Hoạt động quản trị nhân lực trong công ty Thoát nước Hải Phòng

Luận Văn: Hoạt động quản trị nhân lực trong công ty Thoát nước Hải Phò

Lời mở đầu

Thành phố Hải Phòng là cửa chính hướng ra biển của các tỉnh phía Bắc nước ta.Thành phố được xây dựng theo nguyên tắc “mở cửa” về kinh tế trong đó có các khu chếxuất, khu công nghiệp tập trung Hải Phòng thuộc tam giác vàng tăng trưởng phía Bắccủa cả nước, cách Hà Nội 104 km, cách Quảng Ninh 70 km; là nơi hội tụ, giao thoa củanhiều luồng kinh tế, có ý nghĩa quốc tế và liên vùng

Với vị trí địa lý quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân cũng như an ninh quốcphòng, từ nhiều năm nay, Nhà nước đã quan tâm đầu tư cho công tác quy hoạch nhằmxây dựng Hải Phòng trở thành một thành phố Cảng, một trung tâm công nghiệp, du lịch

và dịch vụ phát triển Muốn được như vậy thì việc quy hoạch cơ sở hạ tầng là vô cùngcần thiết và phải đi trước một bước, trong đó có công tác quy hoạch hệ thống thoát nước

đô thị thành phố

Hải Phòng có nhiều đơn vị tham gia xây dựng hệ thống thu thoát nước nhưng chủlực là 3 đơn vị: Công ty thoát nước Hải Phòng, Công ty công trình đô thị và công ty

công trình giao thông; trong đó công ty Thoát nước Hải Phòng là đơn vị chuyên

nghành, có cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ cán bộ công nhân viên cókinh nghiệm chuyên sâu Ngoài việc thi công lắp đặt hệ thống thoát nước, công ty Thoátnước Hải Phòng cón thường xuyên làm nhiệm vụ quản lý duy trì hệ thống thoát nước đôthị, trung đại tu hệ thống thoát nước, sửa chữa cống sập, ga hỏng, nạo vét bùn cống,mương hồ điều hòa, quản lý vận hành trạm bơm, cống ngăn triều đảm bảo tiêu thoátnước đô thị

Qua 5 tuần đầu thực tập tại phòng Tổ chức hành chính, công ty Thoát nước Hải

Phòng và dưới sự hướng dẫn chỉ bảo tận tình của PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân, em đã

tìm hiểu và nắm được các thông tin liên quan, cơ cấu tổ chức, tình hình sản xuất kinhdoanh những năm gân đây của công ty…cũng như các vấn đề liên quan tới công tácquản trị nhân sự tại công ty để từ đó hoàn thành bản báo cáo tổng hợp này

Bản báo cáo được chia làm 3 phần:

Phần một: Giới thiệu tổng quan về công ty Thoát nước Hải Phòng

Phần hai: Đặc điểm của công ty Thoát nước Hải Phòng ảnh hưởng đến hoạt động quản trị nhân lực.

Phần ba: Hoạt động quản trị nhân lực trong công ty Thoát nước Hải Phòng.

Bản báo cáo tổng hợp này sẽ là cơ sở để em lựa chọn đúng đắn đề tài báo cáothực tập trong chuyên nghành Quản trị nhân lực của mình

Một lần nữa, em xin cảm ơn PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân đã tận tình quan tâmchỉ bảo, giúp em hoàn thành bản báo cáo này

PHẦN MỘT: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY

THOÁT NƯỚC HẢI PHÒNG

1.1- QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

1.1.1 – Một số thông tin chính về Công ty thoát nước Hải Phòng

- Tên công ty : Công ty Thoát nước Hải Phòng

- Tên giao dịch : Hai Phong Sewerage and Drainage Company

- Tài khoản tại kho bạc Nhà nước : 932.033

- Tài khoản tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hải Phòng:

- Tài khoản tại Cục Đầu tư và phát triển Hải Phòng : 932.000.022

- Công ty Thoát nước Hải Phòng chịu sự lãnh đạo toàn diện của UBND thànhphố Hải Phòng và chịu sự chỉ đạo trực tiếp chuyên nghành của Sở Giao thôngcông chính Hải Phòng

1.1.2 – Quá trình hình thành và phát triển

Tiền thân của công ty Thoát nước Hải Phòng là đội quản lý công trình công cộngđược thành lập sau ngày Hải Phòng giải phóng và suốt từ đó đến nay, công ty đã trải quanhiều lần chia tách và sát nhập Quá trình hình thành và phát triển của công ty đượcchia làm 6 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: từ năm 1956 đến năm 1976

Đây là giai đoạn nhiều khó khăn nhất Nhân dân ta vừa hàn gắn vết thương chiếntranh chống đế quốc Mỹ để bỏa vệ tổ quốc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước,nhưng về mặt tổ chức đây cũng là giai đoạn ổn định nhất

Sản phẩm chủ yếu hoàn thành của công ty trong giai đoạn 1956-1976

+ Nạo vét bùn cống : 26.256 m3

+ Lắp đặt hệ thống thoát nước : 12.641 m+ Thu dọn phân phốt : 39.631 tấn

- Giai đoạn 2: từ năm 1977 đến năm 1981

Giai đoạn này đội quản lý công trình cộng cộng hợp nhất với công ty vệ sinhthành Công ty vệ sinh đô thị Đây là giai đoạn cả nước nói chung và Hải Phòng nóiriêng tập trung hàn gắn vết thương chiến tranh, tập trung xây dựng, cải tạo các công

trình hạ tầng, xây dựng cơ bản các công trình công nghiệp dân dụng, đường xá, cầucống…

Sản phẩm chủ yếu hoàn thành của công tác thoát nước là;

+ Nạo vét bùn cống : 26.394 m3

+ Lắp đặt hệ thống thoát nước : 10.920 m+ Thu dọn phân phốt : 33.908 tấn

-Giai đoạn 3: từ năm 1982 đến năm 1984

Giai đoạn này thành phố phân cấp công tác vệ sinh phân rác về 3 quận nội thành,nhiệm vụ còn lại của Công ty là: quản lý, duy tu và bảo dưỡng toàn bộ hệ thống thoátnước hiện có ( như chức năng của công ty Thoát nước hiện nay) và quản lý đường hềnội thành nhưng vẫn giữ nguyên tên của công ty là Công ty vệ sinh đô thị

Sản phẩm chủ yếu hoàn thành trong giai đoạn này:

+ Nạo vét bùn cống : 14.951 m3

+ Lắp đặt hệ thống thoát nước : 3.343 m

- Giai đoạn 4: từ năm 1985 đến năm 1995

Do tách ra không có hiệu quả, chi phí quá tốn kém, bộ máy cồng kềnh, đường xáxóm ngõ lại bẩn hơn nên thành phố lại ra quyết định giải thể Công ty vệ sinh 3 quận nộithành và thống nhất nhiệm vụ của 3 công ty này về Công ty vệ sinh đô thị Năm 1992,Công ty vệ sinh đô thị được đổi tên thành Công ty môi trường đô thị

Sản phẩm chủ yếu hoàn thành trong giai đoạn 1985-1995:

+ Nạo vét bùn cống : 90.600 m3

+ Lắp đặt hệ thống thoát nước : 27.057 m+ Thu dọn phân phốt : 51.228 tấn

-Giai đoạn 5: từ năm 1996 đến năm 1998

Ngày 29/8/1995, thành phố Hải Phòng có quyết định số 1493/QĐ-TCCQ củaUBND thành phố về việc thành lập Công ty thoát nước Hải Phòng trên cơ sở tách Xínghiệp thoát nước thuộc Công ty Môi trường đô thị

Là đơn vị mới thành lập, ngay từ những ngày đầu hoạt động, công ty Thoát nướcHải Phòng đã sớm từng bước ổn định công tác tổ chức bộ máy, đưa hoạt động quản lý,duy trì hệ thống thoát nước vào nề nếp Công ty cũng tiến hành lập hồ sơ quản lý hệthống thoát nước trên toàn thành phố theo nguyên tắc phân cấp đường cống từ các trụcphố chính tới các ngõ, ngách , đồng thời thành lập tổ công tác quản lý thoát nướcphường, khơi thông cống rãnh, cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước góp phần giảmthiểu ngập lụt, đảm bảo vệ sinh môi trường đô thị nhất là trong mùa mưa bão

Ngày 12/5/1998, Công ty Thoát nước Hải Phòng được xếp hạng: “Doanh nghiệpnhà nước hạng II ” theo quyết định số 742/QĐ-UB của UBND thành phố Hải Phòng

Sản phẩm chủ yếu hoàn thành trong giai đoạn này:

+ Nạo vét bùn cống : 57.764 m3

+ Lắp đặt hệ thống thoát nước : 10.444 m+ Trung tu nạo vét bùn trong lòng cống : 11.052 m

+ Quản lý duy trì hồ điều hòa : 50,5 ha+ Quản lý duy trì mương thoát nước bẩn : 6,2 km

- Giai đoạn 6: từ năm 1999 đến nay

Ngày 30/3/1999, UBND thành phố Hải Phòng ra quyết định số 524/QĐ-UBthành lập doanh nghiệp công ích: Công ty Thoát nước Hải Phòng Trong giai đoạn này,công ty đã thực hiện nhiều dự án thoát nước lớn với nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước

và Ngân hàng Thế giới như: dự án thoát nước 1B… góp phần hoàn thiện hệ thống thoátnước của thành phố

Năm 2002, công ty được xếp hạng là “Doanh nghiệp nhà nước hạng I”

Cuối năm 2008, công ty Thoát nước Hải Phòng được chuyển về cho sở Xây dựngthành phố Hải Phòng quản lý

Cuối năm 2009, công ty Thoát nước Hải Phòng sẽ hoàn tất các thủ tục để chuyểnđổi thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, mở ra một chặng đường pháttriển mới đầy thử thách

Như vậy, trong quá trình hình thành và phát triển, công ty Thoát nước Hải Phòng

đã trải qua các giai đoạn với nhiều thử thách, lúc thuận lợi, lúc khó khăn nhưng vớiquyết tâm cao của tập thể công nhân viên chức dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, giám đốc

và sự chỉ đạo sát sao của Sở chủ quản, của thành phố; sự ủng hộ của các ngành, các cấptrong thành phố; công ty luôn phấn đấu hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu kế hoạch củathành phố giao cho

1.2- TÌNH HÌNH SẢN XUẤT KINH DOANH NHỮNG NĂM QUA.

Là doanh nghiệp công ích vì vậy lợi nhuận của công ty Thoát nước Hải Phòngkhông nhiều như các đơn vị sản xuất kinh doanh khác, chủ yếu là từ dịch vụ hút phốtcác hộ gia đình và kinh doanh cấu kiện bê tông…Tuy nhiên, nguồn lợi nhuận này vẫntăng đều đặn qua các năm theo đúng mục tiêu phát triển của công ty và đảm bảo nguồncho các quỹ , đặc biệt là quỹ phúc lợi

Để biết chi tiết hơn, chúng ta cùng thử tìm hiểu tình hình sản xuất kinh doanh củacông ty trong 3 năm gần đây:

Bảng 1: Tình hình sản xuất kinh doanh tại công ty Thoát nước Hải Phòng

2008 / 2007 (%) D.thu thuần về bán

hàng & cung cấp d.vụ

25.196.751.27 0

Lợi nhuận trước thuế 135.223.168 157.355.983 194.593.133 116,37 123,66

Lợi nhuận sau thuế 97.360.681 113.296.308 140.107.056 116,37 123,66

( Nguồn: Phòng Tài vụ )

Chỉ tiêu doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty tăng đềuqua các năm với mức tăng > 10% Điều này là do công ty ngày càng nhận được nhiềuhơn các công trình xây dựng và cải tạo liên quan tới hệ thống thoát nước thành phố dohiệu quả thi công của các công trình năm trước Bên cạnh đó, công ty cũng tự tham giađấu thầu một số công trình khác nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc của doanh nghiệp côngích Đặc biệt tỷ lệ tăng doanh thu thuần luôn lớn hơn tỷ lệ tăng của chi phí Điều đóchứng tỏ công ty đã có những cải tiến thích hợp để tiết kiệm nguyên vật liệu, chi phíquản lý doanh nghiệp…

Cùng với việc tăng doanh thu thuần và tăng số lao động, tổng quỹ lương củacông ty cũng tăng theo Tiền lương và thu nhập bình quân một đầu người trên thángcũng được cải thiện rõ rệt qua các năm, góp phần đảm bảo cuộc sống cho cán bộ côngnhân viên và gắn kết họ với tổ chức

Vì là một doanh nghiệp công ích nên trong những năm tới, ngoài việc tăng sốlượng các công trình được giao, công ty cần xây dựng các kế hoạch để tiết kiệm chi phí

sản xuất cũng như chi phí quản lý doanh nghiệp, mở rộng hoạt động các dịch vụ hiện tại

để tăng lợi nhuận

1.3- CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY THOÁT NƯỚC HẢI PHÒNG.

1.3.1- Chức năng của công ty

Công ty Thoát nước Hải Phòng là doanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích lấymục tiêu phục vụ lợi ích công cộng là chính Chính vì vậy mà các chức năng chính củacông ty cũng đều là phục vụ lợi ích công cộng Cụ thể là:

- Quản lý, duy tu, sửa chữa, nạo vét bùn toàn bộ hệ thồng thoát nước thành phốbao gồm: cống, ga, mương thoát nước, cống ngăn triều, hệ thống hồ điều hòa, trạm bơmthoát nước bẩn…trên địa bàn 4 quận nội thành

- Thi công các công trình thoát nước trên địa bàn thành phố, tham gia hội đồngnghiệm thu các công trình thoát nước (không phân biệt nguồn vốn đầu tư)

- Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản các công trình thoát nước của thành phố,các công trình thuộc nhóm C theo quy định tại Nghị định 42CP và 92CP của Chính phủ

về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

- Quản lý, khai thác và dịch vụ hệ thống bể phốt, hệ thống thoát nước của các hộ

xả nước

1.3.2- Nhiệm vụ của công ty

Để thực hiện được các chức năng công ích của mình, công ty thoát nước HảiPhòng thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau:

- Thường xuyên duy trì hệ thống thoát nước hoạt động bình thường

- Tìm các giải pháp giảm thiểu ngập lụt khi mưa lớn, gặp lúc triều cường

- Nạo vét bùn ga, cống các loại

- Hút và thau rửa hệ thống bể phốt

- Trung tu, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp hệ thống ga, cống thoát nước

- Lắp đặt hệ thống thu, thoát nước, hệ thống bể phốt cho mọi đối tượng

- Xử lý nước thải, chất thải rắn

- Sản xuất các cấu kiện bê tông phục vụ công tác thoát nước

1.3.3- Mục tiêu phát triển của công ty:

Hàng năm, công ty phấn đấu thực hiện mức tăng trưởng về giá trị tổng sản lượng

từ 5% đến 10% so với cùng kỳ năm trước nhằm đáp ứng yêu cầu phục vụ và quy mô mởrộng của thành phố, đầu tư thêm các phương tiện thiết bị nạo vét, vận chuyển bùn; máyphun, rửa đường ống; máy hút bùn; máy thau rửa hệ thống bể phốt, xây dựng lắp đặt hệthống cống thoát nước để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và đảm bảo vệ sinhmôi trường đô thị

PHẦN HAI: ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG TY THOÁT NƯỚC HẢI PHÒNG

ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

2.1- Mặt bằng

Trụ sở chính của công ty Thoát nước Hải Phòng đặt tại số 1A – Lý Tự Trọng –quận Hồng Bàng – thành phố Hải Phòng Hầu hết các phòng ban đều đặt tại trụ sở chínhnay Tuy nhiên do đặc điểm nhiệm vụ của công ty là quản lý hệ thống thoát nước củathành phố Hải Phòng nên công ty có các xí nghiệp thoát nước đóng ở các quận,…

* Giới thiệu sơ bộ hệ thống thoát nước thành phố Hải Phòng.

Hệ thống thoát nước đô thị Hải Phòng là hệ thống thoát nước chung tự chảy vớilưu vực thoát nước khoảng 2000 ha gồm các quận nội thành Khu vực đô thị Hải Phòng

có thể chia thành các lưu vực thoát nước chính là:

- Lưu vực thoát nước trung tâm thành phố cũ (phía bắc đường tàu)

- Lưu vực thoát nước Đông Bắc

- Lưu vực thoát nước Tây Nam

Cao độ của lưu vực thoát nước trung tâm thành phố cũ (4,2m – 4,7m) cao hơn

mực nước triều cường cao nhất trong mùa mưa (khoảng 3,9m) nên nước thải tự chảyvào sông Cấm và sông Tam Bạc Địa hình của lưu vực thoát nước Đông Bắc và TâyNam thấp hơn mực nước triều cao nhất nên hệ thống thoát nước của các lưu vực nàyphụ thuộc vào các hồ điều hòa, ao , mương Nước được tập trung vào các hồ điều hòasau đó chảy qua 2 tuyến mương chính và xả ra sông Cấm, sông Lạch Tray khi triều thấp.Các cống ngăn triều được xây tại miệng xả của mương ra sông và được vận hành đểtránh lượng nước của sông tràn vào khi triều cường Vì vậy, khi cống ngăn triều đóng,nước mưa được chứa trong các hồ điều hòa và mương thoát nước

Lưu vực thoát nước Đông Bắc gồm các hồ: Mắm Tôm, An Biên, Quần Ngựa,

Tiên Nga, mương Đông Bắc và cống Máy Đèn Hệ thống này xả ra sông Cấm ở phíađông của trung tâm thành phố Hệ thống thoát nước chính xả ra các hồ của lưu vực thoátnước Đông Bắc tại một số điểm, các đường ống này thoát nước cho các phường: LạchTray, Lê Lợi, Gia Viên và Đông Khê Thoát nước các phường: Lạc Viên, Cầu Tre, Vạn

Mỹ thoát qua tuyến cống chính trên đường Đà Nẵng xả ra mương Đông Bắc

Lưu vực thoát nước Tây Nam gồm: Hồ Sen, hồ Lâm Tường, Dư Hàng, mương

Tây Nam và cống Vĩnh Niệm Hệ thống này xả ra sông Lạch Tray ở phía nam thànhphố Hệ thống thoát nước chính của các phường Hồ Nam, Trại Cau, Dư Hàng, HàngKênh và Đông Hải xả ra các hồ và mương thuộc hệ thống thoát nước Tây Nam

* Hệ thống thoát nước do công ty Thoát nước Hải Phòng quản lý bao gồm:

Chiều dài mương Đông Bắc: 3,575 km

Diện tích hồ Phương Lưu: 23,2 ha

Trạm bơm: có 2 loại

+ Trạm bơm nước thải: bao gồm các trạm bơm: An Biên, hồ Sen, hồ TiênNga, Đổng Quốc Bình và một số trạm bơm dọc mương Tây Nam, Đông Bắc và khu vựcNgã 5- sân bay Cát Bi

+ Trạm bơm nước mưa: công ty đang xây dựng 2 trạm bơm nước mưaVĩnh Niệm và Máy Đèn

Cống ngăn triều: có 10 cống ngăn triều: Ba Tổng, Vĩnh Niệm, Máy Đèn, MiếuChè, Tam Bạc, Trại Chuối, Hạ Lý, Thượng Lý, Sở Dầu, Cát Bi

Ngoài ra, công ty còn có một hệ thống kho đặt tại phường Đổng Quốc Bình đểcất giữ những trang máy móc thiết bị phục vụ các dự án cải tạo hệ thống thoát nướcthành phố

Như vậy, mặt bằng diện tích do công ty Thoát nước Hải Phòng quản lý là rất

rộng lớn, trải khắp thành phố…do vậy việc quản lý lao động là tương đối khó khăn Cán

bộ làm công tác tổ chức tại phòng Tổ chức hành chính thường phải xuống các cơ sở đểnắm bắt tình hình thực tế rất mất thời gian và công sức Tuy nhiên, việc này cũng khiếnngười lao động gần gũi hơn với nhân viên phòng Tổ chức hành chính nói riêng và công

ty Thoát nước Hải Phòng nói chung

2.2- Trang thiết bị máy móc

Công ty Thoát nước Hải Phòng có một hệ thống trang thiết bị máy móc chuyênhiện đại từ nguồn vốn Nhà nước, ODA và nguồn tài trợ nước ngoài…đáp ứng nhu cầucải tạo hệ thống thoát nước thành phố một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất

Ngoài số trang thiết bị phục vụ sản xuất, công ty còn một hệ thống các máy vitính, máy in, máy photocopy,…tại các phòng ban ở trụ sở văn phòng công ty, phục vụcông tác quản lý của đội ngũ lao động gián tiếp Công ty cũng đã không ngừng đổi mớitrang thiết bị, đặc biệt là các phần mềm kế toán và quản trị hiện đại, giúp công tácchuyên môn được hỗ trợ tối đa bởi máy vi tính…, trong đó có công tác quản trị nhânlực

Bảng 2: Trang thiết bị vật tư tại công ty Thoát nước Hải Phòng năm 2008

Tên thiết bị vật tư Năm mua Nước s/x Số lượng Chất lượng

Xe phun rửa đường ống áp lực cao 2002 Italia 2 chiếc Tốt

Bộ tời quay, bịt cống, que thép 1999 Singgapo 1 Bộ 75%

Trang thiết bị của công ty tương đối hiện đại đã giúp công tác tổ chức phòng Tổchức hành chính rất nhiều trong việc cân đối lại cơ cấu lao động, đặc biệt là theo giớitính Số lao động nữ nhiều hơn do công việc ngày càng đỡ vất vả và độc hại Các phòngban làm việc hiệu quả hơn với các thiết bị và phần mềm mới, góp phần giảm dần tỷ lệlao động gián tiếp

2.3- Đặc điểm của sản phẩm, dịch vụ:

2.3.1- Các bộ phận của sơ đồ hệ thống thoát nước:

1 Mạng lưới thoát nước trong nhà (công ty thoát nước không quản lý)

2 Mạng lưới thoát nước ngoài nhà:

- Mạng lưới thoát nước tiểu khu: Là mạng lưới cống được xây dựng trong phạm

vi tiểu khu dùng để thu nhận tất cả nước thải và nước mưa từ các ngôi nhà trong tiểukhu và vận chuyển ra mạng lưới ngoài thành phố

- Mạng lưới thoát nước đường phố: Là mạng lưới xây dựng dọc theo các đườngphố thu nhận nước thải và nước mưa từ các mạng lưới trong sân nhà và tiểu khu dẫn đếntrạm xử lý, trạm bơm hoặc xả ra nguồn

5 Cửa xả nước vào nguồn tiếp nhận:

Là điểm tiếp giáp giữa cống và nguồn tiếp nhận

2.3.2- Những công trình trên hệ thống thoát nước Hải Phòng.

1 Ống thoát nước

Trong thực tế có nhiều loại tiết diện cống: hình tròn, hình vuông, hình chữ nhật,hình trứng… Việc lựa chọn tiết diện cống căn cứ vào điều kiện cụ thể của từng nơi vàphải đảm bảo các yêu cầu:

- Không bị thấm nước, không bị ăn mòn bởi a-xít vật liệu

- Trơn nhẵn, có khả năng truyền tải lưu lượng cao

- Có độ bền tốt dưới tác động của tải trọng động và tải trọng tĩnh

- Giá thành xây dựng nhỏ nhất có thể

- Thuận tiện trong công tác quản lý (cọ rửa, duy tu)

Trong số các loại tiết diện trên: tiết diện tròn được sử dụng nhiều nhất vì có khảnăng tải nước lớn và khả năng chịu lực cao, dễ chế tạo, dễ lắp đặt khi thi công và có khảnăng tự làm sạch cao khi thoát nước Nhược điểm của loại cống tròn là giá thành cao

Tiết diện hình trứng thích hợp cho hệ thống thoát nước chung, có khả năng tựlàm sạch lớn và chịu lực tác dụng lớn nhất nên thường dùng khi đường ống cắt qua cácđường giao thông chính Nhược điểm của loại cống này là chế tạo khó và giá thành rấtcao

Tiết diện hình vuông và hình chữ nhật dùng ống lắp ghép có khả năng truyền tảilưu lượng lớn thường dùng cho thoát nước mưa hay những kênh xả nước sau trạm xử lý

* Các loại vật liệu để làm cống hiện nay:

- Ống sành: sản xuất bằng đất sét, trên mặt cống có lớp men muối nên rất min,

không thấm nước và chống được a-xít ăn mòn Ống sành thường được sử dụng rộng rãitrong hệ thống thoát nước công nghiệp Ở Việt Nam hiện nay chỉ sản xuất được loại ốngsành tiết diện từ 100mm đến 250mm, dài 0,5m nên thường được sử dụng cho hệ thốngthoát nước trong nhà

- Ống xi măng amiăng: ở nước ngoài, loại ống này sử dụng rộng rãi trong xây

dựng cống tự chảy và đôi khi cả hệ thống cống áp lực thấp Ưu điểm của loại cống này

là mặt trong rất nhẵn Đường kính ống thường được sản xuất từ 100mm đến 600mm,chiều dài từ 2m đến 4m Việt Nam chưa sản xuất được loại ống này

- Ống bê-tông cốt thép: có thể dùng cho hệ thống ống tự chảy hoặc có Công

nghệ sản xuất đơn giản vì vậy được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam Nhược điểm của loạiống này là rỗng nhiều, hấp thụ hơi ẩm, chống ăn mòn kém Cống thường có tiết diện từ200mm đến 2000mm Chiều dài 1m, nếu sản xuất bằng phương pháp ly tâm thì có thểdài tối đa 7m Hiện nay Việt Nam có thể sản xuất được cả loại cống có tiết diện vuông

và chữ nhật với các loại kích thước

- Ống thép và ống gang: loại này chủ yếu sử dụng cho cống có áp lực hoặc cống

xuyên qua đường sắt hoặc cầu phà, qua các vùng cần bảo vệ

- Ống nhựa: hiện nay ống nhựa được sử dụng rộng rãi để xây dựng hệ thống

thoát nươc Ưu điểm là nhẹ, trơn mịn, chống được sự xâm thực của nước thải và khí

Ngoài các loại ống kể trên, nước ta còn sử dụng ống thủy tinh trong công nghiệphóa chất

2- Rãnh, mương

Dùng để vận chuyển nước mưa, nước thải; thường có tiết diện hình thanh, hìnhvuông, hình chữ nhật…Ưu điểm là chi phí xây dựng không cao và quản lý dễ dàng Tuynhiên các mương rãnh thường không đảm bảo vệ sinh tốt nên chỉ dùng ở những nơi cómức độ hoàn thiện thấp

3- Giếng thu nước mưa (còn gọi là ga thu nước mưa, ga hàm ếch)

Dùng để thu nhận nước mưa vào hệ thống thoát nước Thường được bố trí ởnhững chỗ thấp của rãnh ven đường phố, các điểm giao nhau của các tuyến đường

- Giếng thu nước mưa có thể hình tròn, hình chữ nhật…

- Giếng thu nước mưa có thể có hoặc không có phần lắng cặn (chứa bùn) tùythuộc vào điều kiện địa hình Giếng thu có phần lắng cặn thường được sử dụng ở nhữngnơi địa hinh bằng phẳng, xa nguồn tiếp nhận, mặt phủ chưa hoàn thiện Chiều dài từgiếng thu nước mưa tới cống chính không được quá 25 m

- Khả năng thu nước của giếng phụ thuộc vào cấu tạo cửa thu Hiện nay, HảiPhòng có 3 loại của thu: cửa thu từ bó vỉa (cửa thu đứng), cửa thu nằm và cửa thu hỗnhợp Tại các cửa thu phải đặt lưới chắn rác

- Trên hệ thống thoát nước chung, giếng thu nước mưa phải có khóa thủy lực (lợichống thối)

4- Giếng thăm và giếng chuyển bậc

- Giếng thăm (ga thăm): có chức năng kiểm tra chế độ làm việc, nạo vét, sửachữa và thông hơi của hệ thống thoát nước Thường được bố trí ở chỗ thay đổi hướngtuyến, thay đổi độ dốc, thay đổi đường kính cống…ở những nơi cống giao nhau Ngoài

ra còn xây dựng giếng thăm theo khoảng cách

- Giếng chuyển bậc: có nhiệm vụ làm giảm thế năng, giảm tốc độ dòng chảytrong cống Thường được xây dựng khi cần tránh các công trình ngầm và làm giảm độdốc đặt cống

5- Giếng tách nước mưa

Được xây dựng trên các tuyến cống chính để tự động xả một phần hỗn hợp nướcmưa và nước thải pha loãng ra sông, hồ

6- Hồ điều hòa:

Có nhiệm vụ điều hòa lượng nước mưa nhằm làm giảm kích thước, độ sâu củacống và giảm công suất của trạm bơm nước mưa Ngoài những mục đích chính đã nêutrên, hồ còn có thể sử dụng vào nhiều mục đích khác như nuôi trồng thủy sản, tạo cảnhquan…

Hồ điều hòa thường được xây dựng ở những nơi:

- Trước những đoạn ống có chiều dài lớn hơn 0,5km – 1,0km

- Tại những nơi nối cống hở với cống ngầm

- Trước trạm bơm và trong một số trường hợp khác

Hợp lý nhất là sử dụng những hồ hiện có, trong trường hợp đặc biệt có thể xâydựng hồ nhân tạo

Hồ điều hòa có nhiệm vụ điều tiết tăng giảm lưu lượng dòng chảy nước mưa mộtcách tự nhiên nhằm chống ngập lụt, giảm chi phí xây dựng quản lý hệ thống thoát nướccho nên có thể điều chỉnh lưu lượng cho mục đích tưới tiêu, sản xuất nông nghiệp, côngnghiệp

Khi tính toán xác định dung tích hồ điều hòa và kích thước các công trình cầncăn cứ các số liệu về diện tích, tính chất thoát nước của lưu vực, tài liệu khí hậu, thủyvăn, địa chất công trình

7- Trạm bơm

- Trạm bơm nước mưa: Hệ thống thoát nước mưa thiết kế theo nguyên tắc tựchảy, nhưng trong nhiều trường hợp vì lý do địa hình, độ sâu và kích thước cống, cốtkhống chế ngập lụt…cần phải xây dựng trạm bơm nước mưa

Công dụng của trạm bơm nước mưa là để bơm nước mưa ra khỏi hệ thống thoátnước trong trận mưa lớn hoặc những khi thủy triều cao

- Trạm bơm nước thải: dùng để bơm các loại nước thải sinh hoạt, nước thải côngnghiệp lên tram xử lý hoặc ra nguồn tiếp nhận

8- Cửa xả:

Là điểm cuối cùng của cống thoát nước có nhiệm vụ xả nước thải ra hồ hoặc rasông Cửa xả có thể được xây bằng gạch, đá, bê tông…có dạng mở rộng ra phía sông,hồ

Đối với một số đô thị gần biển (ví dụ như Hải Phòng), mực nước thủy triểu lênxuống có thể làm ảnh hưởng tới chế độ công tác của mạng lưới, vì vậy cửa xả phải có hệthống đóng mở bằng thiết bị van một chiều Tùy theo điều kiện, có thể lắp bằng van tựđộng hoặc bán tự động.

9-Cống ngăn triều

Các cửa xả lớn từ mương ra sông thường được xây dựng cống ngăn triều Cốngngăn triều có thể có 1 cánh phai, 2 cánh phai hoặc 3 cánh phai Hệ thống thoát nước HảiPhòng có 10 cống ngăn triều: Ba Tổng, Vĩnh Niệm, Máy Đèn, Miếu Chè, Tam Bạc, TrạiChuối, Hạ Lý, Thượng Lý, Sở Dầu, Cát Bi Cống Máy Đèn và Vĩnh Niệm đóng mởbằng hệ thống điện, các cống còn lại đóng mở bằng pa lăng

2.4- Một số quy trình công nghệ

2.4.1- Quy trình công nghệ quản lý hàm ếch (nạo vét bùn rác)

- Quét rác tại cửa thu nước hàng ngày; không để rác, đất làm bịt cửa thu nước gâycản trở dòng chảy khi trời mưa

- Lấy bùn tại lợi thu nước hai tuần một lần hoặc nhiều hơn tùy thuộc vào vị trí gathu và lượng bùn, rác đọng tại lợi thu

* Trình tự công việc:

- Chuẩn bị dụng cụ, biển báo và các phương tiện cần thiết khác

- Chuyển dụng cụ biển báo đến địa điểm thi công

- Đặt biển báo hiệu, đảm bảo giao thông

- Mở nắp ga, chờ khí độc bay đi

- Vét sạch bùn, rác và các phế thải khác đổ vào xe gom rác

- Đậy nắp ga, vệ sinh thu dọn nơi thi công

- Di chuyển đến ga tiếp theo

- Khi đầy xe gom, đổ phế thải vào nơi quy định

- Vệ sinh dụng cụ thi công

2.4.2- Quy trình công nghệ quản lý mương, hồ (thu gom rác thải trên mương hồ)

- Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện

- Đi tua dọc hai bên bờ mương, quanh hồ để phát hiện phế thải

- Nhặt hết rác, các loại phế thải trên bờ, mái của mương thuộc hành lang quản lý

và vun thành đống nhỏ xúc đưa lên phương thiện trung chuyển (xe cải tiến chở bùn, xethồ, xe đẩy tay…)

- Nhặt, gom rác, phế thải và rau bèo trên mặt nước hồ, mương

- Dùng thuyền đưa vào bờ và xúc lên phương tiện trung chuyển

- Vận chuyển phế thải về địa điểm tập kết tạm

- Xúc rác, phế thải và rau bèo từ vật liệu trung chuyển vào phương tiện để ở nơitập kết

- Vệ sinh mặt bằng làm việc và tập kết dụng cụ, phương tiện về nơi quy định

2.4.3- Quy trình công nghệ nạo vét bùn trong ga và cống ngầm.

2.4.3.1- Quy trình nạo vét bùn trong hố ga bằng thủ công:

- Chuẩn bị xe (bơm nước vào bình, đổ nhiên liệu, kiểm tra xe) và các dụng cụ,biển báo

- Đặt biển bào hiệu, đảm bảo giao thông

- Mở nắp cống chờ khí độc bay đi

- Vớt rác và xúc vét bùn, các phế thải trong ga bằng gầu đổ vào xô chuyển lên đổvào téc chứa bùn trên ô tô

- Đậy nắp ga, vệ sinh thu dọn nơi thi công

- Di chuyển đến các ga cống tiếp theo

- Vận chuyển đến bãi thải và xả sạch bùn

- Vệ sinh xe, dụng cụ đưa về nơi quy định

2.4.3.2- Quy trình nạo vét bùn trong hố ga bằng xe hút:

- Chuẩn bị và chuyển xe, dụng cụ, biển báo đến địa điểm thi công, lắp đặt vòi ốnghút

- Đặt biển báo hiệu, đảm bảo giao thông

- Mở nắp ga cống chờ khí độc bay đi

- Vớt rác và các phế thải có kích thước lớn tại hố ga bỏ vào nơi quy định

- Hút bùn hố ga và các miệng cống nằm trong ga

- Gạn tách xả nước

- Đậy nắp ga, vệ sinh thu dọn nơi thi công

- Di chuyển đến các ga cống tiếp theo, tiếp tục hút cho đến khi đầy xe

- Vận chuyển đến bãi thải và xả sạch bùn

- Vệ sinh xe, dụng cụ và đưa về nơi quy định

2.4.3.3- Quy trình nạo vét bùn trong hố ga bằng tời quay:

- Chuẩn bị tời và các dụng cụ biển báo

- Dùng ô tô có cẩu gắn kèm vận chuyển tời, dụng cụ, biển báo đến địa điểm thicông lắp đặt tời

- Xúc rác và chất phế thải trong ga đổ vào nơi quy định

- Nối que tre luồn cáp

- Nạo vét lòng cống

- Đổ bùn váo téc

- Đậy nắp ga, vệ sinh thu dọn nơi thi công

- Di chuyển đến đoạn cống tiếp theo

- Vệ sinh tời, dụng cụ đưa về kho bãi

Ghi chú: Dùng tời trong trường hợp cống có D≤ 600 và lớp bùn trong cống ≥ 15

cm thì cần phải nạo vét bùn

2.4.3.4- Quy trình nạo vét bùn trong cống ngầm bằng xe phun rửa áp lực kết hợp xe hút chân không:

* Điều kiện áp dụng:

- Ga cống có kích thước trung bình 0,8x0,8

- Cống tròn có đường kính ≤ 600 và các loại cống khác có tiết diện tương

- Lớp bùn trong ga dày ≥ 30cm, lớp bùn trong cống ≥ 15cm; mức nước có trong

ga và cống thấp

- Yêu cầu lượng bùn còn lại trong ga và cống sau khi nạo vét có chiều dày ≤8cm

* Quy trình thao tác:

- Chuẩn bị và chuyển xe, dụng cụ biển báo đến địa điểm thi công

- Đặt biển báo hiệu đảm bảo giao thông

- Mở nắp ga cống, chờ khí độc bay đi

- Vớt rác và các phế thải có kích thước lớn tại hố ga bỏ vào nơi quy định

- Hút bùn tại hố ga vào téc xe, gạn xả nước

- Phun nước dồn bùn trong cống ra hố ga, hút bùn lên xe cho đến khi đạt yêu cầunạo vét

- Đậy nắp ga, vệ sinh thu dọn nơi thi công

- Xe hút chân không hút đầy téc, vận chuyển đến bãi thải và xả sạch bùn

- Vệ sinh xe, dụng cụ, đưa xe về bãi đỗ

2.4.3.5- Quy trình nạo vét bùn miệng xả, mương rãnh:

- Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện

- Tùy theo mương to hay nhỏ, sâu hay nông, cự ly trung chuyển xa hay gần để bốtrí dây chuyền cho thích hợp, nếu mương có chiều rộng lớn hơn 6m phải bắc cầu côngtác

- Dọn dẹp mặt bằng, phát cây cỏ khu vực miệng xả hoặc hai bên bờ mương

- Nạo vét bùn dưới lòng mương, miệng xả, xúc vào xô, chuyển bùn lên phươngtiện trung chuyển

- Trung chuyển bùn đến téc chứa bùn

- Vận chuyển bùn đến bãi thải

- Vệ sinh nơi thi công

- Vệ sinh dụng cụ đưa về kho bãi

Yêu cầu: Mặt, mái, bờ mương (trong phạm vi quản lý) sạch sẽ, cao trình đáy mương đạt

yêu cầu quy định, sai số cho phép < 10%

2.4.4- Quy trình công nghệ sản xuất cấu kiện bê tông cốt thép (mặt hàng ống cống bê tông ly tâm)

2.4.5- Quy trình công nghệ xây dựng, lắp đặt hệ thống thoát nước

2.5- Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của các đơn vị trong công ty

2.5.1- Giám đốc:

- Giám đốc điều hành công ty theo chế độ một thủ trưởng; theo quy định nhiệm

vụ, chức năng, quyền hạn của giám đốc doanh nghiệp

- Giám đốc công ty có quyền ra quyết định: thành lập hoặc giải thể các phòngban, xí nghiệp trực thuộc công ty; bổ nhiệm, miễn nhiệm các cán bộ trưởng, phó cácphòng ban, xí nghiệp Tùy theo điều kiện, đặc điểm yêu cầu cụ thể của xí nghiệp, trựcthuộc công ty, giám đốc có quyền giao cho đơn vị hạch toán báo sổ theo chế độ hạchtoán kế toán và pháp lệnh kế toán hiện hành

- Giám đốc chịu trách nhiệm toàn diện trước Nhà nước và tập thể công nhân viênchức về mọi kết quả hoạt động của công ty

Xuất xưởng sản phẩm đạt yêu cầu

Bảo dưỡng

sản phẩm

Trộn bê-tông bằng máy

Lắp đặt cốt thép vào gầm quay

Nghiệm thu bàn giao công trình, đưa vào sử dụng

Nghiệm

thu tuyến

cống, ga

Chít mối nối cống

Lắp đặt tuyến cống xây hố ga

Đầm chặt đáy móng tuyến ga, cống theo yêu cầu

Đào đất

Nghiệm thu cao độ hố đào

Đổ lớp lót cát đen