phßng Gi¸o dôc&§µo t¹o K× thi chän häc sinh giái cÊp côm phßng Gi¸o dôc&§µo t¹o K× thi chän häc sinh giái cÊp côm thiÖu Ho¸ N¨m häc 2011 – 2012 §Ò chÝnh thøc M«n thi Gi¸o dôc c«ng d©n Líp 8 THCS Ngµy[.]
Trang 1phòng Giáo dục&Đào tạo Kì thi chọn học sinh giỏi cấp cụm
thiệu Hoá Năm học 2011 – 2012
Đề chính thức Môn thi: Giáo dục công dân
Lớp 8 THCS Ngày thi: 19/04/2012 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
( Đề này có 01 trang, gồm 6 câu)
Câu 1 (2,0 điểm)
Hãy điền từ vào chỗ trống ( ) để hoàn thành một số điều luật sau:
Điều 30 (luật giao thông đờng bộ năm 2008) Ngời điều khiển, ngời
ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy:
1 Ngời điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ đợc chở một
ng-ời, trừ những trờng hợp sau thì đợc chở tối đa hai ngời:
a) Chở……… đi cấp cứu;
b) ngời có hành vi vi phạm ;
c) Trẻ em tuổi
Câu 2 (4,0 điểm)
Pháp luật nớc ta quy định nh thế nào về Quyền đợc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em? Nêu bổn phận của trẻ em đối với gia đình, nhà trờng và xã hội?
Câu 3 (4,0 điểm):
Nêu ý nghĩa của từng chuẩn mực đạo đức mà em đã đợc học trong chơng trình giáo dục công dân lớp 8 ?
Câu 4 (4,0 điểm)
Những quy định của pháp luật nớc ta về “Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình”
Câu 5 (4,0 điểm): Khẩu hiệu hành động của mọi công dân Việt Nam
là: “Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật” Bằng những hiểu
biết của mình, em hãy làm rõ quan điểm trên (theo những gợi ý dới
đây)
a Hiến pháp là gì? Vai trò và vị trí của Hiến pháp nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam?
b Pháp luật là gì?
c Vì sao phải “ Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”?
d Trách nhiệm của bản thân em trong việc thực hiện khẩu hiệu trên nh thế nào?
Câu 6 (2,0 điểm): Tình huống:
Bắc và Nam là hai cán bộ kiểm lâm của hạt kiểm lâm K Trong một lần đi kiểm tra đã bắt đợc 2 ngời vận chuyển gỗ rừng trái phép Bắc và Nam đã nhận tiền hối lộ của ngời vận chuyển gỗ nên đã để cho
họ đi mà không bắt giữ Bình học sinh lớp 9 đã biết chính xác việc này
Hỏi:
Số báo danh
Trang 2a Việc làm của 2 cán bộ kiểm lâm có vi phạm pháp luật không? Vì sao?
b Bình có thể tố cáo về việc nhận tiền hối lộ của 2 cán bộ kiểm lâm không? Nếu có Bình phải gửi đơn đến cơ quan nào?
-Hết - Thí sinh không đợc sử dụng tài liệu -Hết - Giám thị không giải thích gì
thêm.
PHềNG GD VÀ ĐT
THIỆU HOÁ
HƯỚNG DẪN CHẤM
Thi HSG cụm, mụn GDCD 8 - Năm học 2011 - 2012
Câu 1 (2,0 điểm): Điền đúng mỗi chổ trống (….) cho 0,5đ
a.ngời bệnh
b.áp giải; pháp luật
c.dới 14
Câu 2 (4,0 điểm):
- Pháp luật nớc ta quy định về Quyền đợc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em nh sau:
* Quyền bảo vệ: (0,5đ)
+ Trẻ em có quyền đợc khai sinh và có quốc tịch; Trẻ em đợc Nhà
n-ớc và xã hội tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh
dự
* Quyền đợc chăm sóc: (1,0đ)
+ Trẻ em đợc chăm sóc, nuôi dạy để phát triển, đợc bảo vệ sức khoẻ
+ Đợc sống chung với cha mẹ và đợc hởng sự chăm sóc của các thành viên trong gia đình
+ Trẻ em tàn tật khuyết tật đợc Nhà nớc và xã hội giúp đỡ trong việc
điều trị phục hồi chức năng
+ Trẻ em không nơi nơng tựa đợc Nhà nớc, xã hội và các tổ chức chăn sóc nuôi dạy
* Quyền đợc giáo dục: (0,5đ)
Trẻ em có quyền đợc học tập, đợc dạy dỗ, đợc vui chơi giải trí, đợc tham gia hoạt động văn hoá, thể thao
- Bổn phận của trẻ em:
* Đối với gia đình: (0,5đ)
+ Yêu quý, kính trọng, hiếu thảo, vâng lời, giúp đỡ ông bà, cha mẹ
+ Yêu thơng đùm bọc, chăm sóc giúp đỡ anh, chị em
* Đối với nhà trờng: (0,5đ)
+ Nghe lời thầy cô giáo, chăm chỉ học tập và rèn luyện đạo đức + Chấp hành tốt điều lệ, nội quy của nhà trờng
* Đối với xã hội: (1,0đ)
Trang 3+ Yêu quê hơng đất nớc, yêu đồng bào, có ý thức xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đoàn kết quốc tế
+ Tôn trọng pháp luật, tôn trọng tài sản của ngời khác
+ Thực hiện nếp sống văn minh, trật tự an toàn công cộng
+ Không đánh bạc, uống rợu, hút thuốc lá và dùng chất kích thích
có hại cho sức khoẻ
+ Tôn trọng lẽ phải, lễ phép với ngời lớn, thơng yêu em nhỏ, đoàn kết với bạn bè
Câu 3 (4,0 điểm)
ý nghĩa của các chuẩn mực đạo đức ở chơng trình giáo dục công dân lớp 8:
- Tự lập có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển cá nhân, giúp con ngời đạt đợc thành công trong cuộc sống và đợc mọi ngời kính
trọng (0,25đ)
- Tôn trọng lẽ phải giúp mọi ngời có cách xử sự phù hợp; góp phần xây dựng các mối quan hệ xã hội lành mạnh; góp phần thúc đẩy xã hội
ổn định và phát triển (0,25đ)
- Ngời biết tôn trọng ngời khác sẽ đợc ngời khác tôn trọng lại; mọi ngời biết tôn trọng lẫn nhau sẽ góp phần làm cho quan hệ xã hội trong
sáng, lành mạnh và tốt đẹp (0,25đ)
- Giữ chữ tín là tự trọng bản thân và tôn trọng ngời khác; ngời giữ chữ tín sẽ nhận đợc sự tin cậy, tín nhiệm của ngời khác đối với mình,
giúp mọi ngời đoàn kết và dễ dàng hợp tác với nhau (0,25đ)
- Tình bạn trong sáng, lành mạnh giúp con ngời cảm thấy ấm áp, tự tin, yêu con ngời và yêu cuộc sống hơn, biết tự hoàn thiện mình để
sống tốt hơn, xứng đáng với bạn bè hơn (0,25đ)
- Liêm khiết sẽ giúp con ngời sống thanh thản, đàng hoàng, tự tin, không bị phụ thuộc vào ngời khác và đợc mọi ngời xung quanh kính
trọng, vị nể (0,25đ)
- Lao động tự giác và sáng tạo là giúp con ngời học tập mau tiến
bộ, nâng cao năng suất và chất lợng lao động, phát triển nhân cách;
thúc đẩy sự phát triển xã hội (0,5đ)
- ý nghĩa của pháp luật, kỉ luật: xác định đợc trách nhiệm cá nhân; bảo vệ đợc quyền lợi của mọi ngời; tạo điều kiện cho cá nhân và
xã hội phát triển (0,5đ)
- Tham gia các hoạt động chính trị – xã hội là điều kiện, thời cơ cho mỗi cá nhân bộc lộ, tự khẳng định, phát triển nhân cách và đồng thời đợc đóng góp công sức, trí tuệ của mình vào công việc chung của
xã hội, góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh (0,5đ)
- Tôn trọng, học hỏi các dân tộc khác giúp chúng ta có thêm kinh nghiệm tốt, tìm ra hớng đi phù hợp trong việc xây dựng và phát triển
đất nớc, giữ gìn bản sắc dân tộc, góp phần đẩy nhanh tốc độ phát
triển của đất nớc (0,5đ)
- Xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân c là góp phần
nâng cao chất lợng cuộc sống gia đình và cộng đồng (0,5đ)
Câu 4:(4,0 điểm)
Trang 4Gia đình là cái nôi nuôi dỡng mỗi con ngời, là môi trờng quan trọng
hình thành và giáo dục nhân cách (0,25 đ)
Pháp luật nớc ta có những quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình nh sau:
* Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ông bà đối với con cháu:
- Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền thơng yêu, trông nom, nuôi dỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và giáo dục con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành ngời con hiếu thảo của gia
đình, công dân có ích cho xã hội (0,75đ)
- Cha mẹ không đợc phân biệt đối xử giữa các con, không đợc
ng-ợc đãi, hành hạ, xúc phạm con, ép buộc con làm những điều trái pháp
luật, trái đạo đức xã hội (0,25đ)
- Các quyền và nghĩa vụ của cha mẹ không chỉ đối với con cha thành niên mà còn đối với cả con đã thành niên bị tàn tật, mất khả năng hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự
nuôi sống mình (0,25đ)
- Ông bà nội ngoại có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, nuôi dỡng cháu cha thành niên hoặc cháu thành niên bị tàn tật
nếu không có ngời nuôi dỡng (0,25đ)
* Quyền và nghĩa vụ của con cháu đối với cha mẹ, ông bà:
- Con cháu có bổ phận yêu quí, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo với cha mẹ, ông bà, lắng nghe những lời khuyên bảo của cha mẹ, ông bà, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình Con có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dỡng cha mẹ, ông bà, đặc biệt khi cha mẹ,
ông bà ốm đau, già yếu Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngợc đãi, xúc
phạm cha mẹ, ông bà (0,75đ)
- Con từ 15 tuổi trở lên còn sống chung với cha mẹ có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình; nếu có thu nhập thì phải đóng
góp vào các nhu cầu thiết yếu của gia đình (0,25đ)
- Con có quyền có tài sản riêng: tài sản riêng của con bao gồm tài sản đợc thừa kế riêng, đợc tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và các thu nhập hợp
pháp khác (0,25đ)
- Con có quyền xin nhận cha mẹ của mình, kể cả trờng hợp cha
mẹ đã chết Con thành niên xin nhận cha không đòi hỏi sự đồng ý của
mẹ, xin nhận mẹ không đòi hỏi sự đồng ý của cha (0,25đ)
* Anh, chị, em có bổn phận thơng yêu, chăm sóc, giúp đỡ và nuôi dỡng
nhau nếu không còn cha mẹ (0,25đ)
Những quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình nhằm mục đích xây dựng gia đình hoà thuận, hạnh phúc, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam Chúng ta phải hiểu và thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của
mình đối với gia đình (0,5đ)
Câu 5 (4,0 điểm)
Trang 5a Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà nớc, có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam Mọi văn bản của pháp luật khác đều
đợc xây dựng ban hành trên cơ sở các quy định của Hiến pháp, không
đợc trái với Hiến pháp (0.75 đ)
+ Vai trò và vị trí của Hiến pháp nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam:
- Thể chế hoá đờng lối chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam
trong từng thời kì, từng gia đoạn cách mạng (0,5đ)
- Định hớng cho đờng lối phát triển kinh tế, xã hội của đất nớc
(0,25đ)
- Là căn cứ pháp lí cho các ngành luật (0,25đ)
b Pháp luật là các quy tắc xử sự chung, do nhà nớc ban hành, đợc nhà
n-ớc bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cỡng
chế (0,75 đ)
c Chúng ta phải “ Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”, vì:
- Nhà nớc ta là nhà nớc của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân;
(0,25đ)
- Nhà nớc quản lí xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cờng pháp chế XHCN, mọi công dân đều có quyền và nghĩa vụ nh nhau đợc pháp luật
quy định (0,5đ)
- Nh vậy, mỗi công dân cần phải tuân theo pháp luật và bắt buộc phải
sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật (0,25đ)
d Trách nhiệm của bản thân em trong việc thực hiện khẩu hiệu trên là:
- Trong học tập luôn thực hiện những nhiệm vụ đợc thầy cô giáo giao cho, thực hiện đúng nội quy của nhà trờng, hoàn thành nghĩa vụ phổ
cập giáo dục, (0,25đ)
- Trong gia đình phải kính trọng, lễ phép, vâng lời, biết ơn và chăm
sóc ông bà, cha mẹ (0,25đ)
- Thực hiện tốt Luật Giao thông đờng bộ, phòng chống tệ nạn xã hội, nếp sống văn hoá, văn minh đô thị; đảm bảo trật tự an toàn xã hội nh
không gây gổ đánh nhau, nói tục, chửi thề; bảo vệ môi trờng (0,5đ)
Câu 6 (2,0 điểm): Tình huống:
Học sinh nêu đợc:
- Việc làm của 2 cán bộ kiểm lâm là vi phạm pháp luật (0,5 điểm).
- Vì 2 cán bộ kiểm lâm có trách nhiệm tuần tra ngăn chặn lâm
tặc phá rừng đã không bắt giữ mà còn nhận hối lộ của họ (0,5 điểm).
- Nếu Bình biết chắc chắn việc nhận hối lộ này thì em có quyền
tố cáo (0,5 điểm)
- Bình có thể gửi đơn đến cơ quan nơi Bắc và Nam công tác hoặc có thể gửi đơn đến Viện kiểm sát nhân dân hoặc Công an
huyện K để tố cáo việc làm của Bắc và Nam (0,5đ).