2 giá trị của xét nghiệm nhanh tại chỗ (POCT) trong thực hành lâm sàng final

• Tổng quan về xét nghiệm nhanh tại chỗ POCT• Giá trị của xét nghiệm nhanh tại chỗ trong thực hành lâm sàng • Vai trò của POCT trong quản lý bệnh ngoại viện & hướng đến mô hình y tế từ x

PGS.TS BS Lê Đình Thanh Giám đốc BV Thống Nhất TP.HCM

• Tổng quan về xét nghiệm nhanh tại chỗ (POCT)

• Giá trị của xét nghiệm nhanh tại chỗ trong thực hành lâm sàng

• Vai trò của POCT trong quản lý bệnh ngoại viện & hướng đến mô hình y tế từ xa (telehealth)

Xét nghiệm nhanh tại chỗ (POCT) được định nghĩa là những xét nghiệm chẩn đoán làm tại hoặc gần địa điểm điều trị bệnh nhân

• POCT được biết đến với các tên gọi như:

• Xét nghiệm tại giường

XÉT NGHIỆM NHANH TẠI CHỖ (POCT)

Cơ sở khám

& điều trị trong ngày

Trung tâm nghiên cứu lâm sàng

Các nước đang phát triển Vùng sâu vùng xa

Chăm sóc y tế tại nhà

Cấp cứu

J Am Coll Cardiol Basic Trans Sci 2016;1:73–86

Bệnh viện lớn

Phòng xét nghiệm trung tâm

Danh mục xét nghiệm đầy đủ

Danh mục nhỏ của các xét nghiệm chuyên biệt VD: Glucose, INR,  CRP, HbA1c,  D‐dimer, lipids,  NT‐proBNP

Bệnh viện nhỏ hơn/

vùng sâu vùng xa

Chăm sóc

y tế ban đầu

Xét nghiệm POCT: Chuyển đổi sang mô hình lấy bệnh nhân

làm trung tâm & phi tập trung hóa (decentralized)

Lab Test Online Point-of-Care Testing (PoCT)

Available at: https://www.labtestsonline.org.au/learning/point-of-care-testing-(poct)/point-of-care-testing-(poct)/advantages-(benefits)-and-disadvantages-(risks)-of Accessed on 19 Mar 2021

Chăm sóc

nội trú

Chăm sóc ngoại trú Các lĩnh vực đặc biệt

Junker R, Schlebusch H, Luppa PB Point-of-care testing in hospitals and primary care Dtsch Arztebl Int 2010 Aug;107(33):561-7 doi: 10.3238/arztebl.2010.0561 Epub 2010 Aug 20 PMID: 20830271; PMCID:

PMC2936038.

Adapted from A St John, C P Price: Benefits of point-of-care testing in the Emergency Department

Chẩn đoán sớm hơn Điều trị sớm hơn Tăng hiệu quả chăm sóc

& điều trị

Giảm tỷ lệ cần siêu âm tim Giảm quá tải khoa cấp cứu Tăng hiệu quả công việc tại khoa cấp cứu

Chẩn đoán sớm hơn Hiệu quả điều trị cao hơn

Xuất viện sớm hơn Giảm thời gian chờ tại khoa cấp cứu

Giảm tỷ lệ nhập viện Giảm chi phí do chuyển viện không cần thiết

Giảm chi phí do chuyển viện không cần thiết

Giảm quá tải khoa cấp cứu Giảm chi phí điều trị

Tăng hiệu quả công việc tại khoa cấp cứu

D-Dimer

(8 phút) Chẩn đoán sớm hơn

Điều trị sớm hơn

Chẩn đoán sớm hơn Điều trị sớm hơn

Giảm tỷ lệ cần siêu âm tim Giảm thời gian nằm chờ tại khoa cấp cứu

Giảm tỷ lệ nhập viện

Giảm chi phí điều trị

Máy Xét

Đông máu

(PT: 5 giây aPTT: 2 phút)

Thời gian trả kết quả nhanh hơn & được điều trị sớm hơn

Điều chỉnh liều điều trị

& chăm sóc bệnh nhân tốt hơn

Giảm thời gian nằm viện

& quản lý bệnh nhân tốt hơn

Giảm chi phí điều trị

Đường huyết

(5 giây)

Chẩn đoán sớm hơn Điều trị sớm hơn

Chẩn đoán sớm hơn Điều trị sớm hơn

Phân loại bệnh tại khoa cấp cứu nhanh hơn Giảm chi phí do chuyển bệnh không cần thiết

Giảm chi phí do chuyển bệnh không cần thiết

Giảm chi phí điều trị

Adapted from A St John, C P Price: Benefits of point-of-care testing in the Emergency Department

Tan WC J  C irculation  J ournal  doi:10.1253/circj.C J ‐19‐0874

XN POCT TRONG NMCT

Đồng thuận của Hội tim mạch châu Á Thái Bình Dương (APSC) (2019)

Khuyến cáo mạnh, chứng cứ mức độ I :

Các xét nghiệm troponin POC đã được phê duyệt có thể dùng để rule-in các trường hợp tổn thương cơ tim & cung cấp thông tin để đưa ra quyết định lâm sàng khi theo dõi bệnh nhân sau khi đã dùng troponin độ nhạy cao

Động học tăng cTnT & NT-proBNP ở bệnh nhân COVID-19

tử vong so với bệnh nhân còn sống trong bệnh viện

COVID‐19, coronavirus disease 2019; cTnT, cardiac troponin T; NT‐proBNP, N‐terminal pro‐B‐type natriuretic peptide.

Guo T, et al. JAMA Cardiol. 2020; DOI: 10.1001/jamacardio.2020.1017

Dấu ấn sinh học tim tăng đáng kể ở bệnh nhân COVID-19 tử vong trong bệnh viện,

trong khi không ghi nhận sự thay đổi này ở những bệnh nhân còn sống

Thay đổi cTnT

Admission Hospitalisation Approaching

discharge Cured patients

Thay đổi NT-proBNP

Admission Hospitalisation Approaching

discharge Cured patients

Bệnh Tim mạch & COVD-19

Cross‐BA Medical Affairs Team For Roche Internal Use Only  |   Do Not Distribute   |  22 May 2022 | page 14 | © 2020 Roche

Các bệnh lý nền là nguy cơ COVID-19 nặng và tử vong

(Bệnh đái tháo đường, tim mạch,…)

• Nguy cơ COVID-19 nặng & tử vong cao hơn ở bệnh nhân có bệnh nền (ĐTĐ, bệnh thận mạn,

• COVID-19 cũng gây tổn thương đa cơ quan, bao gồm bệnh cơ tim, viêm gan & khởi phát đái

-Bệnh nhân COVID-19 có bệnh lý nền Tim mạch hoặc mắc mới tổn thương cơ tim khi nhiễm

*Does not include older individuals without underlying conditions. AKI, acute kidney injury; CVD, cardiovascular disease. 1. CDC. Available at: https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/pdfs/mm6913e2‐H.pdf (last accessed May 5, 2020); 2. ISS. Available at: https://www.epicentro.iss.it/coronavirus/bollettino/Report‐ COVID‐2019_20_marzo_eng.pdf;  3. Guan WJ, et al. N Engl J Med. 2020; 382:1708‐20; 4. Zhang Y, et al. medRxiv 2020.03.24.20042358; 5. Chapman A, et al. Circulation. 2020 Apr 6 [Epub]; 6. Matsushita K, et al. medRxiv 2020.04.05.20054155; 7. Sreenivasan J, et al. Lancet Preprints. 2020 Apr 14 [Epub];  8. Bornstein S, et al.  Lancet. 2020;8587:30152‐2; 9. Adao R, et al. Cardiovasc Res. 2020;116:e59‐61; 10. Aghagoli G, et al. J Cardiac Surg. 2020 Apr 19 [Epub]; 11. Liu P, et al. Circulation. 2020 Apr 15 [Epub]; 12. Atri D, et al. JACC Basic Transl Sci 2020 Apr 10 [Epub];  13. Zhu H, et al. Curr Cardiol Rep. 2020;22:32; 14. Guo T, et al. JAMA Cardiol. 

• Phân tích tổng hợp cung cấp bằng chứng: COVID-19 nặng liên quan tăng đường huyết Cần theo dõi và kiểm soát đường huyết hiệu quả

để cải thiện tiên lượng bệnh nhân COVID-19

• Giá trị INR kéo dài có liên quan

rõ rệt đến COVID-19 nặng & tử vong

• Cả INR kéo dài & tăng D-dimer

có thể hữu ích trong chẩn đoán rối loạn đông máu do COVID-19

& dự đoán kết cục lâm sàng

1 Với các marker giúp theo dõi bệnh

2 Khi tần suất xét nghiệm thường xuyên hơn có thể giúp

quản lý bệnh tốt hơn

3 Khi bệnh nhân (hoặc người tiến hành XN) cần có kết quả xét

nghiệm để điều chỉnh điều trị phù hợp

Hầu hết nghiên cứu cho thấy BNP/ NT-proBNP trong chăm sóc tại nhà

và đơn vị chăm sóc sức khỏe trong ngày cho thấy giúp cải thiện kết

cục tim mạch

Jones, M et al. Heart 2005;91:472‐477  10

INR nằm trong

khoảng mục tiêu 

tỷ lệ nhập viện thấp

Heneghan, C et al. (2012) Lancet 367 (9508), S. 404–411 12

839 

Bệnh nhân khai tăng cân từ 3-5 lbs (1,3 – 2,3 kg)

Phù hoặc khó thở tăng

Không thay đổi triệu chứng

Điều chỉnh thuốc lợi tiểu

Đánh giá BNP/NT-proBNP

Tăng <25%

so với ban đầu

Tăng 25-50% so với ban đầu

Tăng

>50%

so với ban đầu

Tìm nguyên nhân khác gây tăng cân

Quyết định

Xét nghiệm nhanh tại chỗ (POCT) được định nghĩa là những xét

nghiệm chẩn đoán làm tại hoặc gần địa điểm điều trị bệnh nhân

POCT giúp chuyển đổi mô hình chăm sóc y tế sang điều trị lấy bệnh nhân làm

trung tâm & phi tập trung hóa (decentralized)

POCT có ứng dụng rộng rãi & linh động trong nhiều lĩnh vực

Quản lý ngoại viện & mô hình y tế từ xa:

- Bệnh nhân dùng liệu pháp kháng đông: POCT giúp tăng thời gian INR nằm

trong khoảng mục tiêu  giảm các kết cục bất lợi

- Các mô hình y tế từ xa sử dụng POCT NT-proBNP đang được khuyến nghị &

nghiên cứu, cho thấy giúp cải thiện kết cục tim mạch