Tải FREE cơ sở lý luận về xuất khẩu và thị trường eu

Vai trò của xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu không chỉ có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân mà còn đối với bản thân các doanh nghiệp tham gia.. Thứ ba, xuất khẩu tạo điều kiện

Tải FREE Cơ Sở Lý Luận Về Xuất Khẩu Và Thị Trường Eu 1.1 Những vấn đề cơ bản về xuất khẩu

1.1.1 Khái niệm

Xuất khẩu là hoạt động cơ bản trong kinh tế đối ngoại, một trong những động lựcquan trọng thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Mặc dù vai trò của xuấtkhẩu được thừa nhận trên thực tiễn, nhưng hiện vẫn chưa có khái niệm thống nhất về xuấtkhẩu [1]

Hiện nay, trong các từ điển phổ thông ũng như từ điển kinh tế học, người ta quanniệm xuất khẩu là hoạt động bán hàng hóa, hoặc dịch vụ ra nước ngoài để tiêu dùng ởnước ngoài

Theo Luật Thương Mại Việt Nam 2005, điều 28 khoản 1, “Xuất khẩu hàng hóa làviệc hàng hóa được ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trênlãnh thổ Việt Nam, được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”

Theo Từ Điển Kinh Tế Học Hiện Đại (NXB Chính Trị Quốc Gia 1999), “Xuấtkhẩu là việc bán hàng hóa hoặc dịch vụ được sản xuất tại một nước để tiêu dùng ở mộtnước khác”

Như vậy, có thể hiểu: “Xuất khẩu thực chất là hoạt động mua bán hàng hóa, dịch

vụ giữa người cư trú và người không cư trú tại một quốc gia, trong đó người cư trú là bên bán và người không cư trú là bên mua’’.

1.1.2 Đặc điểm

Thứ nhất, khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài Do đó, khi

muốn phục vụ họ, nhà xuất khẩu không thể áp dụng các biện pháp giống hoàn toàn nhưkhi chinh phục khách hàng trong nước Bởi vì, giữa hai loại khách này có nhiều điểmkhác biệt về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán,… Điều này sẽ dẫn đếnnhững khác biệt trong nhu cầu và cách thức thoả mãn nhu cầu Vì vậy, nhà xuất khẩu cầnphải có sự nghiên cứu sâu hơn để tìm hiểu nhu cầu của khách hàng nước ngoài để đưa ranhững hàng hoá phù hợp

Thứ hai, thị trường trong kinh doanh xuất khẩu thường phức tạp và khó tiếp cận

hơn thị trường kinh doanh trong nước Bởi vì thị trường xuất khẩu vượt ra ngoài phạm viBIÊN giới quốc gia nên về mặt địa lý thì nó ở cách xa hơn, phức tạp hơn và có nhiềunhân tố ràng buộc hơn

Thứ ba, hình thức mua bán trong hoạt động xuất khẩu thường là mua bán qua hợp

đồng xuất khẩu với khối lượng mua lớn mới có hiệu quả

Thứ tư, các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu như thanh toán, vận

chuyển, ký kết hợp đồng đều phức tạp và chứa đựng nhiều rủi ro

Nói tóm lại, hoạt động xuất khẩu là sự mở rộng quan hệ buôn bán trong nước ra

nước ngoài, điều này thể hiện sự phức tạp của nó Hoạt động xuất khẩu có thể đem lại kếtquả cao hơn hoạt động kinh doanh trong nước nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro hơn [3]

1.1.3 Nhiệm vụ và vai trò của xuất khẩu đối với quá trình phát triển kinh tế

1.1.3.1 Nhiệm vụ của xuất khẩu

Mở rộng thị trường, nguồn hàng và đối tác kinh doanh xuất khẩu nhằm tạo thànhcao trào xuất khẩu, coi xuất khẩu là mũi nhọn đột phá cho sự phát triển

Khai thác có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước như đất đai, nhân lực, tàinguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất kỹ thuật - công nghệ, chất xám theo hướng lợi thếtuyệt đối và lợi thế so sánh

Nâng cao năng lực sản xuất hàng xuất khẩu để tăng nhanh khối lượng và kimngạch xuất khẩu

Tạo ra những mặt hàng (nhóm hàng) xuất khẩu có khối lượng và giá trị lớn đápứng những đòi hỏi của thị trường thế giới và của khách hàng về chất lượng và số lượng,

có sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh cao [4]

1.1.3.2 Vai trò của xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu không chỉ có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân

mà còn đối với bản thân các doanh nghiệp tham gia

* Đối với nền kinh tế quốc dân

Là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên tronghoạt động thương mại quốc tế, xuất khẩu có vai trò đặc biệt quan trong trong quá trình

phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như trên toàn thế giới Nó là một trong nhữngnhân tố cơ bản để thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia:

Thứ nhất, xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp

hoá - hiện đại hoá đất nước

Thứ hai, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát

triển Dưới tác động của xuất khẩu, cơ cấu sản xuất và tiêu dùng của thế giới đã, đang và

sẽ thay đổi mạnh mẽ hoạt động xuất khẩu làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các quốcgia từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ

Thứ ba, xuất khẩu có tác động tích cực đối với việc giải quyết công ăn việc làm,

cải thiện đời sống nhân dân

Thứ tư, xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế đối

ngoại Xuất khẩu và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại có sự tác động qua lại, phụ thuộclẫn nhau Hoạt động xuất khẩu là một loại hoạt động cơ bản, là hình thức ban đầu củakinh tế đối ngoại, từ đó thúc đẩy các mối quan hệ khác như du lịch quốc tế, bảo hiểmquốc tế, tín dụng quốc tế phát triển theo Ngược lại sự phát triển của các ngành này lạitạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu phát triển

* Đối với doanh nghiệp

Hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp có vai trò to lớn đối với bản thân cácdoanh nghiệp tham gia vào thương mại quốc tế

Thứ nhất, thông qua xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nước có điều kiện tham

gia vào các cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng

Thứ hai, sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu hút được nhiều lao động,

tao ra thu nhập ổn định cho họ, tạo nguồn ngoại tệ để nhập khẩu hàng tiêu dùng Nó vừađáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của nhân dân, vừa thu được lợi nhuận Sản xuấthàng xuất khẩu còn giúp doanh nghiệp phải luôn luôn đổi mới và hoàn thiện công tácquản lý kinh doanh, đồng thời có vốn để tiếp tục đầu tư vào sản xuất không chỉ về chiềurộng mà cả về chiều sâu

Thứ ba, xuất khẩu tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường, mở rộng

quan hệ kinh doanh với các bạn hàng cả trong và ngoài nước, trên cơ sở cả hai bên đều có

lợi Vì vậy đã giúp doanh nghiệp tăng được doanh số và lợi nhuận, đồng thời chia xẻđược rủi ro mất mát trong hoạt động kinh doanh, tăng cường uy tín kinh doanh của côngty.

Thứ tư, xuất khẩu khuyến khích phát triển các mạng lưới kinh doanh của doanh

nghiệp, chẳng hạn như hoạt động đầu tư, nghiên cứu và phát triển, các hoạt động sảnxuất, marketing cũng như sự phân phối và mở rộng kinh doanh

Như vậy, hoạt động xuất khẩu có vai trò quan trọng và có tác động tích cực tới sự

tồn tại và phát triển của doanh nghiệp cũng như sự phát triển kinh tế của một quốc gia

1.2 Cơ sở pháp lý của hoạt động xuất khẩu

Tận dụng ưu đãi thuế quan theo EVFTA, ngành xuất khẩu cơ hội tiếp cận với hệ thốngphân phối hiện đại Đồng thời cũng chủ động hơn trong việc làm chứng từ

Khoản 2 điều 25 Doanh nghiệp xuất khẩu tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trên:

- Hóa đơn

- Phiếu giao hàng

- Chứng từ thương mạiBằng cách gõ máy tính, đóng mộc hay là in nội dung văn bản khai

báo xuất xứ hàng hóa trên chứng từ là được.

ð Tạo điều kiện nhanh gọn cho quá trình làm giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Khoản 2 điều 20

C/O không được tẩy xóa hay viết đè lên nội dung sai Muốn sửa đổiphải thực hiện bằng việc xóa thông tin sai, sau đó bổ sung thông tinchính xác, đồng thời đi kèm với chữ ký tắt của người hoàn thiệnC/O và phải có sự chấp nhận của cơ quan thẩm quyền

ð Tránh trường hợp việc sai lệch thông tin của C/O, đồng thời giúp cho C/O rõ ràng hơn, chỉn chu hơn

Khoản 3 điều 20 C/O không để khoảng trống giữa các mục và phải đánh số thứ tự

(Nguồn: Thông tư số 11/2020/TT-BCT) Tóm lại, khi thông tư số 11/2020/TT-BCT ban hành, giúp cho quá trình xuất khẩu

diễn ra thuận lợi hơn, như vấn đề về chứng từ C/O, một số giấy tờ mà các doanh nghiệpxuất khẩu có thể tự làm,… Việc ban hành thông tư số 11/2020/TT-BCT, giúp cho cácdoanh nghiệp không phải trăn trở quá nhiều về các vấn đề giấy tờ, thu hẹp thời gian vàchi phí, bảo đảm thông tin bảo mật cao Tuy nhiên, không phải bất kỳ sản phẩm nào cũngđược cấp lệnh, mà một số hàng hóa sẽ không được xuất khẩu nếu như sản phẩm khôngđúng quy định, không có xuất xứ rõ ràng

* Về Quốc tế:

EVFTA là Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam Là mộtthỏa thuận thương mại tự do giữa Việt Nam và 27 nước thành viên EU Đây là hiệp định

thương mại tự do có phạm vi cam kết rộng và mức độ cam kết cao nhất của Việt Nam từtrước đến [5]

Bảng 1.2 Nội dung chính của Hiệp định EVFTA

Về thương mại

hàng hóa

EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế,tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU.Đối với khoảng 0,3% kim ngạch xuất khẩu còn lại, EU cam kếtdành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan với thuế nhập khẩu tronghạn ngạch là 0%

ð Có thể thấy được rằng Việt Nam và EU cũng thống nhất các nội dung liên quan tới thủtục hải quan, phòng vệ thương mại, tạo khuôn khổ pháp lý để hai bên hợp tác, tạo thuậnlợi cho xuất khẩu của các doanh nghiệp

Về thực thi, Hiệp định có quy định về biện pháp kiểm soát tạibiên giới đối với hàng xuất khẩu nghi ngờ xâm phạm quyền sởhữu trí tuệ

ð Về chỉ dẫn địa lý, tất cả các chỉ dẫn địa lý của Việt Nam đều liên quan tới nông sản,thực phẩm Nhờ vào điều này, đã tạo điều kiện cho một số chủng loại nông sản của ViệtNam xây dựng và khẳng định thương hiệu của mình tại thị trường EU

ð Về nhãn hiệu, Hiệp định bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, đồng thời giúp công tytrong việc đăng ký nhãn hiệu một cách thuận lợi hơn

Ưu đãi thuế quan

ð Cho dù doanh nghiệp áp dụng thuế quan ưu đãi nào, thì hàng hóa vẫn phải cần đáp ứngquy định về quy tắc xuất xứ trong Hiệp định EVFTA

Ưu đãi thuế quan

ð Đây là một lợi thế cho doanh nghiệp xuất khẩu Vì doanh nghiệp sẽ được hưởng ưu đãi

để áp dụng chế độ ưu đãi theo các thỏa thuận thương mại đã được ký kết giữa 2 nướcquốc gia Tuy nhiên để hưởng được ưu đãi này phải thì thị trường EU có yêu cầu cao vềchất lượng cũng như chứng nhận xuất xứ

(Nguồn: Những Nội dung chính trong Hiệp định EVFTA, tapchitaichinh.vn) Tóm lại, Hiệp định EVFTA mang lại lợi ích to lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu.

EVFTA tạo điều kiện cơ cấu lại thị trường xuất khẩu, tạo cơ hội tham gia chuỗi cung ứngkhu vực và toàn cầu tạo động lực thúc đẩy phát triển thương mại Tuy nhiên, EU là mộttrong những thị trường khó tính, vì thế không phải doanh nghiệp nào cũng có thể xuấtkhẩu hàng hóa qua EU Khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, thì những yêu cầu về rào cản

kỹ thuật như an toàn thực phẩm, dán nhãn, môi trường,… của EU bắt buộc phải thựchiện Không chỉ thế, hàng hóa Việt Nam cần phải đáp ứng tiêu chí xuất xứ mới đượchưởng các ưu đãi của thuế,… Thị trường EU cực kỳ chú trọng vấn đề thương hiệu, nênnếu thương hiệu sản phẩm của Việt Nam kém chất lượng thì đây thực sự là một tác độngcực kỳ lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam

* Incoterms 2020

Incoterms (viết tắt của International Commercial Terms - Các điều khoản

dụng rộng rãi trên toàn thế giới Incoterm quy định những quy tắc có liên quan đến giá cả

tế [6]

Incoterms quy định các điều khoản về giao nhận hàng hoá, trách nhiệm của cácbên: Ai sẽ trả tiền vận tải, ai sẽ đảm trách các chi phí về thủ tục hải quan, bảo hiểmhànghoá, ai chịu trách nhiệm về những tổn thất và rủi ro của hàng hoá trong quá trình vậnchuyển,… thời điểm chuyển giao trách nhiệm về hàng hoá

Incoterms 2020 chính thức có hiệu lực kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2020, do phòngThương mại Quốc tế (ICC) ban hành

Tuy nhiên so với Incoterms 2010, thì điều khoản DAT (giao tại bến) được đổi tênthành DPU (giao tại nơi dỡ hàng) để làm rõ người bán phải giao hàng tại một điểm đã ấnđịnh trước để giao hàng Với điều khoản FCA, điều khoản này có thay đổi, đó là ngườivận chuyển được phép cấp vận đơn sau khi đã nhận hàng từ người bán

Incoterms 2020 bao gồm 11 điều kiện, các điều kiện được được làm 2 nhómphương thức vận chuyển hàng hóa:

Bảng 1.3 Nội dung của CIF và FOB trong Incoterm 2020

Phù hợp mọi phương thức vận tải ĐIỀU

EXM

Bên bán có trách nhiệm chuẩn bi sẵn sàng hàng hóa Quyền sở hữu sẽ đượcchuyển giao cho người mua hàng, bên mua phải có trách nhiệm chi trả chi phí

và chịu toàn bộ rủi ro từ khi nhận hàng

Đây là điều khoản thuận lợi nhất cho bên bán, vì họ sẽ không chịu trách nhiệmbất kỳ vấn đề gì khi hàng hóa đã được chuyển giao quyền sở hữu hay thực hiệncác thủ tục thông quan xuất khẩu hàng hóa

FCA

Với điều khoản FCA, bên bán có trách nhiệm vận chuyển hàng hóa tới địa điểmbên mua chỉ định, bốc xếp hàng hóa lên phương tiện vận tải và thu xếp vậnchuyển bao gồm thông quan xuất khẩu và đáp ứng những yêu cầu về an ninh.Rủi ro được chuyển giao khi hàng hóa đã được bốc xếp lên phương tiện vận tảicủa bên mua

Bên mua sẽ chi trả cước phí, phí vận đơn đường biển, phí bảo hiểm, chi phí bốc

dỡ hàng và phương tiện vận tải tại địa phương để vận chuyển hàng hóa tới nơigiao hàng cuối cùng Bên mua chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với bất kì tổn hạinào của hàng hóa trong khi vận chuyển

Bên bán phải chi trả các chi phí liên quan về quy trình vận chuyển hàng hóa tớinơi giao hàng cuối cùng nhưng không có trách nhiệm mua bảo hiểm

CIP Điều khoản CIP khá tương đồng với CPT, chỉ khác ở chỗ, bên bán phải có trách

nhiệm thanh toán bảo hiểm cho hàng hóa và chi phí vận chuyển.

CIP yêu cầu bên bán mua mức bảo hiểm cao hơn, phù hợp hơn với nhóm hànghóa đóng trên container 110% giá trị hợp đồng theo điều khoản Bảo hiểm hànghóa A của Hiệp Hội Các Nhà Bảo Hiểm Luân Đôn Trước đây, mức bảo hiểmtối thiểu được áp dụng theo điều khoản Bảo hiểm hàng hóa C

DPU

Điều khoản này thường được áp dụng đối với những container hàng lẻ đóngchung với nhiều người nhận hàng Đây là điều khoản duy nhất yêu cầu bên bánchịu trách nhiệm bốc dỡ hàng hóa

Bên bán chịu mọi chi phí vận chuyển và chịu toàn bộ rủi ro cho tới khi hànghóa đến cảng đích hoặc bến

Bên mua chịu trách nhiệm cho tất cả các chi phí và rủi ro sau khi bốc dỡ hàng,bao gồm thuế nhập khẩu, các loại thuế khác, phí thông quan và chi phí phươngtiện vận tải tại địa phương để vận chuyển hàng hóa tới nơi giao hàng cuối cùng

DAP

Bên bán vận chuyển hàng hóa tới nơi giao hàng chỉ định nhưng không có tráchnhiệm bốc dỡ hàng hóa Trách nhiệm của bên bán bao gồm đóng gói, thôngquan xuất khẩu, chi trả cước phí và bất kì khoản phí bến bãi nào cho đến cảngđích như đã thỏa thuận

Bên mua sẽ có trách nhiệm chi trả mọi chi phí và các loại thuế liên quan tớiviệc bốc dỡ hàng hóa và thông quan nhập khẩu hàng hóa vào quốc gia chỉ định.Rủi ro được chuyển giao cho bên mua tại nơi giao hàng cuối cùng

DDP Bên bán chịu hoàn toàn chi phí và rủi ro liên quan tới việc vận chuyển hàng hóa

tới nơi giao hàng chỉ định để được bốc dỡ và thông quan nhập khẩu

Bên bán có trách nhiệm thông quan hàng hóa để nhập khẩu vào quốc gia củabên mua Tuy nhiên, bên bán không có trách nhiệm bốc dỡ hàng hóa

Điều khoản này đặt tối đa trách nhiệm lên bên bán và tối thiểu trách nhiệm lênbên mua

Rủi ro hoặc trách nhiệm sẽ không được chuyển giao sang bên mua cho tới khihàng hóa đã được vận chuyển tới nơi giao hàng cuối cùng

Trừ khi bên mua nắm rất rõ luật pháp và quy định tại quốc gia của bên bán.

Phương thức vận tải đường biển và đường thủy nội địa ĐIỀU

FAS

Bên bán giao hàng khi hàng hóa được đặt dọc mạn con tàu của bên mua tạicảng giao hàng chỉ định Điều này có nghĩa rằng bên mua chịu tất cả chi phí vàrủi ro về mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa tính kể từ thời điểm đó Điều khoảnFAS yêu cầu bên bán thông quan xuất khẩu cho hàng hóa

CFR Điều khoản CRF đặt mức rủi ro và trách nhiệm lớn hơn cho bên bán vì họ phải

chi trả chi phí vận chuyển hàng hóa cho tới khi đến cảng đích chỉ định

Rủi ro được chuyển giao sang bên mua khi hàng hóa đã được bốc xếp lên tàutại quốc gia xuất khẩu

Bên mua trả phí vận chuyển tại địa phương từ cảng về nơi giao hàng cuối cùng

và có trách nhiệm mua bảo hiểm

Điều khoản CFR chỉ nên được áp dụng cho nhóm hàng hóa không đóngcontainer vận chuyển theo phương thức vận tải đường biển và đường thủy nội