Cần các giải pháp đồng bộ để hỗ trợ ngân hàng chuyển đổi thẻ từ sang thẻ chip

Tuy nhiên, đối với thẻ nội địa, các tổ chức chủ yếu phát hành và thanh toán th ẻ từ, sử dụng phương th ức xác thực trực tuyến online v ới mã PIN và ghi n ợ tài khoản khách hàng theo t hờ

Cần các giải pháp đ ồng bộ để hỗ trợ ngân hàng chuyển đổi thẻ từ sang thẻ

chip

Trong những tháng đầu năm 2020, m ặc dù bị ảnh hưởng của dịch

Covid-19, các t ổ chức phát hành thẻ (TCPHT), tổ chức thanh toán th ẻ (TCTTT), t ổ chức chuyển mạch thẻ, tổ chức bù trừ điện tử giao dịch thẻ vẫn đang nỗ lực thực hiện lộ trình chuy ển đổi thẻ chip theo quy định tại Thông tư số 41/2018/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước

(NHNN) ngày 28/12/2018 s ửa đổi, bổ sung m ột số điều của Thông tư 19/2016/TT -NHNN ngày 30/6/2016 quy đ ịnh về hoạt động thẻ ngân hàng (Thông tư 41) Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn nhất định, những tác động từ dịch Covid-19 có thể làm chậm lại tiến độ thực hiện lộ trình chuyển đổi, do đó, cần có các gi ải pháp tổng thể, sự phối hợp đồng bộ

từ các cơ quan liên quan, quy ết tâm của các ngân hàng

Theo quy định tại Điều 27a Thông tư 41, đối với tổ chức thanh toán thẻ: Đến ngày 31 tháng 12 năm 2019, ít nh ất 35% ATM, 50% thiết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán đang ho ạt động tại Việt Nam của TCTTT tuân th ủ Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) v ề thẻ chip nội địa; Đến ngày 31 tháng 12 năm 2020, 100% ATM và thi ết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán đang ho ạt động tại Việt Nam của TCTTT tuân th ủ TCCS về thẻ chip nội địa

Tại Điều 27b: Đ ối với tổ chức phát hành th ẻ: Đến ngày 31 tháng 12 năm

2019, ít nh ất 30% s ố thẻ có BIN do Ngân hàng Nhà nư ớc (NHNN) cấp đang lưu hành của TCPHT tuân thủ TCCS về thẻ chip nội địa; Đến ngày 31

tháng 12 năm 2020, ít nhất 60% số thẻ có BIN do NHNN cấp đang lưu hành của TCPHT tuân th ủ TCCS về thẻ chip nội địa; Đến ngày 31 tháng 12 năm

2021, 100% số thẻ có BIN do NHNN c ấp đang lưu hành c ủa TCPHT tuân thủ TCCS về thẻ chip nội địa

Ngân hàng đã nỗ lực chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip

Thời gian qua, hoạt động thẻ ngân hàng t ại Việt Nam đã và đang có nhi ều chuyển biến tích cực Việc sử dụng thẻ thanh toán tại Việt Nam đang d ần trở nên phổ biến ở các thành ph ố Nhận thức chung c ủa xã hội về thanh toán không dùng ti ền mặt (TTKDTM) nói chung và thanh toán b ằng thẻ ngân hàng nói riêng đang t hay đổi, xu hướng thanh toán bằng thẻ của người dân cũng bắt đầu gia tăng Tuy nhiên, đối với thẻ nội địa, các tổ chức chủ yếu phát hành và thanh toán th ẻ từ, sử dụng phương th ức xác thực trực tuyến (online) v ới mã PIN và ghi n ợ tài khoản khách hàng theo t hời gian thực; việc sử dụng thẻ từ trong thanh toán hàng hóa, d ịch vụ có một số nhược điểm, như: dễ bị lộ dữ liệu cá nhân, dễ bị làm giả và tiện ích đi kèm chưa phong phú

Do vậy, việc chuyển đổi từ thẻ từ sang th ẻ chip là m ột nhu c ầu tất yếu, cần thiết và phù h ợp với xu thế chung c ủa các quốc gia trên th ế giới; qua đó, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn, b ảo mật thông tin, ch ống giả mạo, ngăn chặn các hành vi gian l ận trong hoạt động phát hành và thanh toán th ẻ Đồng thời, việc chuyển đổi cũng mở ra cơ hội phát triển mới cho thẻ thanh toán, mở rộng và phát tri ển các dịch vụ thanh toán thẻ tại Việt Nam; tăng cường sự phát triển lành mạnh, an toàn, bền vững cho thị trường thẻ ngân hàng, bảo đảm cho các thành viên th ị trường có thể liên kết, chia s ẻ, khai thác hiệu quả cơ sở hạ tầng công nghệ liên quan t ới phát hành, thanh toán

và sử dụng thẻ

Có thể nói, cơ hội mở ra cho thị trường TTKDTM Việt Nam khi triển khai thành công chuy ển đổi thẻ từ sang thẻ chip là rất lớn Cùng v ới đó là cơ hội để thẻ nội địa tham gia h ội nhập quốc tế khi đã đáp ứng đư ợc các tiêu chuẩn an toàn, b ảo mật khắt khe của các tổ chức quốc tế Với hạ tầng thanh toán không ti ếp xúc của thẻ chip nội địa, cộng với việc ứng dụng công nghệ để số hóa thông tin th ẻ lên thiết bị di động, tương lai thị trường sẽ đón nhận trào lưu thanh toán “chạm” ngày càng phổ biến

Triển khai các nhi ệm vụ của NHNN đư ợc Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 2545/QĐ-TTg ngày 30/12/2016 phê duy ệt Đề án phát triển TTKDTM t ại Việt Nam giai đo ạn 2016 - 2020, N HNN đã thành l ập Ban Chỉ đạo xây dựng tiêu chuẩn thẻ chip nội địa; chỉ đạo các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây d ựng và hoàn thi ện Bộ tiêu chuẩn thẻ chip nội địa (cho thẻ tiếp xúc - contact và phi ti ếp xúc - contactless)

Tiếp sau đó, ngày 05/10/2018, NH NN đã ban hành Quy ết định 1927/QĐ-NHNN công bố Bộ TCCS về thẻ chip nội địa; trong đó, quy đ ịnh chi tiết về các yêu cầu kỹ thuật thẻ thanh toán n ội địa tại Việt Nam theo công ngh ệ chip tiếp xúc và không ti ếp xúc, theo hư ớng tương thích với chuẩn EMV Ngoài việc giúp hạn chế rủi ro ăn cắp và gi ả mạo thông tin hơn so v ới thẻ

từ, thẻ chip còn có kh ả năng lưu tr ữ thông tin l ớn và có th ể giúp ứng dụng vào các lĩnh vực khác như thanh toán trong bảo hiểm, giao thông, các dịch

vụ công Vi ệc ban hành Bộ TCCS về thẻ chip nội địa nhằm đảm bảo an ninh, an toàn, b ảo mật trong hoạt động thẻ ngân hàng, t ạo thuận lợi cho việc gia tăng các tính năng, ti ện ích cho chủ thẻ

Để triển khai TCCS về thẻ chip nội địa, ngày 28/8/2018, NHNN đã ban hành Thông tư 41, trong đó, có quy định về lộ trình chuyển đổi thẻ ngân hàng sang thẻ tuân thủ TCCS về thẻ chip nội địa, đồng thời, quy định lộ trình chuyển đổi đối với TCTTT là đến ngày 31/12/2020 và đ ối với TCPHT

là đến ngày 31/12/2021

Bên cạnh đó, NHNN đã ch ỉ đạo Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) triển khai chính sách gi ảm phí d ịch vụ chuyển mạch cho các ngân hàng tham gia ho ặc hoàn thành các đi ều kiện kỹ thuật để chuyển đổi thẻ từ sang theo tiêu chu ẩn thẻ chip nội địa từ 01/5/2019 Đồng thời,

NHNN đã yêu cầu các TCTTT, TCPHT, tổ chức chuyển mạch thẻ, tổ chức

bù trừ điện tử giao dịch thẻ tổ chức triển khai áp d ụng TCCS v ề thẻ chip

nội địa theo đúng l ộ trình chuyển đổi đã quy định

Theo báo cáo c ủa các TCPHT, TCTTT t ại Việt Nam gửi NHNN, phần lớn các tổ chức đã có s ự chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực về nhân sự, tài chính (hầu hết các tổ chức báo cáo đáp ứng đủ nguồn lực) và xây dựng đư ợc

phương án chuyển đổi sơ bộ (đa số tổ chức đã xây dựng phương án chuyển đổi sơ bộ) cho hệ thống phát hành, thanh toán thẻ để thực hiện chuyển đổi

từ thẻ từ sang thẻ chip

Trong 6 tháng đầu năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng của dịch Covid-19, các TCPHT, TCTTT, tổ chức chuyển mạch thẻ, tổ chức bù trừ điện tử giao dịch thẻ vẫn đang n ỗ lực thực hiện lộ trình chuyển đổi thẻ chip theo quy đ ịnh tại Thông tư 41

Theo lộ trình quy đ ịnh tại Thông tư 41, đ ến ngày 31/12/2020, 100% ATM

và thiết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán đang ho ạt động tại Việt Nam của TCTTT tuân th ủ TCCS v ề thẻ chip nội địa Theo V ụ Thanh toán (NHNN), tính đến cuối tháng 6/2020, các TCTTT đã chuyển đổi được hơn hơn 10 nghìn máy ATM và hơn 176 nghìn POS, đ ạt tương ứng 55% máy ATM và 66% POS trên tổng số lượng thiết bị đang ho ạt động trên thị trư ờng (trong đó: có 10 TCTTT đã hoàn thành chuy ển đổi 100% về ATM, 05 TCTTT hoàn thành chuy ển đổi về POS) Đối với việc chuyển đổi thẻ nội địa từ thẻ

từ sang thẻ chip, theo quy đ ịnh tại Thông tư 41, đ ến ngày 31/12/2021,

100% số thẻ có BIN do NHNN c ấp đang lưu hành c ủa TCPHT ph ải tuân thủ TCCS về thẻ chip n ội địa Tính đ ến ngày 30/6/2020, các TCPHT đã chuyển đổi được khoảng 4,4 triệu thẻ nội địa từ thẻ từ sang thẻ chip (một số

TCPHT đã hoàn thành chuyển đổi 100% thẻ chip¹)

Theo số liệu của NHNN, đến cuối tháng 8/2020, t ổng lượng thẻ lưu hành đạt khoảng 109 triệu thẻ, tăng hơn 38% so với cùng kỳ năm 2016 Hiện nay, các TCPHT, TCTTT đang khẩn trương làm việc cùng các đối tác thẻ cùng các đối tác tiêu chuẩn kỹ thuật của TCCS về thẻ chip nội địa

Việc chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip là m ột nhu c ầu tất yếu, cần thiết và phù hợp với xu thế chung c ủa các qu ốc gia trên th ế giới

Cần các giải pháp hỗ trợ để có thể theo đúng l ộ trình chuyển đổi

Theo báo cáo c ủa các TCPHT, TCTTT, đa ph ần các thi ết bị ATM/POS tại Việt Nam đã chấp nhận thẻ chip (ph ần lớn ATM và hầu hết POS đã ch ấp nhận thẻ chip); do đó, trong quá trình chuy ển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip, các TCPHT, TCTTT không ph ải đầu tư mua m ới nhiều, tránh đư ợc tình trạng phải nâng cấp toàn b ộ, chắp vá Bên c ạnh đó, đa ph ần thẻ quốc tế đã phát hành là thẻ chip EMV; nhiều TCPHT, TCTTT t ại Việt Nam đã có kinh nghiệm nhất định trong việc triển khai phát hành, nâng c ấp thiết bị

ATM/POS chấp nhận thẻ chip EMV cũng như phát hành th ẻ chip EMV

Tuy nhiên, quá trình chuy ển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip là một quá trình phức tạp, đòi h ỏi thời gian, đầu tư chi phí, cơ s ở hạ tầng, nguồn nhân lực (chi phí chuyển đổi lớn, riêng chi phí phôi thẻ có thể gấp 6 lần so với thẻ từ) Ngoài ra, ngân hàng còn ph ải có các hình th ức liên hệ phù h ợp đến khách hàng để thực hiện việc chuyển đổi nên khó thực hiện nhanh

Mặt khác, do tình hình d ịch Covid-19 cũng ảnh hư ởng lớn tới tiến độ công việc các đơn vị nhà th ầu Các nước đóng cửa biên gi ới, hoạt động nhập

khẩu các thi ết bị phục vụ chuyển đổi bị đình trệ, cùng những khó khăn chung đối với các ngành và lĩnh vực liên quan cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện Hơn nữa, số lượng thẻ ATM đã phát hành khá l ớn nên việc

chuyển đổi cần phải có thời gian và kế hoạch tỉ mỉ để bảo đảm không gây bất tiện cho chủ thẻ, đồng thời, ngân hàng có th ể chuẩn bị ngân sách cho việc chuyển đổi này

Để đảm bảo phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, an ninh, độ an toàn và tăng thêm tiện ích sử dụng thẻ, NHNN đã đôn đốc các đơn vị thực hiện đúng tiến độ Kế hoạch chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip tại Việt Nam Ngày 28/8/2020, NHNN đã có Công văn s ố 6220/NHNN-TT gửi các

TCPHT, TCTTT, tổ chức chuyển mạch thẻ, tổ chức bù trừ điện tử giao dịch thẻ, trong đó, yêu c ầu các đơn vị cần tích cực, chủ động và nghiêm túc t ổ chức triển khai áp dụng TCCS về thẻ chip nội địa theo lộ trình chuyển đổi quy định tại Thông tư 41

Cùng với đó, th ời gian t ới, bên c ạnh việc tiếp tục hoàn thi ện hành lang pháp lý nhằm tăng tính an toàn, b ảo mật cho c ả ngân hàng và khách hàng trong việc sử dụng thẻ, cơ quan quản lý c ần tiếp tục có những chính sách

hỗ trợ các ngân hàng thương m ại trong việc chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip như: (i) cân nhắc khả năng của từng ngân hàng, đặc biệt là lộ trình chuyển đổi cho khách hàng hi ện hữu; (ii) việc chuyển đổi sẽ được thực hiện theo từng bư ớc để giảm áp lực tài chính cho ngân hàng và khách hàng cũng như có thời gian để tiếp cận đầy đủ thông tin, tránh ảnh hưởng đến việc sử dụng thẻ của khách hàng và đ ảm bảo đủ thời gian cho các ngân hàng chuẩn bị và thực hiện bước chuyển đổi; (iii) tiến hành mảng chấp nhận thanh toán trư ớc, sau đó mới tiến đến mảng phát hành thẻ để đảm bảo được triển khai hiệu quả

Đồng thời, tăng cường thông tin truyền thông về việc chuyển đổi thẻ ngân hàng từ thẻ từ sang thẻ chip, định hư ớng, tạo sự đồng thuận của người dân trong quá trình các ngân hàng th ực hiện chuyển đổi thẻ ngân hàng từ thẻ từ sang thẻ chip Bên cạnh đó, ph ối hợp với các bộ, ngành liên quan (như B ộ Giao thông vận tải, Bộ Y tế, ) nghiên c ứu, mở rộng ứng dụng thẻ chip hỗ trợ cho phát tri ển các hệ thống ứng dụng Internet Banking, thương m ại điện

tử, thanh toán tầm gần (NFC), cũng như cho phép s ử dụng để trả phí giao thông

Hơn nữa, dịch vụ thẻ ở Việt Nam ra đời muộn hơn các nước trong khu vực

đã và đang chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip (Nhật Bản; Hàn Quốc;

Malaysia; Đài Loan), do đó, các ngân hàng thương m ại Việt Nam có thể học hỏi thêm kinh nghi ệm trong quá trình chuy ển đổi của một số nước có điều kiện phát triển tương đương

¹ Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thương tín

Tài liệu tham khảo:

1 Thông tư 41/2018/TT-NHNN ngày 28/12/2018 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 19/2016/TT-NHNN ngày 30/6/2016 quy định về hoạt động thẻ ngân hàng

2 Kế hoạch số 16/KH -NHNN ngày 30/12/2015 v ề chuyển đổi thẻ ngân hàng

từ thẻ từ sang thẻ gắn vi mạch điện tử