Luận văn : NK linh kiện lắp ráp xe gắn máy của Cty Quan hệ quốc tế đầu tư sản xuất - thực trạng & Giải pháp
Trang 1Lời mở đầu
Từ khi nớc ta chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế tập trung quan liêu baocấp sang cơ chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủnghĩa, nền kinh tế nớc ta đã đạt đợc thành tựu đáng kể trong mọi lĩnh vực, đặcbiệt là hoạt động ngoại thơng Trong xu thế hội nhập, kinh doanh xuất nhập khẩu
đóng một vai trò hết sức quan trọng trong công cuộc phát triển nền kinh tế đất
n-ớc Xuất khẩu là nguồn thu ngoại tệ, nâng cao khả năng phát triển nền kinh tế.Trong khi đó nhập khẩu lại là điều kiện cần thiết để thực hiện tái sản xuất mởrộng Nhập khẩu cho phép tận dụng đợc tiềm năng về khoa học kỹ thuật tiên tiếncủa các nuớc trên thế giới, đặc biệt là nhập khẩu các linh kiện, thiết bị (mà nớc tacha sản xuất đợc hoặc sản xuất với chi phí quá cao) để phục vụ cho nền côngnghiệp, tạo công ăn việc làm cho ngời lao động, thoả mãn nhu cầu của ngòi tiêudùng, có ý nghĩa quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nớc
Đi đôi với quá trình tăng trởng kinh tế là nhu cầu của ngời tiêu dùng, ngàycàng tăng, đặc biệt là nhu cầu về phơng tiện đi lại Những năm gần đây nhu cầu
đi lại của ngời Việt Nam đã không ngừng tăng lên Đây là một vấn đề bức bách
đặt ra đối với Đảng và Nhà nớc ta vì trên thực tế chúng ta cha sản xuất đợc cácloại xe gắn máy Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề, Nhà nớc ta đã chophép các đơn vị kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp nhập khẩu linh kiện xe gắnmáy để thoả mãn nhu cầu về phơng tiện đi lại của ngời dân Trong thành quả đạt
đợc có phần đóng góp không nhỏ của Công ty Quan hệ quốc tế đầu t sản xuất(CIRI) Trong thời gian thực tập tốt nghiệp tại Công ty Quan hệ quốc tế đầu t sảnxuất, em đã tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động nhập khẩu linh kiện lắp
ráp xe gắn máy tại Công ty Vì vậy em đã lựa chọn luận văn với đề tài "Nhập khẩu linh kiện lắp ráp xe gắn máy của công ty Quan hệ quốc tế đầu t sản xuất- Thực trạng và giải pháp".
Đề tài tập trung nghiên cứu tình hình nhập khẩu linh kiện xe gắn máy ởCông ty và đa một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động này
Ngoài lời nói đầu và kết luận, nội dung luận văn chia làm ba chơng
Chơng I: Hoạt động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp kinh doanh xe gắn máy.
Chơng II: Phân tích thực trạng hoạt động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy
ở Công ty Quan hệ quốc tế đầu t sản xuất CIRI.
Trang 2Chơng III: Những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hoạt động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy ở Công ty Quan hệ quốc tế đầu t sản xuất CIRI.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo của trờng Đại học Kinh tếQuốc dân đã tận tình dạy dỗ trong suốt quá trình học tập tại trờng Đặc biệt cảm
ơn thầy giáo PGS.TS Hoàng Minh Đờng đã tận tình chỉ bảo, hớng dẫn em hoànthành đề tài này
Em xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ Công ty Quan hệ quốc tế đầu tsản xuất (CIRI) đã giúp đỡ em trong quá trình thực tập tại Công ty
Vì thời gian và trình độ hiểu biết có hạn nên đề tài này không tránh khỏinhững sai sót, khiếm khuyết Em rất mong các thầy cô giáo đóng góp ý kiến để
a Khái niệm về linh kiện.
Linh kiện là một loại vật t kỹ thuật, là một sản phẩm của lao động là yếu
tố thiết yếu trong quá trình sản xuất và lắp ráp ra hàng hoá nhằm phục vụ ngờitiêu dùng
Chúng ta biết rằng linh kiện đợc biểu hiện dới dạng vật t kỹ thuật, vật t kỹthuật là một dạng biểu hiện của t liệu sản xuất Khái niệm t liệu sản xuất có thểnói là khái niệm chung, bao quát chung dùng để chỉ:
+ Những vật có chức năng làm t liệu sản xuất ở trạng thái khả năng
Trang 3+ Những vật là t liệu sản xuất thực sự, đang trong quá trình vận động từsản xuất tới tiêu dùng, cha bớc vào tiêu dùng trực tiếp.
b Vai trò của linh kiện trong quá trình lắp ráp xe gắn máy.
Quá trình sản xuất là quá trình con ngời sử dụng t liệu lao động tác độngvào đối tợng lao động làm thay đổi hình dáng kích thớc, tính chất lý hoá củachúng để tạo ra những sản phẩm có chất lợng ngày càng cao
Một sản phẩm làm ra là một tổ hợp của nhiều linh kiện kết hợp lại Dovậy, linh kiện đóng một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình lắp ráp và sảnxuất
Một chiếc xe máy là một tổ hợp của rất nhiều những linh kiện Quá trìnhlắp ráp xe gắn máy là quá trình lắp ghép nhiều linh kiện lại với nhau theo mộttrật tự nhất định Chỉ cần thiếu một chi tiết nhỏ thì chiếc xe máy đợc lắp lên sẽkhông hoàn chỉnh hay có khi phải dừng toàn bộ dây chuyền dẫn đến không hiệuquả trong sản xuất Mỗi linh kiện đều đóng một vai trò quan trọng nhất địnhtrong một quá trình sản xuất, nó quyết định hiệu quả và năng suất lao động
Nh vậy, ta thấy linh kiện đóng một vai trò hết sức quan trọng trong quatrình sản xuất nói chung và trong quá trình lắp ráp xe gắn máy nói riêng
2 Sự cần thiết phải nhập khẩu linh kiện xe gắn máy.
Quy luật phát triển khách quan yêu cầu tất cả các quốc gia phải tham giavào thơng mại quốc tế Vơn tới mục tiêu hiệu quả, các quốc gia đều lựa chọn cơcấu xuất nhập khẩu sao cho việc sử dụng nguồn lực tối u nhất, khai thác mọitiềm năng, thế mạnh và hạn chế, khắc phục điểm yếu của mình
Nằm trong quy luật chung đó, bản thân nhập khẩu tự nó đã có vai trò hếtsức quan trọng đối với nền kinh tế của mỗi quốc gia Nhập khẩu đảm bảo cungcấp và thoả mãn nhu cầu đời sống tiêu dùng sinh hoạt cũng nh tiêu dùng sảnxuất Bên cạnh đó nó còn đảm bảo tính cân đối và hớng tới xây dựng một cơ cấukinh tế có hiệu quả, phát huy đợc lợi thế so sánh Đồng thời, hoạt động nhậpkhẩu còn trực tiếp hay gián tiếp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu thông qua việcthiết lập mối quan hệ bạn hàng, hoặc hiện đại hoá các ngành nghề sản xuất hàngxuất khẩu
Đối với các nớc đang phát triển thì vai trò của nhập khẩu lại càng hết sứcquan trọng Nó là tác nhân thúc đẩy quá trình tăng trởng và phát triển kinh tế
Đặc biệt là việc nhập khẩu linh kiện, thiết bị phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng ởcác nớc đang phát triển lại càng quan trọng ở những nớc này, do điều kiện khách
Trang 4quan lịch sử để lại, hầu hết các quốc gia đều có trình độ phát triển kinh tế thấp,cơ sở hạ tầng lạc hậu, lực lợng sản xuất nghèo nàn, không có đủ khả năng sảnxuất các linh kiện, máy móc Vì thế trong điều kiện hiện nay để phát triển kinh
tế, để thoả mãn nhu cầu của ngời tiêu dùng, tất cả các nớc đang phát triển đềuthực hiện việc nhập khẩu linh kiện là con đờng có hiệu quả nhất Qua hoạt độngnhập khẩu linh kiện, sau đó lắp ráp ở trong nớc làm cho năng lực sản xuất củacác quốc gia đợc tăng cờng và mở rộng, tận dụng đợc nguồn nhân công dồi dào.Hơn nữa, hoạt động nhập khẩu ở các nớc đang phát triển còn bắt nguồn từ quyluật "Chuyển dịch đầu t" ví dụ thập kỷ 50, 60 thì vi mạch điện tử đợc chủ yếusản xuất ở Mỹ, ở Nhật Nhng ở thập kỷ 80, 90 Mỹ, Nhật chuyển sang công nghệcao hơn còn công nghệ sản xuất vi mạch đợc chuyển sang Hàn Quốc, Đài loan,Trung quốc
Hay công nghệ may mặc, giầy da đã chuyển từ Hàn Quốc, Hồng Kông sang các nớc đang phát triển Đông Nam á, nh Thái Lan, Việt Nam, Ngoài ra sựthất bại của chiến lợc thay thế nhập khẩu ở các nớc NICs trong thời kỳ đầu côngnghiệp hoá đã chỉ ra rằng: Để khái thác lợi thế trong chừng mực nào đó lại phụthuộc vào nhập khẩu Cụ thể là nhập khẩu linh kiện xe máy mà ngành côngnghiệp trong nớc không sản xuất đợc hay sản xuất không hiệu quả
Việt Nam cần nghiên cứu nhập khẩu những công nghệ tốt từ những nớc cónền công nghiệp phát triển, phù hợp với điều kiện của nền kinh tế trong nớc.Những công nghệ nhập khẩu cần tận dụng đợc lợng lao động rẻ và đông đảotrong nớc hiện có Ta cần nhập khẩu những trang thiết bị, linh kiện mà trong nớckhông sản xuất đợc hay sản xuất với giá thành quá cao
Trong những năm vừa qua (từ 1990-2000) nền kinh tế Việt Nam đã tăngtrởng khá nhanh chóng, đời sống ngời dân đã đợc cải thiện làm nảy sinh nhữngnhu cầu mới trong cuộc sống Hiện nay, chiếc xe gắn máy đã trở thành một ph-
ơng tiện thiết yếu của đại bộ phận dân c thành thị ở Việt Nam
Nhận thấy nhu cầu rất lớn về xe máy của ngời dân, nhiều doanh nghiệpViệt Nam đã tiến hành nhập khẩu và lắp ráp xe gắn máy dới nhiều hình thức( CKD, IKD ) Lúc đầu các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là nhập khẩunguyên chiếc và chỉ mang tính chất láp ráp đơn thuần Với kỹ thuật và công nghệcòn tơng đối lạc hậu hiện có bắt buộc chúng ta phải nhập khẩu một số nhữnglinh kiện phức tạp mà ta cha có khả năng sản xuất Nguồn nhập khẩu linh kiện
xe gắn máy của ta chủ yếu là từ Trung Quốc Trung Quốc có một nền công
Trang 5nghiệp xe gắn máy tơng đối phát triển, các linh kiện của Trung Quốc có giáthành rất thấp và chất lợng cũng đợc ngời tiêu dùng Việt Nam chấp nhận.
Hiện nay, do nhà nớc có những chính sách khuyến khích nội địa hoá xegắn máy, chúng ta đã nội địa hoá đợc phần lớn các chi tiết trong xe gắn máynhững vẫn có những chi tiết mà ta phải nhập khẩu Đó là những chi tiết trongmáy, đĩa phanh, chế hoà khí v v
Ngành công nghiệp xe gắn máy Việt Nam phát triển làm cho giá thànhcủa một chiếc xe máy giảm xuống nhanh chóng Điều này rất có lợi cho ngờitiêu dùng Không những thế ngành công nghiệp xe máy của Việt Nam còn đónggóp vào ngân sách của nhà nớc ta một khoản không nhỏ Đây cũng là một thànhcông của nền kinh tế Việt Nam trong tiến trình hội nhập với nền kinh tế trongkhu vực và trên thế giới
Qua phân tích ta thấy việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy là một tất yếukhách quan của Việt Nam Nó phù hợp với điều kiện của nền kinh tế nớc ta hiệnnay Tuy nhiên mục tiêu của nhà nớc ta là nội địa hoá hoàn toàn xe gắn máy, vàcác doanh nghiệp cũng đang khẩn trơng triển khai thực hiện chính sách đó
II Nội dung và hình thức của hoạt động nhập khẩu linhkiện xe gắn máy
Hoạt động ngoại thơng thờng phức tạp hơn so với các hoạt động kinhdoanh trong nớc do bạn hàng xa cách, bị chi phối bởi nhiều hệ thống pháp luật,ngôn ngữ Do đó nhà nhập khẩu cần chuẩn bị chu đáo hai bớc chủ yếu: Nghiêncứu tiếp cận thị trờng, và lập phơng án kinh doanh, và đối với hoạt động nhậpkhẩu linh kiện xe gắn máy cũng vậy
1 Nghiên cứu tiếp cận thị truờng.
Ngoài việc nắm vững tình hình trong nớc và đờng lối chính sách, luật phápquốc gia, nhà nhập khẩu cần phải biết loại linh kiện nhập khẩu, nắm vững thị tr-ờng và lựa chọn khách hàng
a Nhận biết linh kiện nhập khẩu.
Mục đích của các nhà nhập khẩu là tìm kiếm lợi nhuận tối đa, do đó phảixác định nhập khẩu linh kiện nào sao cho đạt hiệu quả kinh doanh tốt nhất, Nhànhập khẩu cần phải nghiên cứu :
+ Nhu cầu thị trờng
Trang 6Đây là công tác quan trọng trong chiến dịch marketing của công ty Thị ờng chứa đựng trong nó nhiều nhu cầu tiềm ẩn đòi hỏi các nhà kinh doanh cầnkhai thác và tìm cách làm thoả mãn nhu cầu đó Nếu nhà kinh doanh phát hiệnmột nhu cầu mới phát sinh trên thị trờng thì họ có cơ hội đạt đợc lợi nhuận caokhi kinh doanh nhàm thoả mãn nhu cầu đó.
tr-+ Tìm ra những yêu cầu của thị trờng đối với linh kiện cần nhập
Mỗi thị trờng có yêu cầu về một loại hàng hoá khác nhau Điều này bị chiphối bởi khả năng kinh tế của ngời tiêu dùng, tính thực dụng của ngời tiêudùng Các doanh nghiệp nhập khẩu cần nghiên cứu những yếu tố này để xác
định yêu cầu của thị trờng đối với linh kiện cần nhập Với điều kiện của ViệtNam hiện nay thì linh kiện xe gắn máy nhập khẩu từ Trung Quốc tuy cha có chấtlợng cao nh các hãng xe gắn máy nổi tiếng nhng vẫn đợc chấp nhận
+ Tìm hiểu về tình hình sản xuất những linh kiện đó
Công ty cần tiến hành tìm hiểu xem các linh kiện đó đã đợc sản xuất ởViệt Nam cha, chất lợng và giá cả có so với những linh kiện nhập khẩu từ nớcngoài ra sao Công ty cần phải cân nhắc kỹ lỡng trong việc quyết định sử dụnglink kiện sản xuất trong nớc hay nhập khẩu từ nớc ngoài Nhất là đối với hoạt
động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp kinh doanh xe gắnmáy của Việt Nam
+ Linh kiện đó đang ở giai đoạn nào của chu kỳ sống
Linh kiện hay bất kỳ một loại hàng hoá nào đều có chu kỳ sống của nó.Các nhà nhập khẩu cần phải xác định chính xác linh kiện cần nhập khẩu đang ởgiai đoạn nào trong chu kỳ sống của nó Điều này đòi hỏi doanh nghiệp cần tíchcực thu thập và sử lý thông tin một cách chính xác
+ Tìm hiểu về tập quán tiêu dùng sau khi lắp ráp linh kiện thành xe gắnmáy hoàn chỉnh
Tập quán tiêu dùng của một thị trờng là yếu tố liên quan đến tâm lý vàthói quen tiêu dùng trong thị trờng đó Các doanh nghiệp cần phải có biện pháptiếp cận thị trờng để hiểu rõ đợc tập quán tiêu dùng tiềm ẩn bên trong thị trờng
đó trớc khi đa hàng hoá vào kinh doanh
+ Nghiên cứu thị trờng: Nhà nhập khẩu cần tìm kiếm lựa chọn thị trờng cótiềm năng mà ở đó ta có thể buôn bán lâu dài và ổn định Thị trờng đó có đợc khi
ta tìm kiếm đợc các thông tin chính xác về chính trị, tài chính, tình hình vận tải
và cớc phí vận tải trên thị trờng, khả năng cung ứng linh kiện trên thị truờng,
Trang 7nghiên cứu giá cả trên thị trờng thế giới Từ đó nghiên cứu nhu cầu của doanhnghiệp nhà nhập khẩu có thể tiến hành cân đối giữa nhu cầu và nguồn nhập vàxác định khối lợng linh kiện cần nhập
b Nghiên cứu thơng nhân.
Là công việc tìm hiểu đối tác mà ta có thể làm ăn lâu dài, vấn đề cần tìmhiểu là:
Lĩnh vực kinh doanh của thơng nhân :
Nghiên cứu lĩnh vực kinh doanh của thơng nhân đó có phù hợp với mặthàng linh kiện xe gắn máy mà ta nhập khẩu hay không, xem xét mặt hàng linhkiện xe gắn máy của đối tác có phù hợp với thị trờng nhập khẩu không Nếu lĩnhvực kinh doanh của thơng nhân đó hay mặt hàng linh kiện không phù hợp vớimặt hàng cần nhập thì việc cung cấp hàng nhập khẩu sẽ gặp không ít khó khăn
Đây là yếu tố rất quan trọng trong việc nghiên cứu thơng nhân
Quan điểm kinh doanh của thơng nhân:
Là việc tìm hiểu kỹ xem quan điểm kinh doanh của thơng nhân là gì? Đốitác của nhà nhập khẩu lấy quan điểm kinh doanh số lợng linh kiện bán đợc làchính hay là chất lợng linh kiện là chính
Vai trò của thơng nhân đó trong cộng đồng thơng nhân:
Nghiên cứu xem thơng nhân có vai trò nh thế nào trong cộng đồng các
th-ơng nhân Nếu thth-ơng nhân đó không cung cấp linh kiện cho nhà nhập khẩu thì
có ảnh hởng gì đến việc nhập khẩu linh kiện của nhà nhập khẩu không, đồngthời xem xét khả năng thay thế của các thơng nhân khác khi mà việc hợp táckinh doanh của bên nhập khẩu với thơng nhân đó không đợc thực hiện
Cơ sở vật chất của thong nhân đó:
Có nghĩa là việc xem xét cơ sở vật chất của thơng nhân đó có khả năng đáp ứng
đợc yêu cầu của bên nhập khẩu về chất lợng, số lợng, cũng nh về thời gian giao nhậnlinh kiện không Đặc biệt đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy thì cơ sở vật chất củathơng nhân càng quan trọng hơn vì mặt hàng này đòi hỏi phải có độ chính xác và antoàn cao Vì vậy cơ sở vật chất có tốt thì mới đáp ứng đợc độ an toàn và chính xác cao
c Phơng pháp nghiên cứu
Nghiên cứu tại bàn :
Trang 8Là việc nghiên cứu từ việc thu thập thông tin từ các nguồn t liệu, việcnghiên cứu tại bàn đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy có những hạn chế làthông tin chậm và mức độ tin cậy có hạn vì sự phản ứng của ngời tiêu dùng cố độtrễ về thời gian dài Nhng ngợc lại nghiên cứu tại bàn thì đỡ tốn kém hơn so vớicác phơng pháp khác.
Nghiên cứu tại hiện trờng:
Đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy thì nghiên cứu tại hiện trờng là
ph-ơng pháp nghiên cứu đem lại hiệu quả và độ chính xác cao bởi vì qua phph-ơngpháp nghiên cứu này có thể tiếp xúc trực tiếp với khách hàng (ngời tiêu dùng)trên hiện trờng, đồng thời việc thu thập và xử lý thông tin là một quá trình liêntục Vì vậy nó đem lại độ chính xác cao về thông tin, từ đó nhà nhập khẩu có thểlập kế hoạch cho việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy, sao cho có hiệu quả caonhất
Phơng pháp mua thử, bán thử:
Là phơng pháp áp dụng cho việc mua thử một loại linh kiện xe gắn máysau đó lắp ráp thành xe hoàn chỉnh để cho chạy thử hoặc bán cho khách hàng sửdụng thử để từ đó đánh giá đợc chính xác về chất lợng của linh kiện và có cơ sở
để lập ra đợc kế hoạch kinh doanh cho đơn vị mình
2 Xây dựng phơng án nhập khẩu.
Là việc tổng hợp các nội dung của công tác tiếp cận thị trờng để đề ra nộidung kinh doanh cho doanh nghiệp trong thơng vụ đó các nội dung chủ yếu củaviệc lập phơng án là:
Đánh giá tình hình thị trờng và rút ra những nét tổng quát về thị trờngcung cấp Giá cả đối thủ cạnh tranh Phân tích mặt thuận lợi, mặt khó khăn củadoanh nghiệp
Lựa chọn linh kiện xe gắn máy sao cho phù hợp với thời cơ, điều kiện vàphơng thức kinh doanh Xác định vốn, phân công cán bộ nghiệp vụ cũng nh huy
động cơ sở vật chất kỹ thuật cho thơng vụ nhập khẩu
Xác định đối tợng giao dịch để nhập khẩu: Địa điểm giao dịch, tên đối tácgiao dịch, khối lợng nhập, mức giá dự kiến, thời gian giao hàng, hình thức thanhtoán
Trang 9Xác định thị trờng và khách hàng tiêu thụ sản phẩm, bán hàng ở thị trờngnào, thời gian giao hàng, phơng thức bán hàng, khách hàng nào là ngời tiêu thụchính,
Xác định giá cả mua bán, duyệt mức giá tối đa, tối thiểu và giới hạn đốivới cán bộ kinh doanh đi đàm phán ký kết hợp đồng Tất nhiên, việc xác định giátuỳ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể khi ký kết hợp đồng Giá cả xác định trong ph-
ơng án kinh doanh trên cơ sở phân tích giá cả quốc tế, giá chào hàng hay giácùng loại đã đợc nhập khẩu trớc đây Giá bán trong nớc phải đảm bảo mục tiêulợi nhuận sau khi đã trừ đi chi phí và thuế
Đề ra các biện pháp thực hiện: Tổ chức nhập linh kiện bảm đảm thời gianhoàn vốn, tỉ suất doanh lợi, điểm hoà vốn, mức lãi ròng Trên cơ sở mức giá dựkiến để tính toán lãi ròng trong kinh doanh,
Phơng án kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp thẩm định tính hợp lý, tínhkhả thi và hiệu quả của thơng vụ Do đó phơng án kinh doanh cần đợc xây dựngmột cách khoa học, chi tiết bám sát thực tế của thị trờng và môi trờng
Nói chung trớc khi bớc vào giao dịch, đàm phán và ký kết hợp đồng kinhdoanh nhập khẩu linh kiện nhà nhập khẩu không thể bỏ qua hai khâu nghiên cứuthị trờng và lập phơng án nhập khẩu, nó có tính chất quyết định cho các buớcsau Ngoài ra nhà nhập khẩu cũng phải coi trọng các yếu tố khác nh các đối thủcạnh tranh trên thị trờng thế giới, giá cả trên thế giới
3 Tiến hành giao dịch, đàm phán ký kết hợp đồng nhập khẩu linh kiện.
a Phơng thức giao dịch trong buôn bán quốc tế.
Trong buôn bán quốc tế có nhiều phơng thức giao dịch nh:
+ Giao dịch trực tiếp
+ Giao dịch qua trung gian
+ Mua bán đối lu
+ Đấu giá quốc tế
+ Đấu thầu quốc tế
+Mua bán tại sở giao dịch
+Giao dịch tại hội chợ và triển lãm
Trang 10Trong mua bán linh kiện xe gắn máy cũng nh phơng thức giao dịch muabán quốc tế khác là cách thức mà hai bên mua và bán tiến hành để có thể đàmphán, trao đổi, đi đến thoả thuận ký kết hợp đồng nhập khẩu linh kiện.
Nguyên nhân phát sinh các phơng thức giao dịch:
Do sự phát triển của lực lợng sản xuất: Sự phát triển của lực lợng có tác
động trực tiếp đến việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy, bởi vì lực lợng sản xuấtcàng phát triển thì linh kiện cũng thay đổi theo
Do sự phát triển của các phơng tiện truyền thông: Ngày nay các phơngtiện truyền thông phát triển ngày càng đa dạng vì vậy những thông tin về linhkiện xe gắn máy cũng đợc truy cập một cách kịp thời Vì thế nhu cầu về linhkiện luôn đợc đáp ứng một cách kịp thời
Do sự phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật : Sự phát triển của
khoa học kỹ thuật đã đẫn đến sự thay đổi đáng kể về lợng cũng nh về chất củalinh kiện xem gắn máy
Ngày nay phơng thức giao dịch đợc áp dụng rộng rãi và phổ biến nhấttrong buôn bán linh kiện xe gắn máy đó là phơng thức giao dịch trực tiếp
Phơng thức giao dịch trực tiếp có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi
Hai bên đợc tự do thoả thuận các điều kiện mua bán và không thông quangời thứ ba
Khâu xuất khẩu tách rời khâu nhập khẩu
Ngời mua và ngời bán trực tiếp quan hệ với nhau bằng cách gặp mặt hoặcqua th từ, điện tín để bàn bạc với nhau về hàng hoá, giá cả và các điều kiện giaodịch
Các bớc:
Hỏi hàng: Là lời thỉnh cầu bớc vào quan hệ giao dịch xuất phát từ phía
ng-ời mua để yêu cầu ngng-ời bán cung cấp thông tin về loại linh kiện đó
Chào hàng: Là lời đề nghị xuất phát từ phía ngời bán Đơn chào hàng có
hai loại là: đơn chào hàng tự do và đơn chào hàng cố định
Đặt hàng: Là lời đề nghị giao dịch xuất phát từ phía ngời mua, có ràng
buộc trách nhiệm của ngời mua
Hoàn giá: Là sự thoả thuận về giá cả và các điều kiện giao dịch nêu ra
trong đơn đề nghị trớc đó
Chấp nhận: Là việc một bên thể hiện sự đồng ý hoàn toàn vô điều kiện với
các điều kiện do phía bên kia đa ra
Trang 11+ Đối với đơn chào hàng cố định: Nếu chấp nhận thì coi nh hợp đồng đã
Xác nhận: Xác nhận lại các điều kiện hai bên đã thoả thuận trớc đó, Th
xác nhận luôn đi kèm với ký kết hợp đồng
b Đàm phán trong kinh doanh nhập khẩu.
Đàm phán trong kinh doanh nhập khẩu là việc hai bên mua và bán tiếnhành trao đổi thoả thuận với nhau về các điều kiện giao dịch (điều kiện mua bán,
điều kiện hợp tác kinh doanh) mà mỗi bên có thể chấp nhận đợc Kết thúc cuộc
đàm phán (nếu có kết quả) thờng là các hợp đồng kinh doanh Ngoài ra, đàmphán có thể không dẫn tới hợp đồng, các bên chỉ đàm phán để thu thập thông tin
Đàm phán có thể diễn ra dới các hình thức khác nhau: qua th tín, điệnthoại, gặp gỡ trực tiếp , mỗi loại hình đàm phán có nét đặc trng riêng
c Ký kết hợp đồng nhập khẩu linh kiện.
Hợp đồng nhập khẩu linh kiện là sự thoả thuận giữa hai bên đơng sự cóquốc tịch khác nhau, theo đó một bên đợc gọi là bên bán có nghĩa vụ chuyển vàoquyền sở hữu của ngời mua linh kiện, còn bên kia có nghĩa vụ nhập linh kiện vàtrả tiền
Hợp đồng đợc thực hiện dới hình thức văn bản
Hợp đồng nhập khẩu linh kiện bao gồm đầy đủ các nội dung: Tên hàng, sốlợng, đơn vị tính, qui cách, phẩm chất, cách xác định (dựa vào mẫu hàng, phẩmchất hoặc tiêu chuẩn qui cách hàng hoá) Điều kiện cơ sở giao hàng, điều kiệngiá cả (đồng tiền tính giá, mức giá), điều kiện thanh toán (đồng tiền thanh toán,thời hạn trả tiền, phơng thức trả tiền) Kiểm tra giám định linh kiện nhập khẩu.Hình thức phạt bồi thờng thiệt hại do thực hiện không đúng hợp đồng (giao linhkiện không đúng thời hạn, linh kiện không đúng qui cách) Ngoài ra, còn có các
điều khoản về giải quyết tranh chấp, thơng lợng qua trọng tài kinh tế hay luậtứng dụng của hợp đồng và tuỳ theo đặc tính linh kiện mà còn có các điều khoản
nh bảo hành, giám định, kiểm tra
Trang 12Hợp đồng nhập khẩu linh kiện sẽ là điều kiện ràng buộc trách nhiệm pháp
lý giữa hai bên do đó cần có sự lựa chọn cẩn thận khi lựa chọn hình thức ký kết.Hợp đồng nhập khẩu linh kiện chỉ coi là hợp lệ khi đợc sự thỏa thuận thực sự củahai bên đồng thời loại trừ đợc ba yếu tố: Sự cỡng bức trong thoả thuận, sự lừadối, sự nhầm lẫn Hợp đồng có thể ký bằng cách hai bên cùng ký vào một bản,ngời bán xác nhận vào đơn đặt hàng của nhà nhập khẩu, trao đổi vào th xác nhậnnhững điều khoản đã thoả thuận trớc đây
Trên thực tế, đã có nhiều trờng hợp thất bại trong kinh doanh do thiếu hiểubiết về nghiệp vụ ký kết hợp đồng nhập khẩu Vì vậy, khi ký kết hợp đồng nhậpkhẩu, nhà nhập khẩu linh kiện cần chú ý các đặc điểm nh sự thống nhất về mọi
điều khoản trong hợp đồng (giá cả, chất lợng, số lợng)
Nh vậy, để ký kết hợp đồng nhập khẩu linh kiện, nhà nhập khẩu phải cónăng lực trong nghiệp vụ kinh doanh quốc tế nh kỹ thuật trong ký kết hợp đồng,
kỹ thuật đàm phán mềm dẻo, hiệu quả cao để đạt đợc các thoả thuận có lợi nhất,
điều mà sẽ có trong hợp đồng, cần có sự hiểu biết về phong tục tập quán, văn hoácủa bạn hàng, pháp luật sẽ áp dụng trong hợp đồng khi có tranh chấp xảy ra,ngôn ngữ trong hợp đồng Sự thắng lợi trong kinh doanh quốc tế sẽ đợc bảo đảmchắc chắn hơn khi dựa trên những hợp đồng vững chắc
4 Thực hiện hợp đồng nhập khẩu linh kiện xe gắn máy.
Các bớc thực hiện nhập khẩu linh kiện.
a Điều kiện để đợc nhập khẩu linh kiện.
Giấy phép nhập khẩu là biện pháp quan trọng để Nhà nớc quản lý hàngnhập khẩu Nhng hiện nay, theo tinh thần của Nghị định 57CP ngày 31/12/1998của Chính phủ, các doanh nghiệp tham gia kinh doanh xuất nhập khẩu khôngcần xin giấy phép xuất nhập khẩu mà chỉ thực hiện đăng ký mã số kinh doanhxuất nhập khẩu với Hải quan Tỉnh, Thành phố Trong đó, đăng ký mã số Hảiquan cho hàng hoá xuất nhập khẩu trong phạm vi đăng ký kinh doanh
Đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy thì đợc Chính phủ quy định:Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, lắp ráp xe gắn máy phải tuânthủ các quy định hiện hành của Nhà nớc về nội địa hoá Doanh nghiệp chỉ đợcnhập khẩu linh kiện để lắp ráp xe gắn máy theo đúng chơng trình nội địa hoá vàthực hiện tại cơ sở đăng ký
Trang 13Việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy chỉ đợc phép thực hiện theo đờngmậu dịch chính ngạch và việc thanh toán phải đợc thực hiện theo hớng dẫn củaNgân hàng Nhà nớc Việt Nam
b Mở L/C.
Khi hợp đồng nhập khẩu linh kiện qui định tiền hàng thanh toán theo
ph-ơng thức tín dụng chứng từ, thì một trong những công việc đầu tiên mà bên muaphải làm để thực hiện hợp đồng là mở L/C, thông qua ngân hàng
Căn cứ để mở L/C là các điều khoản trong hợp đồng nhập khẩu linh kiện.Tổng Công ty hoặc Công ty xuất nhập khẩu dựa vào những căn cứ này để điềnvào một mẫu gọi là "Giâý xin mở tín dụng nhập khẩu”
Tóm lại, nếu nhà nhập khẩu thực hiện nghiêm chỉnh hợp đồng nhập khẩuthì sẽ đề cao đợc uy tín của doanh nghiệp tạo điều kiện cho doanh nghiệp mởrộng với khách hàng, thể hiện đợc tính doanh lợi, tính hiệu quả của nghiệp vụkinh doanh xuất nhập khẩu Thực hiện hợp đồng là khâu cuối cùng của giao dịchngoại thơng do đó nó phản ánh toàn bộ quá trình kinh doanh Hiệu quả của quátrình kinh doanh phụ thuộc lớn vào giai đoạn tổ chức thực hiện hợp đồng kinhdoanh, nó đòi hỏi nghiệp vụ chuyên môn của toàn bộ cán bộ kinh doanh xuấtnhập khẩu
5 Nhận hàng
Trong bớc này việc làm quan trọng là làm thủ tục hải quan, ở đây hoạt
động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy thì nhà nhập khẩu phải làm thủ tục thôngquan nhập khẩu Việc làm thủ tục thông quan nhập khẩu gồm các bớc sau:
+ Khai báo Hải quan: Khai báo chi tiết về linh kiện trên tờ khai (CustomsDeclaration) để cơ quan Hải quan kiểm tra các thủ tục giấy tờ Yêu cầu của việckhai này là phải trung thực và chính xác Nội dung của tờ khai Hải quan gồmnhững mục nh loại linh kiện, tên linh kiện, số lợng, giá trị của linh kiện, tên công
cụ vận tải, nhập khẩu từ nớc nào Tờ khai Hải quan đợc xuất trình kèm theo một
Trang 14+ Thực hiện các quyết định của Hải quan: Sau khi kiểm tra giấy tờ và linhkiện, Hải quan sẽ ra những quyết định nh cho linh kiện đợc phép chuyển quabiên giới, cho linh kiện qua có điều kiện (phải sửa chữa lại), cho linh kiện quasau khi chủ hàng nộp đủ thuế.
6 Hoàn thành giấy tờ pháp lý của hàng hoá.
Sau khi nhận hàng và đối chiếu với các điều khoản đã thoả thuận trong hợp
đồng nhập khẩu nh:
+ Tên của linh kiện nhập khẩu có đúng so với tên trong hợp đồng không + Thời gian giao hàng có đúng với thời gian quy định trong hợp đồngkhông
+ Số lợng và chất lợng phải đợc kiểm tra xem có phù hợp với những quy
định về số lợng, chất lợng trong hợp đồng Sau khikiểm tra hàng song đơn vị nhập khẩu cần phải hoàn thành nốt các giấy tờ pháp lý
nh tờ khai hải quan phù hợp với bộ linh kiện, thuế nhập khẩu linh kiện để từ
đó đợc quyền nhập hàng về đơn vị mình sau đó hoàn thành việc lắp ráp thành xegắn máy
7 Làm thủ tục thanh toán.
Sau khi đã hoàn thành mọi thủ tục để nhận đợc hàng cũng nh kiểm tra hàng hoáphù hợp với hợp đồng mà hai bên đã ký Bên nhập khẩu linh kiện có trách nhiệmthanh toán cho bên xuất khẩu linh kiện, việc nhập khẩu linh kiện thờng áp dụng hìnhthức thanh toán bằng tín dụng chứng từ (L/C) Cụ thể là ở đây bên nhập khẩu ký hậuvào vận đơn để bên xuất khẩu có đủ chứng cứ để đợc ngân hàng thanh toán cho bênxuất khẩu
III Những nhân tố ảnh hởng tới hoạt động nhập khẩulinh kiện xe máy của các doanh nghiệp kinh doanh xe gắnmáy Việt Nam.
a Các nhân tố bên ngoài.
Luật pháp và chính sách của nhà nớc
Hoạt động nhập khẩu của một doanh nghiệp là việc quan hệ mua hàng củamột doanh nghiệp thuộc quốc gia khác trên thế giới Hoạt động nhập khẩu chịu
sự điều chỉnh của luật quốc tế và luật cuả các quốc gia liên quan
Luật pháp trong thơng mại quốc tế bao gồm luật quốc tế và luật pháp củatừng quốc gia, ngoài ra còn có những tập quán thơng mại quốc tế
Trang 15Đây là yếu tố mà các doanh nghiệp kinh doanh thơng mại quốc tế phảituân thủ một cách vô điều kiện và nó thể hiện ý chí của giai cấp cầm quyền ởmỗi nớc Sự thống nhất chung của quốc tế sẽ bảo vệ các lợi ích của mỗi tầng lớptrong xã hội cũng nh lợi ích của các nớc trên thơng trờng quốc tế Những chínhsách quan trọng nhất của Việt Nam hiện nay bao gồm: giấy phép, hạn ngạchnhập khẩu, thuế nhập khẩu , kiểm soát ngoại tệ và tỷ giá hối đoái.
- Thuế nhập khẩu: Thuế nhập khẩu là phần giá trị hàng hoá nhập khẩu
mà các doanh nghiệp nhập khẩu phải nộp cho nhà nớc Hiện nay, Việt Nam cónhiều mức thuế đối với từng doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện xe gắn máy phụthuộc vào tỷ lệ nội địa hoá linh kiện xe gắn máy của từng doanh nghiệp Nhà nớc
đề ra các mức thuế này nhằm khuyến khích nội địa hoá xe máy trong nớc Việcxác định mức thuế nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của Việt Nam do sự đồngquản lý của các Bộ tài chính, Bộ công nghiệp và tổng cục hải quan
- Hạn ngạch nhập khẩu: Đây là sự quy định của nhà nớc về số lợng haykim ngạch nhập khẩu về một mặt hàng nào đó của một doanh nghiệp Chính phủ
ta đã dựa vào tình hình kinh doanh và khả năng về công nghệ của một doanhnghiệp để xác định kim ngạch và số lợng nhập khẩu linh kiện xe gắn máy củadoanh nghiệp đó Nhà nớc cần phải xác định chính xác chỉ tiêu này nhằm đảmbaỏ sự công bằng giữa các doanh nghiệp kinh doanh xe gắn máy trong nớc.Chính phủ ta giao cho bộ tài chính chịu trách nhiệm xác định hạn ngạch nhậpkhẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp Việt Nam
- Giấy phép nhập khẩu: là chứng từ có tính pháp lý của nhà nớc xác nhậnkhả năng hoạt động nhập khẩu của một doanh nghiệp Mọi hoạt động nhập khẩu
ở Việt Nam qua các doanh nghiệp xuất nhập khẩu mà thuộc đối tợng đăng kýkinh doanh xuất nhập khẩu thì doanh nghiệp đó không cần xin giâyd phép nhậpkhẩu Ngoài những mặt hàng này, nếu các doanh nghiệp xuất nhập khẩu có nhucầu nhập khẩu đều phải xin giấy phép nhập khẩu ở cơ quan qunả lý của nhà nớc
và ngành Hải quan
- Quản lý ngoại tệ và tỷ giá hối đoái: Đây là biện pháp của nhà nớc tác
động trực tiếp tới hoạt động thanh toán trong hoạt động nhập khẩu Trong hoạt
động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp kinh doanh xe gắnmáy ở Việt Nam thì đồng USD là đồng tiền thanh toán chủ yếu Việt Nam là mộtnớc có trữ lợng ngoại tệ thấp, nhà nớc đã có chính sách hạn chế cung cấp ngoại
Trang 16tệ cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam để kích thích sự tự lực vềngoại tệ của các công ty dẫn đến kích thích xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam.
Điều này tạo ra khó khăn đối với các doanh nghiệp chỉ hoạt động nhập khẩu màkhông có xuất khẩu Nhà nớc sử dụng tỷ giá hối đoái để điều chỉnh hoạt độngxuất nhập khẩu hàng hoá ở Việt Nam Hiện nay, tỷ giá hối đoái của đồng USD
so với đồng Việt Nam tơng đối cao ( trên 1USD/1500VND) do vậy gây khó khăncho hoạt động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp Việt Nam
Các doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của Việt Nam cầnnghiên cứu kỹ lỡng các chính sách của nhà nớc để đề ra chiến lợc nhập khẩu hợp
lý, có chi phí thấp nhất
Nhân tố môi trờng kinh tế
- ảnh hởng của nền văn hoá của các quốc gia
Hoạt động xuất nhập khẩu giữa các quốc gia chịu ảnh hởng rất lớn từ nềnvăn hoá của các quốc gia đó Khi một loại hàng hoá đợc buôn bán tự do ở nớcxuất khẩu nhng lại không đợc nền văn hoá của nớc nhập khẩu chấp nhận thì hoạt
động xuất nhập khẩu hàng hoá đó từ hai quốc gia sẽ không đợc tiến hành Nềnvăn hoá Việt Nam không cho phép lu hành những loại hàng hoá có ảnh hởng sấu
đến truyền thống đạo đức lâu đời của nớc ta nh: các văn hoá phẩm đồ truỵ, vũkhí, thuốc phiện Tuy nhiên có những quốc gia phơng tây họ vẫn chấp cho luhành, buôn bán những loại hàng đó
Nền văn hoá Việt Nam có những nguyên tắc lâu đời đòi hỏi mọi ngời dânViệt Nam phải tuân theo Do vậy những nhà nhập khẩu của Việt Nam cần nghiêncứu để không làm trái với nền văn hoá của quốc gia mình
- ảnh hởng của biến động thị trờng trong và ngoài nớc:
Nền kinh tế thế giới hiện nay nh một hệ thống khép kín, do vậy biến độngkinh tế của một quốc gia có thể làm ảnh hởng đến nền kinh tế của nhiều quốc giakhác Hoạt động nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp ViệtNam chịu ảnh hởng của thị trờng trong nớc và thị trờng cung ứng nớc ngoài ( đặcbiệt là thị trờng Trung Quốc) Sự giảm sút sức tiêu thụ xe gắn máy ở thị trờngtrong nớc làm giảm số lợng nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanhnghiệp Việt Nam Sự biến động về giá linh kiện xe gắn máy trên thị trờng cungứng làm số lợng linh kiện nhập khẩu của Việt Nam cũng biến động theo
- ảnh hởng của nền sản xuất trong và ngoài nớc
Trang 17Nền sản xuất trong và ngoài nớc có tác động mạnh mẽ đến chủng loại và
số lợng hàng hoá nhập khẩu Khi nền sản xuất trong nớc có thể sản xuất ra sảnphẩm có tính cạnh tranh cáo với sản phẩm nhập khẩu từ nớc ngoài thì số lợngnhập khẩu hàng hoá đó sẽ sút giảm Và ngợc lại nếu có một nhu cầu tiêu dùng
mà nền sản xuất trong nớc không đáp ứng đợc thì quốc gia đó sẽ phải nhập khẩuhàng hoá đó từ bên ngoài Những năm vừa qua, nền công nghiệp xe gắn máy củaViệt Nam đã có những bớc phát triển tơng đối mạnh, đã nội địa hoá nhiều linhkiện do vậy chủng loại và số lợng linh kiện nhập khẩu đã giảm đi rõ rệt Đây làmột thành công của chính sách phát triển nền công nghiệp xe gắn máy của chínhphủ Việt Nam
- Cơ sở hạ tầng:
Cở sở hạ tầng ngoại thơng cua một quốc gia bao gồm hệ thống giao thôngvận tải, hệ thống tài chính ngân hàng, hệ thống thông tin liên lạc
Hoạt động thơng mại nói chung và hoạt động nhập khẩu nói riêng chịu
ảnh hởng rất nhiều từ cơ sở hạ tầng ngoại thơng Nó sẽ tạo điều kiện thuận lợi vàgiảm chi phí trong hoạt động ngoại thơng nói chung và hoạt động nhập khẩu nóiriêng Khi hai quốc gia có hệ thông giao thông vận tải, hệ thống tài chính ngânhàng, hệ thống thông tin liên lạc phát triển sẽ làm giảm rủi ro trong hoạt độngthơng mại giữa hai quốc gia đó
Cơ sở hạ tầng ngoại thơng của Việt Nam ngày nay đã tốt hơn rất nhiều sovới trớc kia và vẫn không ngừng phát triển để theo kịp các nớc phát triển trongkhu vực và trên thế giới Ngành bu chính viễn thông cùng với hệ thống tài chínhngân hàng, bảo hiểm đang từng bớc hoà nhập vào hệ thống toàn cầu tạo điềukiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam trong các hoạt động thanh toán,tìm kiếm thị trờng, mua bảo hiểm, ký kết hợp đồng đợc diễn ra dễ dàng hơn
Nguồn nhập khẩu linh kiện xe gắn máy của Việt Nam chủ yếu từ các quốcgia trong khu vực tạo điều kiện dễ dàng cho các doanh nghiệp Việt Nam tronghoạt động nhập khẩu Hiện nay, đã có những tuyế đờng vận tải thuận tiện nốiliền Việt Nam với Trung Quốc, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nhập khẩulinh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp Việt Nam từ Trung Quốc
b Các nhân tố bên trong.
- Tình hình tài chính của công ty
Trang 18Khả năng tài chính của công ty là nhân tố quan trọng ảnh hởng trực tiếp
đến khả năng nhập khẩu của công ty đó Tình hình tài chính của doanh nghiệpquyết định số lợng hàng hoá nhập khẩu của doanh nghiệp đó
Với điều kiện kinh tế của Việt Nam hiện nay, các doanh nghiệp của ta có
số vốn còn hạn chế Do vậy, các doanh nghiệp cần phải có những biện pháp sửdụng vốn có hiệu quả nhất Các doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện xe gắn máycủa Việt Nam cũng ở trong tình trạng chung đó Hơn nữa, số lợng ngoại tệ bị hạnchế gây không ít khó khăn cho các doanh nghiệp trong hoạt động nhập khẩuhàng hoá nói chung và nhập khẩu linh kiện xe gắn máy nói riêng.Các doanhnghiệp cần phải câng nhắc về số lợng và chủng loại nhập khẩu sao cho giảmthiểu kim ngạch nhập khẩu nhng vẫn đảm bảo hiệu quả kinh doanh cao
- Tình hình công nghệ sản xuất trong nớc của công ty
Đây là yếu tố quan trọng ảnh hởng đến chủng loại và số lợng hàng hoánhập khẩu của công ty Hiên nay, nền công nghệ Viêt Nam nói chung còn thấp
do vậy việc nhập khẩu hàng hoá có công nghệ cao hơn từ nớc ngoài là điều tấtyếu Nền công nghiệp xe gắn máy của Việt Nam tuy đã có sự chuyển biến đáng
kể nhng có nhiều linh kiện cha thể sản xuất ở trong nớc
Những nhân tố bên trong doanh nghiệp bao gồm: Quy mô đầu t, trình độ
kỹ thuật công nghệ, thiết bị sản xuất lắp ráp và kiểm tra chất lợng sản phẩm,trình độ chuyên môn của công nhân kỹ thuật và trinh độ tổ chức quản lý sảnxuất, chất lợng sản phẩm và hệ thống xử lý làm sách môi trờng, các mối quan hệtrong và ngoài nớc của công ty
Các doanh nghiệp đạt tỷ lệ nội địa hoá tối thiểu là 20% gắn với việc sảnxuất với việc sản xuất những linh kiện thuộc một số trong các nhóm phụ tùngchủ yếu nh động cơ, khung , bộ phận truyền động đợc hởng những chính sáchnhập khẩu của nhà nớc
Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp đã gian lận trong việc khai báo về tỷ
lệ nội địa hoá để đợc hởng những chế độ u đãi Điều nay là một hình thức chốnlậu thuế ngoài ra nó có tác hại đối với các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc
Công nghệ và quy mô vốn đầu t của công ty là yếu tố quyết định công suấttối đa mà doanh nghiệp đợc phép lắp ráp, nhập khẩu linh kiện xe hai bánh gắnmáy trong một năm của công ty Hiện nay có nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn
đầu t công nghệ sản xuất và bớc đầu đã đạt đợc những hiệu quả nhất định
Trang 19- Công tác quản lý kinh doanh của công ty
Yếu tố quản lý kinh doanh của doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng
ảnh hởng đến hoạt động nhập khẩu linh kiện của doanh nghiệp đó
Nhân tố quản lý kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: trình độ quản lý,trình độ của cán bộ công nhân viên và kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanhxuất nhập khẩu của ban lãnh đạo công ty
Hiện nay, trình độ quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam đãcao hơn trớc nhiều tuy nhiên vẫn còn ở mức độ thấp so với thế giới đặc biện là
kinh nghiệm trong hoạt động ngoại thơng Nớc ta đang trong quá trình hội nhập
với nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới, điều này mở ra cho các doanhnghiệp nhiều cơ hội mới nhng cũng có không ít khó khăn đòi hỏi chúng ta phảikhông ngừng nâng cao trình độ quản lý kinh doanh để có thích nghi với hoàncảnh mới
Chơng II
Phân tích Hoạt động nhập khẩu linh kiện lắp ráp xegắn máy của công ty quan hệ quốc tế đầu t sản xuất.
I Khái quát về công ty
1 Quá trình thành lập và phát triển của công ty.
Công ty “Công ty quan hệ quốc tế-đầu t sản xuất” có tiền thân là “Trungtâm quan hệ quốc tế và đầu t” trực thuộc Tổng công ty xây dựng công trình 8 BộGiao thông vận tải “Trung tâm quan hệ quốc tế và đầu t” đợc thành lập vào năm
1998 dới sự chỉ đạo của Tổng công ty xây dựng công trình 8, trung tâm đã cóquan hệ buôn bán với nhiều nớc trên thế giới cũng nh đầu t vào sản xuất vớichủng loại mặt phong phú và đa dạng nh xe máy, máy công trình, hàng điện tử,các thiết bị văn phòng, sản xuất và lắp ráp các linh kiện xe máy
Căn cứ nghị định số 22/CP ngày 22/3/1994 của chính phủ quy định nhiệm
vụ, quyền hạn, trách nhiệm quản lý Nhà nớc và cơ cấu tổ chc bộ máy của Bộgiao thông vận tải
Căn cứ nghị định số 50/CP ngày 28/8/1996 của chính phủ về thành lập, tổchức lại, giải thể, phá sản doanh nghiệp Nhà nớc
Trang 20Căn cứ quyết định số 1936/QĐ/BGTVT ngày 19/6/2001 của Bộ trởng Bộgiao thông vận tải về việc phê duyệt đề án thành lập doanh nghiệp Nhà nớc Công
ty quan hệ quốc tế-đầu t sản xuất
Xét đề nghị của ông Chủ tịch hội đồng quản trị Tổng công ty xây dựngcông trình giao thông 8 và ông vụ trởng vụ tổ chức cán bộ và lao động
Bộ giao thông vận tải đã có quyết định thành lập doanh nghiệp Nhà nớc
“CÔNG TY QUAN Hệ QuốC Tế-ĐầU TƯ SảN XUấT” thông qua quyết
định thành lập doanh nghiệp nhà nớc số 2033/2001/QD/BGTVT ngày 26/6/2001của bộ giao thông vận tải, trên cơ sở chuyển đổi tổ chức của “Trung tâm quan hệquốc tế và đầu t”, trực thuộc tổng công ty xây dựng công trình 8, kể từ ngày kýquyết định
Trụ sở của doanh nghiệp Nhà nớc đặt tại: số 508 Đờng Trờng Chinh –Quận Đống Đa – Thành phố Hà Nội
Tên giao dịch quốc tế: CENTRE OF INTERNATIONAL RELATION &INVESTMENT
Tên viết tắt: CIRI
Vốn điều lệ (tính tại thời điểm 30/3/2001) là: 5.700.000.000 Đồng
Trong đó: - Vốn cố định: 3.340.000.000 đồng
- Vốn lu động: 2.360.000.000 đồngNgành nghề kinh doanh chủ yếu:
-Xuất nhập khẩu, cung ứng vật t-thiết bị tổng hợp; kinh doanh vật t thiết bị
y tế, thiết bị thu phát nghe nhìn quảng cáo
-Sản xuất: Phụ tùng, động cơ xe máy, ắc quy ô tô, ắc quy xe máy, động cơdiesel, thiết bị điện tử, thiết bị điện lạnh, thiết bị bán dẫn, phần mền máy tính,hàng may mặc, giày dép các loại
-Lắp ráp: xe máy, máy vi tính, điện tử, điện lạnh, lắp đặt thiết bị chiếusáng, thiết bị điện lạnh chuyên ding
-Xuất khẩu lao động, dịch vụ đào tạo
-Xây dựng công trình giao thông, công nghiệp và dân dụng
Công ty quan hệ quốc tế đầu t sản xuất là tổ chức sản xuất kinh doanh,hạch toán kinh doanh độc lập, có t cách pháp nhân đầy đủ, đợc mở tài khoản tạingân hàng ( kể cả tài khoản tại ngân hàng ngoại thơng), đợc sử dụng dấu riêng
Trang 21Công ty quan hệ quốc tế-đầu t sản xuất có số đăng ký kinh doanh 123263,với ngành nghề kinh doanh: xuất nhập khẩu, cung ứng vật t, thiết bị tổng hợp,kinh doanh vật t thiết bị y tế, thiết bị thu phát nghe nhìn, quảng cáo, sản xuất phụtùng động cơ xe máy, ác quy ôtô xe máy, động cơ DIESEL, thiết bị điện tử điệnlạnh, thiết bị bán dẫn, phần mềm máy tính, hàng may mặc, giầy dép các loại, lắpráp xe máy, máy vi tính, điện tử, điện lạnh, lắp đặt thiết bị chiếu sáng, thiết bị
điện lạnh chuyên dụng Trong đó: Vốn cố định là 3.340.000.000 đồng
Vốn lu động là 2.360.000.000 đồng
Đợc sở kế hoạch và đầu t Hà Nội cấp giấy CNĐKKD ngày 17/7/2001
2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của công ty
* Chức năng:
Là một đơn vị kinh tế Nhà nớc, thực hiện chế độ hạch toán kinh tế độc lậpvới mục đích là thông qua kinh doanh nội địa và xuất nhập khẩu để góp phầnthúc đẩy sản xuất phát triển, tạo thu nhập cho công ty, nguồn thu ngoại tệ choNhà nớc và thúc đẩy phát triển kinh tế đất nớc
* Nhiệm vụ
+ Tổ chức nghiên cứu tốt thị trờng trong và ngoài nớc, nắm vững nhu cầuthị hiếu trên thị trờng để hoạch định các chiến lợc marketing đúng đắn đảm bảocho kinh doanh của công ty đợc chủ động tránh rủi ro và mang lại hiệu quả tối u
+ Tự tạo nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh và dịch vụ của công ty Quản
lý, khai thác sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đó, đảm bảo đầu t mở rộng sảnxuất, đổi mới trang thiết bị, bù đắp các chi phí, làm tròn nghĩa vụ nộp ngân sáchnhà nớc; phấn đấu thực hiện chỉ tiêu kế hoạch ngày càng cao
+ Thực hiện các cam kết trong hợp đồng mua bán ngoại thơng và các hợp
đồng có liên quan tới hoạt động nhập khẩu của công ty
+ Nghiên cứu nắm vững môi trờng luật pháp kinh tế, văn hoá, xã hội đểphục vụ cho việc đề ra các quyết định kinh doanh, ký kết hợp đồng kinh tế, thamgia đàm phán ký kết trực tiếp hoặc thông qua đơn chào hàng
+ Nhập khẩu trực tiếp hoặc uỷ thác cho các đơn vị khác hoặc nhờ đơn vịkhác uỷ thác xuất nhập khẩu
+ Làm tốt công tác bảo hộ lao động và an toàn lao động, trật tự xã hội, bảo
vệ môi trờng, bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa, bảo đảm an ninh, làm tròn nghĩa
vụ quốc phòng
Quyền hạn của công ty.
Trang 22+ Đợc vay vốn tiền Việt Nam và ngoại tệ tại các ngân hàng Việt Nam vànớc ngoài, đợc huy động vốn nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh của công ty.Công ty đảm bảo tự trang trải nợ vay, thực hiện các quy định về quản lý ngoại tệcủa nhà nớc.
+ Đợc ký kết hợp đồng với các đơn vị sản xuất kinh doanh thuộc các thànhphần kinh tế, kể cả các đơn vị khoa học kỹ thuật trong việc kinh doanh, hợp tác
đầu t, ủy thác và nhận ủy thác xuất nhập khẩu trên cơ sở bình đẳng, tự nguyện vàcác bên cùng có lợi
+ Đợc mở rộng cửa hàng buôn bán các sản phẩm do mình kinh doanh theoquy định của nhà nớc
+ Đợc dự hội chợ, triển lãm, giới thiệu các sản phẩm của công ty trong
n-ớc và ngoài nn-ớc, mời bên nn-ớc ngoài vào hoặc cử cán bộ ra nn-ớc ngoài đàm phán,
ký kết hợp đồng, khảo sát thị trờng, trao đổi nghiên cứu kỹ thuật
+ Đợc đặt các đại diện, chi nhánh của công ty ở trong nớc và ngoài nớctheo quy định của Nhà nớc Việt Nam và của các nớc sở tại Đợc thu thập và cungcấp các thông tin về kinh tế và thị trờng thế giới
3 Cơ cấu tổ chức của công ty.
+ Tham mu cho giám đốc công ty về quản lý, xét duyệt hồ sơ, tiếp nhận,
điều động, bố trí sắp xếp, đề bạt, nâng bậc, định biên nhân sự; phối hợp đào tạo,nâng cấp trình độ cán bộ công nhân viên, tham mu xây dựng cơ cấu phát triểnnguồn nhân lực trong dài hạn của công ty, thống kê nhân lực trong toàn công ty
+ Xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân viên trong điều kiện sản xuất kinhdoanh phát triển trình giám đốc phê duyệt và tổ chức thực hiện
+ Thực hiện công tác thanh tra, pháp chế, bảo vệ cơ quan
+ Làm các báo cáo kế hoạch, báo cáo tổng kết công tác tiền lơng, thu nhậphàng quý, năm theo quy định, xây dựng đơn giá tiền lơng, thu nhập hàng thángcho cán bộ công nhân viên
Trang 23+ Làm công tác lao động tiền lơng, thực hiện tính toán bảng lơng hàngtháng và các chế độ thởng, trợ cấp, phúc lợi, cho toàn thể cán bộ công nhân viêntrong đơn vị.
+ Quản lý, theo dõi sổ BHXH, BHYT của toàn thể các bộ công nhân viêntrong đơn vị và thực hiện các nghiệp vụ liên quan
+ Tổ chức các cuộc họp hội thảo, hội nghị giải quyết các công tác đối nội
và đối ngoại của cơ quan
+ Xây dựng kế hoạch mua sắm, thanh lý, phân phối công cụ lao động chocác phòng, bộ phận trực thuộc
+ Xây dựng kế hoạch chi phí văn phòng phẩm hàng tháng, tổ chức muasắm phân phối cho các phòng bộ phận
+ Quản lý công tác bảo vệ, giữ gìn an ninh trật tự, phòng chống cháy nổtrong phạp vi trụ sở co quan
+ Đặt mua các ấn phẩm, báo trí cho đơn vị Đặt in lịch, bu thiếp chúcmừng năm mới, sổ tay công tác của đơn vị hàng năm
Trang 24+ Quản lý việc sử dụng máy Fax, máy điện thoại, đảm bảo thông tin liênlạc của cơ quan đợc thông suốt.
- Xây dựng kế hoạch, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinhdoanh, kế hoạch thu chi tài chính, kỹ thuật thu nộp, thanh toán Kiểm tra việc giữgìn sử dụng các loại tài sản vật t tiền vốn, kinh phí của đơn vị Phát hiện và ngănngừa kịp thời những hành động tham ô, lãng phí, vi phạm chính sách chế độ,pháp luật kinh tế tài chính của nhà nớc
- Cung cấp số liệu, tài liệu cho việc điều hành hoạt động sản xuất kinhdoanh, kiểm tra hàng phân tích hoạt động kinh tế, tài chính phục vụ công tác lập
và theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch phục vụ công tác thống kê và thông tinkinh tế
- Lập báo cáo kế toán, thống kê theo quy định
- Đôn đốc kiểm tra và lập báo cáo về tình hinh thực hiện kế hoạch của đơnvị
- Thực hiện các công việc khác do giám đốc phân công
b Khối các phòng trực tiếp kinh doanh:
Phòng dự án:
- Trực tiếp tham mu cho giám đốc công ty trong việc nghiên cu xây dựngcác dự án sản xuất, đầu t, chuyển giao công nghệ theo chiến lợc phát triển củacông ty
- Hoạch định mô hình quản lý và tham gia các dự án sau khi dự án đợc các
bộ ngành phê duyệt
Trang 25- Xây dựng các dự án đầu t sản xuất, chuyển giao công nghệ theo chiến
- Thực hiện các công tác nghiệp vụ liên quan đến đăng kiểm xe máy
- Chuẩn bị hồ sơ thiết kế xe máy, đảm bảo các thủ tục pháp lý về sở hữucông nghiệp, bản quyền, liên quan đến việc sản xuất, kinh doanh xe găn máy
- Tìm hiểu, phân tích các đối tác kinh doanh trong và ngoài nớc, tham mucho giám đốc quyết định chọn các đối tác kinh doanh và phơng thức hợp tác vớicác đơn vị đó
- Lựa chọn, phân tích, dự thảo các hợp đồng hợp tác liên doanh, liên kếtcác văn bản, hồ sơ liên quan trình Giám đốc công ty quyết định
- Thực hiện các công việc khác mà giám đốc công ty phân công
Phòng xe máy( phòng kinh doanh):
- Trực tiếp nhận mệnh lênh từ giám đốc công ty, từ đó xây dựng kế hoạchngắn và dài hạn để triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ
- Thực hiện các nghiệp vụ trực tiếp liên quan đến hoạt động kinh doanhnh: soạn thảo, trình giám đốc ký hoặc đợc giám đốc uỷ quyền ký các hợp đồngmua bán hàng hoá trong nớc, các hợp đồng nhập khẩu
- Thực hiện các tác nghiệp liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, muabán hàng hoá trong nớc
- Lựa chọn, phân tích tình hình diễn biến trên thị trờng trong và ngoài nớc
về các lĩnh vực kinh doanh liên quan đến nhiệm vụ mà giám đốc công tygiao, từ đó tham mu cho giám đốc quyết định các đối sách phù hợp trongtừng giai đoạn
- Tổ chức hệ thống bán hàng, đại lý, bảo hành, quản cáo tiếp thị sản phẩmcủa đơn vị
- Thực hiện các công việc khác do giám đốc phân công
Phòng vật t thiết bị:
- Trực tiếp tham mu cho giám đốc công ty trong điều kiện cung ứng vật tthiết bị cho các đơn vị trong và ngoài công ty
Trang 26- Xây dựng kế hoạch ngắn và dài hạn về lĩnh vực kinh doanh cung ứng vật
- Tìm hiểu, tập hợp thông tin về các doanh nghiệp sản xuất linh kiện nội
địa hoá xe máy và chi tiết động cơ Diesel
- Bao cáo tham mu lãnh đạo đơn vị quyết định lựa chọn các đối tác hợp táckinh doanh trong và ngoaì nớc về lĩnh vực cung ứng vật t thiết bị
- Xây dựng, soạn thoả và trình giám đốc công ty ký các hợp đồng nhậpkhẩu vật t thiết bị, các hợp đồng cung cấp cho các đơn vị trong nớc
- Tổ chức mua, cung cấp vật t, linh kiện sản xuất trong nớc phục vụ chohoạt động của các xởng sản xuất, lắp ráp cơ khí của công ty
- Tổng hợp nhu cầu vật t thiết bị phục vụ cho hoạt động sản xuất kinhdoanh của đơn vị Lập quy trình chọn thầu cung cấp vật t thiết bị
- Xây dựng, soạn thoả, và trình giám đốc công ty ký các công văn, giấy tờliên quan đến việc kinh doanh cung ứng vật t thiết bị
- Thực hiện các công việc khác do giám đốc phân công
Phòng xuất khẩu lao động:
- Tìm hiểu, tập hợp, phân tích thông tin về tình hình xuất khẩu lao độngcủa các đơn vị trong nớc, các nguồn sử dụng lao động ở nớc ngoài, từ đó báo cáogiám đốc công ty quyết định lựa chọn phơng hớng kinh doanh trong lĩnh vựcxuất khẩu lao động
- Chủ động liên hệ tìm kiếm các nguồn sử dụng lao động ở nớc ngoài
- Xây dựng, dự thảo hợp đồng cung cấp lao động cho ngời sử dụng lao
động ở nớc ngoài và hợp đồng lao động với ngời lao động trong nớc đi lao động
ở nớc ngoài trình giám đốc công ty ký
- Thờng xuyên cập nhật các văn bản, chính sách của nhà nớc về xuất khẩulao động, qua đó trình giám đốc công ty quyết định phơng hớng kinh doanh phùhợp theo từng thời gian
Trang 27- Xây dựng các phơng án tuyển dụng, khám sức khoẻ, đào tạo nguồn lao
động ở trong nớc đa đi lao động ở nớc ngoài
- Chuẩn bị các thủ tục xuất nhập cảnh cần thiết cho ngời lao động
- Thực hiện công tác quản lý lao động ở nớc ngoài
- Phối hợp phòng tài chính kế toán thu, chi các khoản chi phí liên quan
đến việc đa công dân Việt Nam đi lao động ở nớc ngoài
- Xây dựng kế hoạch dài hạn, ngắn hạn liên quan đến lĩnh vực xuất khẩulao động
- Thực hiện các công việc khác do giám đốc phân công
Phòng tin học
- Xây dựng kế hoạch ngắn hạn và dài hạn về lĩnh vực tin học
- Đề xuất phơng án thu nhập, tuyển dụng, phát triển cán bộ có trình độ,năng lực về tin học
- Xây dựng phát triển tin học nhằm phục vụ tốt nhất chiến lợc kinh doanhcủa công ty
- Xây dựng định hớng phát triển tin học, có thể nhận các đơn hàng trong
và ngoài nớc về lập trình và tiến tới viết phần mềm về tin học
- Tìm hiểu, tập hợp, tập hợp những thông tin mới nhất về tình hình pháttriển trong lĩnh vực tin học trên thế giới và trong nớc để áp dụng vào phục vụ cácmục đích kinh doanh của công ty
- Tham mu cho giám đốc lập phơng án, kế hoạch bố trí sử dụng trang thiết
bị, nâng cấp trang thiết bị tin học của công ty để phục vụ tốt và có hiệu quả trong
sự nghiệp phát triển kinh doanh của công ty
- Thực hiện các công việc khác do giám đốc phân công
Phòng kỹ thuật:
- Xây dựng kế hoạch ngắn hạn và dài hạn về phát triển cải tiến kỹ thuật,chuyển giao công nghệ, ứng dụng công nghệ mới trong các hoạt động sản xuấtlắp ráp của công ty
- Xây dựng, quản lý các hồ sơ, tài liệu kỹ thuật liên quan đến hoạt độngsản xuất, lắp ráp cơ khí của công ty
- Nghiên cứu khảo sát và xây dựng, quản lý các hồ sơ tài liệu kỹ thuật vềcác dây chuyền máy móc, thiết bị, công nghệ sản xuất cơ khí của công ty
- Xây dựng và hoàn thiện công tác quản lý, giám sát chất lợng sản phẩm
Trang 28- Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật của các loại hàng hoá, sản phẩm,chi tiết linh kiện cơ khí mà công ty đang sản xuất lắp ráp.
- Thực hiện các công việc khác do giám đốc phân công
c khối các chi nhánh văn phòng đại diện:
Đại diện công ty phát triển quan hệ hợp tác tốt với các đối tác trên địa bàn
mà công ty có hợp tác sản xuất kinh doanh
Quản lý tài sản công ty tại địa bàn
Tuân thủ các nội quy, quy định của pháp luật và các cơ quan quản lý liênquan của chính quyền địa phơng,
Hạch toán phụ thuộc vào công ty
Thực hiện các công việc khác do giám đốc công ty phân công
Các chi nhánh chính của công ty:
- Chi nhánh Trùng khánh Trung Quốc
- Chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh
- Chi nhánh tại tỉnh Hà Tây
d Khối các xởng sản xuất:
Những nhiệm vụ chung:
- Nhận nhiệm vụ do giám đốc công ty giao: tiếp nhận các bộ linh kiện tổchức sản xuất lắp ráp vệ sinh công nghiệp, bảo vệ môi trờng, đảm bảo chất lợng,
Trang 29- Chấp hành luật pháp của nhà nớc, quy định của chính quyền địa phơng
sở tại, điều lệ tổ chức, hoạt động và các quy định khác của công ty
- Chấp hành nghiêm chính các quy định về an ninh chật tự, an toàn lao
động, an toàn phòng cháy chữa chay tại địa bàn
- Chịu sự quản lý chỉ đạo về nghiệp vụ của các phòng thuộc công ty
- Thờng xuyên báo cáo theo định kỳ tại công ty (1 tuần một lần) mọihoạt động của xởng tại địa bàn
- Thực hiện các nhiệm vụ khác mà giám đốc giao
Các xớng sản xuất chính của công ty:
- Các xởng lắp ráp xe máy
- Xởng lắp ráp động cơ xe máy nh quỳnh Hừng Yên
- Xởng sản xuất 275 Nguyễn Trãi Hà Nội
- Xởng sản xuất, lắp ráp đồng hồ công t mét, bộ dây điện 20 Hoàng Cầu
Hà Nội
- Xởng sản xuất bộ đồ nhựa xe máy 275 Nguyễn Trãi Hà Nội
- Xởng cơ khi xe máy tại thành phố Hồ Chí Minh