Cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo ngân hàng trực tuyến

Những kẻ lừa đảo đã giăng ra nhi ều cái bẫy mới như sử dụng các ứng dụng giả mạo, số điện thoại trợ giúp, đánh cắp thông tin cá nhân từ sim điện thoại, sử dụng tài khoản mạng xã hội giả

CẢNH GIÁC VỚI CÁC CHIÊU TRÒ L ỪA ĐẢO NGÂN HÀNG TRỰC

TUYẾN

Tóm tắt:

Trong thời gian thực hiện giãn cách xã h ội phòng, chống dịch Covid -19, các hoạt động thanh toán tr ực tuyến ngày càng gia tăng và đây cũng là cơ hội phát sinh những ho ạt động lừa đảo Cùng v ới sự phát triển nhanh chóng của các dịch vụ ngân hàng hi ện đại, tội phạm công nghệ cao ngày càng có nhiều chiêu thức lừa đảo vô cùng tinh vi Bài vi ết khái quát một số thủ đoạn, hành vi lừa đảo của bọn tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực ngân hàng trực tuyến; đồng thời, đề xuất một số khuyến nghị nhằm giúp khách hàng tăng cư ờng cảnh giác trước các chiêu trò l ừa đảo

1 Giới thiệu

Cùng với sự phát triển của các công nghệ hiện đại, các gian l ận trong ngân hàng trực tuyến cũng gia tăng đáng k ể trong những năm g ần đây Gian lận trong lĩnh vực ngân hàng đã trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với hầu hết các quốc gia trên toàn c ầu, gây ra những thiệt hại đáng kể về tài chính

và phi tài chính cho ngân hàng, khách hàng, các bên liên quan khác và n ền kinh tế (Mangala và Soni, 2022) Các hình th ức lừa đảo trực tuyến cũng ngày càng gia tăng cùng với sự phát triển của các dịch vụ ngân hàng trực tuyến Những kẻ lừa đảo đã giăng ra nhi ều cái bẫy mới như sử dụng các ứng dụng giả mạo, số điện thoại trợ giúp, đánh cắp thông tin cá nhân từ sim điện thoại, sử dụng tài khoản mạng xã hội giả của các ngân hàng,

người thân để lừa đảo khách hàng

Đại dịch Covid-19 cùng với những yêu cầu về giãn cách xã hội, phong tỏa, hạn chế tiếp xúc đã làm th ời gian sử dụng Internet c ủa người tiêu dùng Việt Nam tăng cao, vì th ế các vụ lừa đảo trực tuyến có xu hư ớng gia tăng

rõ rệt Một cuộc khảo sát cho biết, trư ớc dịch Covid -19, cứ 10 giao dịch thì

có 6 - 8 giao dịch là thanh toán b ằng tiền mặt nhưng trong dịch, con s ố này giảm xuống chỉ còn 4 - 5 giao dịch Số lượng giao dịch tiền mặt trung bình cũng giảm đáng kể từ trước dịch; 65% người được khảo sát đã giảm tiền mặt trong ví để chuyển sang thanh toán th ẻ, ví điện tử, chuyển khoản Mặt khác, cấu trúc thiết kế hệ thống giao d ịch ngân hàng trực tuyến của mỗi

ngân hàng hiện nay có sự khác biệt tùy theo cách v ận hành của từng ngân hàng và từng nghiệp vụ phát sinh Vì v ậy, nếu bị lỗi hoặc bị tấn công thì hệ thống dịch vụ ngân hàng trực tuyến sẽ không còn giao d ịch chính xác và đáng tin cậy nữa

Hơn nữa, dịch Covid-19 với những diễn biến phức tạp đã tạo nhiều cơ hội cho bọn lừa đảo thực hiện hành vi phạm tội Các cu ộc tấn công lừa đảo đều

sử dụng kỹ thuật cũ nhưng l ợi dụng các nội dung, thông tin th ể hiện theo cách mới, đặc biệt là các thôn g tin liên quan đ ến tình hình dịch Covid -19

để làm cho người dân hoang mang, mất cảnh giác và dễ mắc lừa Các hình thức đó là gi ả mạo cơ quan chính quy ền tuyên truyền về thông tin dịch Covid-19, bán các s ản phẩm y tế không minh b ạch, ăn c ắp các thông tin d ữ liệu cá nhân như tài kho ản ngân hàng, gi ả mạo kêu gọi ủng hộ từ thiện, tiếp thị các sản phẩm và dịch vụ lừa đảo Thống đốc Ngân hàng Trung ương Philippines Benjamin Diokno cho bi ết, các đợt xâm nhập và tấn công bằng

mã độc đã tăng 2.324% vào năm 2020, kh i đất nước trải qua thời kỳ tồi tệ nhất của đại dịch Covid-19 và lừa đảo tăng 302% Philippine Islands, ngân hàng lớn thứ tư của Philippine v ề quy mô tài sản cho biết, họ đã gỡ gần 2.000 trang web l ừa đảo chỉ trong ba tháng đ ầu năm 2021 Các v ụ lừa đảo ngân hàng ở Ấn Độ cũng đã tăng vọt từ tháng 11/2016 khi chính ph ủ Ấn Độ dừng sử dụng các tờ tiền giấy mệnh giá 1.000 và 500 rupee ch ỉ trong một đêm Hàng triệu người Ấn Độ chuyển qua sử dụng dịch vụ Internet Banking khi tiền mặt khan hiếm Ngư ời già và những người không th ạo tiếng Anh

dễ dàng trở thành mục tiêu của bọn lừa đảo Các v ụ lừa đảo qua ngân hàng trực tuyến đã tăng 162% t ừ năm 2017 - 2019 Hơn 83.000 trư ờng hợp gian lận ngân hàng đã x ảy ra vào năm 2021, gây thi ệt hại 1.380 t ỉ rupee (gần 27

tỉ USD) nhưng chưa đ ầy 1% số tiền bị mất đư ợc thu hồi (Ricky H ồ,

2022)

Tại Việt Nam, m ột số vụ lừa đảo xảy ra ảnh hư ởng đến người dùng đã đư ợc ghi nhận cụ thể như: Sacombank b ị làm giả thẻ tín dụng vào tháng 4/2017, Ngân hàng Đông Á cũng xảy ra trường hợp tương tự vào tháng 11/2018 (Nguyễn Văn Phương và Tr ần Văn Diễn, 2021) Tương tự, các vụ lừa đảo ngân hàng trực tuyến ở nhiều quốc gia châu Á cũng tăng cao trong mùa dịch như: Trung Qu ốc, Hàn Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản Trong thực tế, ngày càng nhiều khách hàng s ử dụng điện thoại cho các giao d ịch mua bán

và thanh toán onl ine Đi ều đó làm cho việc đảm bảo an toàn thông tin c ủa khách hàng trước sự tấn công của tin tặc ngày càng trở nên quan trọng Việc một số khách hàng bị mất thông tin cá nhân hay b ị thiệt hại về kinh tế

lẫn tinh thần trong th ời gian qua cũng là m ột hồi chuông c ảnh báo, tìm hi ểu

và báo động để khách hàng cũng như các ngân hàng c ó những chủ trương, đối sách phù hợp trong thời gian tới

2 Một số chiêu thức lừa đảo trong lĩnh vực ngân hàng

Mục tiêu chính c ủa các cuộc tấn công trong giao d ịch trực tuyến là đánh cắp thông tin xác th ực tài kho ản của người dùng, chiếm đoạt tài s ản thông qua các chiêu thức lừa đảo hoặc sử dụng các ph ần mềm độc hại Để gia tăng sự cảnh giác về mối đe dọa đối với khách hàng khi sử dụng dịch vụ ngân hàng trực tuyến, điều quan trọng là ngư ời sử dụng cần hiểu về những hình thức lừa đảo phổ biến, cụ thể như sau:

Một là, lừa đảo mạo danh Những kẻ lừa đảo sẽ đóng gi ả là bất kỳ tổ chức

đáng tin cậy nào để lấy lòng tin của khách hàng như giả danh ngân hàng, nhà bán l ẻ, công ty tiện ích, cảnh sát hoặc thậm chí Chính ph ủ Gần 15.000 trường hợp gian lận mạo danh đã được báo cáo cho UK Finance từ tháng 01

- 6/2020 - tăng 84% so v ới năm trư ớc Các n ạn nhân mất tổng cộng 58 tri ệu bảng Anh (Five Banking Scams to Watch out for in 2021, 2020) T ại Việt Nam, kẻ gian sẽ mạo danh nhân viên ngân hàng, đi ện thoại cho khách hàng với lý do h ỗ trợ kiểm tra số dư và các giao d ịch của khách hàng Sau khi đọc tên khách hàng và 6 số đầu tiên của thẻ ghi nợ nội địa, đối tượng yêu cầu khách hà ng đọc hết dãy số còn lại trên thẻ để xác nhận khách hàng đúng là chủ thẻ Tiếp theo, chúng thông báo ngân hàng s ẽ gửi tin nhắn cho khách hàng và yêu c ầu khách hàng đ ọc mã 6 s ố trong tin nhắn, nhưng thực

ra đây là mã OTP để thực hiện giao dịch thanh toán trực tuyến Trường hợp khách hàng thực hiện theo yêu cầu của các đối tượng lừa đảo thì có thể mất tiền trong tài kho ản

Hai là, lừa đảo thông qua các ứng dụng di đ ộng, đường link gi ả

mạo Những kẻ gian l ận sử dụng các ứng dụng di động giả để lừa đảo

người dùng Họ tạo một ứng dụng tương tự như ứng dụng gốc của các ngân hàng và gửi nó trên Cửa hàng Google Play Khi khách hàng vô tình t ải xuống và cài đ ặt ứng dụng giả mạo trên điện thoại di động và cấp các

quyền cần thiết thì ứng dụng sẽ bắt đầu gửi dữ liệu nhạy cảm để cho phép những kẻ lừa đảo rút ti ền từ tài khoản của nạn nhân Ngân hàng Trung

ương Ấn Độ đã cảnh báo các tổ chức cho vay thương mại khi những kẻ lừa

đảo dụ khách hàng tải xuống một ứng dụng có tên ‘AnyDesk’ Ứng dụng có thể dọn sạch tài khoản ngân hàng của khách hàng trong vòng vài phút

Một hình thức khác, đ ối tư ợng lừa đảo chuyển một khoản tiền nhỏ vào tài khoản của khách hàng, sau đó m ạo danh ngân hàng g ọi điện thoại hoặc gửi tin nhắn (hiển thị thương hiệu ngân hàng) cho khách hàng thông b áo giao dịch chuyển tiền bị treo và yêu cầu khách hàng truy c ập vào đư ờng link trong tin nhắn để tra soát giao dịch, xác nhận thông tin, m ở khóa lệnh

chuyển tiền Với thủ đoạn này, t ội phạm lừa đảo khách hàng cung c ấp các thông tin b ảo mật của dịch vụ ngân hàng đi ện tử như tên truy c ập, mật khẩu, OTP Sau đó, chúng chi ếm quyền kiểm soát tài kho ản của khách hàng Ngoài ra, các đối tượng lừa đảo còn lập website mạo danh ngân hàng

để tiếp nhận và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, nhằm thu thập thông tin cá nhân, l ịch sử các giao d ịch và tài khoản ngân hàng

Ba là, thư điện tử giả mạo Đối tượng lừa đảo sẽ gửi thư điện tử giả mạo

ngân hàng thông báo khách hàng nh ận được một khoản tiền và yêu cầu khách hàng xác nhận giao dịch bằng cách truy cập vào tệp (file) hoặc

đường link có chứa mã độc gửi kèm trong thư điện tử nhằm chiếm đoạt thông tin và tiền trong tài kho ản của khách hàng

Bốn là, chiêu thức chuyển khoản nhầm Khách hàng nhận được một khoản

tiền chuyển vào tài khoản thanh toán tại ngân hàng v ới nội dung cho vay, sau đó đối tượng gọi điện cho khách hàng báo vừa chuyển nhầm và yêu cầu khách hàng chuyển trả lại tiền (tài kho ản nhận tiền lúc này khác v ới tài khoản đã chuy ển nhầm) Sau một thời gian, ngư ời chủ tài khoản chuyển nhầm sẽ đòi tiền khách hàng cùng v ới tiền lãi vay Trong m ột số trường hợp, đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng thông báo có ngư ời chuyển nhầm tiền vào tài khoản của khách hàng và hư ớng dẫn thủ tục hoàn tr ả, sau

đó gửi đường link yêu cầu khách hàng điền thông tin cá nhân (bao gồm các thông tin b ảo mật của dịch vụ ngân hàng đi ện tử) và chiếm đoạt tiền trong tài khoản của khách hàng

Năm là, tin nhắn mạo danh Kẻ gian gửi tin nhắn mạo danh thương hiệu

ngân hàng đến khách hàng (tin nhắn này được nhận, lưu trong cùng mục với các tin nh ắn của ngân hàng trên đi ện thoại di động của khách hàng) đ ể thông báo tài kho ản của khách hàng có d ấu hiệu hoạt động bất thường và

hướng dẫn khách hàng xác nhận thông tin, thay đổi mật khẩu thông qua truy cập đường link gi ả mạo gửi kèm trong tin nh ắn, qua đó lừa đảo khách hàng tiết lộ các thông tin b ảo mật của dịch vụ ngân hàng điện tử (tên truy cập, mật khẩu, mã OTP) để sử dụng chiếm đoạt tiền trong tài kho ản của khách hàng

Sáu là, giả danh công ty tài chính Kẻ lừa đảo mạo danh công ty tài chính

mời khách hàng vay v ốn, hướng dẫn khách hàng cài đ ặt ứng dụng trên điện thoại di động (như ứng dụng Auto Cash ) đ ể giải ngân m ột khoản tiền ảo kèm theo vi ệc hiển thị hợp đồng tín dụng với con dấu giả, chữ ký giả của người có thẩm quyền của công ty tài chính nhằm lừa đảo khách hàng

chuyển khoản đặt cọc để chiếm đoạt

Bảy là, chiêu chiếm đoạt sim đi ện thoại Mặc dù đư ợc cảnh báo nhi ều lần

nhưng vẫn có khách hàng sập bẫy Kẻ lừa đảo mạo danh nhân viên nhà mạng liên h ệ và đề nghị hỗ trợ chuyển đổi sim 3G thành sim 4G qua đi ện thoại, theo đó, đối tượng hướng dẫn cách nh ắn tin theo cú pháp c ủa nhà mạng để chuyển đổi Tuy nhiên, th ực tế đây chính là yêu c ầu chuyển đổi từ sim 3G của khách hàng đang s ử dụng lên sim 4G c ủa đối tượng lừa đảo Nếu khách hàng làm theo hư ớng dẫn, đối tư ợng sẽ chiếm đoạt được quyền

sử dụng số điện tho ại Sau khi có đư ợc thông tin cá nhân và s ố điện thoại

di động, đối tượng liên hệ nhà mạng với tư cách là chủ thuê bao di động để yêu cầu thay thế sim với lý do b ị mất sim hoặc sim bị lỗi Nhà cung c ấp dịch vụ di động sẽ hủy sim hiện có và phát hành sim m ới Trư ờng hợp số điện thoại được khách hàng đăng ký có sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử

và nhắn thông tin giao d ịch, mã OTP thì có th ể gây rủi ro mất tiền trong tài khoản của khách hàng

Tám là, giả mạo người thân, b ạn bè Kẻ gian sẽ tạo một tài kho ản Zalo,

Facebook gi ả mạo với tên gọi và hình ảnh đại diện tương tự như tài khoản của bạn, sau đó kết bạn với ngư ời thân, bạn bè c ủa bạn để lừa đảo, vay tiền Do tin tưởng vào thông tin, hình ảnh cá nhân và tài kho ản trùng kh ớp nên có không ít người đã trở thành nạn nhân của kẻ gian Khi bị phát hiện,

kẻ gian sẽ ngay lập tức chặn, xóa ho ặc đổi tên tài kho ản

Chín là, các ki ểu lừa đảo trong mùa Covid -19 Bọn lừa đảo sẽ lợi dụng

việc xác minh thông tin liên quan đ ến việc tiêm vắc-xin Covid-19 để đánh cắp thông tin cá nhân Đ ối tư ợng lừa đảo sẽ gọi điện đến khách hàng b ằng

một cuộc gọi tự động để xác minh r ằng khách hàng đã tiêm v ắcxin Covid

-19 chưa? (ví dụ: Chưa tiêm - ấn phím 1, Đã tiêm - ấn phím 2) Sau đó, khách hàng thực hiện thao tác này đi ện thoại của quý khách sẽ bị đối tư ợng kiểm soát và bị đối tượng lấy cắp thông tin cá nhân, thông tin v ề dịch vụ ngân hàng thường xuyên sử dụng để chiếm đoạt tài sản của khách hàng Một hình thức khác lừa đảo trong đ ợt dịch Covid -19 này là ngư ời dùng nhận đư ợc email gi ả mạo của ngân hàng nhằm hỗ trợ mùa dịch cho các đ ối tượng khó khăn Sau đó, người dùng sẽ đăng nhập vào website giả, đường link giả và bị chiếm đoạt tài khoản ngân hàng ngay sau đó

Mười là, sử dụng vi-rút tấn công máy tính Các đối tượng lừa đảo công

nghệ cao sẽ thông qua các liên k ết trên mạng xã hội sẽ làm máy tính b ị treo

và tạo thông báo cho ngư ời dùng r ằng phần mềm video của họ cần được nâng cấp Khi nh ấp vào nút ho ặc đư ờng link để "nâng cấp", ngư ời dùng sẽ không nhận được phiên bản cập nhật mà là phần mềm độc hại Khi vi-rút xâm nhập vào máy tính c ủa ngư ời dùng, hầu hết dữ liệu trong máy tính c ủa

họ sẽ được sao chép và g ửi đến tin tặc Sau đó, chúng s ẽ sử dụng bất kỳ thông tin nào có th ể thu thập được để truy cập vào tài khoản ngân hàng hoặc tài liệu tài chính Th ậm chí nghiêm tr ọng hơn có th ể thực hiện chuyển khoản gian lận trong lúc khách hàng đăng nh ập vào trang web c ủa ngân hàng trực tuyến

3 Một số khuyến nghị

Lừa đảo trực tuyến trong lĩnh v ực ngân hàng không ch ỉ ảnh hư ởng đến cá nhân khách hàng mà còn ảnh hư ởng trực tiếp hoặc gián ti ếp đến nền tài chính quốc gia (Datta và c ộng sự, 2020) Để giải quyết vấn đề này, bài vi ết

đề xuất một số khuyến nghị sau:

Về phía ngân hàng

Những thách thức cụ thể mà các ngân hàng thương m ại phải vư ợt qua là cần đảm bảo việc thanh toán tr ực tuyến được thông suốt và bảo mật đư ợc thông tin cá nhân c ủa khách hàng thông qua Các ngân hàng thương m ại cần thường xuyên tổ chức bồi dư ỡng, cập nhật kiến thức về phòng, ch ống tội phạm trong thanh toán, t ội phạm lừa đảo sử dụng công nghệ cao cho nhân viên để có biện pháp phòng chống kịp thời nhằm bảo vệ quyền lợi cho

cả khách hàng và ngân hàng; nh ắc nhở, cảnh báo v ới khách h àng về các hình thức lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua nhi ều kênh như email, tin nhắn, mục thông báo trong các ứng dụng Smart Banking, trang web ngân hàng…Tạo các clip ngắn hướng dẫn khách hàng thực hiện giao dịch online

an toàn Đồng thời, khuyến cáo với khách hàng về các việc nên làm và không nên làm để tránh rơi vào bẫy của bọn lừa đảo; cung cấp đường dây nóng hoặc địa chỉ email để hỗ trợ kịp thời cho khách hàng

Về phía khách hàng

Hiện nay, các ph ần mềm ứng dụng mới cho điện thoại di động ngày càng phổ biến và tiện lợi giúp cho việc mua bán và thanh toán qua h ệ thống trực tuyến trở nên phổ biến Do đó, thông tin c ủa khách hàng trong quá trình thanh toán qua h ệ thống ngân hàng trực tuyến cần phải đư ợc bảo vệ an toàn Tuy nhiên, th ực tế tin tặc luôn tìm mọi cách để tấn công vào những lỗ hổng trong toàn b ộ hệ thống và ch ỉ cần một cuộc tấn công nh ỏ có thể làm toàn hệ thống giao dịch ngân hàng bị sập và chịu những tổn thất rất lớn Do

đó, khách hàng phải lưu ý một số cảnh báo sau:

Trước khi tải xuống bất kỳ ứng dụng di động nào từ Google Play, người dùng phải kiểm tra xem ai, t ổ chức nào là ngư ời tạo ứng dụng M ột cách an toàn và d ễ dàng khác để tải xuống ứng dụng ngân hàng g ốc là truy cập trang web chính th ức của ngân hàng và nh ận liên kết tải xuống từ đó

Tuyệt đối không b ấm vào các đư ờng link lạ được gửi qua tin

nhắn/email/kênh m ạng xã hội mạo danh ngân hàng; không th ực hiện các thao tác làm theo hướng dẫn do các số điện thoại lạ gọi đến, kể cả là cán

bộ ngân hàng và các cơ quan kh ác khi chưa xác minh đư ợc thông tin chính xác Khi nh ận đư ợc bất kỳ email của ngân hàng nào, hãy nh ớ gọi cho ngân hàng để xác nhận xem đây có phải là thông tin liên lạc chính xác hay

không

Để bảo vệ máy tính không bị tấn công bởi vi-rút và các phần mềm độc hại hiện đang tr ở nên quá ph ổ biến, khách hàng có th ể đầu tư vào m ột phần mềm chống vi-rút c ập nhật và hiệu quả

Luôn xác thực ngư ời đề nghị thực hiện giao dịch khi nh ận được yêu cầu chuyển tiền, nạp tiền (qua đi ện thoại hoặc trực tiếp); cảnh giác v ới những yêu cầu chuyển tiền trên m ạng xã hội, dù ngư ời yêu cầu tự xưng là ngư ời thân, bạn bè

Thường xuyên thay đổi mật khẩu đăng nhập tài khoản Internet banking, Smartbanking… và nên đặt mật khẩu các dịch vụ ngân hàng điện tử khó đoán, tính bảo mật cao (tránh đặt ngày sinh, tên người thân, số điện

thoại…); không lưu t ự động thông tin đăng nh ập ngân hàng đi ện tử trên bất

cứ máy tính và trình duy ệt web nào; không đưa thông tin giao d ịch lên mạng, đặc biệt là những giao dịch mua bán hàng tr ực tuyến

Tuyệt đối không cung c ấp Tên đăng nh ập/ Mật khẩu đăng nhập/ Mã xác thực OTP của dịch vụ ngân hàng đi ện tử cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng

là nhân viên ngân hàng, công an, cơ quan đi ều tra…

4 Kết luận

Gần đây, liên tục xảy ra các vụ lừa đảo nhằm chiếm đoạt thông tin v ề tài khoản cá nhân tại ngân hàng Các đ ối tượng lừa đảo sử dụng nhiều chiêu thức tinh vi khác nhau như xác nh ận tiêm vắc-xin Covid-19, yêu cầu hoàn tiền, thông báo chuy ển nhầm tiền, mạo danh công an, nhân viên ngân hàng

để lừa đảo Chính vì thế, người dùng phải hết sức cảnh giác, cần quan tâm nhiều vấn đề riêng tư hơn nh ằm bảo vệ bản thân khỏi hành vi trộm cắp danh tính, không m ắc bẫy của bọn tội phạm công ngh ệ cao

Tài liệu tham khảo:

1 An Bình (2021) C ảnh giác với thủ đoạn lừa đảo các dịch vụ tài chính, ngân hàng d ịp cuối năm, truy c ập tại https://moit.gov.vn/tin -tuc/bao-chi-voi-nguoi-dan/canh -bao-cac-thu-doan-lua-dao-chiem-doat-tien-trong-tai-khoan-ngan-hang-dip-cuoi-nam.html

2 Datta, P., Tanwar, S., Panda, S N., & Rana, A (2020) Security and Issues of

M-Banking: A Technical Report In 2020 8th International Conference on Reliability, Infocom Technologies and Optimization (Trends and Future Directions) (ICRITO) (pp 1115 -1118) IEEE

3 Five banking scams to watch out for in 2021 (2020, December 30) Which? News https://www.which.co.uk/news/2020/12/5 -banking -scams-to-watch-out-for-in-2021/

4 Mangala, D and Soni, L (2022), “A systematic literature review on frauds in banking sector”, Journal of Financial Crime, Vol ahead -of-print

No ahead -of-print https://doi.org/10.1108/JFC -12-2021-0263

5 Nguy ễn Văn Phương, Tr ần Văn Di ễn (2021) Rủi ro và thách th ức an ninh mạng trong lĩnh v ực ngân hàng tại Việt Nam T ạp chí khoa h ọc Đại học Mở Thành ph ố Hồ Chí Minh - Kinh tế và quản trị kinh doanh, 16(2), 30-44

6 Ricky Hồ (2022) Lừa đảo ngân hàng tr ực tuyến ngày càng tinh vi ở châu Á, truy c ập tại https://thesaigontimes.vn/lua -dao-ngan-hang-truc-tuyen-ngay-cang-tinh-vi-o-chau-a/