Để thanh toán không tiền mặt qua mobile money vươn tới khắp bản làng, thôn xóm

ĐỂ THANH TOÁN KHÔNG TIỀN MẶT QUA MOBILE-MONEY VƯƠN TỚI KHẮP BẢN LÀNG, THÔN XÓM Với rất nhiều tiện ích, nhưng d ịch vụ Mobile-Money dùng tài kho ản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa,

ĐỂ THANH TOÁN KHÔNG TIỀN MẶT QUA MOBILE-MONEY VƯƠN

TỚI KHẮP BẢN LÀNG, THÔN XÓM Với rất nhiều tiện ích, nhưng d ịch vụ Mobile-Money (dùng tài kho ản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, d ịch vụ có giá tr ị nhỏ) có đ ối tư ợng khách hàng riêng - những người không có tài kho ản ngân hàng; trong khi

đó, đã có hơn 70% người trưởng thành ở Việt Nam có tài khoản ngân hàng, chưa kể các phương thức thanh toán không tiền mặt như ví điện tử, mã QR, ngày m ột phổ biến hơn Thời gian tới, một trong những giải pháp để Mobile-Money vươn xa và d ần trở thành thói quen thanh toán c ủa ngư ời dân các vùng, mi ền xa xôi c ủa Tổ quốc là xem xét cho phép doanh nghi ệp viễn thông đang tri ển khai thí đi ểm Mobile -Money đư ợc kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư c ủa Bộ Công an đ ể chuẩn hóa thông tin thuê bao và phục vụ phát tri ển Mobile-Money

Tiện ích và an toàn khi s ử dụng Mobile -Money

Với Mobile-Money, ch ỉ cần có số điện thoại di động đã đư ợc xác thực

thông tin người dùng, chủ thuê bao có thể thanh toán hầu hết các dịch vụ (tiền điện, tiền nư ớc, viện phí, h ọc phí ) có liên k ết với nhà m ạng mà không c ần có tài khoản ngân hàng, không c ần kết nối Internet Người dân

sẽ được tiết kiệm cả thời gian, chi phí đi lại, nhất là đối tượng khách hàng

ở vùng sâu, vùng xa, khi thực hiện thanh toán tiền điện, nước hoặc có thể chuyển tiền có giá trị nhỏ ở mọi lúc, m ọi nơi

Các đơn vị cung cấp hệ thống Mobile-Money đều có tài khoản trong ngân hàng thương mại để đảm bảo tiền điện tử trong tài khoản và các quyền lợi, tính pháp lý c ủa khách hàng Khi n ạp 1 đồng vào tài kho ản Mobile-Money, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ này cũng ph ải gửi 1 đồng tương ứng vào tài khoản bảo đảm tại các ngân hàng Ch ẳng hạn, người dùng nạp 10 triệu đồng vào tài khoản Mobile-Money, nhà mạng cũng phải nộp 10 triệu đồng

đó vào tài khoản ngân hàng

Bản chất của dịch vụ này là hình thức chuyển đổi tiền mặt sang ti ền điện

tử, theo đúng t ỷ lệ của nó (t ỷ lệ 1:1) Có th ể hiểu đơn giản rằng, Mobile-Money như chiếc thẻ ATM nếu khách hàng n ạp vào 50.000 đồng sẽ có ngay 50.000 đồng để thực hiện giao dịch

Để cung cấp dịch vụ triển khai thí điểm Mobile-Money, doanh nghi ệp phải

trải qua quy trình thẩm định rất chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nư ớc

(NHNN), Bộ Công an, B ộ Thông tin và Truy ền thông (TT&TT) Đ ặc biệt, giải pháp k ỹ thuật của Mobile -Money đều tuân thủ các quy định của NHNN

và Bộ Công an Mobile -Money có tính an toàn, b ảo mật cao v ới 2 lớp xác thực gồm mật khẩu, OTP gửi về điện thoại

Để mở và sử dụng ví điện tử, khách hàng cần có tài khoản ngân hàng hoặc thẻ ghi nợ và phải liên k ết ví điện tử với tài khoản ngân h àng Hạn mức sử dụng của ví điện tử cá nhân là 100 triệu đồng/tháng Trong khi đó, kh ách hàng mở và sử dụng dịch vụ Mobile-Money không đ òi hỏi phải có tài

khoản ngân hàng Khách hàng cần có SIM thuê bao di đ ộng đư ợc định

danh, xác thực theo quy định của pháp luật, có thời gian k ích hoạt và sử dụng liên t ục trong ít nhất 3 tháng liền kề là có thể mở và sử dụng dịch vụ Mobile-Money Đ ể hạn chế rủi ro trong giai đo ạn thí điểm và phù hợp với giao dịch giá trị nhỏ, hạn mức giao d ịch của Mobile-Money là 10 triệu đồng/tháng

Như vậy, điểm khác biệt lớn nhất giữa dịch vụ Mobile-Money và ví điện tử

là không yêu c ầu phải có tài kho ản ngân hàng Nh ờ đó, dịch vụ Mobile-Money sẽ hỗ trợ cho việc phát triển thanh toán không dùng tiền mặt

(TTKDTM), tăng cường tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính, đặc biệt tại khu vực nông thôn, mi ền núi, v ùng sâu, vùng xa, biên gi ới và hải đảo của Việt Nam

Hơn 1 triệu khách hàng đăng ký và sử dụng Mobile-Money

Theo thống kê c ủa Bộ TT&TT, sau 4 tháng tri ển khai, s ố lượng khách hàng đăng ký và sử dụng dịch vụ Mobile-Money đạt 1.096.245 khách hàng, trong

đó có 659.237 khách hàng ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, đạt 60,1% S ố lượng giao d ịch đạt 8,4 triệu giao dịch với giá trị lên tới 371 t ỷ đồng

Theo NHNN, về phát triển điểm kinh doanh, có hơn 2.500 đi ểm kinh doanh được thiết lập, trong đó: Số lượng điểm kinh doanh thuộc vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên gi ới và hải đảo là khoảng 530 điểm, chiếm 21,20% tổng số điểm kinh doanh đư ợc thiết lập

Nhìn chung, việc triển khai thí điểm dịch vụ Mobile-Money đã đạt được một số kết quả khả quan và đ ảm bảo an toàn, góp ph ần vào ph át triển hoạt động TTKDTM, tăng cường việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính,

đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo của Việt Nam

Tuy nhiên, theo t ổng hợp báo cáo từ một số doanh nghiệp viễn thông, đ ến hết tháng 02/2022, m ột số trường hợp đăng ký sử dụng dịch vụ Mobile- Money không thành công do các nguyên nhân sau: Có 9,6% các trư ờng hợp đăng ký Mobile-Money không thành công do chưa c ập nhập thông tin Căn cước công dân mới trên Cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao; 14,5% trư ờng hợp khách hàng không cung c ấp lại giấy tờ tùy thân, không đ ồng ý chụp ảnh chân dung; 6% không đ ủ điều kiện có thời gian kích hoạt và sử dụng liên tục trong ít nhất 03 tháng…

Mặt khác, nguyên nhân Mobile -Money chưa thể “bứt phá” còn do d ịch vụ này có tệp khách hàng riêng Đ ối tư ợng chính mà d ịch vụ này hư ớng tới là những người không có tài kho ản ngân hàng Trong khi đó, Mobile -Money đang có những "thế khó" khi được triển khai ở thời điểm đã có hơn

70% người trưởng thành ở Việt Nam có tài kho ản ngân hàng Hơn n ữa, các phương thức thanh toán không tiền mặt bao gồm: Ví điện tử, mã QR, cũng ngày một phổ biến hơn Chưa kể, nhiều trường hợp khi đăng ký, nạp tiền vào Mobile-Mobile ph ải đến tận điểm kinh doanh, đại lý của nhà mạng cũng là một điều khiến người dùng e ngại

Mở rộng khách hàng sử dụng dịch vụ Mobile-Money

Để tăng số lượng thuê bao sử dụng dịch vụ Mobile-Money, cần có các giải pháp nhằm chuẩn hóa thông tin thuê bao và ph ục vụ phát triển Mobile-Money Theo đó, Bộ TT&TT cần phối hợp Bộ Công an xem xét để cho phép doanh nghi ệp viễn thông được triển khai thí đi ểm Mobile -Money được kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an để chuẩn hóa thông tin thuê bao và ph ục vụ phát tri ển Mobile -Money

Tuy nhiên, theo Ngh ị định số 137/2015/NĐ-CP ngày 31/12/2015 c ủa Chính phủ quy định chi ti ết một số điều và biện pháp thi hành Lu ật Căn cư ớc công dân: Các doanh nghi ệp có nhu cầu khai thác thông tin trong Cơ s ở dữ liệu quốc gia về dân cư phải có văn bản yêu c ầu và đư ợc sự đồng ý của cơ quan quản lý Cơ s ở dữ liệu quốc gia về dân cư

Vì vậy, Bộ TT&TT cần xem xét, báo cáo Chính ph ủ để nghiên cứu ban hành quy định cụ thể cho phép các doanh nghi ệp viễn thông đư ợc sử dụng mạng truyền số liệu chuyên dùng k ết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc

gia về dân cư c ủa Bộ Công an

Việc kết nối trực tiếp giúp cho doanh nghi ệp xác thực và định danh khách hàng, theo đó những thuê bao đã đư ợc doanh nghiệp viễn thông thực hiện đối chiếu và xác thực thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ được phép đăng ký tài khoản Mobile -Money Từ đó, sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục cung c ấp dịch vụ Mobile-Money cho khách hàng , góp phần triển khai nhanh Mobile -Money, thúc đ ẩy TTKDTM

Để tăng số lượng thuê bao sử dụng dịch vụ Mobile-Money trong thời gian tới, các bộ, ngành liên quan c ần nghiên cứu sửa đổi quy đ ịnh thuê bao 3 tháng mới đư ợc đăng ký Mobile -Money tại Quyết định số 316/QĐ-TTg ngày 09/3/2021 c ủa Thủ tướng Chính phủ về việc phê duy ệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, d ịch vụ có giá trị nhỏ (Quyết định số 316/QĐ-TTg), qua đó có th ể tăng khả năng và số lượng khách hàng tiếp cận sử dụng dịch vụ

Ngoài ra, do chi phí đầu tư hệ thống cáp quang tới các địa điểm vùng sâu, vùng xa r ất cao, Bộ TT&TT cần xem xét đề xuất của doanh nghiệp viễn thông trong việc miễn phí kéo cáp quang trên h ệ thống cột điện lực của EVN để chung tay hoàn thành mục tiêu phủ sóng di động và hạ tầng cáp quang băng rộng tới các xã, thôn/bản hiện chưa được cung cấp dịch vụ viễn thông theo ch ủ trương của Chính ph ủ và Bộ TT&TT Việc phủ sóng di đ ộng

và hạ tầng tới các xã, thôn/b ản cũng là một trong những điều kiện cho việc thúc đẩy, tăng số lượng thuê bao sử dụng dịch vụ Mobile-Money ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa…

Các bộ, ngành liên quan như B ộ Công an, NHNN c ần tiếp tục phối hợp Bộ TT&TT báo cáo Th ủ tướng Chính ph ủ xem xét, quyết định các vấn đề liên quan nói trên để tăng số lượng khách hàng s ử dụng dịch vụ Mobile -Money trên cả nước Đồng th ời, có đánh giá đ ối với tình hình tri ển khai thí điểm, tổng hợp những vư ớng mắc phát sinh để có giải pháp tối ưu trư ớc khi đi vào triển khai sau 2 năm

Đại diện Cục Viễn thông mới đây cho biết, các đơn vị của Bộ TT&TT và của Bộ Công an đã hư ớng dẫn các doanh nghi ệp viễn thông chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện kỹ thuật (về hệ thống, kết nối - dùng kết nối với Cơ sở

dữ liệu quốc gia về dân cư, phương án đ ối soát) sẵn sàng triển khai kết nối sau khi được Chính phủ chấp thuận

Đối với đề xuất xác thực định danh tài khoản Mobile-Money qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đại diện Cục Viễn thông cho r ằng, để đảm bảo quy định định danh khách hàng đăng ký và sử dụng Mobile-Money thì doanh nghiệp viễn thông đang tri ển khai thí đi ểm cần đảm bảo thông tin chính xác của thuê bao, đồng th ời xem xét quy định đối tượng khách hàng t ại Quyết định số 316/QĐ-TTg Đối với việc kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác minh, chuẩn hóa, xử lý dữ liệu thông tin thuê bao và phát triển Mobile-Money, Viettel, VNPT, MobiFone c ần có báo cáo c ụ thể thực trạng, nguyên nhân, khó khăn vư ớng mắc và kết quả đạt được nếu sử dụng kết quả xác minh thông tin thuê bao qua Cơ s ở dữ liệu quốc gia v ề dân cư

để phát triển Mobile-Money Từ đó, đánh giá chính xác đư ợc việc phát triển số lượng Mobile -Money thông qua cơ s ở dữ liệu quốc gia, để tránh trường hợp mở ra nhưng không thực hiện được như kỳ vọng

Đồng thời, các bộ, ngành, doanh nghiệp viễn thông cần đẩy mạnh truyền thông, giáo d ục tài chính, trong đó chú tr ọng hơn đối tượng ngư ời dân vùng sâu vùng xa, hải đảo và những người chưa có tài kho ản ngân hàng, giúp nâng cao kiến thức kỹ năng sử dụng dịch vụ tài chính đối với công chúng, trong đó có dịch vụ Mobile-Money, qua đó thúc đẩy TTKDTM, thúc đẩy tài chính toàn diện theo chủ trương c ủa Chính ph ủ

Về phía khách hàng, d ịch vụ Mobile-Money không yêu c ầu khách hàng phải có tài khoản ngân hàng, không yêu c ầu phải sử dụng Smartphone, không c ần kết nối Internet Khi đăng ký sử dụng dịch vụ Mobile-Money, khách hàng sẽ cung cấp CMND/Căn cư ớc công dân/ Hộ chiếu trùng v ới thông tin đăng ký số thuê bao di động của khách hàng Khách hàng cần có SIM thuê bao di động được định danh, xác thực theo quy định của pháp luật về đăng ký thuê bao di động và số thuê bao di đ ộng của khách hàng phải có thời gian kích ho ạt và sử dụng liên tục trong ít nhất 3 tháng li ền kề tính đến thời điểm đăng ký mở và sử dụng dịch vụ Mobile-Money

Ngoài ra, cũng cần lưu ý mỗi khách hàng chỉ được mở 01 tài khoản

Mobile-Money tại mỗi doanh nghiệp viễn thông Để hạn chế rủi ro trong giai đoạn thí điểm và phù hợp với giao dịch giá trị nhỏ, hạn mức giao dịch của Mobile-Money là 10 triệu đồng/tháng

Theo Quyết định số 316/QĐTTg, khách hàng có thể sử dụng Mobile

-Money để thực hiện nhiều giao dịch khác nhau như: Nạp, rút tiền, thanh toán việc mua hàng hóa, dịch vụ, chuyển tiền Khách hàng có thể

nạp, rút bằng tiền mặt tại các điểm kinh doanh, n ạp/rút từ tài khoản thanh

toán của khách hàng tại ngân h àng hoặc từ ví điện tử của khách hàng tại chính doanh nghiệp viễn thông thực hiện thí điểm Sau khi m ở tài khoản Mobile-Money, khách hàng có thể nhận tiền và chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc tài khoản Mobile-Money kh ác

Khách hàng không đư ợc cho thuê, mư ợn, trao đ ổi, tặng, cho hoặc mua, bán tài khoản Mobile-Money để đảm bảo an to àn, bảo mật khi sử dụng dịch vụ

Tài liệu tham khảo:

1 Nghị định số 37/2021/NĐ-CP ngày 29/3/2021 c ủa Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 137/2015/NĐ-CP ngày 31/12/2015 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Căn cước công dân

2 Nghị định số 137/2015/NĐ-CP ngày 31/12 /2015 quy đ ịnh chi ti ết một số điều và biện pháp thi hành Luật Căn cước công dân

3 Quyết định số 316/QĐ -TTg ngày 09/3/2021 c ủa Thủ tưởng Chính ph ủ về việc phê duy ệt triển khai thí đi ểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, d ịch vụ có giá trị nhỏ

4 Cổng thông tin đi ện tử Bộ TT&TT: mic.gov.vn

5 Cổng thông tin đi ện tử Bộ Công an: bocongan.gov.vn