Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn vµ chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc

Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn vµ chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc chñ nghÜa t b¶n ®éc quyÒn vµ chñ nghÜa t b¶n ®éc quyÒn nhµ n íc Kh¸i qu¸t chung I Chñ nghÜa t b¶n ®éc quyÒn 1 Nguyªn nh©n h×nh thµnh TB§Q vµ b¶n[.]

chủ nghĩa t bản độc quyền

và chủ nghĩa t bản độc quyền

nhà n ớc

Khái quát chung

I Chủ nghĩa t bản độc quyền

1 Nguyên nhân hình thành TBĐQ và bản chất của CNTB độc quyền

2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của CNTB

độc quyền II Chủ nghĩa t bản độc quyền nhà n ớc 1 Nguyên nhân ra

đời và bản chất của CNTB độc quyền nhà n ớc

2 Những

biểu hiện chủ yếu của CNTB độc quyền nhà n ớc III Những biều hiện mới của CNTB trong giai đoạn hiện nay

1 Những biều hiện mới trong năm đặc điểm của

CNTB độc quyền 2 Những biểu hiện mới trong cơ chế

điều tiết kinh tế của CNTB độc quyền nhà n ớc

IV Những thành tựu,

giới hạn và xu h ớng vận động của CNTB trong giai đoạn hiện nay

1 Những thành tựu CNTB đạt đ ợc trong sự vận động đầy mâu

thuẫn 2 Giới hạn và hậu quả của chủ nghĩa t bản

3 Xu h ớng vận động của chủ

nghĩa t bản

lớn cạnh tranh vơi nhau khó

phân thắng bại nên nảy sinh

xu h ớng thoả hiệp hình

thành các tổ chức độc quyền

CNTB

độc quyền xuất hiện

I.Chủ nghĩa t bản độc quyền 1.Nguyên nhân hình thành CNTB độc

quyền

Tự do

cạnh tranh

Tích tụ, tập trung sản xuất

Độc quyền

V.I.Lê nin:"Tự do cạnh tranh đẻ ra tập trung sản xuất và

sự tập trung sản xuất này khi phát triển đến một mức độ nhất định lại dẫn tới độc quyền."

FORD company HITACHI company

Xét về bản chất, CNTB độc quyền là một nấc thang phát triển mới của CNTB

Chủ nghĩa t bản độc quyền là CNTB trong đó ở hầu hết các nghành, các lĩnh vực của nền kinh tế tồn tại các tổ chứcTBĐQ và chúng chi phối sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.

2.Đặc điểm kinh tế của CNTB độc quyền

Đặc điểm 1: Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền

ởng quyết định đến QTSX và l u thông của ngành đó

So sánh mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa các nhà t bản

trong các hình thức độc quyền?

®iÒu hµnhviÖc mua,b¸n

C«nggl«mªratCons¬n

Liªn kÕt nhiÒu ngµnh

nghÒ,lÜnh vùc

Ngân hàng

nhỏ

Phá sản Tổ chức

độc quyềnngân hàng

Tổ chức

độc quyềncông nghiệp

T bản tài chính

Đặc điểm 2:T bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính

Vai trò mới của ngân hàng

Sát nhập

Đặc điểm 3: Xuất khẩu t bản

Xuất khẩu TB là XK giá trị ra n ớc ngoài nhằm mục đích chiếm

đoạt giá trị thặng d và các nguồn lợi khác ở các n ớc NK TB.

Hình thức

xuất khẩu

t bản

Đầu t trực tiếp

Đầu t gián tiếp

Mục tiêu

Kinh tế

Chính trị

2.Tại sao nói xuất khẩu t bản là một tất yếu khách quan ? 1.Tại sao nói xuất khẩu t bản là XK TB "thừa t ơng đối" ?

3.Tại sao nói XKTB là sự ăn bám bình ph ơng của CNTB?

Đặc điểm 4: Sự phân chia thế giới về kinh tế giữa các

liên minh độc quyền quốc tế

quốc tế

Tại sao sự mở rộng xuất khẩu t bản tất yếu dẫn đến sự phân

chia thế giới về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền?

Hãy nêu dẫn chứng về sự phân chia không đều về thị tr ờng

và lãnh thổ giữa các n ớc t bản vào cuối thế kỷ 19?

Đặc điểm 5:Sự phân chia lại thế giới về lãnh thổ giữa

các c ờng quốc đế quốc

về chính trị , quân sự

Xung đột

về quân sự

để phân chia lãnh thổ

Chiến tranh thế giới

Trong năm đặc điểm kinh tế của CNTB độc quyền thì đặc

điểm nào là quan trọng nhất?Vì sao?

Tại sao nói còn chủ nghĩa t bản thì còn có nguy cơ xảy ra

chiến tranh thế giới?

Xoa dịu mâu thuẫn giai cấp,mâu thuẫn XH

Mâu thuẫn giữa các tổ chức ĐQ quốc tế

CNTB

độc quyền nhà

n ớc

II.Chủ nghĩa t bản độc quyền nhà n ớc

1.Nguyên nhân ra đời và bản chất của CNTB ĐQNN

Sự can thiệpcủa NN

Phục vụ lợi ích của các tổ chức

độc quyền

Giải quyết mâu thuẫn của CNTB

Bản chất của CNTB độc quyền nhà n ớc

CNTB độc quyền nhà n ớc không phải là một chế độ kinh tế mới so với CNTB, lại càng không phải là chế độ t bản mới so với CNTB độc

quyền CNTB độc quyền nhà n ớc chỉ là CNTB độc quyền có sự can thiệp, điều tiết của nhà n ớc về kinh tế, là sự kết hợp sức mạnh của

TB độc quyền với sức mạnh của nhà n ớc về kinh tế

CNTB độc quyền nhà n ớc là chính sách kinh tế hay là

một hình thức biến dạng của QHSX TBCN?

2.Những hình thức biểu hiện chủ yếu của CNTB độc quyền NN

Đối ngoạiDNNN

Mở rộng DNNN bằng vốn tích luỹ của các DNTN

Tại sao nói CNTB độc quyền nhà n ớc là nấc thang tột cùng của CNTB?

III.Những biểu hiện mới của CNTB ngày nay

1.Những biểu hiện mới của CNTB độc quyền

a.Tập trung sản xuất và hình thức độc quyền mới:

Sự xuất hiện các công ty độc quyền xuyên quốc gia và sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Sự liên kết theo dọc và chiều ngang giữa các tổ chức độc quyền tạo nên các tổ chức độc quyền mới nh con sơn,

cônggơlômêrát

Cạnh tranh gay gắt và biến động thị

tr ờng nhanh nên chuyên môn hoá

1 ¦u thÕ cña DN võa vµ nhá trong giai ®o¹n CNTB§Q?

2 Mèi quan hÖ gi÷a c¸c DN võa vµ nhá víi c¸c tæ chøc §Q?

3 Sù ph¸t triÓn cña c¸c DN võa vµ nhá trong c¸c n íc t b¶n ph¸t triÓn ph¶i ch¨ng lµ qu¸ tr×nh phi tËp trung ho¸ cña CNTB ngµy nay?

LLSX phát triển

Hình thức và cơ chế thống trị của t bản tài chính thay đổi

TBTC phát hành cổ phiếu mệnh giá nhỏ để thu hút nhiều tầng lớp dân c mua

b.Sự thay đổi trong các hình thức tổ chức và cơ chế thống trị của t bản tài chính

Hiểu thế nào là chế độ tham dự cua TB tài chính?

Các ngành mới: điện tử, bảo hiểm, dịch vụ xuất hiện

Xuất khẩu TB

và xuất khẩu HH

TK18 Cuối TK19 Từ những năm 50

đến TK 20 TK 20 đến nay

c.Xuất khẩu t bản vần là cơ sở của TB độc quyền những quy mô, chiều h

ớng và kết cấu của việc xuất khẩu t bản đã có b ớc phát triển mới

1.Tại sao quy mô xuất khẩu TB tăng nhanh từ sau chiến

tranh thế giới II?

2.Tại sao các n ớc TB phát triển lại thay đổi h ớng XKTB?

3.Nêu những biểu hiện mới của chủ đầu t xuất khẩu TB?

ph¸t triÓn

Vai trß cña c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia t¨ng

Xu h íng

QT ho¸,

TC ho¸, khu vùc ho¸ t¨ng

H×nh thµnh CNTB §QNN quèc tÕ

d.Sù ph©n chia thÕ giíi gi÷a c¸c liÖn minh cña chñ nghÜa t b¶n:

Xu h íng quèc tÕ ho¸, toµn cÇu ho¸ ngµy cµng t¨ng bªn c¹nh xu

h íng khu vùc ho¸ nÒn kinh tÕ

H·y nªu nh÷ng dÉn chøng vÒ c¸c tæ chøc khu vùc

vµ quèc tÕ cña CNTB?

Các c ờng quốc t bản vẫn tranh giành nhau phạm vi ảnh h ởng bằng việc thực hiện “chiến l ợc biên giới mềm”, bành tr ớng “biên giới kinh tế”rộng hơn biên giới địa lý

- Ràng buộc các n ớc kém phát triển từ sự lệ thuộc về vốn, công nghệ đến sự lệ thuộc về chính trị vào các n ớc đế quốc

- Các cuộc chiến tranh khu vực, chiến tranh th ơng mại, chiến tranh sắc tộc, tôn giáo vẫn diễn ra mà đứng núp sau những cuộc chiến tranh đó là các c ờng quốc đế quốc

e Sự phân chia thế giới giữa các c ờng quốc vẫn tiếp tục d ới

những hình thức cạnh tranh và thống trị mới

2.Những biểu hiện mới trong cơ chế điều tiết kinh tế của

Tại sao nói những biểu hiện trong cơ chế điều tiết của CNTB ĐQNN

là sự tự điều chỉnh của CNTB để cố gắng duy trì QHSX CNTB trong

điều kiện ngày nay?

IV.Những thành tựu, giới hạn và xu h ớng vận động của CNTB ngày nay

1.Những thành tựu CNTB đã đạt đ ợc trong sự vận động đầy

mâu thuẫn

Thành tựu

Thực hiện xã hội hoá sản xuất Phát triển LLSX,tăng NSLĐ xã hội Chuyển SX nhỏ thành SX lớn hiện đại

Sự vận đông đầy mâu thuẫn biêu hiện ở hai xu h ớng trái ng ợc nhau: xu huớng phát triển nhanh chóng và xu h ớng trì trệ của nền kinh tế

1.Tại sao CNTB lại có hai xu h ớng vận động trái ng ợc nhau ?

2 Nêu biều hiện và nguyên nhân của từng xu h ớng trên?

2.Giới hạn và hậu quả CNTB gây ra

a.Những hậu quả CNTB gây ra đối với loài ng ời

Hậu quả

Gây ra hai cuộc chiến tranh thế giới

Gây ra cuộc chạy đua vũ trang và

ô nhiễm môi tr ờng Gây ra nạn nghèo đói ,bệnh tật

Mâu thuẫn giữa các n ớcthuộc địa vớicác n ớc ĐQ

Mâu thuẫn giữacác n ớc t bản

Mâu thuẫn giữa CNTB với CNXH

Phân cực giàunghèo tăng

Bất công xã hội tăng

b.Địa vị lịch sử của CNTB

Chóc c¸c em häc tèt