SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH PHÒNG GD&ĐT LÂM HÀ KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2018 – 2019 ĐỀ THI CHÍNH THỨC Môn Lịch sử (Đề thi gồm có 01 trang) Thời gian 150[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT LÂM HÀ KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2018 – 2019
ĐỀ THI CHÍNH THỨC Môn: Lịch sử
(Đề thi gồm có: 01 trang) Thời gian: 150 phút ( không kể thời gian giao đề) Ngày thi: 27/10/2018
A Phần lịch sử thế giới: ( 10 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm) Vì sao vào nửa sau những năm 60 của thế kỉ XX các nước
Đông Nam Á lại tìm kiếm cơ hội liên kết với nhau? Hiệp ước Bali (2/1976) có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển của tổ chức ASEAN? Theo em hiện nay các nước ASEAN đang đứng trước thời cơ và thách thức gì trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0?
Câu 2 (3,0 điểm) Nét khác biệt cơ bản giữa phong trào giải phóng dân tộc ở
Châu Á, châu Phi với khu vực Mĩ la tinh là gì? Vì sao có sự khác biệt đó?
Câu 3 (4.0 điểm) Trình bày những nét chính về tình hình các nước Tây Âu sau
chiến tranh thế giới thứ hai? Vì sao các nước Tây Âu có xu hướng liên kết với nhau? Quá trình liên kết đó diễn ra như thế nào?
B Phần lịch sử Việt Nam: ( 10 điểm)
Câu 1 (3,5 điểm) Lập bảng tóm tắt quá trình xâm lược Việt Nam của thực dân
Pháp và phong trào kháng chiến của nhân dân ta theo các mốc thời gian sau: 1.9.1858; 1859; 1867; 1873; 1882; 1883
Câu 2 (3,0 điểm) Trào lưu cải cách Duy Tân ở Việt Nam cuối TK XIX diễn ra
trong bối cảnh như thế nào? Nêu một vài đề nghị cải cách tiêu biểu? Tác dụng và ý nghĩa của những đề nghị cải cách đó?
C©u 3: (3,5 ®iÓm) So sánh xu h ướ ng c u n ứ ướ c cu i th k XIX v ố ế ỉ à đầ u
th k XX Vi t Nam theo b ng sau: ế ỉ ở ệ ả
Các nội dung so sánh Xu hướng cứu nước cuối
thế kỉ XIX
Xu hướng cứu nước đầu thế
kỉ XX
Mục đích
Thành phần lãnh đạo
Hình thức hoạt động
Lực lượng tham gia
Các phong trào tiêu biểu
Kết quả
Ý nghĩa
Hết
- Thí sinh không được sử dụng tài liệu
- Giám thị không được giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh Giám thị 1: Ký
tên:
Số báo danh Giám thị 2: Ký tên:
Trang 2PHÒNG GD&ĐT LÂM HÀ KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2018 – 2019
Môn: Lịch sử
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
Phần lịch sử thế giới: ( 6 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm).
Vì sao vào nửa
sau những năm
60 của thế kỉ XX
các nước Đông
Nam Á lại tìm
kiếm cơ hội liên
kết với nhau?
Hiệp ước Bali
(2/1976) có ý
nghĩa như thế nào
đối với sự phát
triển của tổ chức
ASEAN? Theo
em hiện nay các
nước ASEAN
đang đứng trước
thời cơ và thách
thức gì trong
cuộc cách mạng
công nghiệp 4.0?
a Nửa sau những năm 60 của thế kỉ XX các nước Đông Nam Á lại tìm kiếm cơ hội liên kết với nhau vì:
- Do yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước và hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực
- Ngày 8-8-1967, Hiệp hội các quốc gia ĐNA (viết tắt theo tiếng Anh là ASEAN) đã được thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với
sự tham gia của 5 nước là Inđônêxia, Malayxia, Philippin, Tháilan và Xingapo
0,5đ 0,5đ
b.Ý nghĩa:
- Hiệp ước Bali (2/1976) được coi là một Hiệp ước thân thiện và hợp tác của các quốc gia Đông Nam Á
- Hiệp ước đã xác định những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ giữa các nước thành viên như: tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, hợp tác phát triển
có kết quả…
-> Do vậy Hiệp ước đã tạo điều kiện tốt cho sự phát triển của tổ chức ASEAN
0,25đ 0,5đ
0,25đ
c.Thời cơ và thách thức:
* Thời cơ:
- Các nước ASEAN có môi trường thuận lợi để áp dụng những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Đây
là nền tảng thuận lợi, là thị trường đủ lớn cho đổi mới, đầu
tư, phát triển các mô hình kinh doanh mới ở Đông Nam Á
- Cuộc cách mạng côg nghiệp 4.0 tạo cơ hội để các nước hợp tác, đẩy nhanh, mạnh quá trình phát triển đất nước, rút ngắn khoảng cách với các nước có nền kinh tế phát triển.
- Đối với những nước đang phát triển như Việt Nam sẽ là cơ hội tốt để chúng ta vươn lên hoàn thành sớm quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước
- Là cơ hội và động lực để các nước tự đổi mới, sáng tạo,
cơ hội cho mọi người dân đều có thể khởi nghiệp, tiếp cận các nguồn lực, thông tin mới, tri thức mới và thị trường mới.
- Chính phủ các nước có được sức mạnh côg nghệ để kiếm soát cải tiếnh ệt hống quản lý?
* Thách thức
- Thay đổi mô hình kinh doanh, gây xáo trộn, chuyển dịch, thay thế lao động quy mô lớn, đặt ra yêu cầu cấp bách đối với giáo dục, đào tạo nghề ở nhiều nước ASEAN.
1,25 đ
Trang 3- Nguy cơ mất việc làm khi tự động hóa thay thế con người…
- Thiếu hụt nguồn lao động chất lượng cao
- Sự phân hóa xã hội ngày càng sâu sắc
- Tụt hậu xa hơn về kinh tế nếu không theo kịp cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
- Đối mặt với an ninh an toàn mạng, bảo mật thông tin…
Câu 2 (3,0 đ)
Hãy nêu tóm tắt
các xu thế phát
triển của thế giới
sau “chiến tranh
lạnh” Trước xu
thế đó, nhiệm vụ
to lớn nhất của
nhân dân ta là gì?
-Xu thế:
+ Xu thế hòa hoãn và hòa dịu trong quan hệ quốc tế
+ Sự tan rã của trật tự 2 cực Ianta và một trật tự thế giới mới đa cực, nhiều trung tâm đang được xác lập
+ Các nước ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển lấy kinh tế làm trọng tâm
+ Nhiều khu vực trên thế giới xảy ra xung đột quân sự hoặc nội chiến giữa các phe phái…
Xu thế chung của thế giới ngày nay là hòa bình,ổn định và hợp tác phát triển kinh tế
2,0đ
-Nhiệm vụ…
Tranh thủ thời cơ vượt qua thách thức đối với dân tộc khi bước vào thế kỷ XXI nhằm xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh,xã hội dân chủ, công bằng, văn minh…
1,0đ
Phần lịch sử Việt Nam: ( 14 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm)
Lập bảng tóm tắt
quá trình xâm
lược Việt Nam
của thực dân
Pháp và phong
trào kháng chiến
của nhân dân ta
theo các mốc thời
gian sau:
1.9.1858; 1859;
1867; 1873;
1882; 1883
Thời gian
Quá trình xâm lược của TDP
Cuộc đấu tranh của nhân dân ta.
1-9-1858 Thực dân Pháp
nổ súng mở đầu xâm lược nước ta
-Quân dân ta anh dũng chống trả, quân Pháp bước đầu bị thất bại 0,75đ
1859 Tấn công Gia
Định
-Phong trào kháng chiến của nhân dân diễn
ra sôi nổi
-Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Pháp trên sông Vàm cỏ đông
0,75đ
1867 Pháp đánh
chiếm các tỉnh miền Tây Nam Kỳ
-Nhân dân Nam Kỳ nổi lên khởi nghĩa ở khắp nơi
-Nhiều trung tâm kháng chiến được lập ra
ở Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre, Vĩnh Long, Sa Đéc
0,75đ
1873 Pháp đánh
chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất
-Nhân dân Hà Nội anh dũng đứng lên
Trận Cầu Giấy 21-12-1873 giết chết Gác-ni-ê
-Tại các tỉnh, nhân dân lập căn cứ kháng chiến
0,75đ
Trang 41882 Pháp đánh
chiếm Bắc Kỳ lần thứ hai
Nhân dân phối hợp với quan quân triều đình kháng chiến Đặc biệt trận Cầu Giấy 19-5-1883 giết chết Ri-vi-e
0,5đ
1883 Đánh chiếm
Thuận An, buộc triều đình
ký hiệp ước Hác Măng
Phong trào kháng chiến càng được đẩy mạnh, nhiều
văn thân sĩ phu phản đối lệnh bãi binh
0,5đ
Câu 2 (3,0 điểm)
Phong trào Cần
vương nổ ra như
thế nào? Hãy cho
biết cuộc khởi
nghĩa nào là tiêu
biểu nhất trong
phong trào Cần
vương? Vì sao?
-Phong trào cần vương bùng nổ…
Sau cuộc tấn công kinh thành Huế thất bại,Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị) Ngày 13-7-1885 ông nhân danh vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần vương”, kêu gọi văn thân và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước
Từ đó, một phong trào yêu nước chống xâm lược đã dâng lên sôi nổi kéo dài đến cuối thế kỳ XIX được gọi là phong trào Cần vương
2,0đ
-Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu…
Khởi nghĩa Hương Khê 1885-1895 là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương
Vì:
+ Lãnh đạo: tài giỏi (Phan Đình Phùng, Cao Thắng…)
+Thời gian: khởi nghĩa kéo dài (10 năm)
+Quy mô: rộng lớn (địa bàn 4 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình)
+Khởi nghĩa lập nhiều chiến công
1,0đ
Câu 3 (4.0đ)
So sánh sự khác
nhau giữa phong
trào cách mạng
1930-1931 và
phong trào dân
chủ 1936-1939
về kẻ thù, mục
tiêu-nhiệm vụ,
lực lượng tham
gia, hình thức đấu
tranh Phong trào
dân chủ
1936-1939 chuẩn bị
những gì cho
cách mạng tháng
Tám 1945?
- Học sinh có thể lập bảng so sánh như sau:
Kẻ thù Đế quốc và phong
kiến Thực dân Pháp phản động vàtay sai
Mục tiêu-nhiệm vụ Độc lập dân tộc và người cày có
ruộng
Tự do, dân chủ, cơm áo, hòa
bình.
Lực lượng tham gia
Chủ yếu là công nhân và nông dân Đông đảo các tầng lớp nhândân, không phân biệt tôn
giáo, giai cấp, chính trị
Hình thức đấu tranh
Bạo lực cách mạng, vũ trang, bãi công, biểu tình…
Đấu tranh chính trị ,hòa bình, công khai, hợp pháp…
3.0đ
-Phong trào dân chủ 1936-1939 đã chuẩn bị … +Đội quân chính trị của quần chúng được tập hợp, xây dựng, giáo dục
+Uy tín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng, chủ nghĩa Mác-Lênin được tuyên truyền và phổ biến sâu rộng có tác dụng lớn trong việc động viên tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh
+Bồi dưỡng được đội ngũ cán bộ cách mạng đông đảo, rèn luyện trong đấu tranh và có nhiều kinh nghiệm
1,0đ
Trang 5Câu 4 (3,0 điểm)
Phân tích nguyên
nhân thắng lợi và
ý nghĩa lịch sử
của cách mạng
tháng Tám năm
1945
*Học sinh phân tích những nội dung sau:
-Nguyên nhân…
+ Nhân dân ta có truyền thống yêu nước nồng nàn…
+ Sự lãnh đạo sáng suốt tài tình của Đảng: xây dựng được khối liên minh công-nông vững chắc, kết hợp giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang …
+Hoàn cảnh quốc tế thuận lợi: Hồng quân Liên Xô và quân đội đồng minh đã đánh tan phát xít Đức-Nhật, sự ủng hộ của các lực lượng hòa bình, dân chủ và tiến bộ trên thế giới…
1,5đ
-Ý nghĩa lịch sử…
+Cách mạng tháng Tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc, phá tan xiềng sích nô lệ Nhật-Pháp, lật đổ ngai vàng phong kiến, lập ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đưa nước ta trở thành một nước độc lập, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc ta – kỷ nguyên độc lập, tự do
+Cổ vũ nhân dân thuộc địa và phụ thuộc, góp phần củng cố hòa bình ở khu vực Đông Nam Á nói riêng, trên toàn thế giới nói chung
1,5đ
Hết