Môn Đạo đức T T Các nội dung đánh giá, nhận xét NHẬN XÉT CÁC BỘ SÁCH Kết nối tri thức với cuộc sống Chân trời sáng tạo Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục Cùng học để phát triển nă
Trang 1PHỤ LỤC NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CÁC BỘ SÁCH GIÁO KHOA LỚP 1
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
(Theo Công văn số ngày tháng 1 năm 2020 của phòng Giáo dục và Đào tạo….)
1 Môn Đạo đức
T
T
Các nội dung đánh giá, nhận xét
NHẬN XÉT CÁC BỘ SÁCH
Kết nối tri thức với cuộc sống
Chân trời sáng tạo
Vì sự bình đẳng
và dân chủ trong giáo dục
Cùng học để phát triển năng lực
Cánh diều
1 Nội dung và hình thức sách giáo
khoa không trái với quy định của
pháp luật Việt Nam và phù hợp với
tiêu chuẩn quốc gia về xuất bản
phẩm
Nội dung và hình thức SGK không trái với quy định của pháp luật Việt Nam
Nội dung và hình thức đảm bảo tính pháp luật
- Nội dung và hình thức SGK không trái với quy định của pháp luật Việt Nam
Nội dung và hình thức đảm bảo tính pháp luật
Nội dung và hình thức đảm bảo tính pháp luật
2 Nội dung và hình thức sách giáo
khoa không mang định kiến về sắc
tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới,
lứa tuổi và địa vị xã hội
Nội dung và hình thức SGK không mang định kiến
về sắc tộc, tôn giáo, giới tính,…
Nội dung và hình thức đảm bảo tính bình đẳng
- Nội dung và hình thức SGK không mang định kiến về sắc tộc, tôn giáo, giới tính,…
Nội dung và hình thức đảm bảo tính bình đẳng
Nội dung và hình thức thế hiện tính đa dạng vùng miền (có h/s HS miền xuôi, miền núi), không mang định kiến về sắc tộc, tôn giáo, giới tính (cân
Trang 2đối tranh ảnh
HS nam và nữ)
3 Nội dung sách giáo khoa thể hiện
đúng và đầy đủ nội dung
của chương trình môn học hoặc
hoạt động giáo dục; bảo đảm tính
cơ bản, khoa học, thiết thực, phù
hợp với thực tiễn Việt Nam
- Nhìn chung nội dung các bài học phù hợp với HS lớp 1
Thể hiện đúng
và đầy đủ nội dung chương trình Mạch nội dung xoay quanh những mối quan hệ với bản thân, gia đình, cộng đồng, môi trường bằng các phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm Với định hướng giáo dục về giá trị bản thân, gia đình, cộng đồng và những thói quen, nền nếp,
kĩ năng cần thiết trong học
- Nội dung SGK thể hiện đúng và đầy đủ nội dung của chương trình môn học
- Nội dung SGK thể hiện đúng và đầy
đủ nội dung của chương trình môn học
Thể hiện đúng
và đầy đủ nội dung chương trình môn học, phù hợp thực tễn đời sống Việt Nam
Trang 3tập và sinh hoạt
4 Các thuật ngữ, khái niệm, định
nghĩa, số liệu, sự kiện, hình ảnh
bảo đảm chính xác, khách quan,
nhất quán và phù hợp với trình độ
học sinh; các số liệu, sự kiện, hình
ảnh có nguồn gốc rõ ràng
Các thuật ngữ, khái niệm, hình ảnh,… đảm bảo phù hợp với trình
độ HS
Các thuật ngữ, khái niệm, định nghĩa, hình ảnh, … bảo đảm chính xác, phù hợp lứa tuổi HS
- Các thuật ngữ, khái niệm, hình ảnh,… đảm bảo phù hợp với trình
độ HS
Các thuật ngữ, khái niệm, hình ảnh,…
đảm bảo phù hợp với trình
độ HS
Thuật ngữ, khái niệm, hình ảnh,
… phù hơp trình độ HS
5 Các thành tựu khoa học mới liên
quan đến chương trình môn học,
hoạt động giáo dục được cập nhật,
đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế
và phù hợp với mục tiêu
của chương trình môn học, hoạt
động giáo dục
6 Những nội dung giáo dục về chủ
quyền quốc gia, quyền con người,
quyền trẻ em, bình đẳng giới, phát
triển bền vững, bảo vệ môi trường,
thích ứng với biến đổi khí hậu
được thể hiện hợp lý
Có nội dung giáo dục về quyền trẻ
em, bình đẳng giới
Đã thể hiện lồng ghép quyền trẻ em (Bài 1: Mái
ấm gia đình);
BVMT (Bài 10: Cùng thực hiện nội quy trường lớp)
- Có nội dung giáo dục về quyền trẻ em, bình đẳng giới
- Có nội dung giáo dục về quyền trẻ em, bình đẳng giới
Có thể hiện nội dung về quyền con người, quyền trẻ em, bảo vệ môi trường, …
Trang 47 Các bài học trong sách giáo khoa
tạo điều kiện cho giáo viên vận
dụng sáng tạo các phương pháp và
hình thức tổ chức dạy học lấy hoạt
động học của học sinh làm trung
tâm; tạo cơ hội và khuyến khích
học sinh tích cực, chủ động, sáng
tạo trong học tập, phát huy tiềm
năng của mỗi học sinh
Sách có nhiều bài học(30 bài), dàn trải nội dung quá, đặc biệt là ở Chủ
đề 1: Tự chăm sóc bản thân(4 bài)
Mỗi hoạt động đều được thể hiện thông qua những câu hỏi nhẹ nhàng, tình huống thiết thực, hình ảnh sinh động, phù hợp với nhận thức
và gần gũi với thực tiễn đời sống của HS lớp 1, giúp
HS rèn luyện phẩm chất và phát triển năng lực bản thân
- Các bài học trong SGK tạo điều kiện cho GV
sử dụng sáng tạo các PP và hình thức tổ chức dạy học lấy hoạt động học của HS làm trung tâm,…Sách
có 8 chủ đề với
16 bài học, mỗi bài dạy trong 2 tiết đảm bảo với phân phối chương trình hiện nay
Ở mỗi bài học, nội dung kiến thức được đa dạng hóa, trong đó, nhiều hoạt động khuyến khích HS độc lập suy nghĩ, đánh thức tiềm năng sáng tạo HS được tương tác,
tự quan sát, vận dụng, hình thành thói quen, hành vi qua câu chuyện , hành vi thực
tế gần gũi.
Các bài học thiết kế kích thích dạy học tích cực với những hình thức
đa dạng Các câu hỏi, tình huống được thiết kế mở giúp
GV, HS chủ động, sáng tạo trong cách dạy
và học
8 Các bài học trong sách giáo khoa
thể hiện đúng, đủ, rõ mức độ đáp
ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất,
năng lực của học sinh và yêu cầu
về đánh giá kết quả giáo dục được
quy định trong chương trình môn
học, hoạt động giáo dục, làm cơ sở
cho việc đánh giá chính xác kết
quả giáo dục
- Nội dung các bài học rõ ràng, hướng dẫn chi tiết,… đáp ứng yêu cầu cần đạt về phát triển phẩm chất, năng lực của HS,…
Các bài học không truyền thụ, cung cấp kiến thức có sẵn cho HS
mà tổ chức, hướng dẫn để
HS thông qua các hoạt động
- Nội dung các bài học rõ ràng, hướng dẫn chi tiết,… đáp ứng yêu cầu cần đạt
về phát triển phẩm chất, năng lực của HS,…
Mức độ tiếp cận kiến thức hợp lý, vừa đáp ứng yêu cầu của Chương trình, vừa phù hợp với sức học của đại đa số
Các bài học thể hiện đúng, đủ,
rõ mức độ cần đạt về phẩm chất năng lực của HS thông qua các hoạt động được thiết
kế rõ ràng, đa
Trang 5phù hợp, vừa sức, tự trải nghiệm, tự phát hiện các đặc điểm, dấu hiệu, biểu hiện, vai trò, giá trị, ý nghĩa… của những chuẩn mực hành vi phù hợp; qua
đó hình thành kiến thức, kĩ năng cần lĩnh hội trong bài học
HS ở tất cả các vùng miền, đảm bảo sự thân thiện, gần gũi với mọi HS, GV
dạng vầ hình thức tổ chức
9 Cấu trúc sách giáo khoa có đủ các
thành phần cơ bản
sau: phần, chương hoặc chủ đề; bài
học; giải thích thuật ngữ; mục lục
- Cấu trúc SGK
có đủ các thành phần cơ bản:
phần, chương, chủ đề, bài học, giải thích thuật ngữ, mục lục
Cách sắp xếp các chủ đề phù hợp
Sách không thể hiện rõ các chủ đề mà chia thành 14 bài học; Các thuật ngữ, mục lục được giải thích rõ ràng, cụ thể
- Cấu trúc SGK
có đủ các thành phần cơ bản:
phần, chương, chủ đề, bài học, giải thích thuật ngữ, mục lục Đặc biệt ấn tượng nhất
là cách sắp xếp thứ tự các chủ đề
Không có phần giải thích thuật ngữ
Cấu trúc sách sđược chia thành 8 chủ đề gồm 14 bài học Các mục lục, thuật ngữ được giải thích rõ ràng, cụ thể
Trang 6rất phù hợp với
HS lớp 1( vì HS lớp 1 mới bắt đầu làm quen với trường mới, bạn mới,… nên sắp xếp dạy chủ đề 1:
Thực hiện nôi quy trường, lớp với ba bài học … là rất phù hợp)
10 Cấu trúc bài học trong sách giáo
khoa bao gồm các thành phần cơ
bản sau: mở đầu, kiến thức mới,
luyện tập, vận dụng
- Cấu trúc các bài học đủ các thành phần: Mở đầu, kiến thức mới, luyện tập, vận dụng được sắp xếp ở 2 mặt giấy( 2 trang), nhưng chủ đề 2, bài 5 lại có đến 6 trang
Mỗi bài học đều bao gồm các hoạt động:
Khởi động, Khám phá, Luyện tập, Thực hành được kí hiệu
và ghi rõ ràng
- Cấu trúc các bài học đủ các thành phần: Mở đầu, kiến thức mới, luyện tập, vận dụng phần lớn được sắp xếp ở 4 mặt giấy( 4 trang) phù hợp
Mỗi bài thường có các hoạt động:
Khởi động, khám phá, luyện tập, vận dụng và chỉ được kí hiệu bằng màu sắc không ghi cụ thể tên HĐ
Mỗi bài được thiết kế 4 hoạt động rõ ràng: Khởi động – Khám phá – Luyện tập – Vận dụng Hoạt động khởi động được thiết kế phong phú với nhiều hình thức như hát, trò chơi, chia sẻ kinh nghiệm, … Hoạt động Khám phá với
Trang 7các tình huống, bối cảnh phù hợp HS lớp 1, Nội dung ghi nhớ bằng nhứng câu thơ đơn giản, dễ hiểu,
HS dễ đọc, dễ nhớ,
11 Ngôn ngữ sử dụng trong sách giáo
khoa là tiếng Việt (trừ sách giáo
khoa ngoại ngữ và sách giáo khoa
tiếng dân tộc thiểu số), bảo đảm
các quy định về chính tả và ngữ
pháp, các chữ viết tắt, các ký hiệu,
phiên âm, đơn vị đo theo quy định
của Bộ Giáo dục và Đào tạo; diễn
đạt trong sáng, dễ hiểu, thể hiện
chính xác nội dung cần trình bày,
phù hợp với lứa tuổi học sinh
- Ngôn ngữ sử dụng trong SGK
là Tiếng Việt
Ngôn ngữ đảm bảo các quy định về chính tả, ngữ pháp, diễn đạt
dễ hiểu, phù hợp lứa tuổi học sinh
- Ngôn ngữ sử dụng trong SGK
là Tiếng Việt
Ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp đối tượng HS lớp 1
Ngôn ngữ sử dụng đảm bảo các quy dụng về chính tả, ngữ pháp, diễn đạt
dễ hiểu đối với
HS lớp 1
12 Hình thức trình bày sách giáo khoa
cân đối, hài hòa giữa kênh chữ và
kênh hình, hệ thống ký hiệu, biểu
tượng, kiểu chữ, cỡ chữ
- Hình thức trình bày cân đối hài hòa giữa kênh chữ và kênh hình,
cỡ chữ phù hợp
HS lớp 1
Sách khi xem
có cảm giác bị lóa do chất liệu giấy in
- Hình thức trình bày cân đối hài hòa giữa kênh chữ và kênh hình,
cỡ chữ phù hợp
HS lớp 1
Hệ thống kí hiệu hoạt động bằng màu sắc buộc
HS phải ghi nhớ
Hình thức trình bày cân đối, hài hòa kênh hình
và kênh chữ Kiểu chữ, cỡ chữ hợp lí
Trang 813 Tranh, ảnh, bảng biểu, đồ thị, bản
đồ, hình vẽ trong sách giáo khoa
rõ ràng, chính xác, cập nhật, có
tính thẩm mỹ, phù hợp với nội
dung bài học, lứa tuổi học sinh và
chỉ rõ nguồn trích dẫn
- Tranh ảnh, hình
vẽ rõ nét phù hợp với nội dung bài học, lứa tuổi HS
Hình ảnh sinh động, phù hợp với nhận thức
và gần gũi với thực tiễn đời sống của HS lớp 1, giúp
HS rèn luyện phẩm chất và phát triển năng lực bản thân
- Tranh ảnh, hình
vẽ rõ nét phù hợp với nội dung bài học, lứa tuổi HS
- Kết hợp hài hòa giữa kênh hình và kênh chữ Kênh chữ được diễn đạt ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu, gần gũi với HS Sách được in trên khổ giấy to, chất lượng giấy tốt, hình ảnh, màu sắc đẹp, hấp dẫn, kích thích trí
tò mò và tư duy sáng tạo của HS
Tranh ảnh, hình
vẽ rõ nét, phù hợp nội dung bài học, đối tượng HS
NHẬN XÉT TỪNG BỘ SÁCH
1 Cuốn Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục.
* Ưu điểm:
- Hệ thống bài học được tích hợp giáo dục đạo đức, KNS – GTS
- Thiết kế chuỗi hoạt động của học sinh đi từ cảm xúc đạo đức, phán đoán đạo đức, lựa chọn hành vi -> Hành vi đạo đức
- Hướng dẫn học sinh biết lập Kế hoạch và thực hiện kế hoạch cá nhân., hình thành thói quen, nề nếp cần thiết trong học tập và sinh hoạt
Trang 9- Sách được in màu, hình thức đẹp, hài hòa, hấp dẫn, phù hợp với đối tượng học sinh lớp 1.
* Tồn tại:
- Một số Hoạt động quá sức với HS lớp 1 ( HĐ Luyện tập ở BT 3 trang 16)
- Giữa kênh hình và kênh chữ thiếu gắn kết (Bài 3, trang 15)
- Màu sắc hơi tối
- Tranh làm hình bìa chưa phù hợp, chưa có tính giáo dục về ATGT
2 Cuốn Chân trời sáng tạo.
* Ưu điểm:
- 8 chủ đề trong chương trình được chia làm 14 bài học phù hợp, mỗi bài học gồm các hoạt động: Khởi động – Khám phá – Luyện tập – Thực hành
- Các câu hỏi trong mỗi hoạt động nhẹ nhàng, tình huống thiết thực
- Hình ảnh sinh động, phù hợp với nhận thức và gần gũi đời sống thực tiễn của học sinh lớp 1 giúp HS rnef luyện phẩm chất và năng lực của bản thân
- Các bài học không truyền thụ, cung cấp kiến thức cóp sẵn mà tổ chức hướng dẫn HS thông qua HĐ phù hợp, vừa sức, tự trải nghiệm, tự phát hiện các đặc điểm, dấu hiệu, biểu hiện, vai trò,… của các chuẩn mực hành vi phù hợp
* Tồn tại:
- Kênh chữ hơi nhỏ
- Sách khi xem có cảm giác bị lóa
- Một số nội dung chốt bài học chưa cụ thể, còn chung chung
3 Cuốn sách Cùng học để phát triển năng lực.
* Ưu điểm:
Trang 10- Các thuật ngữ, hình ảnh đảm bảo phù hợp với Hs lớp 1.
- Ở mỗi bài, nội dung kiến thức đa dạng, khuyến khích Hs độc lập suy nghĩ, đnahs thức tiềm năng sáng tạo của HS
- Chương trình phù hợp với học sinh, hình thức trình bày hài hòa giữa kênh hình và kênh chữ
* Tồn tại:
- Không có phần giải thích thuật ngữ
- Các hoạt động chỉ được kí hiệu bằng màu sắc, không ghi cụ thể tên hoạt động buộc học sinh phải ghi nhớ
4 Cuốn Kết nối tri thức với cuộc sống.
* Ưu điểm:
- 8 chủ đề thiết kế thành 30 bài học với 30 chuẩn mực hành vi nhỏ
- Mạch nội dung được sắp xếp khoa học theo cấu trúc đồng tâm
- Cầu trúc mỗi bài:
+ Dựa trên nhận thức của học sinh: Từ việc nhận biết -> thấu hiểu-> Tin tưởng -> Hành động
+ Qua quan sát tranh ảnh, tình huống học sinh tự khám phá các chuẩn mực hành vi đúng tránh hành vi sai -> Linh hoạt, sáng tạo vận dụng những điều đã học vào việc xử lí tình huống
- Kết hợp hài hòa giữa kênh hình và kênh chữ, đặc biệt ưu tiên kênh hình ở những bài đầu tiên
- Sách in trên giấy khổ to, chất lượng giấy tốt, màu sắc đẹp, hấp dẫn, kích thích trí tò mò và tư duy sáng tạo của HS
- Giúp HS phát huy năng lực của bản thân thông qua các hoạt động phong phú, đa dạng: Quan sát, nghe, đọc, kể chuyện, thảo luận nhóm, chơi trò chơi, đóng vai xử lí tình huống,…
* Tồn tại:
- Tranh minh họa ở bìa thiết kế chưa đẹp, chưa bao quát được nội dung cuốn sách
Trang 11- Tranh ở một số bài, cỡ chữ hơi nhỏ so với học sinh lớp 1.
Nhận xét Bộ Sách cánh diều:
- Có đầy đủ SGK dành cho tất cả các môn học (Toán 1, Tiếng Việt 1, Tự nhiên và Xã hội 1, Đạo đức 1, Âm nhạc 1, Mĩ thuật 1, Giáo dục thể
chất 1) và hoạt động giáo dục bắt buộc (Hoạt động trải nghiệm 1) của lớp 1 theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
- Nội dung và hình thức thế hiện tính đa dạng vùng miền
- Thuật ngữ, khái niệm, hình ảnh, … phù hơp trình độ HS
- Các hoạt động được thiết kế rõ ràng, đa dạng về hình thức tổ chức
- Hoạt động khởi động được thiết kế phong phú với nhiều hình thức như hát, trò chơi, chia sẻ kinh nghiệm, … Hoạt động Khám phá với các tình huống, bối cảnh phù hợp HS lớp 1, Nội dung ghi nhớ bằng những câu thơ đơn giản, dễ hiểu, HS dễ đọc, dễ nhớ,
- Hình thức trình bày cân đối, hài hòa kênh hình và kênh chữ Kiểu chữ, cỡ chữ hợp lí
Qua nghiên cứu và tìm hiểu 4 bộ tài liệu, từ những ưu điểm, tồn tại của từng cuốn, nhóm chúng tôi đề xuất chọn bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống
Lí do chúng tôi chọn bộ sách này là vì:
Trình tự nội dung các chủ đề hợp lí Bộ sách gồm có 8 chủ đề: Tự chăm sóc bản thân (4 bài); Yêu thương gia đình (1 bài); Quan tâm chăm sóc người thân trong gia đình (4 bài); Thực hiện nội quy trường lớp (5 bài); Sinh hoạt nề nếp (2 bài); Tự giác làm việc của mình (3 bài); Thật thà (4 bài); Phòng tránh tai nạn thương tích (7 bài) Trong đó, những chủ đề thuộc về giáo dục kĩ năng được xây dựng nhiều bài hơn rất phù hợp với tình hình thực tế hiện nay Ví dụ: Chủ đề 8: Phòng tránh tai nạn thương tích được chia ra 7 nội dung rõ ràng, phù hợp với
thực tiễn hàng ngày: Tai nạn giao thông, Đuối nước, Bỏng, Ngã, Điện giật, Ngộ độc thực phẩm, Phòng tránh xâm hại
Chương trình gồm 30 bài, mỗi bài học thiết kế 4 hoạt động rõ ràng gồm: Khởi động, khám phá, Luyện tập, Vận dụng và gói gọn trong 1 tiết học Nội dung bài học trong mỗi chủ đề khai thác hợp lí, phù hợp với đặc điểm tâm lý học sinh lớp 1 Nội dung ghi nhớ gọn, được thể hiện bằng thơ nên học sinh dễ nhớ, dễ thuộc