Bài viết Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở tại thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đề xuất một số biện pháp cơ bản nhằm quản lý tốt hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ hiện nay. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI THÀNH PHỐ THỦ DẦU MỘT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
Nguyễn Thị Kim Thoa 1
1 Lớp CH20QL01 Email: nguyenthikimthoa220186@gmail.com
TÓM TẮT
Dạy học tích hợp các môn là yêu cầu bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông năm
2018 nên hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở là một nội dung đặc biệt quan trọng giúp giáo viên dạy học tích hợp có hiệu quả Để công tác bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở đạt hiệu quả cao thì các cấp quản lý cần phải quản lý chặt chẽ công tác bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên ngay từ khâu lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch đến chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện bồi dưỡng Bài viết đề xuất một số biện pháp cơ bản nhằm quản lý tốt hoạt động bồi dưỡng
năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ hiện nay
Từ khóa: Thực trạng quản lý, bồi dưỡng năng lực, dạy học tích hợp, trung học cơ sở tại
thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định “Tạo đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021, trang 115) Đây là định hướng lớn, là cơ sở quan trọng
để thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay
Như vậy, trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đòi hỏi phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của người giáo viên (GV) Nói cách khác, muốn phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, trước hết đội ngũ giáo viên phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng theo hướng chuẩn hóa, thường xuyên cập nhật kiến thức mới để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục, dạy học Năm
2018, Bộ GDĐT ban hành Chương trình dạy học phổ thông mới (Thông tư
32/2018/TT-BGDĐT) đã nêu: “Giai đoạn giáo dục cơ bản thực hiện phương châm giáo dục toàn diện và tích hợp, bảo đảm trang bị cho học sinh tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)
Dạy học tích hợp là một trong nhiều giải pháp phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực của người học, đồng thời góp phần “giảm tải” chương trình mà nước ta đang thực hiện Thực tiễn dạy học tích hợp ở Việt Nam trong nhiều năm qua cho thấy, việc xây dựng chương trình môn học tích hợp giúp học sinh tránh được sự trùng lặp kiến thức ở nhiều môn học, nhờ đó phù hợp với thời gian học của học sinh trong nhà trường, góp phần giảm tải so với chương trình
Trang 2hiện hành Do đó, việc thiết kế môn học tích hợp Khoa học tự nhiên ở cấp THCS trong Chương trình GDPT mới của Việt Nam là một lựa chọn phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế
Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương có 13 trường THCS công lập, năm học
2021-2022 bắt đầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới cho khối 6 Khi bước vào thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới ở cấp học trung học cơ sở còn nổi lên một số hạn chế như một số cán bộ quản lý, giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về sự cần thiết phải bồi dưỡng năng lực dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới cho giáo viên; việc lập kế hoạch bồi dưỡng của các trường còn thụ động phụ thuộc quá nhiều vào kế hoạch cấp trên; công tác tổ chức thực hiện các đợt bồi dưỡng chưa chặt chẽ, còn có biểu hiện lơ là trong đội ngũ giáo viên; chỉ đạo thực hiện còn chung chung chưa sâu sát; công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng còn có biểu hiện nặng về hình thức, văn bản là chính mà chưa đi vào thực chất trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên các trường đạt được sau các đợt bồi dưỡng… đặc biệt ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 làm cho chất lượng bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở của thành phố hiệu quả chưa cao Nghiên cứu thực trạng dạy học
tích hợp làm căn cứ thực tiễn để đề xuất những biện pháp nâng cao chất lượng dạy học
Nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học
cơ sở tại thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, chúng tôi tiến hành khảo sát trên khách thể nghiên cứu là 100 cán bộ quản lý (CBQL) giáo viên (GV) ở tại các trường THCS tại thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, năm học 2021-2022 Sử dụng chủ yếu là phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, các câu hỏi đo mức độ theo thang thứ bậc Likert Trong đó, tác giả sử dụng thang đo 5 bật, điểm số được quy đổi theo 5 bậc ứng với các mức độ Kết quả thực hiện: Kém; Yếu; Trung bình; Khá; tốt” Rất quan trọng Giá trị khoảng cách = (Maximum – Minimum)/n = (5-1)/5 = 0,8 Sau khi kết thúc phiếu trưng cầu ý kiến các dữ liệu được làm sạch, đánh số thứ
tự các phiếu trưng cầu ý kiến và sử dụng phần mềm thống kê SPSS 26.0 để xủa lý số liệu, từ
đó nhận xét và rút ra kết luận Tác giả tính điểm trung bình (ĐTB), tính giá trị phần trăm (%) xây dựng biểu đồ, phân tích thống kê các bảng hỏi
2 NỘI DUNG
2.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở
Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở
là khâu rất quan trọng của hoạt động quản lý bồi dưỡng Chúng tôi đã tìm hiểu về việc thực hiện chức năng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học thông qua nghiên cứu các hồ
sơ, văn bản ở các Trường Đồng thời, tiến hành khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu hỏi
“Đánh giá thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên”, kết quả khảo sát được thể hiện qua Bảng 2.1 như sau:
Bảng 1 Thực trạng việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS
TT Nội dung xây dựng kế hoạch
Hiệu quả thực hiện
Thứ bậc
Rất hiệu quả
Hiệu quả
Ít hiệu quả
Không hiệu quả
L % SL % SL % SL %
1
Nắm chắc tình hình thực trạng
của nhà trường (giáo viên, cơ
sở vật chất…)
18 18 62 62 20 20 0 0 2,98 2
X
Trang 32 Xác định các mục tiêu bồi
dưỡng năng lực dạy học 20 20 62 62 18 18 0 0 3,02 1
3 Xác định nội dung bồi dưỡng
năng lực dạy học 20 20 62 62 18 18 0 0 3,02 1
4 Xác định hình thức bồi dưỡng
năng lực dạy học 15 15 52 52 26 26 7 7 2,75 4
5 Xác định phương pháp bồi
dưỡng năng lực dạy học 15 15 52 52 26 26 7 7 2,75 4
6 Dự trù kinh phí cho công tác
bồi dưỡng 22 22 54 54 20 20 4 4 2,94 3
7 Xác định nguồn lực con người,
thời gian và yếu tố khác 20 20 54 54 20 20 6 6 2,88 3
8
Hướng dẫn tổ chuyên môn xây
dựng kế hoạch bồi dưỡng năng
lực dạy học nội bộ
10 10 30 30 44 44 16 16 2,34 6
9 Hướng dẫn giáo viên xây dựng
kế hoạch tự bồi dưỡng 13 13 30 30 44 44 13 13 2,43 5 Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.1 cho thấy việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở có những ưu, khuyết điểm sau:
Nhìn chung các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một đều xây dựng
kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên Quá trình xây dựng kế hoạch đều chú trọng nghiên cứu thực trạng trình độ chuyên môn đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất thiết bị dạy học hiện có của nhà trường và các nội dung liên quan khác để có hướng xây dựng nội dung cụ thể nên nội dung này được cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của nội dung này là 2,98 điểm xếp ở mức khá Từ đó, xác định tương đối rõ mục tiêu, nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học phù hợp với từng giáo viên nên nội dung xác định các mục tiêu, xác định nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức từ hiệu quả trở lên với điểm trung bình đều là 3,02 điểm xếp ở mức khá Đồng thời, trong kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường cũng chú trọng
và xác định tương đối rõ hình thức và phương pháp bồi dưỡng, chú trọng các phương pháp hướng dẫn hành động, giảm các phương pháp thiên về lý thuyết hàn lâm, nên nội dung xác định hình thức và xác định phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của hai nội dung này đều là 2,75 điểm xếp ở mức khá Từ chỗ xác định mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng tương đối cụ thể, kế hoạch các trường đã có dự trù kinh phí cho công tác bồi dưỡng một cách cụ thể gồm kinh phí đi lại, ăn, ở của giáo viên, kinh phí mua sắm cơ sở vật chất phục vụ hoạt động bồi dưỡng; xác định nguồn lực con người, thời gian, địa điểm bồi dưỡng và yếu tố liên quan khác tương đối rõ ràng những điều này tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên, nên nội dung dự trù kinh phí cho công tác bồi dưỡng và xác định nguồn lực con người, thời gian và các yếu tố khác cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của 2 nội dung này lần lượt là 2,94
và 2,88 điểm xếp ở mức khá
Bên cạnh nhưng ưu điểm đạt được trên, việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một còn nổi lên một số hạn chế là: Đối với 2 nội dung xác định hình thức, phương pháp bồi dưỡng mặc dù được
Trang 4đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ hiệu quả trở lên nhưng vẫn còn 7 giáo viên đánh giá nội dung này không hiệu quả
2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở
Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên là khâu quan trọng quyết định hiệu quả của hoạt động quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên Để khảo sát nội dung này, tác giả nghiên cứu các hồ sơ, văn bản ở các Trường Đồng thời, tiến hành khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu hỏi “Đánh giá hiệu quả tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên”, kết quả khảo sát được thể hiện qua Bảng 2 như sau:
Bảng 2 Thực trạng về tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS
TT Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
Hiệu quả thực hiện
Thứ bậc
Rất hiệu quả
Hiệu quả
Ít hiệu quả
Không hiệu quả
SL % SL % SL % SL %
1 Hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể kế hoạch bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên 19 19 61 61 20 20 0 0 2,99 3
2
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng Năng lực dạy
học tập trung theo kế hoạch của Sở, Phòng
Giáo dục và Đào tạo
42 42 53 53 5 5 0 0 3,37 1
3 Tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên ở trường 20 20 62 62 18 18 0 0 3,02 2
4 Tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng
thường xuyên ở tổ chuyên môn 10 10 30 30 44 44 16 16 2,34 7
5 Tổ chức tọa đàm, giao lưu, trao đổi, học hỏi
kinh nghiệm 9 9 40 40 36 36 15 15 2,43 6
6 Hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện cho giáo
viên thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng 13 13 30 30 44 44 13 13 2,43 6
7 Giám sát việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học của giáo viên 20 20 54 54 20 20 6 6 2,88 5
8 Phối hợp các lực lượng trong hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên 18 18 62 62 20 20 0 0 2,98 4 Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.2 cho thấy:
Nhìn chung, sau khi có kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một đều có hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể để thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới đến từng
tổ chuyên môn, từng giáo viên, từ đó mọi cán bộ giáo viên đều quán triệt thực hiện tốt kế hoạch nên nội dung hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán
bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình nội dung này là 2,99 điểm xếp ở mức khá
Hiệu quả thực hiện cao nhất là các trường đều thực hiện tốt việc tổ chức hoạt động bồi dưỡng năng lực năng lực dạy học tập trung theo kế hoạch của Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo
Vì vậy nội dung này được cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá cao nhất với điểm trung bình ở mức 3,37 điểm cũng xếp mức khá nhưng ở thang điểm cao nhất của các nội dung
X
Trang 5Ngoài tham gia tốt hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tập trung theo kế hoạch của Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo nhiều trường còn tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên ở trường với nội dung thiết thực gắn với điều kiện cụ thể của nhà trường Từ đó nội dung
tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên ở trường được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của nội dung này là 3,02 điểm xếp
ở mức khá và có thứ bậc đứng thứ 2 trong các nội dung
Bên cạnh tổ chức thực hiện kế hoạch các trường đều tiến hành giám sát chặt chẽ việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng của giáo viên, cũng như tổ chức tốt việc phối hợp các tổ chức, các lực lượng trong nhà trường nhằm thực hiện tốt kế hoạch hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng Vì vậy 2 nội dung giám sát việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng chuyên môn năng lực dạy học của giáo viên và phối hợp các lực lượng trong hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên được cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình 2 nội dung này lần lượt là 2,88 và 2,98 điểm xếp ở mức khá
- Bên cạnh nhưng ưu điểm đạt được trên, việc tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên ở tổ chuyên môn nhiều trường chưa được thực hiện, nếu thực hiện thì cũng chiếu lệ, hình thức mang tính đối phó là chính Vì vậy nội dung: Tổ chức thực hiện các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên ở tổ chuyên môn được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức ít hiệu quả đến không hiệu quả, điểm trung bình của nội dung này là 2,34 điểm xếp ở mức trung bình Bên cạnh đó, các trường trung học cơ sở chưa chú trọng tổ chức tọa đàm, giao lưu, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, nhất là kinh nghiệm của các chuyên gia giáo dục, các giáo viên đi trước cho đội ngũ giáo viên trẻ mới vào nghề, thỉnh thoảng có một vài trường tổ chức nhưng nội dung không sâu, không thiết thực Từ đó, nội dung: Tổ chức tọa đàm, giao lưu, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đáng giá ở mức ít hiệu quả đến không hiệu quả, điểm trung bình của nội dung này là 2,43 cũng xếp ở mức độ trung bình
Ngoài ra các trường cũng chưa thực sự chú trọng việc hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng, mọi việc chỉ tập trung thực hiện kế hoạch cấp trên và kế hoạch của trường Nên nội dung: Hướng dẫn, chỉ đạo, tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức ít hiệu quả đến không hiệu quả, điểm trung bình của nội dung này là 2,43 xếp ở mức trung bình Kết quả khảo sát này hoàn toàn tương đồng với nội dung khảo sát việc xây dựng kế hoạch
2.3.Thực trạng chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học
cơ sở
Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng là một trong những chức năng của nhà Quản lý, là hoạt động điều khiển, điều chỉnh nhằm đảm bảo cho kế hoạch bồi dưỡng được thực hiện theo đúng yêu cầu và kết quả đã đề ra trước đó Để khảo sát nội dung này, tác giả nghiên cứu các hồ sơ, văn bản ở các trường và tiến hành khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu hỏi “Đánh giá thực trạng việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học”, Bảng 2.8 dưới đây là kết quả khảo sát về lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu một đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông mới, có 4 nội dung có điểm trung bình ở mức khá và 3 nội dung điểm trung bình ở mức trung bình, cụ thể:
Trang 6Bảng 3 Thực trạng chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học
l Nội dung chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng
Hiệu quả thực hiện
Thứ bậc
Rất hiệu quả
Hiệu quả
Ít hiệu quả
Không hiệu quả
SL % SL % SL % SL %
1
Xây dựng tổ chức, cơ chế và phân công
nhiệm vụ chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng
năng lực dạy học
25 25 61 61 20 20 6 6 3,29 1
2 Hướng dẫn, chỉ đạo cách thức thực hiện các
nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học 10 10 30 30 44 44 16 16 2,34 5
3
Đôn đốc, giám sát, phát hiện và điều chỉnh
việc thực hiện các hoạt động bồi dưỡng năng
lực dạy học
20 20 62 62 18 18 0 0 3,02 2
4
Chỉ đạo tăng cường sinh hoạt chuyên môn,
dự giờ, thăm lớp nhằm trao đổi, chia sẻ kinh
nghiệm lẫn nhau
7 7 40 40 36 36 17 17 2,37 4
5
Phối hợp các lực lượng để hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học diễn ra thuận lợi, đạt
hiệu quả cao
20 20 62 62 18 18 0 0 3,02 2
6
Hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về vật chất,
tinh thần, môi trường cho hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên
11 11 30 30 44 44 15 15 2,37 4
7 Duy trì, phát động các phong trào thi đua thực
hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học 20 20 54 54 20 20 6 6 2,88 3 Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.3 cho thấy:
- Ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một hiện nay, đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên chú trọng nhất là khâu xây dựng cơ chế làm việc và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong Ban Giám hiệu các trường về lãnh đạo, chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học, thông thường các trường Hiệu trưởng trực tiếp phụ trách mảng này và có gắn trách nhiệm chất lượng nội dung bồi dưỡng với đánh giá mức hoàn thành nhiệm vụ của Hiệu trưởng nên chất lượng mặt công tác này thời gian vừa qua các trường đều ở mức khá Từ đó, nội dung: Xây dựng tổ chức, cơ chế và phân công nhiệm vụ chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng năng lực chuyên môn được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình của nội dung này là 3,29 xếp mức khá và cao nhất trong các nội dung
Vì có sự phân công cụ thể trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nên công tác đôn đốc, giám sát, phát hiện và điều chỉnh việc thực hiện các hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học được quan tâm đúng mức, sâu sát với từng đợt bồi dưỡng, phát hiện được một số biểu hiện lệch lạc trong đội ngũ giáo viên tham gia và có chỉ đạo điều chỉnh kịp thời nên hạn chế được hậu quả tiêu cực xảy ra; Bên cạnh đó, việc tổ chức phối hợp các tổ chức, các lực lượng trong hoạt động bồi dưỡng cũng được tiến hành hiệu quả tạo thuận lợi cho các đợt bồi dưỡng diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao Từ những việc làm thiết thực này nên nội dung: Đôn đốc, giám sát, phát hiện và điều chỉnh việc thực hiện các hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học và phối hợp các lực lượng để hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao, được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức hiệu quả trở lên, điểm trung bình 2 nội dung này đều là là 3,02 điểm xếp mức khá
X
Trang 7Mặt khác, ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một trước mỗi đợt tập huấn thường tổ chức phát động các phong trào thi đua nhằm hướng cán bộ, giáo viên tập trung nỗ lực thực hiện tốt nhất kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học, nội dung phát động thi đua tương đối thiết thực, có biểu dương khen thướng các cá nhân có thành tích tốt đồng thời phê bình nhắc nhở những cá nhân vi phạm khuyết điểm, thực hiện nội dung bồi dưỡng chưa tốt Với những việc làm thiết thực đó nên nội dung: Duy trì, phát động các phong trào thi đua thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức hiệu quả trở lên với điểm trung bình là 2,88 xếp ở mức khá
- Bên cạnh những ưu điểm đạt được trên, việc hướng dẫn, chỉ đạo cách thức thực hiện các nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học có mặt chưa rõ ràng, cụ thể nên gây không ít khó khăn cho giáo viên trong tham gia thực hiện Vì vậy nội dung: Hướng dẫn, chỉ đạo cách thức thực hiện các nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức ít hiệu quả đến không hiệu quả, điểm trung bình nội dung này là 2,34 xếp mức trung bình Mặt khác, công tác chỉ đạo tăng cường sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, thăm lớp thực hiện chưa đều, có giai đoạn còn mang tính hình thức, chiếu lệ; đặc biệt hoạt động trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau còn nhiều hạn chế Việc hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về vật chất, tinh thần, môi trường cho hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên có trường chưa được quan tâm đúng mức Từ đó, nội dung: Chỉ đạo tăng cường sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, thăm lớp nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau và hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về vật chất, tinh thần, môi trường cho hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên cũng được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức ít đến không hiệu quả, điểm trung bình cả
2 nội dung này chỉ đạt 2,37 điểm Đây là những hạn chế, khuyết điểm cần tập trung điều chỉnh trong thời gian tới đối với hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng năng lực chuyên môn nói chung và năng lực dạy học cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở nói riêng
2.4 Thực trạng quản lý kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở
Quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng là một khâu quan trọng trong hoạt động quản lý, nhằm giám sát thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện, từ đó rút ra ưu điểm hạn chế, nguyên nhân của nó để hoạt động bồi dưỡng lần sau được thực hiện tốt hơn Để khảo sát nội dung này, tác giả tiến hành nghiên cứu các hồ sơ, văn bản ở các Trường và khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên bằng câu hỏi “Đánh giá công tác quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học”, Bảng 4 dưới đây là kết quả khảo sát về mức độ thực hiện quản lý kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu một, có 3 nội dung
có điểm trung bình ở mức khá và 2 nội dung điểm trung bình ở mức trung bình, cụ thể:
Bảng 4 Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá
thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp
TT Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi
dưỡng
Mức độ thực hiện
Thứ bậc
Rất thường xuyên
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Chưa Bao giờ
SL % SL % SL % SL %
1
Xây dựng quy trình, hình thức, phương pháp
kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực
dạy học
25 25 65 65 10 10 0 0 3,15 1
X
Trang 82 Qui định tiêu chí kiểm tra đánh giá hoạt động bồi
dưỡng năng lực dạy học 8 8 30 30 46 46 16 16 2,30 5
3 Phối hợp các lực lượng có liên quan trong kiểm
tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng 20 20 65 65 15 15 0 0 3,05 2
4
Phát hiện những lệch lạc, sai sót trong quá trình
hiện thực kế hoạch bồi dưỡng và đề xuất các điều
chỉnh cho sát với tình hình thực tế
5 5 40 40 38 38 17 17 2,33 4
5 Sơ, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm về Quản
lý bồi dưỡng năng lực dạy học 20 20 62 62 18 18 0 0 3,02 3 Thông qua nghiên cứu hồ sơ, văn bản lưu trữ ở các trường và kết quả khảo sát Bảng 2.4 cho thấy:
- Ở các trường trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một hiện nay, đối với quản lý công tác kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên chú trọng nhất là khâu xây dựng quy trình, hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học, qua tìm hiểu nhận thấy các trường cơ bản phân công Hiệu trưởng phụ trách mảng này và có gắn trách nhiệm chất lượng kiểm tra, đánh giá với mức hoàn thành nhiệm vụ của Hiệu trưởng nên chất lượng mặt công tác kiểm tra, đánh giá thời gian vừa qua các trường đều ở mức khá Từ đó, nội dung: Xây dựng quy trình, hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá từ mức thường xuyên trở lên, điểm trung bình của nội dung này là 3,15 xếp mức khá và cao nhất trong các nội dung
Việc phối hợp các lực lượng có liên quan trong kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được tiến hành hiệu quả, qua đó giúp kiểm tra sâu sát và đánh giá tương đối chính xác chất lượng các đợt bồi dưỡng bảo đảm cho các đợt bồi dưỡng diễn ra thuận lợi, đạt hiệu quả cao Từ những việc làm thiết thực này nên nội dung: Phối hợp các lực lượng có liên quan trong kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức thường xuyên trở lên, điểm trung bình nội dung này là 3,05 điểm xếp mức khá
Mặt công tác sơ, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm về bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được quan tâm đúng mức Ở các trường hoạt động sơ kế được thực hiện sau mỗi đợt bồi dưỡng và định kỳ theo học kỳ còn tổng kết được thực hiện khi kết thúc năm học và được lồng ghép vào sơ, tổng kết năm học, mặt công tác này có chất lượng thực hiện tương đối tốt Vì vậy nội dung:
Sơ, tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm về bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cũng được đa
số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức thường xuyên trở lên, điểm trung bình nội dung này đều là là 3,02 điểm xếp mức khá
- Từ kết quả thống kê Bảng 2.9 cũng cho thấy: Việc quản lý kiểm tra, đánh giá được duy trì khá thường xuyên Tuy nhiên, một số nội dung được đánh giá còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao, hành chính hóa và thậm chí bị coi nhẹ như: Việc qui định tiêu chí kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên chưa rõ ràng, cụ thể nên việc đánh giá còn gặp nhiều khó khăn; Việc phát hiện những lệch lạc, sai sót trong quá trình hiện thực kế hoạch quản lý bồi dưỡng và đề xuất các điều chỉnh cho sát với tình hình thực tế còn chậm, chưa hiệu quả Từ đó, 2 mặt công tác 2 và 4 được đa số cán bộ quản lý, giáo viên đánh giá ở mức thỉnh thoảng đến chưa bao giờ, điểm trung bình 2 nội dung này lần lượt là 2,30 và 2,33 xếp ở mức trung bình
Trang 93 KẾT LUẬN
Từ cơ sở lý luận trên, tác giả tiến hành khảo sát thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới Kết quả cho thấy: ở hầu hết các nội dung đều được đánh giá mức thực hiện thường xuyên và kết quả đạt khá Tuy nhiên, trong các nội dung khảo sát, vẫn còn có nội dung chỉ đạt kết quả trung bình, mức độ ít thường xuyên, ít hiệu quả với các hạn chế, khuyết điểm cả trong xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn; trong tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng; trong chỉ đạo thực hiện bồi dưỡng; trong công tác kiểm tra, đánh giá Đồng thời, trong các yếu tố ảnh hưởng thì yếu tố quyết định đến chất lượng hiệu quả hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học là nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên và trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý các cấp còn chế độ chính sách và cơ sở vật chất cũng ảnh hưởng nhưng nếu nhận thức của cán bộ, giáo viên tốt thì có thể khắc phục được những khó khăn của các yếu tố này Dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng đó
để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018) Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, ngày 26/12/2018 ban hành Chương trình giáo dục phổ thông – Chương trình tổng thể
2 Đảng Cộng sản Việt Nam (2021) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Hà Nội: Nhà
xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật
3 Nguyễn Hoài Thu (2014) Thực trạng công tác bồi dưỡng cho giáo viên dạy ở các trung tâm giáo dục thường xuyên”, Đề tài cấp Viện, Viện KHGD Việt Nam
4 Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sỹ Thư (2012) Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường trong bối cảnh thay đổi Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam
5 Đỗ Ngọc Đạt (1997) Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học Hà Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
6 Đặng Bá Lãm (2005) Quản lý nhà nước về giáo dục - lý luận và thực tiễn Hà Nội: Nxb Chính trị
quốc gia
7 Tô Xuân Dân (chủ biên) (2011) Bối cảnh mới, ngôi trường mới, nhà quản lý giáo dục mới Hà
Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội