Bento - Khi cơm hộp cũng trở thành nghệ thuật docx

Duy mĩ là đặc trưng cơ bản trong văn hóa truyền thống Nhật Bản, với người Nhật, dù là bất cứ sự việc nào, lĩnh vực nào của đời sống, tiêu chuẩn về cái đẹp luôn được đặt lên hàng đầu, và

Bento - Khi cơm hộp cũng trở thành nghệ

thuật

Món cơm hộp theo kiểu Bento của Nhật Bản hẳn đã trở nên quen thuộc rồi nhỉ!

Duy mĩ là đặc trưng cơ bản trong văn hóa truyền thống Nhật Bản, với người Nhật, dù là bất cứ sự việc nào, lĩnh vực nào của đời sống, tiêu chuẩn về cái đẹp luôn được đặt lên hàng đầu, và Bento cũng không phải là ngoại lệ Dẫu chỉ là những hộp cơm nhỏ nhắn thuận tiện, ra đời để phục vụ cho đời sống bận rộn của xã hội công nghiệp, Bento không vì thế mà trở nên nhàm chán đơn điệu Hãy cùng bước vào thế giới đầy màu sắc của bento Nhật Bản, để hiểu thêm về văn hóa ẩm thực đầy tính thẩm mỹ của xứ hoa anh đào nhé!

Từ ẩm thực cung đình đến ẩm thực bình dân

Bento có một lịch sử lâu đời và ly kì, nhiều biến động Những hộp cơm đầu tiên ra đời vào khoảng cuối thời Kamakura (những năm 1300), qua thời Edo

và Meiji, đến thời Taisho (1912 - 1926), nghệ thuật Bento đã đạt đến mức đỉnh cao và trở thành nét đặc sắc trong ẩm thực cung đình Bento lúc này được xuất hiện vào các buổi tiệc trà, du ngoạn ngoài trời, và đặc biệt là lễ hội ngắm hoa anh đào - những hoạt động gắn liền với đời sống của tầng lớp quý tộc

Ban đầu, Bento là đại diện cho giới quý tộc vương giả đó!

Trải qua thời gian, chế độ phong kiến ở Nhật dần suy yếu, đất nước mở cửa

và đặc biệt là sau thất bại ở Thế chiến thứ hai, cơm hộp không còn là thú vui trong các buổi ngao du sơn thủy như trước đây nữa Bento được bình dân hóa, phục vụ cho đời sống tất bật và bận rộn của người dân Cho đến ngày nay, văn hóa bento đã rất thân thuộc với người Nhật Bản, từ học sinh sinh viên, công chức văn phòng cho đến tầng lớp lao động bình thường đều có thói quen dùng cơm hộp, như một cách thức tiết kiệm thời gian trong đời sống công nghiệp hối hả này

Bento ngày nay không chỉ mang dáng dấp cổ điển sang trọng, mà còn muôn

màu muôn vẻ

Nghệ thuật Bento - thêm hương sắc cho ngày bận rộn

Không kể đến giai đoạn phong kiến, Bento ngày nay gắn liền với yếu tố nghe có vẻ "tiêu cực" - là hệ quả của nhịp sống hiện đại luôn bận rộn Dù vậy, chính sự chăm chút tỉ mẩn để tạo ra những hộp Bento xinh xắn, bắt mắt

đã đem đến những sắc màu và niềm vui cho cuộc sống tất bật của người Nhật Loại hình cơm hộp này có thể tạm chia thành hai loại - Bento truyền thống và bento hiện đại - nhưng dù là loại gì đi chăng nữa, những hộp cơm Nhật Bản vẫn luôn toát lên vẻ đẹp vô cùng sống động

Bento truyền thống

Từ thời phong kiến, rất nhiều loại Bento đã xuất hiện, nhưng Shokado

Bento là kiểu cơm hộp phổ biến và bền vững với thời gian hơn cả Hộp

Shokado có thể mang nhiều hình dáng khác nhau, nhưng nhất thiết phải làm

từ gỗ sơn mài đen bóng, có viền hoặc hình vẻ trang trí màu đỏ Ngay từ hình dáng chiếc hộp bên ngoài, Shokado đã toát lên nét đẹp sang trọng và trang nhã

Hộp Shokado có nhiều ngăn, và nguyên tắc để "tổ chức" một Shokado

Bento đúng điệu là cơm, thịt cá, rau xanh và súp phải để riêng biệt trong

từng ngăn, thuận tiện trong việc ăn uống cũng như phân bổ khẩu phần dinh

dưỡng cho hợp lý Shokado Bento là dạng cơm hộp "mẫu mực" mà người

lớn tuổi và tầng lớp trí thức cao ở Nhật Bản rất ưa chuộng bởi sự quy củ ngăn nắp được thể hiện ngay trong một bữa ăn đơn giản

Với Shokado bento, những món ăn cũng có vị trí và trật tự của riêng mình

Khác với Shokado Bento, Hinomaru lại là kiểu Bento vô cùng đơn giản, đơn giản đến mức độ hài hước Tên "thân mật" của Himomaru chính là

cơm quốc kì, vì hộp Hinomaru chỉ có toàn cơm trắng với một quả mơ muối

đỏ tươi bên trên, trông giống như lá cờ Nhật Bản Hinomaru ra đời từ đời

sống cực khổ của người lao động bình dân, từ tình trạng thiếu thốn của nước

Nhật những năm chiến tranh và hậu chiến Nhắc đến Hinomaru, người ta

không chỉ nghĩ tới món cơm hộp giản tiện bậc nhất mà còn là một nét văn hóa, một khía cạnh trong đời sống cũng như lịch sử Nhật Bản

Ngày nay, nước Nhật phát triển vượt bậc trên mọi phương diện, những hộp cơm cũng vì thế mà cầu kì và thịnh soạn hơn Thế nhưng, món cơm

Hinomaru "cười ra nước mắt" vẫn luôn tồn tại trong đời sống Nhật Bản,

điển hình là việc cô nàng Hajime của bộ manga "Hajime là số 1" rất ưa thích việc trừng phạt lũ em quậy phá bằng cách cho 5 cu cậu đem cơm quốc kỳ

đi học

Cơm quốc kỳ bây giờ đã thịnh soạn, đầy đủ hơn

Bento hiện đại

Trái với vẻ hơi cứng nhắc của Bento truyền thống, Bento hiện đại mang nét đẹp rực rỡ, vui nhộn và vô cùng thú vị, cũng chính những hộp Bento ngộ nghĩnh này làm cho nghệ thuật cơm hộp của Nhật nổi tiếng khắp thế giới

Người Nhật tạm chia Bento hiện đại thành hai loại: Kyaraben (cơm hộp có tạo hình những nhân vật nổi tiếng, dễ thương, ngộ nghĩnh), và Oekakiben

(cơm hộp trang trí rất công phu, hình thức như một bức tranh phong cảnh)

Với tạo hình những nhân vật đáng yêu, Kyaraben phổ biến và được giới trẻ yêu thích hơn cả Các món ăn trong Kyaraben được nhào nặn, trang trí thành

các nhân vật nổi tiếng trong truyện tranh, hoạt hình, chương trình thực tế

Từ chú mèo máy Doreamon, nàng mèo diệu đà Hello Kitty, Pikachu xinh

xắn hay thần rừng Totoro "lơ ngơ", tất cả đều xuất hiện trong Kyaraben

Một nhân vật được coi là cực là đáng yêu và ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống

Nhật Bản là khi nhân vật ấy bước vào những hộp Kyaraben cho trẻ em và

thanh thiếu niên

Từ mèo ú Doraemon

Cho đến "ngài" Totoro mềm mại

Song không vì thế mà Oekakiben lại trở nên kém cạnh Khác với vẻ vui nhộn nhắng nhít của Kyaraben, Oekakiben có ngoại hình rất nữ tính mềm

mại, và sự kì công thuộc hàng bậc nhất Chỉ từ những nguyên liệu hết sức

bình thường, Oekakiben có thể biến cơm trắng thành cánh đồng hay bầu

trời, trứng cuộn hay xúc xích thành những đóa hoa tạo nên một bức tranh thiên nhiên rực rỡ với 4 mùa xuân, hạ, thu đông

Oekakiben mô phỏng một cách tuyệt diệu những cánh hoa

hoặc cánh bướm của mùa xuân

Nhìn nhận một cách khách quan, cơm hộp xuất hiện trong bất kì nền ẩm thực nào trên thế giới Nhưng với riêng Nhật Bản, người dân xứ anh đào đã nâng tầm những hộp cơm nhỏ bé tầm thường lên nghệ thuật trang trí và trình bày món ăn Việc "làm đẹp" cho Bento không chỉ có ý nghĩa giải trí thông thường, mà còn thêm chút sắc màu tươi vui, sống động cho mỗi bữa

ăn vội vàng, là một cách để người dân Nhật truyền tải cái đẹp văn hóa vào những góc đời bình dị nhất