và ngược lại,chúng ta phải khắc phục sự yếu kém về nhận thức lịch sử của thế hệ trẻ, nhất là khicòn một số bộ phận học sinh hiểu biết về lịch sử dân tộc một cách hời hợt Cónhiều nguyên nhân dẫn đến điều này, trong đó có nguyên nhân từ giáo dục vàgiảng dạy bộ môn lịch sử Một số người, trong đó có học sinh, sinh viên chưa quantâm đến việc học tập, tìm tòi, nghiên cứu về lịch sử dân tộc Đối với họ, biết bao sựkiện lịch sử trọng đại đã xa vời và vì thế, chúng chẳng có ý nghĩa gì đối với họ

cả Điều này dẫn đến một bộ phận chúng ta không tôn trọng các anh hùng vĩ đạicủa dân tộc cũng như các nhà tư tưởng, nhà văn hóa, nhà giáo dục nổi tiếng tronglịch sử nước ta Nhìn sang nước Mỹ, chúng ta thấy họ luôn trân trọng lịch sử hơn

300 năm của mình Hoa Kỳ đã sử dụng nhiều cách thức và phương tiện khác nhau

để giáo dục giới trẻ hiểu biết tốt về lịch sử ngắn ngủi của họ Chúng ta cần hànhđộng quyết liệt như họ Chúng ta cần thay đổi toàn diện mục tiêu, nội dung,phương pháp, hình thức dạy học lịch sử, trong đó bên cạnh việc giáo dục các giá trịthời đại, giá trị thế giới, cần phải nâng cao giáo dục lịch sử với những giá trị vàniềm tự hào của dân tộc mình dân tộc riêng chúng tôi thấy rằng họ luôn trân trọnglịch sử hơn 300 năm của họ Hoa Kỳ đã sử dụng nhiều cách thức và phương tiệnkhác nhau để giáo dục giới trẻ hiểu biết tốt về lịch sử ngắn ngủi của họ Chúng tacần hành động quyết liệt như họ Chúng ta cần thay đổi toàn diện mục tiêu, nộidung, phương pháp, hình thức dạy học lịch sử, trong đó bên cạnh việc giáo dục cácgiá trị thời đại, giá trị thế giới, cần phải nâng cao giáo dục lịch sử với những giá trị

và niềm tự hào của dân tộc mình dân tộc riêng chúng tôi thấy rằng họ luôn trântrọng lịch sử hơn 300 năm của họ Hoa Kỳ đã sử dụng nhiều cách thức và phươngtiện khác nhau để giáo dục giới trẻ hiểu biết tốt về lịch sử ngắn ngủi của họ Chúng

ta cần hành động quyết liệt như họ Chúng ta cần thay đổi toàn diện mục tiêu, nộidung, phương pháp, hình thức dạy học lịch sử, trong đó bên cạnh việc giáo dục cácgiá trị thời đại, giá trị thế giới, cần phải nâng cao giáo dục lịch sử với những giá trị

và niềm tự hào của dân tộc mình dân tộc riêng

2.2.2 Nội dung giáo dục đạo đức cơ bản cho học sinh 2.2.2.1 Giáo dục lòng yêu nước, hiếu thảo cho cha mẹ

Thứ nhất, giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc Giáo dục lòng yêu nước, ý

thức dân tộc là một yếu tố đánh giá thang giá trị đạo đức của người Việt Nam Giáodục lòng yêu nước giúp học sinh hình thành nhận thức đúng đắn, từ đó có hànhđộng thực tiễn sau này, giúp các em có định hướng đúng đắn cho công việc saunày Trong chiến tranh, chúng ta đã hy sinh rất nhiều, cả nhân lực và vật lực, nhưngtrong quá trình đất nước hòa bình phát triển, chúng ta lại mất cảnh giác, lơ là, mấtcảnh giác, nhất là khi các thế lực thù địch liên tục chống phá Chính quyền bằngnhiều thủ đoạn tinh vi

Giáo dục lòng yêu nước phải đi đôi với giáo dục truyền thống và bản sắc văn hóadân tộc, dạy cho học sinh cách ứng xử phù hợp trước những vấn đề của xã hội vàtình hình hiện nay, giúp các em rèn luyện khả năng tự chủ trong hành động củamình, đấu tranh với những biểu hiện lệch lạc trong suy nghĩ Toàn cầu hóa cùngvới thị trường rộng mở hiện nay và những thay đổi của đời sống quốc tế đang tácđộng mạnh mẽ đến mọi mặt đời sống trong nước Một mặt, tác động này làm chomỗi người trở nên chủ động, nhạy bén và thích ứng nhanh hơn trước những biếnđộng phức tạp của xã hội hiện đại Mặt khác, nó cũng ảnh hưởng không nhỏ đếntình cảm, ý thức dân tộc đối với một bộ phận sinh viên Mọi biến động dù lớn haynhỏ trong đời sống kinh tế - chính trị hàng ngày, sẽ ảnh hưởng nhanh chóng và rõrệt đến lớp học sinh Vì vậy, với sự nhạy cảm của học sinh, nếu không được địnhhướng đúng đắn, các em rất dễ bị kích động, lôi kéo, có những hành động bộc phát,dẫn đến hậu quả khó lường

Giáo dục lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc còn khơi dậy cho học sinh thêmniềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và sự quản lý của Nhà nước ta trongthời kỳ đổi mới của đất nước hiện nay Qua đó cũng giúp các em học sinh có thêmniềm tin, động lực để cố gắng học tập, rèn luyện bản thân tốt hơn để mai sau phụng

sự tốt hơn cho đất nước và nhân dân ta

Giáo dục lòng hiếu thảo đối với cha mẹ Hiếu thảo với cha mẹ là thể hiện lòng

kính trọng, yêu thương, sẵn sàng phụng dưỡng cha mẹ Với trách nhiệm và bổn