Các vấn đề phổ biến trong quyết định nghề nghiệp của học sinh trung học – đưa ra lựa chọn và hỗ trợ đo lường trong tư vấn nghề nghiệp

CÁC VẤN ĐỀ PHỔ BIẾN TRONG QUYẾT ĐỊNH NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC – ĐƯA RA LỰA CHỌN VÀ HỖ TRỢ ĐO LƯỜNG TRONG TƯ VẤN NGHỀ NGHIỆP Nghiên cứu này được thực hiện trên 2131 học sinh của 8 (tám) trườn.

CÁC VẤN ĐỀ PHỔ BIẾN TRONG QUYẾT ĐỊNH NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC – ĐƯA RA LỰA CHỌN VÀ HỖ TRỢ ĐO

LƯỜNG TRONG TƯ VẤN NGHỀ NGHIỆP

Nghiên cứu này được thực hiện trên 2131 học sinh của 8 (tám) trường THPT nội

và ngoại thành Hà Nội về quyết định lựa chọn ngành học, nghề nghiệp của học sinh trong quá trình ra quyết định chọn nghề Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên chưa đánh giá đầy đủ, chính xác đặc điểm bản thân liên quan đến chuyên ngành học; nghề nghiệp; hiểu biết; hiểu biết về ngành, nghề, đại học, cao đẳng nghề còn hạn chế; nằm trong vấn đề giải quyết mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái khi chọn ngành, nghề; gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định lựa chọn ngành, nghề phù hợp Kết quả của những vấn đề này là một nửa số học sinh được khảo sát chưa chọn được ngành và ngành học Số học sinh còn lại lựa chọn ngành học nhưng hầu hết các lựa chọn đều không phù hợp Trên cơ sở kết quả đó,

1 Giới thiệu

Chọn nghề nào cho tương lai, chọn trường nào để học luôn là những câu hỏi khó đối với mỗi học sinh THPT Trong quá trình ra quyết định chọn nghề, học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc tự nhận thức, đánh giá bản thân, tìm kiếm thông tin về ngành học, đơn vị đào tạo, mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái trong quá trình ra quyết định chọn nghề Những khó khăn này nếu không được giải quyết một cách lơ

là sẽ gây tâm lý lo lắng cho các em và khiến các em có những quyết định không đúng đắn trong việc chọn nghề

Tại các quốc gia trên thế giới, Georgia A Koumoundourou, Kalliopi Kounenou, Eftyxia Siavara (2012), nghiên cứu này khám phá vai trò trung gian của việc tự đánh giá sự tự tin đối với quyết định nghề nghiệp của 200 học sinh trung học ở Hy Lạp Nhóm tác giả khẳng định, đối với sinh viên nữ, kết quả bài thi ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến sự tự tin trong quyết định chọn nghề Đối với nam sinh, kết quả thi chỉ có tác động gián tiếp đến sự tự tin trong quyết định chọn nghề.1 Aaron

D Miller, Patrick J Rottinghaus (2014) đã đánh giá mối quan hệ giữa trí tuệ cảm xúc và các mẫu xung đột trong việc ra quyết định lựa chọn của học sinh trung học

ở Ý2 Tirza Willner, Itamar Gatia, Yanjun Guanb (2015) đã đánh giá các vấn đề của thanh thiếu niên trong việc lựa chọn ra quyết định nghề nghiệp và hồ sơ ra quyết định nghề nghiệp nhằm giúp họ quyết định nghề nghiệp tốt hơn Nghiên cứu này tập trung vào mối quan hệ giữa bảng câu hỏi quyết định nghề nghiệp và bảng câu hỏi về các vấn đề trong việc ra quyết định.3 Dana Vertsberger, Itamar Gati (2016) Nghiên cứu tập trung vào các hình thức hỗ trợ khác nhau để thanh thiếu

niên cân nhắc khi đưa ra quyết định nghề nghiệp và chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tìm kiếm sự hỗ trợ của chuyên gia Các kết quả trên cũng cho thấy sự đa dạng về hiệu quả nhận thức giữa các nguồn hỗ trợ khác nhau (ví dụ: gia đình và bạn bè, cố vấn nghề nghiệp và Internet) và ý định sử dụng chúng Thanh thiếu niên

có xu hướng tìm kiếm sự giúp đỡ từ các nguồn dễ tiếp cận (chẳng hạn như gia đình

và bạn bè và Internet), nhưng ít người tìm kiếm từ các nguồn đã được chứng minh

là thực sự hiệu quả đối với họ (ví dụ: cố vấn nghề nghiệp, bài kiểm tra trực tuyến)4 Neslihan BolatHatice Odac (2017), nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ giữa quyết định nghề nghiệp và phong cách của học sinh năm cuối cấp ba Kết quả cho thấy hiệu quả của việc ra quyết định nghề nghiệp có tương quan đáng kể với phong cách an toàn, sợ hãi và gắn bó, và sự lựa chọn ra quyết định nghề nghiệp của bản thân phù hợp với xu hướng giới tính.5 Lucia Kvitkovičová, Tomotaka Umemuraa, Peter Maceka (2017), nghiên cứu này xem xét mối quan hệ gắn bó của cha, mẹ, bạn thân và người yêu trong quá trình ra quyết định nghề nghiệp (thông tin nghề nghiệp, mục tiêu và xác định công việc) của học sinh trung học Nghiên cứu cho thấy rằng người yêu là yếu tố có ảnh hưởng nhất trong quá trình ra quyết định nghề nghiệp của học sinh trung học, mặc dù mối quan hệ thân thiết với cha mẹ và bạn thân cũng rất quan trọng trong việc lựa chọn nghề nghiệp của họ.6

Ở Việt Nam, nghiên cứu của Phạm Thị Ly, Nguyễn Thị Kim Liên, Nguyễn Trọng Tuấn, Tô Hoài Thắng, Hoàng Hữu Dũng, Nguyễn Như Ngọc (2016) đề cập đến các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của sinh viên tại một số trường đại học ở Việt Nam bao gồm: 1/ Ấn tượng về các trường đại học; 2/ Kênh thông tin

về trường đại học; 3/ Lý do chọn trường đại học đó; 4/ Lý do chọn ngành của sinh viên7 Nghiên cứu của Nguyễn Việt Dũng, Đặng Thị Vân (2016), nghiên cứu vấn

đề tâm lý trong hướng nghiệp của học sinh THPT huyện Trực Ninh, Nam Định Các em chỉ ra những khó khăn tâm lý đó là: mâu thuẫn giữa sự lựa chọn nghề nghiệp của bản thân và sự áp đặt của cha mẹ, giữa năng lực và đam mê, sở thích.8

Các nghiên cứu này đã chỉ ra những khó khăn trong quá trình chọn ngành, chọn nghề và đề cập đến vai trò quan trọng của người tư vấn hướng nghiệp, nhưng chưa

đề cập đến các biện pháp cụ thể để tháo gỡ từng loại khó khăn cho học sinh trong quá trình chọn ngành, chọn nghề Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu những khó khăn của học sinh trong việc chọn ngành, chọn nghề từ đó đề xuất các biện pháp hỗ trợ hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp Nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp khảo sát (trắc nghiệm) với 2131 học sinh của 4 trường THPT nội thành và 4 trường THPT ngoại thành: THPT Trần Nhân Tông - Quận Hai Bà

Trưng, THPT Phan Đình Phùng - Ba Đình Quận, THPT Trần Phú, Q.Hoàn Kiếm, THPT Nguyễn Gia Thiều - Q.Long Biên; THPT Cao Bá Quát - Huyện Gia Lâm; THPT Ngọc Tảo - Huyện Phúc Thọ; THPT Vân Nội - Huyện Đông Anh, THPT Phú Xuyên A - Huyện Phú Xuyên

2 Nội dung

2.1 Thực trạng chọn ngành, chọn nghề của học sinh THPT

Đáp án cho câu hỏi "Chọn ngành, nghề gì?" Cho thấy tỷ lệ sinh viên chọn ngành, nghề để làm việc chỉ chiếm hơn một nửa (51,81%) Ở khu vực nội thành và ngoại thành, không có sự khác biệt về kết quả xét tuyển ngành, nghề

 Bảng 1 Ngành, nghề của học sinh THPT

Đặc điểm nghề nghiệp và chuyên ngành của 51,81% sinh viên đã chọn nghề và chuyên ngành về năng lực, hứng thú, tính cách được đánh giá qua các trắc nghiệm: (1) Alfred.W Bài kiểm tra IQ MunZent; (2) Bài kiểm tra "Năng lực nghề nghiệp" của John Holland; (3) Bài kiểm tra hứng thú nghề nghiệp của AEGoller; (4) Trắc nghiệm tính cách MBTI

Căn cứ vào kết quả thi trắc nghiệm, học sinh đã chọn ngành, nghề được chia thành

4 mức thông qua các tiêu chí:

- Mức độ 1: Lựa chọn ngành, nghề phù hợp Ở cấp độ này, học sinh lựa chọn ngành nghề và chuyên ngành hoàn toàn phù hợp với tất cả các đặc điểm của nó như tính cách, năng lực, hứng thú

- Mức độ 2: Chọn ngành, nghề tương đối phù hợp Ngành, nghề học sinh chọn phù hợp với hầu hết các đặc điểm của bản thân như phù hợp với năng lực, tính cách nhưng ít phù hợp với hứng thú

- Mức độ 3: Chọn ngành, nghề ít phù hợp Nghề và ngành chọn chỉ phù hợp với một phần đặc điểm riêng của mình, chẳng hạn chỉ phù hợp với hứng thú và năng lực; Hoặc chỉ phù hợp với hứng thú và cá tính của bạn

- Mức độ 4: Lựa chọn ngành, nghề không phù hợp Ngành nghề học sinh lựa chọn hoàn toàn không phù hợp với hứng thú, năng lực và tính cách của các em

Chỉ có 3,24% học sinh được khảo sát chọn ngành, nghề phù hợp với tính cách của bản thân Như vậy, 96,76% học sinh có nhu cầu được tư vấn hướng nghiệp ở các mức độ khác nhau

 Bảng 2 Mức độ phù hợp giữa ngành, nghề đã chọn và tính cách của bản thân sinh viên

2.2 Khó khăn trong chọn ngành, chọn nghề

Tư vấn hướng nghiệp chỉ thực sự hiệu quả khi người tư vấn hiểu rõ những vấn đề chung mà học sinh gặp phải về ngành, nghề trong quá trình chọn ngành, chọn ngành

Khó khăn là năng lực tự đánh giá của đa số học sinh còn yếu Họ cho rằng “ khả năng tự đánh giá còn hạn chế ” (88,17%) Anh ấy/cô ấy không thể tự trả lời câu

hỏi: Năng lực của tôi là gì? Tính cách của bạn là gì? Bạn quan tâm đến loại công việc nào? Học sinh thường lúng túng trong việc đánh giá bản thân Như vậy có đến

88,96% trong tổng số “ không biết chọn ngành, nghề phù hợp với mình ” khi bản

thân chưa nhận thức rõ ràng

Đa số sinh viên được khảo sát cho biết “ thiếu hiểu biết về ngành, nghề ”

(86,02%) Học sinh chỉ biết chung chung về ngành nghề, chuyên ngành đào tạo mà chưa đi sâu tìm hiểu chi tiết về ngành nghề, chuyên ngành đào tạo Học sinh chỉ biết một chiều về ngành nghề, ngành học, đó là mức lương cao hay thấp từ ngành nghề đó và vị trí nơi làm việc Rất ít sinh viên nhận thức được nghề của mình ở các lĩnh vực khác như yêu cầu, đặc điểm của ngành, nghề và đòi hỏi về năng lực, đặc điểm, phẩm chất của người làm việc trong ngành đó Hầu như không có học sinh nào biết được nhu cầu xã hội của ngành nghề, chuyên ngành đào tạo

Gần 2/3 số người được khảo sát là “ thiếu hiểu biết về nhà trường ” (64,29%) Kiến

thức về trường bao gồm nhiều thông tin nhưng học sinh chỉ biết về trường về khối thi, điều kiện xét tuyển, chỉ tiêu xét tuyển, điểm chuẩn đầu vào, mức độ uy tín của trường… Rất ít học sinh tìm hiểu các nội dung khác của trường như môi trường học tập, học phí, chất lượng đào tạo ngành, nghề…

Nguyên nhân của tình trạng thiếu hiểu biết về ngành, nghề là do sinh viên “khó khăn trong việc tra cứu thông tin về nghề” (67,10%) Một số em không biết tìm thông tin ở đâu Đa số sinh viên cho biết, thông tin trên mạng rất khác nhau nên sinh viên không biết đâu là thông tin đúng, đâu là thông tin sai Thông tin có đảm bảo chính xác, đúng hay sai? Và khi nào thông tin được cập nhật? Vì vậy, việc tra cứu thông tin, lựa chọn thông tin và phân tích thông tin về ngành, nghề là một vấn đề tương đối phức tạp mà bản thân sinh viên không thể tự giải quyết được

Gần một nửa số người được hỏi cho biết họ “ thiếu tài liệu liên quan đến hướng nghiệp ” (43,45%) Đây là vấn đề không chỉ sinh viên gặp phải mà giáo viên còn

thiếu tài liệu, sách báo, thông tin liên quan đến ngành, nghề cũng ảnh hưởng không

nhỏ đến việc lựa chọn của sinh viên Một học sinh ở ngoại thành chia sẻ: " Trường

em hầu như không có tài liệu hướng nghiệp nào được ban hành để chúng em tham khảo Trên thư viện trường chỉ có 3tr (ba) cuốn sách có tên là hoạt động giáo dục

ở trường phổ thông " Thực tế, trên thị trường sách, học sinh khó tìm được nhiều

tài liệu về hướng nghiệp, chọn nghề Thông tin về ngành, nghề còn ít, chung chung, thiếu cập nhật

Đa số khó khăn của học sinh ngoại thành nhiều hơn nội thành

Ở Việt Nam, gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình học tập và quyết định tương lai của học sinh Cha mẹ chi trả toàn bộ học phí học tập và rèn luyện đôi khi

có thể can thiệp sâu vào quá trình chọn ngành, chọn nghề Sự ảnh hưởng này thể hiện ở hai mặt: Tích cực và Tiêu cực Ảnh hưởng tích cực khi cha mẹ khuyến khích con trong quá trình chọn ngành, chọn nghề, định hướng ngành, nghề cho con bằng năng lực hiểu biết của mình Tác động tiêu cực xảy ra khi cha mẹ thường bắt con chọn ngành, nghề theo xu hướng của cha mẹ, không cho con quyền quyết

định Ví dụ: "Có những gia đình có nghề truyền thống, bố mẹ là nhân viên ngân hàng và bảo con cái phải theo đuổi, nhưng cậu sinh viên đó rất đam mê và có khả năng trong lĩnh vực nghệ thuật, em muốn đi theo con đường nghệ thuật nhưng bố

mẹ nhất định không cho phép “ Hơn một nửa số sinh viên được khảo sát cho biết

“ chưa giải quyết được mâu thuẫn giữa bản thân và bố mẹ trong việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp ” (52,98%) tâm lý muốn áp đặt của cha mẹ lên con cái là

một trong những khó khăn trong việc lựa chọn ngành, nghề của học sinh, dẫn đến tâm lý buồn phiền, bất an cho học sinh

 Bảng 3 Các vấn đề sinh viên gặp phải trong quá trình lựa chọn ngành học và nghề nghiệp

Có sự khác biệt trong đánh giá về mức độ khó khăn giữa học sinh nội thành và

ngoại thành đối với những học sinh không bị thiệt thòi trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa bản thân và cha mẹ trong việc chọn ngành, nghề Tỷ lệ học sinh ở khu

vực nội thành này cao hơn khu vực ngoại thành Kết quả khảo sát cho thấy, học sinh ở khu vực thành thị hầu hết có bố mẹ là công chức nhà nước, thậm chí có bố

mẹ là quan chức cấp cao, có nhiều mối quan hệ Ngược lại, sinh viên thấy sau khi

ra trường khó tìm việc làm nên thường yêu cầu con lắng nghe ý kiến của mình và bắt buộc phải học ngành, nghề để bố mẹ dễ kiếm việc làm cho con, sinh viên và

không cho trẻ tự do quyết định Ở các trường ngoại thành, phần lớn học sinh là con

em cha mẹ là nông dân, nông dân, hiểu biết về ngành học, nghề nghiệp của các bậc cha mẹ này chưa nhiều nên họ tôn trọng ý kiến của con, chỉ mong con thi đỗ, vào đại học, cao đẳng và có công việc ổn định và cuộc sống nhàn hạ sau này Một sinh

viên ngoại thành cho rằng: "Bố mẹ em làm nông nên các mối quan hệ xã hội cũng

ít nên bố mẹ hoàn toàn ủng hộ quyết định của em và chỉ muốn em thi vào đại học

để tránh cuộc sống vất vả của người nông dân, và bố mẹ cũng không để em bị áp lực ”.

2.3 Phép đo hỗ trợ

Để hỗ trợ học sinh tháo gỡ khó khăn trong việc chọn ngành, nghề, có thể áp dụng các biện pháp sau:

Thước đo 1: Nâng cao nhận thức và tự đánh giá của học sinh

Giáo viên tư vấn hướng dẫn học sinh nhìn nhận, tự đánh giá trên 3 khía cạnh: (i) Năng lực: ấn tượng về năng lực, sở trường, năng khiếu, học tốt các môn học; (ii) Tính cách, tính tình: Là người như thế nào, hướng nội hay hướng ngoại, nóng nảy; Hoạt bát; thiền định hoặc đau khổ; (iii) tư lợi: Có những sở thích đặc biệt

Cố vấn giúp học sinh đánh giá bản thân theo bốn cách:

Cách 1: Tự nhận thức, tự đánh giá Cố vấn học đường thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Đặt câu hỏi về bản thân và tự trả lời: Mình có năng lực gì khác so với người khác? Sở thích của tôi là gì? Niềm đam mê của tôi là gì? công việc yêu thích của tôi là gì? Môi trường làm việc yêu thích của tôi là gì? Tôi thường làm gì trong thời gian rảnh rỗi? Tôi thích làm gì hàng ngày? Bạn thường khen tôi như thế nào? Điểm yếu của tôi là gì?

- Lập danh sách điểm mạnh và điểm yếu của bạn: Liệt kê tất cả điểm mạnh, điểm yếu của bạn về ngoại hình, tính cách, năng lực

- Làm bài trắc nghiệm để tìm hiểu năng lượng, hứng thú, tính cách Thông qua các bài kiểm tra này, học sinh có thể tự nhận thức về bản thân một cách tương đối chính xác

- Đối chiếu kết quả tự đánh giá với kết quả trắc nghiệm để khẳng định kết quả tự đánh giá

- Lập danh sách tất cả những điểm nổi bật, điểm mạnh và điểm yếu của mình từ kết quả trắc nghiệm và phiếu tự đánh giá

Cách 2: Tự tìm hiểu qua bạn bè, thầy cô và bố mẹ Nhà tư vấn hướng dẫn học sinh

nói chuyện với cha mẹ, bạn bè và giáo viên về bản thân, qua đó những học sinh này nhận thức rõ hơn về bản thân

Cách 3: So sánh mình với người khác Người tư vấn hướng dẫn học sinh tự so

sánh mình với người khác để biết ai cao hơn hay thấp hơn, mình giỏi chỗ nào, chỗ nào chưa thuận lợi

Phương pháp 4: Tham gia vào các hoạt động Tư vấn viên khuyên học sinh tham

gia vào các hoạt động để thể hiện bản thân, từ đó nhận ra điểm mạnh, điểm yếu và khả năng của mình

Sau khi học sinh tìm hiểu về bản thân, các em sẽ xác định được mình cần bổ sung những gì, thiếu những gì, phải rèn luyện những gì còn yếu Qua đó, học sinh cảm nhận và đưa ra nhận thức ban đầu về tính cách, khuynh hướng, nghị lực, hứng thú

Biện pháp thứ 2: Nâng cao năng lực tìm kiếm thông tin ngành, nghề cho học sinh

Tư vấn viên hướng dẫn sinh viên: (i) cách tìm kiếm thông tin về ngành, nghề và yêu cầu nghề nghiệp, nhu cầu thị trường lao động của xã hội; (ii) đánh giá và phân tích thông tin họ tìm thấy và thông tin do chuyên gia tư vấn cung cấp Thông qua

đó, sinh viên nâng cao hiểu biết về ngành, nghề, nhu cầu, đặc điểm ngành, nghề và nhu cầu thị trường lao động, về sự phát triển kinh tế của đất nước và địa phương Phương thức 1 Nhà tư vấn giúp học viên tìm kiếm, đánh giá thông tin bằng các công việc sau:

- Tư vấn trao đổi với học sinh thông qua các câu hỏi gợi mở để đánh giá sự lựa chọn thông tin của học sinh khi tìm hiểu về ngành, nghề:

Câu hỏi 1 Khi tìm hiểu các chuyên ngành và nghề nghiệp này, bạn thường tìm

hiểu những vấn đề gì?

Câu hỏi 2 Khi khám phá những chuyên ngành và nghề nghiệp này, bạn tìm hiểu

về công việc ở đâu?

Câu 3 Khi tìm hiểu những chuyên ngành và nghề nghiệp này, bạn thấy khó khăn

gì trong nghề nghiệp của mình?

- Chuyên viên tư vấn trao đổi, phân tích và giúp học viên nhận ra những lỗ hổng trong thông tin mà các em đang tìm hiểu

- Giáo viên tư vấn cho sinh viên những nội dung cơ bản về hướng nghiệp, chuyên ngành cần học: (1) yêu cầu về trình độ, năng lực; (2) đối tượng lao động; (3) mục đích lao động; (4) công cụ lao động; (5) điều kiện làm việc; (6) chống chỉ định y tế; (7) điều kiện cần thiết để học nghề; (8) công việc cụ thể của nghề; (9) nơi làm việc trong tương lai của nghề nghiệp; (10) Trường dạy nghề

- Tư vấn hướng dẫn học sinh cách tìm kiếm thông tin ngành, nghề thông qua tra cứu danh sách trường ĐH, CĐ, ngành của Bộ GD&ĐT, thông báo tuyển sinh hàng năm của các trường trên website; đọc tạp chí, tin tuyển dụng trên báo và truyền hình; khám phá thế giới nghề nghiệp trong nước và quốc tế thông qua internet

Phương thức 2: Hướng dẫn sinh viên tham gia các hoạt động do nhà trường tổ

chức nhằm nâng cao nhận thức về thế giới việc làm như: Viết hoặc hùng biện về các chủ đề liên quan đến định hướng nghề nghiệp; tham gia các buổi hội thảo, giao lưu với các nhân tài trong lĩnh vực chuyên ngành,…

Cách 3: Tìm hiểu thông tin qua bạn bè, thầy cô, bố mẹ, người thân Tư vấn hướng

dẫn học sinh trao đổi với cha mẹ, bạn bè, thầy cô về thông tin ngành nghề, ngành học

Thước đo 3: Nâng cao năng lực tìm kiếm thông tin về trường đào tạo của sinh viên

Không khó để các bạn học sinh tìm kiếm thông tin về các trường, tuy nhiên để tìm hiểu thông tin về trường một cách cụ thể, đầy đủ và rõ ràng thì các bạn cần phải biết cách thực hiện Biện pháp này nhằm nâng cao năng lực của sinh viên trong việc tìm kiếm thông tin về các trường đào tạo Để làm được điều này, nhà tư vấn nên làm như sau

Cách 1 Nhà tư vấn giúp học viên tìm kiếm và đánh giá thông tin thông qua các

công việc sau:

- Tư vấn trao đổi với sinh viên bằng những câu hỏi gợi mở nhằm đánh giá sự lựa chọn thông tin của sinh viên khi tìm hiểu về trường:

Câu 1 Khi tìm hiểu nhà trường, em thường tìm hiểu những vấn đề gì?

Câu hỏi 2 Bạn tìm hiểu thông tin về trường ở đâu?

Câu 3 Bạn gặp khó khăn gì khi tìm hiểu về các trường đào tạo?

- Cán bộ tư vấn và sinh viên trao đổi thông tin, giúp sinh viên khẳng định những thông tin bản thân tìm thấy là chưa đầy đủ

- Tư vấn định hướng thông tin về trường mà học sinh có nhu cầu tìm kiếm Chuyên viên tư vấn giới thiệu đến học viên các nội dung sau: (1) có bao nhiêu trường cao đẳng, đại học; (2) Tổ hợp môn thi và Điều kiện thi tuyển/tuyển sinh; (3) Điểm chuẩn của trường, điểm chuẩn ngành và chuyên ngành của các năm trước; (4) Chỉ tiêu trường, chỉ tiêu ngành học; (5) môi trường và điều kiện học tập; (6) địa điểm trường đào tạo; (7) học phí; (8) Chất lượng các chuyên ngành đào tạo của trường…

- Cán bộ tư vấn trao đổi, hướng dẫn sinh viên cách tìm kiếm thông tin về các trường đào tạo như: Tra cứu thông tin qua mạng internet, website của Bộ GD&ĐT, các trường ĐH, CĐ; Trang web cung cấp thông tin hướng nghiệp uy tín: Tuổi Trẻ, Dân Trí, Thanh Niên; Tìm hiểu thông tin qua sách, báo, tờ rơi hướng nghiệp ((cẩm nang tuyển sinh, hướng nghiệp Nhất Nghệ Tinh "Tư sách hướng nghiệp nhất nghệ tinh", những điều cần biết về tuyển sinh đại học, cao đẳng "Nhung điều có thể biết

về tuyen sinh dai hoc" xuất bản hàng năm của Bộ GD&ĐT, các ấn phẩm của trường, của các báo như Giáo dục (giáo dục), Tuổi trẻ (Tuổi trẻ), Thanh niên (Thanh thiếu niên)…)

Cách 2: Tư vấn khuyên học sinh đến tham quan các trường đại học, cao đẳng để

xem môi trường, điều kiện học tập Tìm hiểu thêm về các ngành nghề và chuyên ngành mà sinh viên quan tâm

Cách 3: Tư vấn khuyên học sinh tìm hiểu thông tin về trường qua bạn bè, thầy cô,

cha mẹ và người thân Tư vấn hướng dẫn học sinh trao đổi với phụ huynh, bạn bè, thầy cô về ngành nghề, trường đào tạo chuyên ngành

Thước đo 4: Hình thành năng lực nghề, chọn ngành

Tư vấn viên tiến hành các công việc sau:

- Giúp học sinh xác định mối quan hệ giữa năng lực và tính cách, hứng thú của bản thân đối với nghề, nghiệp

Nhà tư vấn hướng dẫn học sinh phân tích, so sánh tính cách, năng lực, hứng thú, hoàn cảnh của mình với yêu cầu, đặc điểm của nghề và nhu cầu của xã hội Từ đó, học sinh tìm được sự phù hợp giữa đặc điểm của bản thân với ngành nghề, chuyên ngành học để lựa chọn phù hợp với nhu cầu của xã hội

Trong quá trình này, sinh viên phân tích, so sánh, tương quan giữa đặc điểm của bản thân và sự hiểu biết về nghề nghiệp, ngành học và thị trường lao động của xã hội Học sinh so sánh các đặc điểm của bản thân bao gồm năng lực, giá trị, sở thích, tính cách và hoàn cảnh gia đình với đặc điểm, nội dung, công cụ, môi trường